Vlora është një nga qytetet më të bukura të Shqipërisë dhe për këtë duhet të jemi krenar. E quajtur “Qyteti I flamurit”, “Qyteti me dy dete” ose “Porti Jugor i Adriatikut” konsiderohet si perla e turizmit shqiptar, me brigjet e saj të bukura, gadishulli I Karaburunit, ishulli I Sazanit, kalaja e Kaninës, Laguna e Nartës, Lumi Vjosa, me shumë plazhe, monumente, njerëz, produkte, toka dhe det etj.
Cfare duhet vizituar.
Në qendër të qytetit ngrihet “Monumenti I Pavarësisë” në festën e këtij eventi historic. Afër, shtrihet me nje pamje interesante Mozaiku I Muradies, i ndërtuar në vitin 1542, nga arkitekti I famshëm Sinani (që gjithashtu ka ndërtuar mozaikun e Sulejmanit në Stamboll). Një pikë krenare e Vlorës është edhe Kuzum Baba, pika më e lartë e këtij qyteti, e cila ofron panorama të mrekullueshme të të gjithë Vlorës me pamje nga deti. Në very te qytetit shtrihet Laguna e Nartës, e dyta më e madhja në Shqipëri. Natyrëdashësit do të gjejnë vendin ideal për ta. Laguna është e pasur me peshq dhe me gjallesa ujore dhe ka përmbajtje të lartë kripe.
Fshati I Nartës dhe Zvërnecit, të njohura per prodhimin e verës së tyre artizanale, janë afër gjirit të Lagunës. Kështu njerëzit mund të shijojnë peshkun e freskët dhe verën e bërë vetë. Aty mund të vizitosh edhe Manastirin e Zvernecit. Në ishullin e vogël të Zvërnecit ndodhet kisha Bizantine e Shën Mëris, e ndërtuar në shekullin e 14. Ishulli është I mbuluar nga pemë mesdhetare. Bashkë me pikën e Triportit, e bëjnë ishullin një vend shumë tërheqës.
Jo largë nga qyteti, në një pikë dominante është Kalaja e Kaninës në fshatin e Kaninës, e cila I përket shekullit të 3të, dhe ka qënë pronë në të cilën është rritur Donika, gruaja e heroit tonë nacional Skënderbeut.
Vlora ka një pozitë të favorshme gjeografike si portë hyrëse në Rivieren Shqipëtare, dhe është perla për turizëm. E fillojmë nga “Uji i Ftohte” sepse është burim I ujit të ftohte, dhe vazhdojmë me tunelin I cili është kufiri natyror midis detit Adriatik dhe Jon. Aty fillon rruga për Rivierën Shqipëtare. 10 km. nga Vlora, Radhima është fshati me shumë hotele luksoze dhe piktoreske qe presin vizitoret te kalojne pushimet e tyre ne Vlorë. Do tju tregojme disa prej tyre në faqet në vazhdim. Duke lënë qytetin pas dhe duke udhëtuar drejt Sarandës, ne arrijmë në qafën e Llogorasë dhe Parkun Nacional, I mbuluar nga pyje te dendura pishash. Afër, ndodhet fshati turistik për të cilin do tju tregojmë ne faqet në vazhdim. Llogoraja është vendi Ideal për hedhje me parashuta. Është I njojtur për evente europiane në lloje të ndryshme sportesh. Llogaraja është një vend I rrallë ku ajri I fresket dhe I pastër I malit ndërthurret me ngrohtësinë e detit.
Traditat tona të rralla kulturore.
Vlora nuk është e njohur vetëm prej heronjve dhe luftëtarëve të qytetit,por sepse njerëzit e fshatrave të Vlorës janë të gjithë këngëtar, ata kultivojnë një zhaner specific të muzikës, folkun karakteristik të cilin askush nuk e këndon sic e këndojnë ata. Grupi polifonik I Vlorës është unik në të gjithë Botën. Së fundmi “Polifonia Labe” (e ashtuquajtur folku karakteristik) është pjesë e 50 riteve spiritual të Botës. Një fakt tjetër që e bën Vlorën të famshme është, pemët e ullirit. Ju mund të shijoni vajin e bërë nga fabrikat tona, I cili është më I miri në llojin e vet.
Akomodimi.
