Shendetesi

Leximi mbron trurin nga çmenduria

Leximi dhe shkrimi mbrojnë shëndetin e trurit pasi njerëzit që nuk mund ta bëjnë këtë kanë gati tre herë rrezik për t’u çmendur, sipas një studimi të Jennifer Manly, nga universiteti ”Columbia Vagelos College”, botuar në revistën ”Neurology”.

Studimi përfshiu rreth 1 000 individë me një moshë mesatare 77 vjeç, përfshirë 237 analfabetë.

Në fillim të studimit, 35% e analfabetëve rezultuan se kishin shenja çmendurie ndaj 18% të atyre që dinin të lexonin dhe të shkruanin.

Pas rreth katër vitesh, numri i analfabetëve me çmenduri u rrit në 48% ndaj 27% të atyre që dinin të lexonin dhe shkruanin.

Ekspertët kanë vlerësuar se analfabetët kanë një rrezik pothuajse tre herë më shumë për t’u çmendur se të tjerët, me kushte të barabarta siç janë mosha, seksi, statusi socio-ekonomik dhe shëndeti kardiovaskular.

“Të jesh në gjendje të lexosh dhe të shkruash lejon njerëzit të ndërmarrin më shumë aktivitete që përfshijnë burime mendore, të tilla si leximi i gazetës ose ndihmesa ndaj nipërve dhe mbesave me detyrat e shtëpisë”, tha Manly.

”Puna jonë siguron prova të reja që leximi dhe shkrimi mund të jenë faktorë të rëndësishëm në mbajtjen e shëndetit të trurit”, përfundoi ajo./atsh

Leximi mbron trurin nga çmenduria Read More »

Rreziku i sëmundjes së zemrës ”shkruhet” në sy

Thuhet se sytë janë dritarja e shpirtit. Por, ata gjithashtu mund të jenë një dritare për zemrën dhe të ndihmojnë në parashikimin e rrezikut të sulmeve në zemër dhe goditjeve në tru.

Enët e vogla të gjakut në pjesën e prapme të syrit në fakt preken nga ngurtësia arteriale dhe rritja e presionit të gjakut, sipas një studimi të botuar në revistën ”Hypertension” të Shoqatës Amerikane të Zemrës.

Në këtë studim morën pjesë rreth 55 000 persona të moshave të mesme dhe të treta.

Ekipi kishte qasje në 3,5 milion seksione të enëve të gjakut si dhe një program të automatizuar që ekzaminonte imazhet e tyre dixhitale duke siguruar matjet e enëve të gjakut të secilit pjesëmarrës.

Analiza zbuloi se një lakim më i madh i arterieve retinale shoqërohej me ngurtësi më të madhe arteriale dhe presion më të madh sistolik (vlerë në kohën kur zemra po kontraktohet).

”Ky efekt në retinën nuk ka asnjë ndikim në vizion, por potencialisht mund të na tregojë shumë shpejt nëse personi ka më shumë rrezik të diagnostikojë sëmundje kardiovaskulare”, shpjegon studiuesja Alicia Rudnicka.

“Nëse ajo që ndodh në pjesën tjetër të trupit reflektohet në atë që ndodh në pjesën e pasme të syrit atëherë vlerësimi i morfologjisë retinale duhet të përfshihet në praktikën klinike midis faktorëve të rrezikut kardiovaskular, si mosha, nivelet e kolesterolit dhe presioni’’, theksuan autorët e studimit./atsh

Rreziku i sëmundjes së zemrës ”shkruhet” në sy Read More »

Rezistenca ndaj antibiotikëve, takim mes ekspertëve të shëndetit

Marrja e antibiotikëve kur ata nuk nevojiten sjell probleme me efikasitetin e antibiotikëve.

Kjo javë njihet ndryshe si java ndërgjegjësuese për antibiotikët ndërsa Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale ka bërë apel për të mos i përdorur ato pa këshillën e mjekut.

