Deputeti i opozitës Nard Ndoka ka bërë një koment shumë ironik dhe tallës ndaj “shfaqjes me aeroplanë” që po jep Kryeministri Rama prej dy ditësh.
Ndoka shkruan se Rama po na e shet Erdoganin për Lasgush duke ju referuar faktit që “Air Albania”; 49.12% të aksioneve i perkasin Turkish Airlines, 50.88% të aksioneve janë të ndara midis Albcontron (një korporate në pronesi të shtetit shqiptar) dhe MDN Investment një kompani private e krijuar “8 ditë para krijimit të Air Albania”.
Ja postimi i plotë i deputetit Nard Ndoka
KM e shet Erdoganin per “Lasgush”!
“Air Albania”; 49.12% të aksioneve i perkasin Turkish Airlines, 50.88% të aksioneve janë të ndara midis Albcontron (një korporate në pronesi të shtetit shqiptar) dhe MDN Investment një kompani private e krijuar “8 ditë para krijimit të Air Albania”. ????Ajo çfarë nuk dihet është se sa perqind të aksioneve i perkasin qeverisë shqiptare dhe sa partnerit të saj privat?! ???? Aferë korruptive, e kamufluar, me flamur kuq e zi! ????
Partia Demokratike ka deklaruar sot se kompanitë e lojërave të fatit, pas të cilave pretendon se është Agron Xhafaj, vëllai i Ministrit të Brendshëm, Fatmir Xhafaj dhe Olsi Rama vëllai i Kryeministrit, Edi Rama.
Sipas Enkelejd Alibeajt kompanitë e basteve menaxhohen nga tre duart dhe ato kanë njohur një rritje me 10-fish krahasuar me vitin 2014.
Sipas demokratëve fitimi i deklaruar i kompanive të basteve ishte 1 milion euro, ndërkohë që me ardhjen në pushte të Edi Ramës ato shkuan në 10 milion euro.
“Nga 1 milionë dollarë ne vitin 2014 të ardhurat e kompanisë së basteve të vëllait të Ministrit të Brendshëm janë dhjetëfishuar në 4 vjet, duke shkuar në 10 milionë dollarë në vitin 2017.
Është kjo pasuri marramendëse që ndan me krimin e organizuar, e cila detyron Edi Ramën dhe Fatmir Xhafën të refuzojnë vettingun e politikanëve”, ka thënë deputeti i PD.
Deklarata e plotë e Enkelejd Alibeaj
Partia Demokratike i njohu shqiptarët një ditë më parë me fakte tronditëse, të bazuar në dokumenta zyrtarë, sesi Edi Rama dhe Fatmir Xhafaj kanë përdorur pushtetin politik për të marrë nën kontroll industrinë e bixhozit nëpërmjet vëllezërve të tyre Olsi Rama dhe Agron Xhafaj.
Edi Rama, me firmën e tij, i dha të vëllait koncesionin korruptiv prej miliona eurosh të monitorimit të sistemit online të pikave të basteve, të cila, gjatë qeverisë së Edi Ramës, u katërfishuan që fitimet e të vëllait të jenë edhe më të mëdha.
Fatmir Xhafaj bllokoi për 8 muaj ligjin e mbylljes së lojërave të fatit në qytete dhe pastaj, bashkë me “Hakmarrjen për Drejtësi” me lidhje direkte me Olsi Ramën, e ndryshuan ligjin, duke dëshmuar sesi funksionon në praktikë lidhja mes pushtetit dhe krimit të organizuar, që kontrollon lojrat e fatit.
Shqiptarët duhet ta dinë se gjatë qeverisë së Edi Ramës numri i kompanive të licensuara për bastet u përqendrua në 3 duar.
Shqiptarët duhet të dinë se 1 nga 3 kompanitë më të fuqishme të basteve në Shqipëri zotërohet nga Agron Xhafaj, vëllai i Ministrit të Brendshëm, i dënuar në Itali për trafik ndërkombëtar droge dhe pjesëmarrje në krim të organizuar .
Shqiptarët duhet ta dinë se disa nga pikat më të njohura të basteve që u zhvasin paratë shqiptarëve në vesin më shkatërrues për familjet janë Ecobet, Baste live, Eurolive, Basti shqiptar, të gjitha të zotëruara nga kompania prapa së cilës qëndron vëllai i Ministrit të Brendshëm.
I fshehur pas identitetit të dy anëtarëve të tjerë të bandës, të dënuar në të njëjtin proces në Itali, Agron Xhafaj, ia ka dalë që, menjëherë pas ardhjes në pushtet të të vëllait Fatmir Xhafaj, të zgjerojë aktivitetin e kompanisë së basteve me shtimin e 2176 pikave të reja në të gjithë Shqipërinë.