Strukturat e akomodimit në Vlorë janë luksoze dhe ofrojnë kushte shumë të rehatshme. Si gjithë Shqipëria, edhe në vlorë cdo gjë është ndërtuar 15 vitet e fundit, kështu që mobilimi dhe teknologjia e hotelit është pothuajse e re.
Gastronomia.
Vlora është një qytet I vecantë sepse në të njëjtin restorant ju mund të shijoni produktet e mishit dhe të peshkut. Ju mund të shijoni frutat e detit dhe peshkun dhe njekohësisht qengjin në hell. Në restorantet e Vlorës ka një shije unike. Kjo ndikohet prej tokës ku janë rritur, plot jod dhe kripë, e cila vjen nga erërat e detit Jon, kjo u jep një shije speciale qengjave.
Argëtimi
Ju mund të ushtroni të gjitha llojet e sporteve ujore ose ajrore, dhe gjithashtu mund të shkoni në mal. Udhëtime të gjata apo të shkurtra, parashutizëm, zhytje, lundrim në hapësira të mëdha, janë disa nga aktivitetet më interesante që Vlora ofron për pushuesit jo vetëm në verë.
Gjenden kompani të ndryshme në Vlorë që organizojnë sporte të ndryshme. Ato ofrojnë ndihmë në zhytje, për të eksploruar ujërat e dy deteve të Vlorës. Mund të shkoni tek “ekspedita blu” për të përjetuar eksperiencat në ujrat me kontakt me OUTDOOR ALBANIA, një grup në gjithë Shqipërinë. Në Vlorë gjatë pranverës kur deklarohet hapja e sezonit turistik, organizohet një aktivitet I rëndësishëm, Exploring Albania.
Gjithashtu në mënyrë individuale mund të ushtrosh sporte ujore si: sërf, gara me motorrat ujor, dhe të bëshë udhëtime të gjata në plazhin e Karaburunit, I cili ofron mundësi të pafundme për të vizituar shpellat e këtij gadishulli si dhe botën nënujore.
Në parkun nacional të Llogorasë ju mund të gjeni një faun dhe florë të pasur në thellësinë e pyjeve të parkut. Për alpinistët një mundësi e mirë është të arrinë në maj të malit të Cikës, të shijojnë panoramën magjike të detit, të ndërthurrur me male dhe pisha.
Përsa i përket jetës së natës, klube dhe disko organizojnë koncerte të mëdha ku këngëtarët shqipëtar ose të huaj këndojnë live. Një ndër këto klube mund të përmendim Summer Depo.
Ardhja në Vlorë është një zgjedhje e zgjuar, sepse është vendi që e viziton dhe e mban mend. Duke eksploruar Vlorën ju mund të shikoni vende shkembore, por duke hyrë brënda mund të shikosh një natyrë shumë të bukur, ushqim të shijshëm. Vlora është qyteti magjik, me njerëz mikpritës, solar, dinamik, të qeshur, pak impulsive por të sinqertë.
Qarku I Vlorës përfshin zona të mëdha të Shqipërisë në të cilën përshihet edhe Riviera Shqipëtare. Dy parqe nacionale dhe rezervate janë të përfshira si tërheqje natyrore të Vlorës, që ofrojnë 48 monumente natyrore të 3 kategorive. Aventura turistike ju garantohet pasi ju keni parë të paktën tarracën e Kuzum Babas, tarracën e Ujit të Ftohtë, shpellën e Gramës, Haxhi Alia në Karaburun, shpëlla e Lepenicës, maja e malit të Cikës, kanioni I Gjipes dhe pisha flamur në Llogora.
Vlora është e rëndësishme për fkatin se ofron potenciale të mëdha për turizmin blu dhe jeshil. Në parkun nacional të Llogorasë mund të ushtrosh dhe turizmin e bardhë gjithashtu.
Parku nacional ujor i ishullit të Sazanit dhe Gadishullit të Karaburunit.
Ky është parku më I ri në Shqipëri që përfshin zonat ujore te ishullit të Sazanit dhe gadishullit të Karaburunit poshtë ujrave blu të detit Jon. Një florë dhe faun e pasur ndodhet në zonat e këtij parku, të deklaruar në Maj të vitit 2010 si parku nacional I 15 I Shqipërisë.
