Turizem

Një peizazh i mrekullueshëm, vlera të çmuara kulturore dhe gatime të shijshme të përziera me kuzhinën italiane, greke dhe turke, shkruan gazeta e njohur austriake ”Kurier”.

Kryeministri Edi Rama uroi një ditë të mbarë, duke shpërndarë këtë përshkrim fantastik të Shqipërisë në mediat austriake.

Vetëm disa dekada më parë, për Shqipërinë dihej shumë pak, citon gazeta austriake. Vizitorët e huaj vinin në mënyrë sporadike dhe vetëm për raste speciale, siç ishin ndeshjet kualifikuese për Kupën e Botës në futboll, në dhjetor të vitit 1980.

Në atë kohë vetëm pak gazetarë kishin mbërritur, të cilët u dërguan nga aeroporti drejt qendrës së Tiranës. Autobusi ecte në një rrugë virtuale pa trafik, ku kishte vetëm njerëz me biçikleta. Në hollin e hotelit kishte një pemë Krishtlindjesh. Një gjë e rrallë, pasi Shqipëria komuniste në atë kohë ishte e izoluar dhe ateiste.

Por, që nga viti 1990, Shqipëria ka patur zhvillime të jashtëzakonshme. Rreth 12 vite më parë, aeroporti u shndërrua në një kompleks modern dhe mori emrin ”Nënë Tereza”, emri i shenjtores së famshme shqiptare. Trafiku tashmë është i rënduar si në çdo qytet tjetër të Evropës. Rrugët janë të mbushura me reklama të mëdha të kompanive ndërkombëtare, të kompanive të njohura të prodhimit të makinave dhe të universiteteve private.

Trashëgimia e romakëve

Thesari kulturor i Shqipërisë ndodhet jashtë kryeqytetit, ku të presin peizazhe madhështore dhe vlera të çmuara kulturore. Në rrugën drejt bregdetit ju kaloni në Apolloni, një pllajë e gërmuar nga arkeologët, që ju fton të ecni përmes pjesëve të rikonstruktuara të tempujve romakë dhe te teatri. Larg në horizont, dielli që po perëndon reflekton në detin Adriatik. Në Antikitet, ky qytet ishte i aksesueshëm nga anijet dhe shumë i rëndësishëm ekonomikisht, por pas një tërmeti në shekullin III, porti u shkatërrua.

Në qytetin port të Vlorës, ju prekni detin Adriatik. Vetëm pak kohë më parë është përfunduar një shëtitore me palma, e quajtur “Lungomare”. Ende, shezlongët e hoteleve të rinj janë të paprekur dhe në pritje të turistëve. Në vitin 1912 pavarësia e Shqipërisë nga Perandoria Otomane u shpall në Vlorë. Relike, foto dhe dokumente ju mund t’i shihni dhe admironi në Muzeun e Pavarësisë.

Riviera shqiptare

Sapo kalon Vlorën, peizazhi bëhet më tërheqës, ndërsa rruga e bregdetit më e gjarpëruar. Edhe këtë herë, përpara shfaqet pamja e gjireve të vegjël, që të joshin me plazhet me guralecë me ujëra të kaltra dhe të kristalta.

Këtu gjendet kufiri mes Adriatikut dhe Jonit. Pas udhëtimit nëpër rrugën e ngushtë gjarpëruese mbërrin në Qafën e Llogarasë. Pamja nga kjo lartësi mbi 1,000 metra mbi nivelin e detit është mahnitëse. Përgjatë gjithë gjatësisë së Rivierës Shqiptare shtrihen ullishta dhe plantacione agrumesh, që formojnë një peizazh mbresëlënës mbi plazhet e mrekullueshëm me zall.

Një parashutist bëhet gati të fluturojë nga kjo pikë vrojtimi. Nisja është e shpejtë dhe erërat e ngrohta e shtyjnë parashutën në fluturim mbi plazhet e gjera përgjatë bregdetit. Atje poshtë ndanë plazheve dallohet një kantier ndërtimi. Së shpejti turistët do të mund të akomodohen në këtë resort të ri.