Sot, ne po publikojmë të dhëna të tjera që tregojnë sesi kompania e basteve, prapa të cilës qëndron vëllai i Ministrit të Brendshëm ka rritur fitimin në mënyrë të frikshme në 4 vitet e pushtetit të Edi Ramës dhe Fatmir Xhafës.
Siç tregohet në grafik, nga një kompani me të ardhura jo domethënëse për një biznes bastesh, kompania e Agron Xhafajt ka nisur rritjen galopante ditët e para të ardhjes në pushtet të Edi Ramës.
Nga 1 milionë dollarë ne vitin 2014 të ardhurat e kompanisë së basteve të vëllait të Ministrit të Brendshëm janë dhjetëfishuar në 4 vjet, duke shkuar në 10 milionë dollarë në vitin 2017.
Është kjo pasuri marramendëse që ndan me krimin e organizuar, e cila detyron Edi Ramën dhe Fatmir Xhafën të refuzojnë vettingun e politikanëve.
Edi Rama ka frikë të pranojë për vete të njëjtat standarde si për gjyqtarët, prokurorët dhe policët, sepse kryeministri i Shqipërisë është peng i krimit të organizuar./korrieri
I premtova vetes mbrëmë se nëse do ishte finalizuar ndonjë operacion i madh apo do ishte arrestuar ndonjë kriminel, do bëja sikur e harrova atë që ndodhi e madje do përgëzoja policinë e shtetit por kur zgjohem sot dhe mësoj se ishte thjesht një “kontroll rutinor fundjave”, thjesht sa më bëhen më të forta ato skena terrori, banditeske, nga ato që të nëpëmërkëmbin dinjitetin dhe qytetarin e zakonshëm, e bëjnë të duket kriminel.
Isha ende nën efektin e skenave të “Mission Impossible” me Tom Cruise. Ishte filmi më i gjatë që kisha parë ndonjëherë në kinema. Ose ndoshta ashtu m’u duk për faktin që, kur dolëm nga salla, kishte kaluar mesnata.
Ishim 3 familjarë (dy prej nesh gazetarë), me një makinë që nuk e tejkalon vlerën e 4 mijë eurove, rrugës për në shtëpi.
E ndërsa po diskutonim ende për rolin e Cruise e po mendoja se si “ai djalosh nuk plaket kurrë”, para nesh po bëhej “nami”. Skena të ngjashme me ato të filmit aksion që sapo pamë.
Makinat e “SHQIPONJAVE” kishin bllokuar rrethrotullimin e “Pallatit me Shigjeta” dhe të maskuar nxirrnin jashtë makinave këdo. Të rinj, të reja e familjarë, kthyer pas, mbështetur nëpër makina me duart lart e këmbët e hapura, ndërsa efektivët e maskuar i kontrollonin lart e poshtë për kushedi se çfarë!
S’patëm kohë as të kuptonin ç’po ndodhte! Shqiponjat na bllokuan edhe ne.
Po prisja si fillim që djali i cili urdhëroi shoferin të zbriste, të na kërkonte në fillim ndonjë letër identifikimi a të na thoshte me qetësi pse na ndaloi por JO! Thjesht urdhëroi :“ZBRISNI NGA MAKINA”!
I thashë se ishim gazetarë duke menduar se bëhej fjalë për ndonjë keqkuptim por as që ma vuri veshin.
E ndërsa po shihja në anën e shoferit, u hodha instiktivisht përpjetë kur një efektive gjithashtu e maskuar, së cilës i dalloheshin vetëm sytë e zinj, lyer fort me laps, nisi t’i binte si e tërbuar xhamit tim.
“DIL NGA MAKINA, DIL NGA MAKINA” bërtiste me nota histerizmi. S’po kuptoja ende çfarë po ndodhte. Në pak sekonda, e pashë veten mbështetur me duart pas makine ndërsa ajo kontrollonte ku mundte.
Më kërkoi çantën. Brenda kisha vetëm antidjersën, kutinë bosh të mbajtëses së syzeve, pasaportën dhe portofolin.
Kur hapi portofolin, u mundova t’i tregoj kartën e gazetares por ajo, pa gjithçka, përveç asaj. Refuzonte ta shikonte duke bërtitur me të njëjtat tone histerizmi: “Nuk më intereson”… dhe vazhdonte gërmonte në çantë me shpresën se do gjente ndonjë gjë që të justifikonte tërbimin e saj teksa unë vazhdoja qendroja me duart lart pas makine.
Mori pasaportën, i shfletoi fletët një nga një. Hodha sytë përreth dhe pashë se ishim me dhjetëra mbështetur ashtu mes maskave, që për nga mënyra si po vepronin, dukeshin si banditë veshur me uniformën e “Shqiponjave”.
Teksa qendroja mbështetur pas makine, sytë më shkuan vetiu te vendi i pasagjerit dhe luta zotin që me vete nuk kishim ndonjë fëmijë.