Shumëllojshmëria e tokave është e rëndësishme për zonën mesdhetare, me pyjet alpine dhe subalpine, pishat (pinus nigra) dhe pinus peuce, pinus leucodermis, pisha maqedonase, pyjet konifer, shenja tipike mesdhetare, flora tipike e shkëmbinjve ujor etj. Në ujëra ne mund të shohim delfin (Delfinus Delphi dhe Tursiops Trumcatus) dhe lloje të tjera të mbrojtura nga konventa të ndryshme. Në ujërat e Karaburunit ka Foka (Monachus monachus) një nga llojet që është në rrezik zhdukjeje. Zondat me bimë endemike dhe subendemike si Taxus Bacata, Ceratonia Siliqua, etj. Zonat janë me potencial të lartë për zhvillimin e turizmit dhe ekoturizmit. Parkut nacional I bashkangjitet edhe ishulli I Sazanit. Kjo sjell zhvillimin masiv të turizmit nënujor. Deri tani grupe të ndryshme profesionale organizojnë ekspedita zhytjeje për amator dhe profesionist.
Laguna e Nartës ndodhet në pjesën very perëndimore të qytetit të Vlorës. Ajo është e pasur me toka të lagura , me zogj ujor, me një florë tipike mesdhetare të tokave të kripura. Narta është laguna e dytë më e madhe në gjithë Shqipërinë përsa I përket zogjve të ujit, dhe kjo e bën atë një nga zonat natyrore të mbrojtura. 20 mijë zogj dimri që përfshin 40 lloje. Burim ushqimi për pelikanin kacurrel (Pelicanus Crispus) dhe për flamingon (Phenicoperus Ruber) rreth lagunës rritet një faun e pasur tipike e ligatineve mesdhetare. Zona e Zvërnecit është e famshme për tërheqjen të ndërthurur me pasurinë tradicjonale dhe kulturore që ka një potencial të lartë për zhvillimin e turizmit. Brenda në Lagunën e Nartës shtrihet ishulli I Zvërnecit, I famshëm për Manastirin e vjetër që ka vlera kulturore.
Kushtet klimatike.
Vlora ka një klimë të ndërthurur malore dhe detare. Vera është e freskët me shumë diell, dhe dimri I ftohtë dhe I lagësht.
Flora dhe fauna.
Flora konsiston ne pyje konifer si pisha e zez. Pemët janë përgjithësisht mesdhetare, shumë të vjetra por të rëndësishme për ekoturizmin. Fauna e parkut është gjithashtu e pasur me rosa, shqiponja, ketra, etj.
Sportet dhe aktivitetet.
Llogoraja ka potencial të lartë për zhvillimin e ekoturizmit. Ju mund të organizoni sporte të ndrysme si ngjitje. Mund të bëni ekskursione ose piknik. Kampingu dhe gjuetia janë të lejuara vetëm në zona të caktuara dhe duhet të pyesësh autoritetin.
Cfarë mund të vizitosh.
Pisha flamur 900m mbi nivelin e detit, 20m e lartë me diametër 75 cm, është 100 vjece. Mund të vizitohet në rrugën Vlorë-Llogora-Palas. Shpella e Shën Gjergjit ndodhet në malin e Cikës afër fshatit Tërbac. Shpella karstike 100m e gjatë dhe 3-4m e gjerë. Thuhet që kjo shpell është përdorur nga Teuta e Ilirisë. Mund të vizitohet gjatë rrugës Vlorë-Kotë-Tërbac. Shpella e Lepenicës ndodhet afër fshatit Lepenic, muret e së cilës janë të shkruara me dizajne të ndryshme nga kohët prehistorike. Vizitohet gjatë rrugës Vlorë-Kotë-Lepenicë. Shpella e Haxhi Alisë ndodhet në gadishullin e Karaburunit midis Gjuhëzës dhe Gollovecit. Është 30m e gjatë, dhe 10-12m e gjerë. Mund të vizitohet vetëm nga deti, nga Vlora deri tek kepi I Gjuhëzës.
Ushqimi dhe akomodimi.
Në qoftëse viziton parkun e Llogorasë nuk duhet të humbasësh mundsinë për të shijuar mbretin e kuzhinës tradicionale të zones, qengjin e pjekur në hell. Ky lloj ushqimi ka një shije special sepse rritet ne tokë të kripur të pasur me jod deti. Gjithashtu ja vlen te provohet kosi I deles, ullinjtë, mjalti dhe vera e zonës. Shumë restorante të vegjël apo të mëdhenj e ofrojnë këtë duke filluar që nga Llogoraja deri afër Palasës edhe më tutje. Mundësi akomodimi ka shumë. Ju mund të gjeni hotele të shumta me kushte shumë të mira. Mund të themi se struktura akomoduese më e famshme është “Fshati Turistik Llogora” që ofron një strukturë moderne dhe luksoze.
