Shendetesi

Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale ka ndarë disa këshilla për menaxhimin e stresit kundër COVID-19.

“Është normale të ndjeheni të shqetësuar, të hutuar, të frikësuar nga kjo situatë. Bisedoni me njerëzit që ju besoni. Kontaktoni miqtë e familjarët. Nëse duhet të qëndroni në shtëpi, mbani një stil jetese të shëndetshëm. Mos përdorni duhan, alkool apo substanca të tjera për të përballuar emocionet. Nëse ndjeni që shqetësimi ju mbizotëron, bisedoni me një punonjës shëndetësor. Përgatisni një plan ku mund të shkoni e të kërkoni për shëndetin mendor nëse paraqitet e nevojshme. Mblidhni fakte në lidhje me rrezikun tek ju dhe si të merrni masa. Përdorni burime të besueshme për të marrë informacione të tilla si agjenci shëndetësore/lokale/shtetërore. Mundohuni të reduktoni kohën që ju dhe familja juaj shpenzon me informacione shqetësuese në media. Mundohuni të gjeni aftësi tek vetja që kemi përdorur në të kaluarën në situata të vështira, për të menaxhuar emocionet”, -rekomandon Ministria.

Por si mund të parandalohet COVID-19?

Së pari, sipas Ministrisë së Shëndetësisë, duhet të respektojmë oraret e daljes. Të mund të dalin nga shtëpia vetëm për nevoja jetike. Të mbajmë distancë me njëri-tjetrin, së paku një metër.

Të mbajmë distancë me njëri-tjetrin në dyqanet ushqimore, fruta-perimet, furrat e bukës dhe farmacitë. Të zbatojmë rregullat e higjienës dhe në rast problemesh shëndetësore të këshillohemi me mjekun e familjes, në rast problemesh shëndetësore.

Për informacione dhe pyetje mbi COVID-19 , është vënë në dispozicion numri 08004040, për raste të dyshuara me COVID-19./atsh

Qelizat e moshuara të njeriut mund të ripërtërihen me vite në laborator falë një kokteji proteinash tipike për zhvillimin embrional.

Teknika, e cila hap skenarë të rinj në luftën kundër sëmundjeve të lidhura me moshën, është botuar në revistën ”Nature Communications” nga laboratori i Universitetit Stanford i udhëhequr nga biologu italian Vittorio Sebastiano.

Grupi i tij ka punuar për vite me radhë për të riprogramuar qelizat e rritura (për shembull ato të lëkurës) për t’i bërë ato të kthehen ‘fëmijë’, duke i shndërruar ato në qeliza burimore të induktuara dhe të shumta.

Për ta kthyer orën mbrapa, qelizat trajtohen për dy javë me një koktej proteinash rinovuese, të cilat zakonisht shprehen gjatë zhvillimit të embrionit. Bazuar në këtë përvojë, “ne kemi pyetur veten nëse ishte e mundur të kthejmë orën e plakjes pa nxitur pluripotencë”, theksoi biologu Sebastiano.

“Tani kemi zbuluar se duke kontrolluar me rreptësi kohëzgjatjen e ekspozimit të proteinave, ne mund të shkaktojmë përtëritje në shumë lloje të qelizave njerëzore.” Pas katër ditësh trajtimi, qelizat rinovohen gjenetikisht mesatarisht nga 1.5 në 3.5 vjet, dhe madje 7.5 vjet për qelizat që mbështjellin enët e gjakut/atsh

Koronavirusi nuk ka gjasa të zhduket gjatë verës, njoftoi sot agjencia e Bashkimit Europian për kontrollin e sëmundjeve, në një paralajmërim të rreptë se epidemia mund të vazhdojë kur temperaturat të rriten nëse nuk zbatohen masa për frenimin e saj, shkruan “Mirror”.

Njoftimi nuk lë shumë hapësirë për të shpresuar se SARS-CoV-2, emri i virusit të ri, mund të sillet si katër koronaviruset e tjerë, të cilët janë endemikë në popullatat njerëzore dhe zakonisht nuk zbulohen në muajt e verës.

Megjithatë, COVID-19 është virus i ri dhe nuk ka shumë të dhëna që janë grumbulluar për të./ atsh

Mjeku infeksionist, Pëllumb Pipero deklaroi sot se, “aktualisht janë në Spitalin Infektiv 72 pacientë, secili me probleme nga të lehta deri shumë të rënda shëndetësore, por kemi edhe 17 të shëruar, edhe pse ju duhet ende të qëndrojnë në shtëpi”.