Në atë orë, megjithë atë arrogancë e terror, nëse do kishim dhe një fëmijë brenda, nuk ka rëndësi në do qe i imi, i tezes, i hallës apo qoftë edhe i komshies… Do kisha harruar punën e gazetares dhe sot me gjasë do isha në komisariat “për kundërshtim të forcave të policisë”.
“Ikni” urdhëruan pas kontrollit edhe të makinës… Më kot po shpresoja për një ndjesë ose ndonjë fjali të tipit: “Kalofshi mirë”!
Me të hyrë në shtëpi, u interesova për të ditur se çfarë po ndodhte. Isha e sigurtë që bëhej fjalë për ndonjë super-aksion. “Shko fli, nuk ka aksion. Kontrolle rutinë”, më tha një burim nga policia.
Risolla dhe njëherë në mendje skenën dhe isha aq e bindur se po ndodhte një operacion i madh, sa mendova se burimi po më gënjente nga frika e ndonjë dekonspirimi të mundshëm.
Për disa orë nuk vura gjumë në sy. Nga shija e filmit s’më kishte mbetur më asgjë. Ndihesha e dhunuar teksa mundohesha me gjithë forcën e arsyes të justifikoja sjelljen e “Shqiponjave”, me mendjen gjithnjë te ai “aksioni i madh”.
Gjumi duhet të më ketë marrë andej nga ora 4:00 e mëngjesit duke bluar nëpër mend këto.
Sapo hapa sytë, kontrollova e-mailin, e sigurtë se aty do kisha edhe njoftimin e policisë për “operacionin e bujshëm” që mesa duket, kishte ndodhur vetëm në mendjen time.
Pyes sërish burimet dhe marr sërish të njëjtën përgjigje: “Thjesht kontrolle rutinore fundjave”. Vetiu më erdhi në mendje Gjetan Gjetani, deputeti që përjashtoi Rama. “Të paaftë”…
Po a nuk quhet paaftësi fakti që efektivët, sikur t’u kishte humbur busulla, ndalojnë e kontrollojnë këdo, thjesht për “rutinë”?! Po pse, na qenkesh rutinë të terrorizosh qytetarët e tu pas mesnate?!
Si mund të kontrollosh pa më të voglën indicie, pa më të voglin shpjegim e njerëzillëk, këdo që qarkullon pas orës 12:00 nëpër kryeqytet?!
Unë jam e para që i kam dënuar sulmet ndaj policisë së shtetit dhe vazhdoj të mendoj se uniforma e policisë është e paprekshme por aq kohë sa nuk prek qytetarët e lirë e të ndershëm.
Nëse mënyra e tyre e vetme për të zbuluar kriminelin, është kontrolli i gjithkujt, atëhere kjo punë qenka punë shansi! Kurse ne… kavie eksperimentale.
Dje RENEA dështoi në aksionin e saj dhe, në përpjekje për të kapur dy kriminelë, plagosi me plumb në kokë një burrë që po flinte në dhomën e tij. Rrethanat, edhe vetë policia i ka të paqarta.
Aksione policeske, ka kudo në botë. Aksionet kanë historitë e tyre të suksesit e dështimeve por askund në botë nuk ndodh që një qytetar i lirë të trajtohet si kriminel.
Për aq sa më ka rënë rasti të udhëtoj jashtë, kurrë s’më kanë dëgjuar veshët e parë sytë që uniformat blu të vendosin post-blloqe ashtu kot për “rutinë” e të ndalojnë, këdo, pa përjashtim, pa indicie… thjesht për statistikat e fundjavës.
Për ta, 2500 kontrolle në javë, mund të jenë statistika por për qytetarin e lirë janë 2500 raste terrori, poshtërimi.
Po jetojmë një kohë kur krimineli lëviz lirisht me politikanin e trajtohet si zotëri ngado ku shkon, kurse qytetari qendron me duart lart, mbështetur në ndonjë makinë, duke shpresuar se ditë më të mira do vijnë edhe për policinë e shtetit.
Aktori i Teatrit Kombëtar Neritan Liçaj ka ironizuar me kryeministrin Rama, përmes një fotoje të publikuar nga Beogradi.
Në të Liçaj tregon bisedën që ka pasur me ‘’Aleksandër Vuçiç” në kryeqytetin e Serbisë, teksa e ka pyetur se kush e ka votuar Ramën.
Sipas Liçajt kryeministrin shqiptar e ka gjetur Soros te gabi, dhe sigurisht që e gjithë situata është një inskenim me doza të forta humori nga ana e aktorit.
Reagimi:
Za parlamentu,za Beogradu? Takova dhe presidentin e ketyre…kishte ardhe per pune ne parlament!
He me Ner-me tha-c’thote Edi Fusha? Hic-i thash-ben gam-gam,te emisjoni i Eni Vasilit! E paskeni rraf keq,ju te teatrit eeeee….!!!