Përgjatë rrugës panoramike të jugut, rrallë ndodh të shohësh ndonjë makinë, por dhjetëra njerëz mbi biçikleta. Sidoqoftë ata s’ishin vendas, por turistë amerikanë, të cilët sodisnin peizazhin mahnitës në atë ditë të bukur vjeshte me mot të ngrohtë. Nga larg dallohet ishulli i Korfuzit.

Përballë, në skajin më të largët jugor të Shqipërisë, gjendet Parku Kombëtar i Butrintit, pjesë e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s dhe ndoshta më i rëndësishmi në vend. Një rrugë me ekualipte formon hyrjen e parkut, që të çon drejt një amfiteatri të mirëruajtur antik grek.

Për orë të tëra mund të shëtisësh dhe eksplorosh parkun nën hijen e pemëve. Veçanërisht interesante janë rrënojat e një tempulli, të një bazilike bizantine e shekullit VI dhe një mozaik i bukur.

Rruga e kthimit kalon nëpër një qafë mali dhe kalon ndanë Gjirokastrës, “qytetit të gurtë”, që gjithashtu është pjesë e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Rrugët e kalldrëmta të qytetit të çojnë në kala, pasi kalon ndanë dyqaneve të vegjël që ofrojnë qëndisma, punime artistike të skalitura në gur dhe suvenire.

Në kala gjendet Muzeu Kombëtar i Armëve, që përfshin një koleksion mahnitës me objekte të periudhës mes vitit 1912 dhe Luftës II Botërore. Pamja e qytetit të vjetër është mbresëlënëse. Çatitë janë të mbuluara me rrasa, që gjenden me bollëk në mjedisin malor përreth.

Rruga për në Veri është shumë e mirë dhe kalon një prej zonave më piktoreske të Shqipërisë. Luginat e lumenjve, të gjera dhe të zhdërvjellta me ura të gërryera dhe me një mal gjigant në sfond të sjell në mendje kujtimet e Karl May në novelën ”Përmes mbretërisë së shqiptarëve”.

Shumë shpejtë mbërrin në Berat, një prej qyteteve më të vjetra të Shqipërisë. Lagjja ”Kala”, sipër një kodre përbëhet nga shumë shtëpi, shumica të pabanuara, por si zonë e konsideruar Trashëgimi Botërore nga UNESCO, ato janë nën një mbrojtje speciale.

Një ish-katedrale përdoret si muze. Ndërsa ikonat e çmuara nëpër mure me skena nga jeta e Krishtit dhe 12 dishepujve dhe shenjtorëve janë të jashtëzakonshme. Poshtë kalasë ndodhet lagjja ”Mangalem”, në qytetin që quhet ndryshe ”qyteti i një mbi një dritareve”, me xhami dhe shtëpi të mrekullueshme antike.

Panairi i kulinarisë, Mjalt’fest, për disa mbrëmje me radhë u shijua nga pushues të shumtë të huaj, në pedonalen e re të bregut të Dhërmiut.

I organizuar në kuadrin e ciklit të festave të traditës që zhvillohen këtë sezon veror në të gjitha zonat turistike, panari i mjaltit bio të zonës së Himarës, ju shtoi pushuesve shijen shqiptare të ushqimit, dhe shërbeu si aktivitet alternativ i mbrëmjes për pushuesit rezident.

Ministri i Turizmit dhe Mjedisit, Blendi Klosi i pranishëm në aktivitet deklaroi se festat lokale, do të vijojnë përgjatë gjithë bregut me produktin tipik: peshkun, vajin e ullirit, nënproduktet bujqësore, embëlsirat tradicionale, glikotë, verën, punimet tradicionale artizanale etj..

”Duhet të përmbushim pritshmërinë e pushuesve të huaj për Shqipërinë”, deklaroi ministri Klosi, duke shtuar se, Himara ashtu si gjithë Shqipëria po vuan paradoksin e kërkesës së lartë për akomodim dhe mungesës së strukturave akomoduese, për të cilën janë hartuar me shpejtësi gjithë politikat lehtësuese për plotësimin e kërkesës.