Në kuadër të kësaj jave u zhvillua mbledhja vjetore e CEASAR-it e cila bëri së bashku specialistë të fushës nga Instituti i Shëndetit Publik, spitalet universitare dhe rajonale për të diskutuar sfidat dhe objektivat për të ardhmen. Ky takim i rëndësishëm u bë me mbështetjen e Organizatës Botërore të Shëndetësisë, që u përfaqësua nga Shefi i zyrës së saj në Tiranë, Raul Gonzales.

Në këtë takim, Dr. Albana FICO, Drejtorja e Institutit të Shëndetit Publik i ISHP-së bëri me dije edhe përkushtimin për të ecur përpara me procesin e përmirësimit të punës në laboratorët e këtij institucioni.

Antibiotikët janë medikamente të rëndësishme që përdoren për mjekimin e infeksioneve bakterore si në njerëz dhe në kafshë dhe jo në infeksionet virale, por jo gjithmonë ato janë zgjidhje. Antibiotikët po humbasin efektivitetin e tyre, që do të thotë më shumë vdekje dhe më shumë komplikacione për njerëzit, pasi ne nuk po i përdorim ato siç duhet. Nëse bakteriet bëhen rezistente ndaj antibiotikëve, shumë mjekime të thjeshta do të bëhen përsëri të rrezikshme për shëndetin tonë./atsh

Rezistenca ndaj antibiotikëve, takim mes ekspertëve të shëndetit Read More »

Duart tregojnë sinjale për shëndetin që nuk duhet t’i injoroni

Nëse i hidhni një sy duarve, atëherë do kuptoni se sa shumë thonë për shëndetin tuaj. Duart janë një indikator i rëndësishëm i asaj që ndodh me organizmin që nuk duhet ti injoroni.

Therje në duar dhe gishta

Kjo tregon se nuk merrni mjaftueshëm vitaminë B1, B6, B12 ose vitaminë E. Jepini rëndësi shëndetit tuaj. Nëse e ndjeni këtë, atëherë bëni një vizitë tek doktori juaj ose kërkoni për ushqime që përmbajnë vitaminat që ju duhen.

Shenja gishtat ngjyrë blu

Kjo tregon qarkullimin e dobët ose nivele të ulëta të oksigjenit në gjak. Shpesh nuk është e dëmshme, por nëse shoqërohet me pneumoni, mund të jetë një shenjë e sëmundjes së mushkërive.

Ndjenjë mpirje në majë të gishtave

Nëse e ndjeni këtë, atëherë keni probleme me qarkullimin e gjakut. Sidoqoftë, mund të jetë rezultat i një nervi të dëmtuar ose sëmundjes kardiovaskulare.

Gishta të bardhë, blu ose të mpirë

E gjitha kjo lidhet me sëmundjen “Buerger”, që tregon se keni rritje të inflamacionit në enët e vogla dhe të mesme të gjakut. Shpesh është rezultat i pirjes së duhanit.

Thonj të zbehtë

Nëse shtypni bazën e thonjve për një kohë, ajo do të kthehet e bardhë, por pastaj përsëri rozë. Kjo është normale. Sidoqoftë, nëse baza mbetet i bardhë, kjo mund të jetë një shenjë e mungesës së hekurit.

Ju dridhen duart

Fillimisht, jepini rëndësi kafeinës që merrni dhe nivelit të stresit. Shumë stres dhe kafe mund të shkaktojë dridhje duarsh. Nëse nuk keni asnjërën nga këto, bëni një vizitë për të mësuar më shumë.

Pëllëmba e kuqe

Nëse ju ndodh kjo, shkoni urgjent tek doktori pasi është shenjë e një sëmundje me mëlcinë.

Gishta të enjtur

Nëse ndodh kjo, atëherë tregon se jeni person që konsumoni shumë kripë. Provoni të mos e përdorni shpesh dhe të konsumoni shumë ujë.

