Shendetesi

3 kushtet e alarmit/ Flet Eksperti i Shëndetit Publik

Eksperti i Shendetit Publik, Erion Dasho, duke iu referuar kthimit te kufizimeve, pas me pak se dy muajsh nga heqja e tyre ne fund te majit, ka nje pyetje direkte per Komitetin e Eksperteve: A do te kemi serish karantine?

Me nje shenim te gjate ne faqen e tij ne Facebook duke analizuar tre komponentet e redneisshem, testet pozitve, rastet ditore dhe vdekjet ditore, ai thekson: Kufizimetr rikthehen në kushtet kur numri mesatar i rasteve është rritur mbi 6 herë, ai i vdekjeve mbi 8 herë dhe përqindja e personave që testojnë pozitivë ka arritur 25%, pra një në katër persona të testuar rezulton pozitiv për SARS-CoV-2.
“Fillimisht u mbyllën pishinat, tashmë baret dhe muzika dhe nuk do të jetë çudi sikur dita e re të sjellë një kufizim të ri”- shkruan ai.

Postimi nga Erion Dasho

A DO TË KEMI SËRISH KARANTINË?!

Kufizimet rikthehen pas më pak se dy muajsh nga heqja e tyre në fund të muajit maj.

Kufizimet u hoqën në kushtet kur numri mesatar i rasteve ishte 13 në ditë, ai i vdekjeve 0.4 në ditë dhe përqindja e personave që testonin pozitivë ishte më pak se 8%.

Rikthehen në kushtet kur numri mesatar i rasteve është rritur mbi 6 herë, ai i vdekjeve mbi 8 herë dhe përqindja e personave që testojnë pozitivë ka arritur 25%, pra një në katër persona të testuar rezulton pozitiv për SARS-CoV-2.

Fillimisht u mbyllën pishinat, tashmë baret dhe muzika dhe nuk do të jetë çudi sikur dita e re të sjellë një kufizim të ri.

SI U ARRIT NË KËTË PIKË?

Tashmë çdokush e ka kuptuar se mungon strategjia për menaxhimin e situatës dhe autoritetet shëndetësore e kanë humbur kontrollin mbi epideminë.

Trinomi Testo-Gjurmo-Trajto nuk funksionon duke filluar nga elementi i parë – testimi. Shqipëria vazhdon të jetë vendi i fundit në Europë nga numri i testimeve, duke patur ditë të caktuara kur numri i tyre ka qënë më i ulët se ditët e majit (267 teste tamponi të kryera në 19 korrik).

Komponenti parandalues ka dështuar në spitale, administratë dhe biznese dhe pasi epidemia u “maturua” në këto vatra (sipas OBSH-së), ka arritur në transmetim komunitar (sipas Komitetit të Ekspertëve).

Autoritetet shëndetësore kanë përballë një publik i cili ka humbur besimin dhe e ndjen veten të tradhëtuar. Publiku e kuptoi se sakrifikoi dy muaj e gjysmë karantinë për të fituar më pak se dy muaj liri.

Biznesi është në kaos, sidomos ajo pjesë e biznesit të lulëzon gjatë verës dhe siguron gati një të pestën e GDP-së – turizmi.

Sot turizmi nuk është luks. Ai është relaks për shëndetin mendor dhe mundësi për të përmirësuar shëndetin fizik dhe social aq të dëmtuar gjatë karantinës.

Më shumë se katër muaj kanë kaluar nga diagnostikimi i rastit të parë me covid në shqipëri dhe vendi e gjen veten të izoluar nga komuniteti ndërkombëtar dhe në prag të ashpërsimit të masave kufizuese brenda vendit.

Nga tre treguesit e përcaktuar nga ministria e shëndetësisë dhe komiteti i ekspertëve, njëri ka një muaj që është plotësuar – mesatarja ditore e numrit të rasteve tashmë e kalon 25 duke arritur gjatë korrikut në mesatarisht 84.

Shumë shpejt mund të plotësohen edhe dy kriteret e tjerë – numri i personave të shtruar mund të kalojë 150 dhe ai i personave të shtruar në reanimacion mund të kalojë 25.