Ministri Klosi shtoi se për të plotësuar shijen karakteristike shqiptare, janë ndërrmarrë një sërë projektesh për këtë sezon, nga SmileAlbania, projekti i 1000 të rinjve për mikpritjen turistike dhe ndërgjegjësimin mjedisor, tek organizimi i festave tê traditës, festave të muzikës, organizimeve të argëtimit.

Duhet të angazhohemi të gjithë për të përmbushur pritshmëritë e pushuesve në Shqipëri, deklaroi Klosi, duke përfunduar se ky sezon është sezoni do të vendosë ecurinë drejt turizmit të qëndrueshëm dhe turizmit që do të prodhojë më shumë të ardhura, mirëqenie dhe punësim për shqiptarët.

“Sa më shumë vlerë t’ i shtojmë, aq më shumë të ardhura do të sjellë kjo industri për gjithë shqiptarët”, deklaroi Klosi.

Në Mjalt’Fest u organizuan aktivitete të ndryshme, u bë ceremonia e provimit live të cilësisë së mjaltit të prodhuar në disa zona, për të cilën u ndanë edhe certifikatat respektive./atsh

Llogaraja, e vizitueshme në çdo stinë të vitit, këtë stinë verore ka një start optimist përsa i përket vizitorëve turistik. Ky është informacioni që vjen nga AdZM e Vlorës që administron këtë park  dhe prurjet turistike rriten çdo ditë me një shifër që kap qindra vizitor tranzit drejt plazheve të jugut,por dhe pushues që stacionohen aty për disa ditë.

Parku Kombëtar i Llogarasë ndodhet në jug të qytetit të Vlorës, në një distancë prej 40 km.

Territori i tij zë një hapësirë prej 810 ha dhe shtrihet në lartësitë nga 470 deri në 2,018 metra mbi nivelin e detit.

Janë disa fshatra turistik që shtrihen në këtë territor si Palasa, Dhërmi,Vuno etj, që bëhen mjaftë të populluar gjatë stinës së verës.

Por, Llogaraja vizitohet në të katër stinët e vitit sepse është një rrugëkalim që lidh Vlorën me jugun e saj deri në Sarandë. Vetëm për vitin 2017, këtë park e kanë vizituar mbi 80 mijë  turistë vendas e të huaj, sipas statistikave të AdZM-së Vlorë, që menaxhon këtë park, duke menduar se këtë vit numri I vizitorëve mund të rritet me disa përqind më shumë shprehen administratorët e parkut.

Bregdeti  që shtrihet në këtë gjatësi është nga më të bukurit dhe piktoreskët në vendin tonë.

Veç të tjerash, Parku i Llogarasë është një pikë klimaterike ku ofrohet akomodim dhe shërbim restorantesh.

Veçantinë e këtij parku natyror e shton kombinimi i klimës malore me atë detare.

Ai është një pikë ideale edhe për ushtrimin e sporteve verore  e dimërore si ngjitje në lartësi, ecje në natyrë, njohje me historinë dhe me monumentet e natyrës dhe të kulturës, por së fundmi edhe për sporte ajrore ku në shpatin e malit që shikon nga deti është përshtatur një pistë fluturimi për amatorët dhe profesionistët e fluturimeve me mjete të ndryshme sportive.

Pas zbritjes së Qafës së Llogarasë, nga një rrugë me parametra bashkëkohorë, do të ndeshni plazhet e para të Rivierës Shqiptare, të cilat shquhen për cilësinë shumë të lartë të ujërave detare.

Ato fillojnë me Dhraleon e Palasës dhe më pas plazhet e Dhërmiut, Llamanit, Plazhi i Gjipesë që  shquhet për bukuri të rrallë pasi shtrihet rrëzë një kanioni afro 70 metra të lartë.

Pranë Dhërmiut ndodhet edhe shpella detare e “Piratëve”.

Ndërsa në fshat mund të vizitohet  kishat e Shën Mitrit dhe Shën Stefanit.

E gjithë vija bregdetare nga Llogaraja deri në Lukovë,ka plazhe mjaftë interesantë dhe një shërbim cilësor hotelerie dhe kulinarie. Një kujdes të veçantë i është kushtuar këtij parku edhe për biodiversitetin e tij.