Monumente natyrore.
Gjeo-monumentet:
Kuzum Baba ndodhet në pjesën lindore të qytetit të Vlorës. Në kodrën Kuzum Baba përreth 30m mbi nivelin e detit, gjatësia shkon 200-300m.
Tarraca e Ujit të Ftohtë, 30 m mbi nivelin e detit, është një shkëmb I vjetër 20-25m i lartë.
Intinerari ujor.
Shkëmbi dhe shpella e Gramë, ndodhet pas Karaburunit. Gjiri I Gramës ka një breg shkëmbor dhe mund të ketë edhe shpëlla nënujore. Ndodhet dhe një zonë ku skllevërit kanë gdhendur emrat e tyre dhe të dhëna të tjera, që janë burim mesazhesh të rëndësishme për kërkuesit.
Intinerari Vlorë-Himarë
Barrierat korale të grykës së Djallit. Habitati koral ndodhet midis Karaburunit dhe Sazanit, me një thellësi rreth 10m në ishullin e Sazanit. Shkëmbi I Sazanit bie direct në det në formën e një shkëmbi aktiv me një gjatësi prej disa qindra metrash, me altitudë 100-120m. Muret kanë thyerje, gropa, etj.
Mali I Cikës është një thyerje tektonike që është në formën e shkallzimeve me gjatësi 2-8 metra.
Intenerari Vlorë-Llogara.
Shkallëzimet aktive të Dukatit. 300m nga rruga rurale e fshatit Dukat, është një fenomen gjeologjik I rallë nga thyerjet dhe zhvendosjet e lumit 4-5 metra.
Intenerari Vlorë-Dukat dhe Fushë-Llogora.
Ndërprerja e aktive e re e Llogorasë. Në afërsi të fshatit Dukat, në llogore Jug-në anë të rrugës. Ka me qindra metra të sipërfaqes dalje.
Itinerari Vlorë-Dukat Fushë-Llogora.
Kanioni e Gjipesë. Ajo është e formuar nga karst. 800 m të gjatë, 10 m të gjerë, 100-120 m të lartë
Internerari Dhërmi-St. Theodor- Plazhi Gjipe
Dunat toka e Vunoit. Paraqesin peizazhin e degraduar në balta Kuaternarit, 10-15 m të trashë dhe të kuqe, arriti nga lartësitë. Ajo është formuar nga erozioni, intensifikimin e dëmtimin e faktorit njerëzor, dëmtimit vegjetacionit, zjarret.
Internerari Vlorë- Vuno ose Himarë-Vuno.
Rrethi i Gruas së Vjetër. Brataj, rreth 800 m mbi nivelin e detit, në formë si një vulë me tre qarqe, në gur gëlqeror formuar nga karstiket.
Vlorë-Kotë-Brataj-monument.
Dunat e Nartes. Dunat janë një grup prej 5-6 m të lartë dhe 20-30 gjerë m. Të mbuluara me bimësi, bari, shkurre, pisha mbillen 50 vjet më parë.
Internerari Kriporja- Gjiri i Nartës
Delta e lumit Palasa. Përbën në një kon të formuar nga depozitimi lumë, më i madhi në vend, me gjatësi 900 m, ndërsa baza kon është rreth 2 km, ku është plazhi ranor.
Internerari Vlorë-Llogora-Palasë
Shpella e Shën George. Në shpatin e Cikës, i njohur si “Shpella e bletës”, e “Shkembit të kuq”. Krijuar nga karstike në gëlqerorë, 100 m të gjatë, 3.5 m të lartë. Rreth 8 m nën hyrje shpellë, është një mur I lashtë. Besohet se shpella është përdorur nga mbretëresha ilire Teuta.
Vlorë-Kote-Tërbaç-shpellë.
Shpella e Ramikas. Shushicë, 1000 m mbi nivelin e detit. Krijuar nga karstike në gëlqeror, Konsiston në nguhtime dhe zgjerime me një madhësi prej 10-15 m.
Internerarin Vlore-Kote-Ramicë.