Duar të djersitura

Kjo mund të jetë rezultat i një gjendre tiroide tepër aktive. Nëse vuani prej saj shumë shpesh, telefononi mjekun tuaj. /atsh

Duart tregojnë sinjale për shëndetin që nuk duhet t’i injoroni Read More »

Deri në vitin 2045 diabeti do të prekë 700 milionë njerëz

Numri i personave të moshës 20 dhe 79 vjeç me diabet pritet të arrijë në 700 milionë deri në vitin 2045, sipas studimeve të fundit nga Federata Ndërkombëtare e Diabetit (IDF).

Diabeti, një nga sfidat shëndetësore në rritje të shpejtë e shekullit XXI nuk respekton as statusin socio-ekonomik, as kufijtë gjeografikë apo kombëtarë, me numrin e të rriturve që jetojnë me këtë sëmundje dhe që ka kaluar trefishin gjatë 20 viteve të fundit.

Sipas të dhënave nga botimi i fundit i Atlasit të Diabetit (IDF), një burim mbi barrën globale të diabetit tregoi se një në 11 të rritur të moshës 20-79 vjeç kanë diabet.

Mendohet se 463 milionë të rritur, të cilët përfaqësojnë 9,3 për qind të popullsisë botërore në këtë grupmoshë, aktualisht jetojnë me këtë sëmundje.

Nëse tendencat aktuale vazhdojnë, deri në vitin 2030, IDF parashikon një rritje prej 10% të numrit të personave me këtë sfidë shëndetësore dhe që pritet të arrijë në 578 milionë.

Rreth dy dekada më parë, vlerësimi global i të rriturve që jetonin me diabet ishte 151 milionë, shifër e cila deri në vitin 2009 ishte rritur ndjeshëm me 88 për qind, duke shkuar në 285 milionë.

Vlerësohet se shumica dërmuese, rreth 80 % e njerëzve me diabet jetojnë në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme. Botimi i fundit i Atlasit tregon se dy në tre persona me sëmundje jetojnë në zona urbane.

Shpenzimet vjetore globale të shëndetit për diabetin vazhdojnë të rriten çdo vit dhe parashikohet të arrijnë në 760 miliardë dollarë në 2019, ekuivalent me 10 % të shpenzimeve të përgjithshme globale të shëndetit.

“Shpenzimet globale për kombinimin e sëmundjes parashikohet të arrijnë në 825 miliardë dollarë deri në vitin 2030 dhe 845 miliardë dollarë deri në vitin 2045”, thuhet në raport.

“Në vitin 2019, numri i vdekjeve që rezultojnë nga diabeti dhe komplikimet e tij ka arritur në rreth 4,2 milionë”, vijon raporti./atsh

Deri në vitin 2045 diabeti do të prekë 700 milionë njerëz Read More »

Vlorë, rreth 17 mijë qytetarë kanë kryer kontrollin mjekësor bazë në 10 muaj

Diagnostikimi i hershëm jo vetëm përmirëson cilësinë e shëndetit të popullatës, por lehtëson koston e trajtimit të pacientëve.

Falë ndërgjegjësimit që është realizuar për rëndësinë e kontrollit shëndetësor bazë, Check-Up-it, vihet re një rritje e numrit të banorëve që shprehin interes për këtë paketë ekzaminimesh.

Rreth 17 240 qytetarë të 17 qendrave shëndetësore të njësisë vendore të kujdesit shëndetësor Vlorë kanë realizuar Check -Up-in falas në këtë 10 mujor të vitit 2019.

Sipas njësisë vendore të kujdesit shëndetësor Vlorë janë 2310 qytetarë më shumë krahasuar me planifikimin për këtë 10 mujor.

Vetëm gjatë 10 muajve të këtij viti, 411 mijë qytetarë kanë kryer check up-in në të gjithë vendin.

Prej prillit 2015 zbatohet në të gjithë vendin programi i kontrollit shëndetësor bazë pa pagesë për të gjithë shtetasit rezident të grupmoshës 35-70 vjeç.

