Aktualitet

Nga Ardit Bido
Nënë Tereza vendosi gjithë jetën e saj në shërbim të njerëzimit; duke dhënë më shumë se sa fjalën dhe veprën, duke dhënë dashurinë.
Nënë Tereza për shqiptarët ka simbol të shumëfishtë.

Ajo është humanistja universale pa shtetësi dhe kombësi, që jetën ia dedikoi Zotit, përmes shërbimit sakrifikues ndaj shëmbëlltyrës së Tij, njeriut! Sidomos ndaj njeriut të vobektë dhe të pamundur, ndaj të cilit dashuria e fjalës dhe veprës, pa prapaqëllime e pa kursim, përbën pasqyrën më të mirë të qenies pranë Hyjit.

Njëherazi, ajo ishte bijë e këtij kombi, që në universalizmin e dashurisë së vetë, kurrë nuk e mohoi rrënjën e saj etnike e kombëtare, por e shpalosi atë si një element identiteti që nuk ia kufizonte pakufijshmërinë e të qenit njeriu i mbarë botës.
E kjo sjellë në vëmendje, që në hapësirat ku shqiptarët jetojnë ekziston brumi për të përçuar dashurinë e dhembshurinë.

Në këtë vigjilje të ditës së shenjtërimit të saj prej një feje, por njëherazi festë zyrtare në Shqipëri përtej çdo feje, nuk menduam mënyrë më të mirë, bashkë me Agjencinë për Dialog dhe Bashkëqeverisje, që shenjtërinë e shqiptarinë e Nënë Terezës ta përcillnim veçse përmes fjalëve të saj; në tre letra dorëshkrim të cilat ruhen në Arkivin Qendror Shtetëror dhe një fotografi të rrallë gjatë vizitës së saj në Shqipëri.

Krahas dy letrave të njohura të gushtit 1989 dhe dhjetorit 1990, gjendet edhe një dorëshkrim i tretë që kishte humbur nga sytë e studiuesve, e rrasur në thasët e shumtë që arkivi mban mbi kurriz të papërpunuara e të paaksesueshme.

Kur vitin e kaluar vendosëm që gjithë dokumentacioni i PPSH-së do të përpunohej brenda një viti, nga 15 vjet që ishte planifikimi, fal mbështetjes në burime njerëzore të qeverisë shqiptare, vështirë se e mendonim se kjo letër do të rivendosen në shërbim për studiuesit.

Ajo nuk është ekspozuar kurrë më herët në origjinal dhe përmes fjalëve të Nënë Terezës, të shkruara në një fletore të thjeshtë, pa luks, pa makinë shkrimi, pa kompjuter, me bojën e stilolapsit të zakonshëm që përdorim të gjithë, përmban shumë mesazhe.

Nënë Tereza në tetor të vitit 1989 shkruante pasazhe shqip, duke hequr çdo pikëpyetje të ngritur nga disa studiues se shkrimet e fundit shqip të saj i takonin një dekade më herët.

Për më tepër, fjalët e saj në gjuhën amtare përmbajnë simbolikën e mbrujtjes së traditës së kombit nga vjen, që i mundësoi të bëhej përtej kombeve shënjtorja e të varfërit e të vobektit, e humanizmit dhe e dhembshurisë, e mbi të gjitha shënjtorja e dashurisë së njeriut ndaj njeriut.

„Unë ja kam dhan besën e shqiptarit Zotit me prue dashni“! Fjalia e shkruar në shqip gërsheton traditën e besës, që kur Nënë Tereza lindi vijonte të ishte një vyrtyt i përhapur gjerë në trojet tona, dhe fuqisë mbietnike që jep dashuria.

Vendosja e kësaj letre në shërbim për këdo, në prag të ditës së nderimit të saj prej shqiptarëve, duket si një prej atyre mrekullive shënjtorësh, që vijnë atëherë kur ka më shumë nevojë. E sot, më shumë se kurrë, më pëlqen ta shoh si ndërmjetësim të Shën Terezës sonë që në këto momente të vështira për mbarë njerëzimin na inkurajon në gjuhën tonë, se e ardhmja e kombit të saj është shpresëplotë.

*Nenë Tereza në shqip dhe origjinal

Kjo letër e Nënë Terezës ekspozohet për herë të parë në origjinal, krah dy të tjerave të njohura, në COD, në Kryeministri, e prezantuar dje me Kryeministrin, përfaqësues të bashkësive fetare dhe akademikë, si Shaban Sinani, Vasil Tole, Paskal Milo, Pranvera Dibra, Kaliopi Naska e të tjerë dhe bashkëpunimin e shkëlqyer me Agjencinë për Dialog e Bashkëqeverisje.

Ajo shkruan në shqip, pas më shumë se dhjetë vitesh nga sa e datojnë shumë studiues herën e fundit që shkruan në gjuhën amtare. E mbi gjithçka na përcjellë me fjalët e vyera: “i kam dhanë besën e shqiptarit Zotit me prue dashni”, që në kohë pandemie vlejnë më shumë se kurrë.