Sipas Komitetit të Ekspertëve mjaftonte të plotësohej një nga këto kushte për t’ju rikthyer kufizimeve. me këto tendenca që shohim sot, për pak ditë mund të plotësohen jo një por të tre kushtet e alarmit.

Sot shqiptarët e kanë kuptuar se “vizioni” i autoriteteve shëndetësore për të kontrolluar covid-in arrin deri tek karantina. komiteti i ekspertëve është treguar thellësisht i paaftë të ndërmarrë masa inteligjente dhe strategjike!

Pyetja e natyrshme që kanë gjithë shqiptarët për autoritetet shëndetësore dhe komitetin e ekspertëve është:

A do të hyjmë sërish në karantinë?!

3 kushtet e alarmit/ Flet Eksperti i Shëndetit Publik Read More »

Ja cili mbetet shkaku kryesor i v.dekshmërisë në Shqipëri

Shqipëria renditet ndër shtetet e Europës që ka nivelin më të ulët të vde kjeve në raport me popullsinë, sipas të dhënave të Eurostat dhe INSTAT.

Me 744 vdekje për 100 mijë banorë për vitin 2017, Shqipëria renditet me vdekshmërinë më të ulët nga shtetet e Europës (mungojnë të dhënat për Kosovën, Maqedoninë e Bosnjën) dhe gati sa gjysma e shtetit me vdekje më të larta në Europë.

Sipas të dhënave të fundit të publikuara nga Eurostat, me 1,631 vdekje për 100,000 banorë, Bullgaria kishte nivelin më të lartë të vdekjeve në BE në 2017. Ajo u pasua nga Rumania (1,488), Letonia (1,485), Hungaria (1,470) dhe Lituania (1,418).

Në fund të listës, renditen Zvicra dhe Spanja, me përkatësisht 824 dhe 844 vdekje për 100 mijë banorë.

Nga shtetet e rajonit, Serbia renditet e dyta në Europë, për nga niveli i lartë i vdekjeve, me 1,611 vdekje për 100 mijë banorë.

Lidhur me shkaqet e vdekjeve, në vitin 2017, sëmundjet e sistemit të qarkullimit të gjakut ishin shkaku kryesor i vdekjeve në të gjitha shtetet anëtare të BE-së, përveç në Danimarkë, Irlandë, Francë (të dhëna 2016) dhe Holandë ku ishte kanceri që mori më shumë jetë njerëzish.

Ndër shtetet anëtare të BE-së, përqindja më e lartë e vdekjeve për shkak të sëmundjeve të sistemit të qarkullimit të gjakut është vërejtur në Bullgari (66%) dhe më e ulëta në Danimarkë (23%), ndërsa përqindja më e lartë e vdekjeve për shkak të kancerit është vërejtur në Slloveni ( 32%) dhe pjesa më e ulët në Bullgari (16%).

Sëmundjet e sistemit të qarkullimit të gjakut dhe kanceret së bashku përfaqësuan më shumë se gjysmën e shkaqeve të vdekjeve, duke filluar nga 52% në Francë (të dhënat 2016) deri në 82% në Bullgari. Pas këtyre dy sëmundjeve, shkaku i tretë kryesor i vdekjes në shumicën e Shteteve Anëtare të BE-së ishin sëmundjet e sistemit të frymëmarrjes.

Edhe në Shqipëri, tendenca është si në pjesën më të madhe të Europës, ku sëmundjet e qarkullimit të gjakut janë shkaku kryesor i vdekjeve, me më shumë se gjysmën e totalit. Në vitin 2017, sipas INSTAT, vdekjet nga grupsëmundja “Aparati i qarkullimit të gjakut”, përbëjnë 53,7 % të vdekjeve gjithsej. Brenda këtij grupi, përqindjen më të lartë e zë vdekshmëria nga “Sëmundje të enëve të trurit” me 32,6 % dhe “Sëmundje kronike të zemrës” me 26,3 %.