Po-i thash-e bem sallat! Edhe me mu keshtu ben Ner-me tha ai-se here e takoj,e rrah dhe ai fillon e qan e ben gam-gam… Pastaj mu kthye e me tha:Ner me gjithe respektin…po ku e gjetet kete kryeminister ju shqipetaret mor aman?! I fyer i thash:-Se gjetem ne or tiii…e gjeti Sorosi te gabi dhe po do me na e shit per firmato. E ja keshtu keshtu…. Morali i fabules-Edi Fusha gam-gam style…
Stresi ka qenë në një intervistë në emisionin “Zonë e Lirë” për të treguar me krenari se si i ka shkelur ligjet e shtetit shqiptar dhe nuk është ndëshkuar nga organet kopetente.
Stresi është shprehur se qeveria “Rama” është qeveria më m*t që ka parë deri më tani duke bërë thirrje që t’i bashkohen Lulzim Bashës për ta rrëzuar.
“Qeveria më m*t që kam parë deri më tani. Turpi i mbuloftë përjetësisht, ato familje shqiptare që shitën votën për 50 euro”, ka vazhduar këngëtari. Më tej ai ka thënë se kupa është mbushur duke rrëfyer se si i ka shkelur ligjet e shtetit.
“Unë kam kaluar në Mal të Zi me pasaportën e mikut tim Admir Shehu e kam shok të ngushtë, ai jeton në Holandë dhe policia nuk e ka kuptuar. Kam kaluar në Han të Hotit, në Mal të Zi për punët e mia.
Këta janë shumë mbrapa. Kur je në kërkim për çështje të vogla policia nuk të vihet pas, por po re në dorë të tyre të ndalojnë, nëse jo vazhdon i qetë.
Ai po ashtu tregoi detaje rreth ngjarjes teksa theksoi se arma e gjetur nuk ishte e tij.“Policia erdhi poshtë pallatit tim dhe arrestoi dy shokët e mi. Policët janë shumë budallenj.
Pistoletën e gjetën por ishte si armë jetime. Pistoleta u gjet pranë gjimnazit e fshehur në një shkurre. Ato arrestuan dy shokët e mi të lagjes dhe unë isha i lirë.
Ne ishim 10 çuna aty, policia kontrolloi gjithandej dhe gjetën një armë. Ishin shumë policë, ora ishte rreth 7 pasdite. Ne e marim vesh gjithmonë para se policia të vijë sepse kemi shokë brenda policisë.
Unë isha i dyshuar për armën. Atë natë unë u nisa në Gjirokastër sepse kisha koncert të nesërmen. Më nisën në Whatsaap faksin që ishin njoftuar të gjitha policitë e qyteteve që unë isha në kërkim.
Pas Gjirokastrës, unë shkova në Sarandë ku qëndrova për dy javë dhe isha komplet i lirë dhe policia nuk e bëri lidhjen e emrit të artit dhe emrit tim të vërtetë.
Ka patur raste që unë kam kaluar me pasaportë tjetër dhe me patentë tjetër dhe policia nuk e ka kuptuar, se ka vënë re që jam unë. Unë e shikoj robin, nëse shikon televizor apo ka të bëjë me muzikën dhe e provoj zarin. Kjo ngjarje ka ndodhur në Korrik, unë isha në kërkim dhe dy shokët e mi dolën nga burgu pasi u bë ekspertiza”, tha ai.
Edi Rama i është rikthyer disa herë të enjten në mbrëmje, në emisionin e ri “Open”, diskreditimit të rolit të medias si pushteti i katërt. Ai ka dëshmuar me këmbëngulje, përballë Eni Vasilit, paaftësinë së TV-ve dhe portaleve për të për të qëmtuar faktet, deklaratat, qëndrimet dhe për t’i përcjellë publikut të vërtetën.
Fabula e Ramës tashmë është e njohur: “PD-ja thotë që unë jam hajut. Unë them që jam burrë i ndershëm. Cili e ka forcën, detyrimin, moralin për të parë nga peshon e vërteta??? Natyrisht mediat”.
Sipas kryeministrit ato kanë dështuar t’a luajnë rolin e fuqishëm të këtij kundërpushteti duke u mjaftuar me raportimin steril, “kështu tha X” kështu u përgjigj Y”.
Për hir të së vërtetës duhet pranuar se formalisht Rama ka të drejtë në konstatimin që bën. Pjesa më e madhe e medias shqiptare, mbi të gjitha TV e mëdha që pronarët i kanë vënë në dispozicion të bizneseve të familjeve të tyre, nuk i shkojnë asnjë historie deri në fund. Ata i tremben të vërtetës, po me të njëjtën zemërdridhje që i tuten edhe ata që duhet të ishin subjekte të investigimeve të tyre.
Por, kjo nuk është aspak një rastësi. Dhe ai që bërtet sot “kapeni hajdutin” nuk është kaq i pafajshëm në këtë histori.