Vetëm një ditë, nesër, do të jenë në Kryeministri, krah dy letrave te gushtit 1989 dhe dhjetorit 1990 dhe një fotoje të papublikuar më herët të vizitës së saj në Shqipëri.

Përdorimi i telefonit celular natën është një zakon i përhapur gjerësisht. Orë të gjata të kaluara duke shfletuar internet, duke parë video, duke përdorur aplikacione për të luajtur lojëra ose për të redaktuar foto. Por a e dini se përdorimi i tabletave dhe telefonave celularë gjatë natës mund të dëmtojë shëndetin tonë?

Kjo është ajo që thonë disa studiues të cilët e kanë përqendruar kërkimin e tyre në efektet anësore që mund të rezultojnë nga përdorimi natën i telefonave inteligjentë. Më poshtë gjeni tre arsye se pse duhet të hiqni dorë nga përdorimi i celularëve natën:

Çrregullojnë gjumin– Drita blu e lëshuar nga telefonat inteligjentë pengon formimin e melatoninës. Melatonina është një hormon veçanërisht i rëndësishëm për stimulimin e gjumit. Përveç kësaj, fushat magnetike të celularëve ndërhyjnë në valët e trurit dhe nxisin çrregullimet e gjumit. Si përdundim, drita e emetuar mund të shkaktojë pagjumësi, dhimbje koke, mungesë përqendrimi, madje edhe depresion.

Dëmtim i syve– Sipas ekspertëve, drita blu e telefonave inteligjentë mund të shkaktojë ndryshime molekulare në retinë dhe korne. Rezulton se drita e emetuar nga pajisjet elektronike mund të ketë efekte veçanërisht të dëmshme në sytë tanë. Mund të shkaktojë plakje të sistemit okular i cili ndikon drejtpërdrejt në shikim, tharje të syve dhe inflamacion të syve.

Shtohet rreziku për tu prekur nga kanceri– Përdorimi i smartphone-it tuaj gjatë natës mund të rrisë rrezikun e prekjes nga kancerit. A e dini se melatonina ngadalëson zhvillimin e qelizave kancerogjene? Pra, nëse niveli i këtij hormoni në trupin tonë bie si rezultat i ekspozimit të vazhdueshëm ndaj dritës së telefonave inteligjentë, qelizat kanceroze mund të shumohen të pashqetësuara. Drita e emetuar nga pajisjet elektronike zvogëlon veprimin e tamoxifen, një përbërës aktiv që përdoret në trajtimin e kancerit të gjirit. /noa.al

Dje në Uashington është nënshkruar marrëveshja për normalizim ekonomik mes Kosovës dhe Serbisë, në prani të presidentit Donald Trump.

Mirëpo, “një incident” ka ndodhur jashtë Shtëpisë së Bardhë me gazetarin shqiptar Ridvan Berisha, i cili është provokuar nga një person që thërriste me megafon “Kosova është Serbi”, teksa ai i merrte intervistë delegacionit kosovar.
“Kosova është Serbi”, thërriste serbi, ndërsa gazetari shqiptar i është kthyer menjëherë duke i thënë “Kosova është e pavarur”, duke lënë dhe intervistën përgjysmë.

Kryeministri Rama e nis ditën me një video për shenjtoren e madhe shqiptare Nënë Tereza.

“MIRËMËNGJES dhe me disa nga fjalët e shenjta të Nënë Terezës në ditën e saj të Shenjtërimit, ju uroj një fundjavë të paqtë si vetë ajo”, shkruan Rama dhe ndan videon e mëposhtme me mesazhe të shenjtores.
Më 5 shtator 2016, botës i shtua një shenjtore, Nënë Tereza, sot Shenjta Terezë. Sot është dita e shenjtërimit të saj.

Nënë Tereza lindi në vitin 1910 nga prindër shqiptarë. Ajo i mori mësimet e para në një shkollë në qytetin e Shkupit dhe në moshën 18 vjeçare u dorëzua murgeshë. Pasi u specializua në Irlandë u vendos në Indi, ku në vitin 1950 themeloi urdhërin e saj të murgeshave të quajtur Misionarët e Bamirësisë. Nga ky moment Nënë Tereza do të bëhej nënë e të gjithëve dhe jetën e saj do t’ia dedikonte tërësisht të varfërve. Urdhëri i Nënë Terezës numëron mbi 4000 misionarë dhe është shtrirë në mbi 100 vende të botës.
“Me gjak, unë jam shqiptare. Me shtetësi, jam indiane. Me besim, unë jam një murgeshë Katolike. Sipas profesionit tim, unë i përkas botës. Për nga zemra ime, unë i përkas plotësisht Zemrës së Jezusit”, janë fjalët e thëna nga Nënë Tereza, që jetën e saj ia përkushtoi të varfërve.