Vdekjet nga grupsëmundja “Tumore” zënë 16,4 % të vdekjeve gjithsej, duke u renditur si grupi i dytë kryesor referuar numrit të vdekjeve të shkaktuara. Niveli i vdekshmërisë për këtë grup-sëmundje është 12,7 për 10 mijë banorë dhe ka një rritje prej 2,0 %,krahasuar me vitin 2016. Në grupin “Tumore” përqindjen më të lartë e zë nëngrupi “Tumore të aparatit të frymëmarjes”, me 33,5 %.

Nga zemra dhe tumoret ndodhin rreth 70% e vdekjeve në vend.

Në vitin 2017 është shënuar dhe niveli më i lartë i vdekjeve në vend. Të dhënat e tjera të INSTAT bëjnë të ditur se ky tregues u ul në 2019-n. Gjithsej në vitin 2017 humbën jetën në vend rreth 22.3 mijë persona, ndërsa në 2019-n rreth 21.9 mijë, duke bërë që norma e vdekshmërisë për 2019-n të zbresë në 768,6 vdekje për 100 mijë banorë (nga 744 në 2017-n). Monitor

Ja cili mbetet shkaku kryesor i v.dekshmërisë në Shqipëri Read More »

Tritan Kalo: Virusi jetëmarrës gjallon vrullshëm mes nesh

Ne kushtet kur shifrat e te prekurve me koronavirus po shtohen eprdite e bashke me to edhe jetet e humbura nga virusi, mjeku infeksionit Tritan Kalo e ka nisur diten me nje apel per gjithe qytetaret.

Me nje shenim ne faqen e tij ne Facebook, ai thekson se koronavirusi është një sëmundje që merr jetë dhe virusi gjallon ende mes mesh.
“Virusi Sars-Covid2 sëmundje-shkaktues dhe jetë-marrës, ende gjallon vrullshëm mes nesh. Përkujdesi ndaj vetes mbetet domosdoshmëri”, shkruan Kalo.

Tritan Kalo: Virusi jetëmarrës gjallon vrullshëm mes nesh Read More »

Ja momenti i duhur për t’i konsumuar frutat!

Pavarësisht nëse janë tipike sezonale siç është shalqiri ose molla klasike që gjendet në çdo kohë, edhe frutat duhet të hahen në kohën e duhur dhe në mënyrën më të përshtatshme.

Me ardhjen e verës, një nga ushqimet më të vlerësuara padyshim që janë frutat. Pavarësisht nëse janë tipike sezonale siç është shalqiri ose molla klasike që gjendet në çdo kohë, edhe frutat duhet të hahen në kohën e duhur dhe në mënyrën më të përshtatshme.

Si një ushqim i pasur me sheqerna, frutat mund të çojnë në shtimin e peshës ose të stimulojnë oreksin, duke ju bërë që të konsumoni gjithnjë e më shumë ushqim. Pra, le të zbulojmë se si t’i hamë frutat dhe cila është koha më e mirë për ta bërë atë.

Frutat, ja ku dhe si t’i hani ato

Dashamirët e frutave dinë se si t’i zgjedhin ato në ditët më të nxehta. Të ëmbla dhe të freskëta… frutat kanë disa karakteristika që e bëjnë atë një ushqim të përsosur si për të rriturit ashtu edhe për fëmijët.

Të pasura me veti të dobishme, ato konsiderohen një ushqim veçanërisht i shëndetshëm. Sidoqoftë, gjithnjë e më shumë studime tregojnë se për t’i shijuar ato plotësisht dhe për të shmangur efektet negative, është e rëndësishme të mësoni për to dhe t’i hani siç duhet.

Fruti është në fakt një ushqim i pasur me karbohidrate dhe sheqerna që vijnë kryesisht nga fruktoza. Një detaj që nuk duhet nënvlerësuar, veçanërisht nëse doni të qëndroni të shëndetshëm. Nëse frutat shpesh zgjidhen si mesvakt ose si një alternative e vakteve kryesore, nuk duhet të harrohet se vetëm ngrënia e tyre mund të çojë në rritje të papritur të sheqerit në gjak. E cila, nga ana tjetër, mund të rrisë urinë ose të çojë në shtim në peshë.