Vitin që shkoi, në kuadër të projektit NaturAl, mbi identifikimin e zonave potenciale për të qenë pjesë e rrjetit të zonave të mbrojtura në Europë, një grup zoologësh, i përbërë nga Michela Pacifici, Enerit Sacdanaku dhe specialistë shqiptarë,  bënë  investigimin e gjallesave në këtë park.

U realizua montimi i kamerave kurth, të ngritura nga specialistët e natyrës, me qëllim inventarizimin dhe monitorimin e faunës.

Në Parkun Kombëtar të Llogarasë ka dhe  një godinë ku janë ekspozuar  historia dhe arritjet e këtij parku.

Ky park është kthyer në një atraksion turistik tepër të vizitueshëm nga turistët vendas dhe të huaj.

Jo vetëm nga natyra e bukur ku mund të shijosh edhe qëndrimin në mal, por edhe atë në det, një vend që i përfaqëson të dyja klimat, malore dhe detare, por tani së fundmi, në park mund të vëzhgosh dhe specie të ndryshme kafshësh e shpendësh  të egra.

Turizmi i vëzhgimit po kthehet në prioritar edhe në parkun e Llogarasë.

Gastronomia krahinore është një tjetër kënaqësi për ata që drekojnë apo rrinë më gjatë në ambientet turistike të Llogarasë. /atsh

Kryeministri Edi Rama ka postuar një status në profilin e tij në Facebook ku deklaron se në vendin tonë ka pasur një boom turistësh të huaj për këtë sezon dhe shprehet për aktivitetet të cilat do të organizohen përgjatë vijës bregdetare gjatë gjithë sezonit. Mbrëmjen e nesërme kryeministri bëri të ditur se në Lungomarë në Vlorë do të peformojë Trupa e Operas.

“Sezoni i sivjetëm turistik që po rezulton me një boom turistësh të huaj në bregdetin tonë, ka përveç të tjerash edhe risinë e Kalendarit të 500 aktiviteteve argëtuese përgjatë vijës bregdetare, që nga koncertet e të gjitha llojeve tek festat e kuzhinës, koncertet e të gjitha llojeve, organizimet në rrugët e trashëgimisë kulturore e aktivitetet sportive…
Nesër mbrëma, Trupa e Operas që është pjesë e këtij angazhimi të ri në funksion të sezonit turistik, zbret në Lungomaren e Vlorës me një performancë origjinale tek hapësira e rikrijuar përpara Shkollës së Marinës”, ka shkruar Rama në Facebook.

Shumë flitet për turizmin malor…dhe më pas të gjithë e ndalojnë vrapin në bregdet…

Kuçi i Kurveleshit është në mes malesh dhe vendburimi i Lumit Shushicë (Lumi i Vlorës) dhe vetëm 16 km larg nga bregdeti i Jugut. Ka pyje shekullore, pllaja, livadhe, shpella, kullota dhe burime ujore pa fund; ka florën dhe faunën natyrore e të egër nga më të pasurat në vend; ka klimë të shëndetëshme, ushqimin bio e me gatime tradicionale, veçanërisht mishin, bulmetrat, mjaltin dhe rakinë e fortë si në gjithë Labërinë, ka traditat, zakonet e folklorin si pasuri të çmuar kulturore e shpirtërore; por ka, mbi të gjitha historinë e lavdishme ndër shekuj, mikpritjen tradicionale dhe mallin e pashuar për njerëz …

Çfarë duhet më shumë për ti dhënë hov turizmit gjithëvjetor e për zhvillimin bashkëkohor të zonës?…

Padyshim që duhet rruga, një rrugë për të qënë, e cila ka filluar, më në fund, është në proces dhe nuk ka kthim prapa.
Me rrugën e re Kuçi (640 metra mbi nivelin e detit) arrin në bregdet, në Qeparò, midis Borshit e Himarës për vetëm 12 km, dmth për vetëm 10 minuta…

Duhet vetëm nga ajo që e kemi me pakicë, durimin dhe besimin që ky projekt do të shkojë seri në fund duke ja ndrruar faqen vendit.

Shijojini këto foto bashkëngjitur, bukuri të fshehura për shkak të mungesës së një rruget, ë shkrepura nga një amator si unë por me shumë dashuri.

Fatmir Toci