Për t’a kuptuar më mirë këtë, mjafton të kujtojmë një ngjarje të ditëve të fundit. Jo nga ato që kërkon ndonjë investigim të madh se ku i gjeti Basha paratë që pagoi lobistët në SHBA, apo cilët janë ata që kanë ndërtuar vilën e Ramës në Surrel dhe sa kanë fituar pas kësaj. Këto mund të ishin vërtet investigime të vështira që kërkonin, kohë, para, guxim, profesionalizëm.
Por, shembulli i mëposhtëm nuk kërkon asnjë nga këto sakrifica. Fjala është për letrën që Komisioni Europian i dërgoi qeverisë shqiptare për ligjin për teatrin. Aty lexohej e zeza mbi të bardhë se procedura e ndjekur nga Rama, Fusha dhe Veliaj, ishte goditur ashpër. Se, për Brukselin, qe i paimagjinushëm, një ligj special, për një person të vetëm, duke përjashtuar nga gara këdo tjetër. Pikërisht këto argumenta e kishin bërë qeverinë shqiptare të zbythej me turp dhe të pranonte para autoriteteve të BE-së se do t’a amendonte ligjin.
Mirëpo sapo kjo shuplakë mbi metodat se si qeveris rilindja u bë publike, u shfaq menjëherë në treg një “artist” që e ka ngrënë me kohë turpin me bukë. Erion Veliaj, doli dhe bërtiti se kjo qe një fitore, se ata që donin t’a pengonin procesin tani duhet të heshtinin dhe se ligji që ishte shumë i mirë do të bëhej edhe më i mirë akoma.
Cilido që ka dy para mend në kokë, pas këtyre fjalëve do t’i vinte për të ulëritur.
Por në pjesën dërrmuese të mediave tona, lajmi u përhap sipas versionit të kryebashkiakut. Askush nuk u mundua të pyeste për inkoherencat e asaj që Veliaj kishte thënë më parë dhe si po dredhonte tani. Askush nuk u përpoq të shkonte përtej duke hedhur poshtë argumentat e pronarit të truallit dhe ofertës ë pakërkuar të ardhur nga Fusha që kishim dëgjuar më parë.
Ja pra ky shembull i thjeshtë, ku e vërteta nuk ka nevojë – as për zotësi të madhe, as për profesionalizëm të tejskajshëm, as për kohë investigimi pa fund dhe as për shumë para –që të dalë në shesh, tregon se shumica e mediave tona janë të gatshme të nënshtrohen para pushtetit.
Problemi i tyre nuk është se nuk e kuptojnë të vërtetën -si në rastin e mësipërm kur ajo është fare e thjeshtë- halli i tyre qëndron në frikën për ta thënë atë.
Dhe pyetja që vjen nga pas është: po kujt i shkon për shtat kjo mjegullnajë e qëllimshme? Cili përfiton nga këto qëndrime sterile, që në vend ta qartësojnë publikun e trullosin atë?
Besoj se në këtë pikë nuk ka asnjë dyshim: relativizimi i të vërtetave i shkon për shtat gjithnjë qeverive, asaj Berisha dje dhe kësaj Rama sot. Pikërisht pëkëtë ata i kan dyndur me financime direkte dhe mbështetje okulte në formë kocesionesh për rrugë, lejesh ndërtimi, tenderash gjithfarësojësh, ata pronarë mediash që i kanë vetes mision të përhapin mjegull.
Prandaj Edi Rama vazhdon t’i quajë kazan dhe makineri balte, ato fare pak të tjera që përpiqen të përmbushin misionin e gazetarisë së vërtetë.
Dhe pikërisht në këtë paradoks qëndron problemi. Sepse Edi Rama ka të drejtë kur gjen me qindra shembuj të një gazetarie sterile që nuk luan rolin e pushtetit të katërt, por për fat të keq ai është një nga financuesit, mbështetësit dhe përfituesit e saj. Kjo është dhe arsyeja që kur ankohet ngjan më hipokrit se kurrë.
Pak orë pas inaugurimit të linjës shqiptare të avionëve Air Albania, deputeti demokrat Endri Hasa thotë se ky është një mashtrim.
Sipas tij, Air Albania nuk ekziston dhe “Lasgushi”, siç tha kryeministri Edi Rama është quajtur avioni i parë, është avion turk.
Deputeti i PD deklaron se nuk ka asnjë kompani të licensuar me këtë emër dhe nuk ka ende asnjë avion Air Albania të regjistruar me kodin shqiptar ZA.
“Air Albania dhe MASHTRIMI i radhës i Edi Ramës
Air Albania nuk ekziston!
Nuk ka asnjë kompani të licensuar me këtë emër dhe nuk ka ende asnjë avion Air Albania të regjistruar me kodin shqiptar ZA.