“Si në një betejë të vërtetë, por këtë radhë me një armik të padukshëm dhe shumë vrastar, shumë tinzar dhe ende të panjohur mirë nga shkenca mjekësore, pavijonët e Spitalit Infektiv njëri pas tjetrit po hyjnë në betejë”, tha ai.

Duke publikuar një foto nga mjekë dhe infermierët që janë një pjesë e ekipit te talentuar, punëshumë e fjalëpak, të përkushtuar deri në fund për ta fituar betejën me COVID-19.

“Jemi në detyrë, për t’ju shërbyer juve, ju të dashur qytetarë qëndroni në shtëpi për të mos rënë në kontakt me virusin. Së bashku do e fitojmë këtë betejë, se lufta vazhdon. Ne bluzat e bardha e kemi gjithë jetën sfidë, gjithë jetën luftë me agjentet mikrobikë, bakterie apo viruse qofshin ato, sikundër është dhe COVID-19. Së bashku ja dalim, së bashku do fitojmë”, tha Pipero./atsh

Mjeku shqiptar, Erion Dasho, Drejtor i Shëndetit dhe Inovacionit në Franfkfurt të Gjermanisë, i është përgjigjur thirrjes së shtetit shqiptar dhe është kthyer në Shqipëri për të dhënë kontributin e tij në sistemin shëndetësor.

Dasho vlerësoi masat e marra për të parandaluar përhapjen e koronavirusit.

Dasho u shpreh se situata në të cilën ndodhemi është ende në kufijtë e të menaxhueshmes dhe kjo për shkak të masave të marra në kohën e duhur nga qeveria shqiptare.

“Situata është në kufijtë e të menaxhueshmes për shkak edhe të masave të marra në kohë. Italia është vendi me më shumë viktima për shkak se nuk mori masa në kohën e duhur. Mua më vjen mirë që situata në QSUT është në shkallën e të menaxhueshmes. Kjo është diçka shumë e rëndësishme dhe për t’u vlerësuar”, theksoi Erion Dasho në një intervistë telelvizive.

I pyetur nëse është gati Shqipëria ta përballoj situatën e emergjencës nga koronavirusi, Dasho u shpreh se sistemi shëndetësor i asnjë vendi nuk është në imun ndaj një pandemie.

“Në rastin e përballjes me pandeminë e COVID-19, asnjë sistem nuk është imun. Mund të kesh një sistem shëndetësor mjaft të zhvilluar sikurse në Italinë e veriut dhe ky sistem të dështojë, pra të mos jetë në gjendje të përballojë komplikacionet shëndetësore”, tha ai.

“Para pak ditësh doli një raport nga ekipi i doktor Neo Ferguson, i cili llogariste skenarët në Angli dhe SHBA. Doktor Ferguson përllogariste se në qoftë se nuk merren masa numri i vdekjeve në Angli do të arrinte deri në 500 mijë persona, dhe në qoftë se nuk merreshin masa në SHBA numri i vdekjeve do të arrinte deri në 2.2 milionë. Pra, nëse nuk merren masa, as sistemi shëndetësor britanik dhe as ai amerikan nuk kanë mundësi ta përballojnë. Këtu bëhet fjalë për një sëmundje ku ajo fraza “të parandalosh është më mirë se sa të shërosh” ka më tepër vlerë. Në qoftë se nuk parandalojmë ne do të mbërrijmë në një gjendje si Ëuhan”, tha ndër të tjera Drejtor i Shëndetit dhe Inovacionit në Franfkfurt, të Gjermanisë Erion Dasho. /atsh

Ministria e Shëndetësisë e Maqedonisë së Veriut, njoftoi se në vend janë regjistruar 12 raste të reja me koronavirus, duke bërë që numri i të prekurve me COVID-19 të arrijë në 148.

Në njoftimin e publikuar nga ministria thuhet se rastet e reja janë konfirmuar gjatë 24 orëve të fundit.

Ato janë regjistruar, në Shkup dhe Kumanovë.

Më parë raste me COVID-19 u regjistruan edhe në qytetet Dibër, Shtip, Kavadar, Ohër dhe Gostivar. /atsh