Përveçse qytetarët e kanë përfituar falas këtë shërbim shëndetësor, kontrolli mjekësor bazë ka ndikuar edhe në uljen e kostove të trajtimit të tyre, duke ulur invaliditetin dhe mortalitetin nga sëmundjet jo të transmetueshme./atsh

Vlorë, rreth 17 mijë qytetarë kanë kryer kontrollin mjekësor bazë në 10 muaj Read More »

Gjithçka që duhet të dini rreth vaksinës së gripit

Vaksina e gripit është një instrument efikas për parandalimin e gripit të stinës. Nga kjo vaksinë duhet të përfitojnë kategoritë më të rrezikuara si fëmijët, të moshuarit dhe të sëmurët kronikë, sidomos ata me sëmundje që kanë të bëjnë me aparatin e frymëmarrjes.

Vaksina e gripit funksionon realisht dhe është mënyra më e mirë për të mbrojtur veten dhe familjen nga gripi. Jo më kot në Amerikë tani të gjithë të punësuarit në kompani private apo shtetërore janë të “detyruar” të vaksinohen. Ajo rekomandohet në mënyre absolute për të gjithë njerëzit mbi 6 muajsh.

Çfarë duhet të dimë mbi këtë vaksinë?

Vaksina e gripit është një vaksinë e cila injektohet me një gjilpërë, zakonisht në krah. Tipet e virusit të gripit janë vazhdimisht në ndryshim, kështu që është e domosdoshme që një vaksinë e re gripi të prodhohet çdo vit. Shkencëtarët krijojnë vaksinën e re përpara se të fillojë sezoni i gripit duke parashikuar tipin e virusit që ka të ngjarë të përhapet më shumë gjatë sezonit të ardhshëm.

Momenti se kur fillon sezoni i gripit dhe kur mbaron është i paparashikueshëm, kështu që rekomandohet që njerëzit të bëjnë vaksinën e gripit në fillim të vjeshtës, mundësisht deri në fund të tetorit. Aktiviteti i gripit zakonisht arrin majat në muajin janar ose shkurt.

Pas vaksinimit, nevojiten rreth dy javë për të ndërtuar imunitetin kundër gripit.

Efektiviteti i vaksinës së gripit mund të ndryshojnë në varësi të personit që vaksinohet. Vaksina tenton të punojnë më mirë tek të rriturit e shëndetshëm dhe fëmijët, dhe më pak tek të moshuarit.

Që ju mund të merrni gripin nga vaksina e gripit është thjesht një mit. Viruset që ndodhen të përfshirë në vaksinën e gripit janë të vrarë. Megjithatë, për shkak se ajo merr rreth dy javë kohë për të ndërtuar imunitetin tek njerëzit, pasi ata marrin vaksinën e gripit, disa njerëz mund të kenë kapur gripin menjëherë pas vaksinimit të tyre. /atsh

Gjithçka që duhet të dini rreth vaksinës së gripit Read More »

Bonusi i bebeve, 2 miliardë lekë në buxhet për 2020-n

Për bonusin e lindjeve në buxhetin e vitit 2020 është parashikuar një fond prej 2 miliardë lekë ose 0.1% e Prodhimit të Brendshëm Bruto.

Bonusi i bebes, është një politikë e re sociale që po zbatohet nga qeveria prej 1 janarit 2019 dhe mbështet familjet e reja pavarësisht statusit social-ekonomik.

Pagesa për lindjen e fëmijës së parë është 40 mijë lekë, fëmijën e dytë 80 mijë lekë, fëmijën e tretë, të katërt e në vijim bonusi i bebes është 120 mijë lekë për çdo fëmijë.

Për nënat që lindin binjakë masa e përfitimit do të jetë në masën 80 000 (tetëdhjetë mijë lekë) për secilin fëmijë.

Për nënat që lindin trinjakë dhe më shumë, masa e përfitimit do të jetë në masën 120 000 (njëqind e njëzetë mijë lekë) për secilin fëmijë./atsh

Bonusi i bebeve, 2 miliardë lekë në buxhet për 2020-n Read More »