Ne vend te “ëndrrës” per një linje ajrore shqiptare, kryeministri shiti sot nje avion turk, me kod ajror turk TC-LRJ, i cili erdhi nga Stambolli ne Tiranë si avion i Turkish Airlines.
Ne foto mund te shihni qarte kodin turk te avionit te pagezuar me emrin “Lasgush”, i cili sipas Flight Radar ka udhetuar nga Stambolli ne Tiranë TK6887.
Edi Rama na e bëri Lasgushin Turk……”, deklaron deputeti i PD./korrieri
Petro Marko: Himara, para disa shekujsh, sidomos pas vdekjes së Skënderbeut, quhej gjithë krahina e Labërisë së sotme, domethënë duke nisur nga Radhima, në Lekel e në Butrint. Dhe, siç dihet nga historia, ajo krahinë qe ndër zonat që i rezistoi turkut shekuj me radhë. Aty sulltanët kanë thyer kokën e tyre, aty gjetën strehë shumë nga shqiptarët, që nuk duruan dot zgjedhën turke. Gjatë viteve tridhjete, revistat “STUDI ORIENTALI”; “STUDI ALBANESI”, dhe veçanërisht Nilo Borxha, kanë nxjerrë nga arshivat e Vatikanit dokumente të rëndësishme për Himarën, sidomos për shekujt XVI, XVII, XVIII. Po ç’janë këto dokumente?
Janë relacionet dhe letrat e misionarëve bazilianë në Shqipëri. Këta misionarë bazilianë, shumica arbëreshë ose me kombësi të tjera, po që dinin shqipen, më shumë për interesa politike se sa fetare, erdhën në Himarë. Prandaj shohim krerët e Himarës t’i drejtohen mbretit të Napolit, Papës së Romës, Spanjës, Polonisë, Rusisë për ndihmë materiale dhe jo bekime apostolike e lavdërime. Duke parë këtë gjendje në Himarë, Papa dërgoi misionarët e vet. Në një letër Neofit Rodino, misionar, midis të tjerave thotë: “Jam kurdoherë midis malësorëve të mi të dashur, gjithnjë i zënë për t’i evangjelizuar dhe për të mësuar fëmijët e tyre….”. Pas Neofit Rodinos, punoi në shkolla edhe Kostantidn Onofrio, për të çelur shkollë në shtëpinë e kapedan Lekës, mik i at Onofrios, që ishte në Dhërmi, ku jepte mësim në shkollën e atyshme. Edhe imzot Stanilas ka dhënë mësime në shkollën e Dhërmiut. Po ky, u luftua ashpër si dhe De Kamilis nga peshkopi ortodoks, i cili kur shkoi në Dhërmi dhe pa fëmijët të shkonin në shkollë e të mësonin, i mallkoi. Po pse i mallkoi? Pse dhespoti i Janinës ose i Delvinës që vareshin nga Fanari, mallkoi shkollat e atjeshme? Sepse ata mësonin shqip. Se librat që lexonin, ishin shqip dhe jo greqisht, siç ishin librat e Patriarkanës, që i shërbente verbërisht sulltanit. Sepse librat e Rodinës ose dhe Nilo Katalanos, siç do ta shohim më poshtë, ishin shqip se flisnin fshatrat e Himarës. Po të ishin greqisht, ata do të lexonin librat e Fanarit. Misionarët bazilianë, nuk bënë punën e Patriarkanës që t’u mësonin nxënësve greqisht për të lexuar librat fetarë të Fanarit! Po dokumenti më i saktë, që vërteton se në atë shkollë mësohej vetëm gjuha shqipe, është puna e madhe e Nilo Katalanit. Në kohën e tij, në Dhërmi, shkolla ishte zgjeruar shumë. Aty vinin nxënës nga Dukati, Tërbaci, e gjetkë. “Gramatikën shqipe, Nilo Katalanoja e bëri për 80 nxënësit e tij të shkollës së Dhërmiut”. Atë përdorte për mësim. Ky bëri edhe një fjalor shqip-italisht…Sipas Zef Skiroit, kjo gramatikë dhe ky fjalor gjenden në duart e Skirojve.