Shpella e Velçës. Brataj. Krijuar nga karstike në gëlqeror, Konsiston në ngushtime dhe zgjerimet dhe ka mikroforma. Disa metra të gjatë, 5.7 m të gjerë dhe të lartë. I njohur si zgjidhjen e njerëzimit neolitik, ende e pashkelur.
Itinerari o Vlorë-Kote-Velçë
Shpella i Boderit. Shushicë, 800 m mbi nivelin e detit. Krijuar nga karstike në gëlqerorë, është dy kate, rreth 200 m të gjatë, 10-15 m të lartë dhe të gjerë.
Itinerari Vlorë-Kotë-Smokthinë.
Shpella e Haxhi Alisë. Karaburun midis kepit të Gjuhëzës dhe Goloveci. Krijuar nga karstike në gëlqerorë mbi 30 m të gjatë, 10-15 me 10-12 m të lartë dhe të gjerë. Emri është i lidhur me emrin e marinarit Haxhi Alia.
Itinerari Vlora- Kepin e Gjuhëzës
Shpella e shkruajtur e Lepenicës. Brataj. Krijuar nga karstike në gur gëlqeror, ku shumë vizatime të lashta janë zgjeruar në mure.
Vlorë-Kotë-shpella e Lepenicës.
Shpella e Bilbilejve. Grup i vogël i shpellave në gëlqeror karstikike në malin e Cikës, pranë Tërbaçit, Vranisht. Njohur dhe i quajtur si Shpella e Peshnjës. Këta njerëz janë strehuar nga pushtuesit.
Vlorë-Kotë-Tërbaç-Peshnjë.
Shpella e Porto Palermos. Në gjirin e Palermos. Shpella karstike, më pak të njohur.
Itinerari Himarë-Porto Palermo.
Shpella e Piratëve. I ndodhur pranë shkëmb detar në Manastirin të Shën Teodorit. Është shpellë karstike. Piratët janë strehuar atje me anije të vogla. Një shkëmb i ndarë në dy pjesë bllokon aksesin.
Plazhi i Dhërmiut.
Shpella e Serianit. I ndodhur në qytetin e Himarës. Njohur dhe me emrin “Shpella e Odisesë”. Është e njohur si shpellë karstike 20 m të gjatë, 7.8 m të lartë dhe të gjerë.
Shpella e Dukgjonit. Në Gjirin e Bristani. Kjo është një e njohur si shpelle karstike 30-40 m të gjatë, 20-25 m të gjerë dhe të lartë, me pellgje ujore etj
Itinerari I Orikum- Kisha e Marmiroit- Këmba e Kanalit.
Vrima e Vranishtit. Mali Bogonic, 1000 metra mbi nivelin e detit. Përfaqëson një vrimë karstike të zgjeruar.
Itinerari Vlorë-Kotë-Vranisht
Hidro-monumentet
Ujëvarë e Ramicës. Brataj. E njohur dhe e quajtur si “Fell doën ëater.” Formuar nga rrjedhja e ujëerave të Ramicës në shkëmbinj gëlqerorë, 10-12 m të lartë. Uji bie në një gropë rreth 1.5 metra të thellë.
Itinerari Vlorë-Kotë-Ramicë-Gjinoçicë.
Burimi kripur i Bashaj. Kjo është një burim karstik I kripur. Duket se gjatë rrugës përshkon shtresa kripë nëntokësore.
Vlore-Kote-Bashaj itinerarin.
Laguna Limopuo. I ndodhur në afërsi të fshatit Zvërnec. Ajo është e laguna bregdetare me biodiversitet të lartë të kripës karstike.
Itinerari Vlore-Pylli I Sodës- Zvërnec
20 Bio-monumente
Pema e Buronjat.
Pisha Flamur in Llogora.
Pema e Tërbaçit.
Rrapi i Dukatit.
Pema e Izvorit.
Rrapi i Tragjasit të vjetër.
Rrapi i Shënvarvarës në Velçë.
Pema e Drashovicës.
Pemët e ullinjve të Trumbullit në Karbunarë.
Pylli I Zvërnecit.
Pemët e Steeple-t.
Lisat e Pilurit.
Pema e Kosmarit.
Pema e Palasës.
Pema e shkollës Nr.1.
Rrapi I xhamisë.
Pema e Spigot.
Pemët e Zareli.
Pema e Shatërvanit të Madh.
Pema Laze.