Si t’i shijoni përfitimet e shumta të frutave?

Para së gjithash, është shumë e rëndësishme të mbani mend se kur bëhet fjalë për ushqimin, një nga sekretet për të qëndruar në formë dhe të shëndetshëm është që të mbani nën kontroll nivelin e sheqerit në gjak.

Për ta bërë këtë, është e nevojshme të ndiqni një dietë të ekuilibruar. Kjo do të thotë që çdo vakt duhet të përmbajë ushqyesit kryesorë makro: karbohidrate, proteina dhe yndyrna. Në rastin e frutave, duhet të shtohen proteina dhe yndyrna.

Një shembull i një mesvakti të përsosur që mund të shndërrohet në një vakt? Një kos grek me fruta të freskëta dhe nëse dëshironi mund të shtoni edhe fruta të thata. Përndryshe, nëse zgjidhni një mollë të thjeshtë, mund ta kombinoni me një pjesë të vogël arra, bajame ose fistik. Në fakt dihet që frutat e thata ngadalësojnë rritjen e sheqerit në gjak.

Shkuarja në momentin ideal. Nëse i kombinoni ato me proteina dhe yndyrna, frutat janë të mira në çdo kohë të ditës. Konsumimi në këtë mënyrë, ndihmon në tretjen më shpejt të proteinave dhe yndyrave.

Natyrisht nuk është zgjedhje e mirë ta përfshini atë në një vakt të bollshëm me karbohidrate, siç janë për shembull, makaronat ose orizi. Në këtë rast, nëse vërtet dëshironi ta hani atë, këshillohet që të zvogëloni sasinë. Tani që dimë si t’i hamë frutat, thjesht duhet të zgjedhim atë që preferojmë dhe të shijojmë plotësisht vetitë./ revistapsikologji

Ja momenti i duhur për t’i konsumuar frutat! Read More »

Pëllumb Pipero – ‘Muzika njëlloj si dielli, si ajri, apo mjedisi i hapur shëron’

Mjeku Pëllumb Pipero ka folur për vendimin për mbylljen e bareve dhe lokaleve të natës si dhe ndalimin e muzikës pas orës 20:00.

Pipero tha se virusi nuk ka fasha orari dhe muzika nuk dëmton por shëron ashtu si edhe dielli. Mjeku theksoi se problemi te lokalet e natës qëndron te fakti se qytetarët kërcejnë afër njëri-tjetrit dhe mund të përhapin virusin.

Raiffesien Bank brenda artikujve
“Virusi lëviz me ne, sa kohë lëvizim në 7 ditët e javës virusi do të lëvizë me ne. Virusi nuk ka fasha orari. Unë besoj se ndalimi i funksionimeve të klubeve të natës dhe muzikës, nuk është qëllim në vetvete, por ka për objektiv frenimin e qarkullimin e virusin mes të rinjve që frekuentojnë lokalet e natës.

Muzika njëlloj si dielli, si ajri, apo mjedisi i hapur shëron. Problemi është se të rinjtë nuk e kanë kuptuar që janë transmetues të heshtur, pasi nuk sëmurën kur infektohen, por e transmetojnë virusin.

Të gjitha lokalet dhe baret, si ditën ashtu edhe natën, duhet të respektojnë protokollet e sigurisë. Klubi i natës është për argëtim. Nuk mund të kërcejmë 2 metra larg njëri-tjetrit. Kjo është e dobishme për të frenuar përhapjen e virusit”, nënvizoi ai në Rtv Ora.

Pëllumb Pipero – ‘Muzika njëlloj si dielli, si ajri, apo mjedisi i hapur shëron’ Read More »

Mbi 700 kontrolle dhe monitorime për masat ndaj COVID-19 në 24 orët e fundit

Inspektorati Shëndetësor Shtetëror me grupet e tjera të taskforcës antiCOVID realizoi mbi 700 kontrolle dhe monitorime për masat ndaj COVID-19 në 24 orët e fundit.