Në kohën e Nilo Katalanos, që vdiq atje dhe varrin e ka në Shën Thanas të Dhërmiut, Patriarkana e ndezi më shumë luftën kundër shkollave shqipe. Dhespoti i Janinës, që shkonte rrallë në fshatrat e Himarës, mallkonte dhe shpifte kundër atyre që ndiqnin shkollat shqipe. Kjo luftë përshkruhet shumë në relacionet e bazilianëve. Kam shkuar dhe kam parë varrin e Nilo Katalanos që është brenda në Ajovimë të Shën Thanasit, një kishë e vogël nja pesëdhjetë metra nga shtëpia ku kam lindur….Akoma e mbajnë në gojë, brez pas brezi emrin e Papa Dhimitrit, stërnipërit e tij në Gjilek. Me këto pak gjëra, del se si para tre shekujsh në Dhërmi dhe në gjithë fshatrat e Himarës (Himarë, Vuno, Palasë) kishte shkolla shqipe. Stërgjyshërit tanë luftonin me pushkë në dorë, duke mbrojtur lirinë dhe nderin e tyre, po ishin dhe në luftë për shkollat shqipe, për të mësuar shkrim e këndim, për të lëvruar gjuhën stërgjyshërore, gjuhën trime. Qysh atëherë, Patriku i Stambollit, me anën e dhespotit të Janinës mallkonte dhe çkishëronte gjithë ata që mësonin ne shkollat shqipe, aq sa një nga misionarët shkruan midis të tjerave: “Kur erdhi Dhespoti i Janinës dhe pa nxënësit në shkollë dhe dëgjoi meshën nga Onofrio, iu vërsul dhe e kapi nga mjekra brenda në kishë…” Vetëkuptohet egërsia e agjentëve të Fanarit, që s’lanë gjë pa bërë për të ç’kombëtarizuar krahinën heroike të Shqipërisë, Himarën e Labërinë.
Moikom Zeqo: Himariotët, arbërit që krenoheshin me Skënderbeun
Himara është një nga perlat e Kaonisë ilire në shekuj, banorët e brigjeve të saj janë quajtur fisi i Keraunëve (nga emri i vargmalit). Zeusi i keraunëve është më i vjetër se ai i mitologjisë greke. Vetë kreshtat malore të Akrokeraunëve, ose Maleve të Vetëtimave kanë qenë sipas profesorit të Kembrixhit, djepi i lindjes se kultit të Zeusit, që ka si atribut rrufenë. Ky prototip i Zeusit u zhvendos më vonë në Olimp të Greqisë. Zeusi i keraunëve përfaqëson kështu një mitologji paragreke, që duhet marrë në konsideratë nga studiuesit. Duket sikur parahistoria zanafillore e Himarës është spërkatur me yllësi perëndish dhe qeniesh të shpirtëzuara. Kaq shumë autorë legjendarë të antikitetit kanë folur për të, për të mos harruar më vonë, gjeniun e romantizmit, poetin Bajron, i cili ka shkruar vargje të shkëlqyera për himariotët luftëtarë.
Arkeologu francez, Leon Rei ka skalitur këto fjalë: “Nëse Shqipëria ka me se të mburret, ajo, në radhë të parë duhet të mburret me historinë e Himarës”. Dhe ja, në Palasë para shumë vitesh është gjetur një përkrenare bronzi tipike ilire e shek. V para Krishtit. Për fat të keq, kjo përkrenare sot është zhdukur. Është e pafalshme që nga shteti shqiptar nuk janë organizuar ekspedita arkeologjike në Himarë. Themelet e mureve të kalasë së Himarës kanë gurë të mëdhenj ciklopikë, të tipizuar si mure pellazgjike, që të paktën janë të lashtë nga shek. V para Krishtit. Padyshim në këto mure, jeta ka qenë akoma më e vjetër. Një forcë e çuditshme, një lloj elani jetësor, siç do te thoshte filozofi Bergson, e ka ngritur jetën e njerëzve në shpatet e Bregut te Detit, duke i emërtuar përfundimisht ata si bregdetas. Fshatrat e Himarës mund të quhen si qytete të vogla, tepër të lashta, që përbejnë një bizhuteri përrallore. Shtatë fshatrat e Himarës, si në një numër padidik Palasa, Dhërmiu, Vunoi, Himara, Piluri, Kudhësi, Qeparoi. Por, në dokumente flitet edhe për një koncept më të gjerë të Himarës, ku përfshihet dhe Nivica, Piqerasi, Lukova, Dukati, Radhima, Tragjasi, Gumenica, Tërbaçi, Lopësi, Mavlova, Vranishti, Smokthina, Kallarati, Lepenica, Progonati, Tepelena, etj.
Himarioti Anton Linerosa, sipas Barletit mori pjesë në Kuvendin e Lezhës dhe u vra në betejën e Torviollit me 40 trima të tij më 1444. Me 31 gusht 1431, i biri i Gjergj Kastriot Skënderbeut, Gjoni zbret nga Italia në Himarë dhe çliron tërë zonën dhe kështjellën e Borshit. Princi shqiptar, Balsha II ka qenë zotërues i Himarës, pas vdekjes së tij zotëruese qe gruaja Komita Muzaka. Më 12 korrik 1577, pleqtë e Himarës dërgojnë një letër për Papën, të cilën e dërguan në Romë Gjik Kola me Gjergj Katasin. Në këtë letër ata i thonë Papës se janë arbër, se krenohen me Skënderbeun dhe se kërkojnë që Europa t’u japë armë për të luftuar kundër pushtuesve. Në shek. XVIII, himariotët dërguan në Rusi Pango Bixhilin dhe Hil Kristoforin tek Caresha e Rusisë, Elisabeta Petrovna. Në letrën që iu dërgua careshës, thuhej: “Flasim shqip, atë gjuhë që flitet në tërë Shqipërinë deri në Bosnje”. Me 1818 Regjimenti Shqiptar në Korfuz luftoi për mbrojtjen e Psarës. Anglezi Millingen ka shkruar “Himariotët kishin pamje më luftarake në tërë ushtrinë. Nuk kanë dallim nga shqiptarët e tjerë. Veshja dhe gjuha – krejt e njëjtë”….Nuk është e rastit, që Papa Dhimitri nga Dhërmiu përktheu në shqip katekizmat, u hapën shkolla shqipe gjatë shek. XVI-XVIII. Historia e Kishës Katolike në Himarë nuk mund të zhduket dhe nuk mund të mohohet.