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale bën të ditur se “janë vendosur 4 masa administrative. Gjatë epidemisë janë realizuar në total 118.243 inspektime dhe monitorime; janë marrë në total 461 masa administrative”.

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale fton qytetarët dhe subjektet të tregohen të kujdesshëm, duke respektuar vendimin për maskën e detyrueshme në ambientet e mbyllura. /atsh

Mbi 700 kontrolle dhe monitorime për masat ndaj COVID-19 në 24 orët e fundit Read More »

Rama apel qytetarëve: Vendosni maskat në mjediset e mbyllura, të ndihmojmë mjekët dhe infermierët

Kryeministri Edi Rama u bëri sërish apel sot qytetarëve që të përdorin maskën kur hyjnë në ambiente të mbyllura, si masë për parandalimin e përhapjes së COVID-19.

Kreu i qeverisë publikoi sot disa foto me pamje nga mjekët dhe infermierët e spitalit Infektiv, ndërsa tha se me mbajtjen e maskës mbrojmë veten dhe të tjerët.

“Mirëmëngjes dhe duke ju kujtuar të mbroni veten, njerëzit e dashur si dhe t’i japim një dorë mjekëve dhe infermierëve duke zbatuar këtë masë të thjeshtë në çdo mjedis të mbyllur, ju uroj ditë të mbarë”, shprehet Rama.

Përdorimi i maskës në mjedise të mbyllura publike ul me 70% përhapjen e infeksionit COVID-19./atsh

Rama apel qytetarëve: Vendosni maskat në mjediset e mbyllura, të ndihmojmë mjekët dhe infermierët Read More »

“Jo mjekim interneti për COVID-19″/ Brataj, apel qytetarëve: Kontaktoni mjekët e familjes për këshilla

Jo mjekim interneti për COVID-19. Ky është apeli që ka bërë sot kreu i Urgjencës Kombëtare, Skënder Brataj. Ai u ka bërë thirrje qytetarëve të mos ndjekin këshillat e internetit për mjekim kundër koronavirusit.

Ai ka marrë rastin e betadinës, duke sqaruar se ajo nuk shërben për shpëlarje fyti, por është një dezifektant për plagët.

“Përshëndetje qytetar shqiptar kudo ndodhesh. Sot po qarkullon në rrjetet sociale një mjekim apo protokoll mjekimi i cili po shpërndahet nga të gjithë personat që mendojnë se do të ndihmojnë sadopak njerzit dhe të afërmit e tyre”, ka thënë Brataj.

“Jo terapi interneti, jo terapi nga çdokush. Në atë mesazh ka gjëra mjekësore të ngatërruara, të shpjeguara jo nga specialist të fushës. Nuk ekziston betadinë për shpëlarje fyti, betadina është një dizifektant për plagët. Terapia dhe medikamentet merren nën këshilla mjekësore, pasi vlerësohen shenjat dhe simptomat, por mbi të gjitha kur vlerësohen parametrat jetësorë si presioni i gjakut, frekuenca kardiake, frekuenca respiratore, niveli i oksigjenit në gjak (saturimetria) që duhet të jetë në njerëzit normal nga 94-100%, në ata me patologji pulmonare jo më pak se 90%. Nëse është më poshtë këtyre shifrave i duhet dhënë oksigjen të sëmurit”, është shprehur ai.

“Nëse saturimetria e oksigjenit është 43% siç thuhet në atë mjekim mund të jetë i papërshtatshëm më me jetën, prandaj ju lutem jo terapi interneti. Mjeku i familjes, mjeku i 127, mjekët e urgjencave, specialistët si infeksionist dhe pneumolog janë profesionistët që në këtë moment mund t’ju këshillojnë pasi t’i keni kontaktuar ata. Çdo mjek që ju njihni ose keni besim në ta duhet t’i kontaktoni, të këshilloheni dhe nëse ata ju këshillojnë ose ju drejtojnë te specialistë të tjerë atëherë veproni”, ka thënë Brataj./atsh

“Jo mjekim interneti për COVID-19″/ Brataj, apel qytetarëve: Kontaktoni mjekët e familjes për këshilla Read More »