Kristo Frashëri: Himara dhe përkatësia etnike e banorëve të 7 fshatrave
Në gjirin e shtatë fshatrave të Himarës ka një dallim në një pikë të rëndësishme. Tre nga vendbanimet e krahinës – Palasa, Himara dhe Dhërmiu – flasin brenda dhe jashtë shtëpisë shqip dhe greqisht. Katër fshatrat e tjerë, brenda dhe jashtë shtëpisë flasin vetëm shqip. Duhet patur parasysh se tre fshatrat e përmendura i kanë banesat e tyre afër detit. Për këtë arsye, ato merreshin kryesisht me lundrim, kurse kopshtarinë dhe blegtorinë e kishin si ekonomi ndihmëse. Pothuajse çdo familje kishte mjetin e saj të lundrimit, dikush anije, dikush varkë, sipas fuqisë ekonomike. Banorët e katër fshatrave të tjerë (Vuno, Qeparo, Kudhës dhe Pilur) me banesat e tyre në kodrina, larg buzës së detit, nuk merreshin, me ndonjë përjashtim, me detari, pra nuk kishin mjete lundrimi. Ata merreshin me kopshtari, blegtori dhe me emigracion. Si rrjedhim, sa herë që krahina e Himarës bëhej pre e fushatave ushtarake osmane, familjet e fshatrave kodrinore ngarkonin mbi kuaj teshat e shtëpisë dhe së bashku me familjet dhe bagëtitë e tyre strehoheshin përkohësisht në krahinën e Kurveleshit. Përkundrazi, banorët e tre fshatrave të buzëdetit, meqenëse nuk i merrnin dot anijet në krah, pasi ngarkonin mbi to familjet dhe orenditë e domosdoshme, lundronin në viset që nuk ndodheshin nën sundimin turk – në ishujt greke Jonianë (Korfuz) ose në brigjet italiane të Puljes dhe riatdhesoheshin, nganjëherë edhe pas disa vitesh, kur largohej rreziku turk…. Këto largime të përkohshme do të na shpjegojnë depërtimin e greqishtes (dikur, sikurse e pohojnë vetë krerët himariotë në një letër të tyren të vitit 1759, edhe të italishtes) tek banorët e tyre…. Sot në përgjithësi edhe historiografia shqiptare pranon se banorët e këtyre tre fshatrave, ndonëse jo të gjithë, e njohin greqishten. Por origjinën e saj, historianët shqiptarë e shpjegojnë me ndikimin që ka ushtruar kisha greko-fanariote në Shqipëri dhe pjesërisht me kontaktet tregtare, që këto fshatra kanë patur me qendra tregtare të afërta greke, kryesisht me Korfuzin dhe me ishujt e tjerë joniane…. Midis historianëve shqiptarë dhe atyre grekë ka pikëpamje të kundërta në tre drejtime. Sipas të parëve, banorët e këtyre tre fshatrave i përkasin kombësisë shqiptare dhe e kanë greqishten si gjuhë të dytë, sipas shkrimtarëve helenë ata i përkasin kombësisë greke dhe e kane shqipen si gjuhë të dytë.
E dyta, sipas të parëve idioma greqishte e këtyre tre fshatrave ka depërtuar nga jashtë në kohët e vona, sipas te dytëve ajo është me origjinë mesjetare, madje antike. Historianët shqiptarë e besojnë konstatimin e vëzhguesit të mprehtë anglez E. M. Leake, i cili pasi vizitoi Himarën më 1804 thotë: “Pothuajse të gjithë burrat dinë greqisht dhe ata që kanë qenë në kurbet, flasin edhe italisht; por gratë përgjithësisht s’dinë asnjë gjuhë tjetër veçse shqipes”. Të dytët, nuk e kanë kundërshtuar me argumente pohimin e M. Leake, i cili e thotë shkoqur se greqishtja në kohën e tij nuk ishte gjuhë familjare.
Marrë nga libri “Himara dhe përkatësia etnike e Himariotëve”