Aktualitet

Memorie.al publikon disa pjesë nga libri voluminoz autobiografik në dorshkrim “Tokë e bukur, njerëz të shëmtuar” (kujtime nga xhehnemi) me autor, Kasem Hoxha me origjinë nga fshati Markat i Sarandës dhe me banim në SHBA-ës që nga viti 1985, kur ai u arratis nga Shqipëria, pasi kishte vuajtur dhjetë vite në burgjet e regjimit komunist të Enver Hoxhës. E gjithë historia e trishtë dhe e dhimbëshme e Kaso Hoxhës, që nga jeta dhe puna e vështirë në fshatin e tij në skajin më jugor të vëndit, pakënaqësia ndaj regjimit dhe poezitë e para me karakter politik, si ranë ato në dorë të Sigurimit të Shtetit dhe kush ishin të afërmit e tij që e spiunuan, arrestimi në zyrën e Kryetarit të Këshillit Popullor të fshatit Markat, nga Sigurimi i Shtetit më 21 qershor të vitit 1973, hetuesia në Degën e Punëve të Brendëshme të Sarandës, gjyqi ndaj tij dhe dënimi me 10 vjet burg për “agjitacion e propagandë”, qëndrimi në “Kaushin” e Tiranës (Reparti 313), dhe të burgosurit që gjeti aty, dërgimi në Spaç e puna në atë kamp me policët e oficerët kriminelë dhe të “butë”, bashkëvuajtësit e përshkrimi i “portreteve” të tyre me anët pozitive dhe negative, lirimi nga burgu dhe kthimi në fshat, arratisja në Greqi dhe qëndrimi në kampin e Llavros-it, fitimi i azilit politik për në SHBA-ës, korrespodenca me organizatën Amnesty International, e degës së Londrës, informacionet me të dhënat që u dërgonte për të burgosurit e Spaçit dhe regjimit komunist në Shqipëri, e deri tek krijimi i familjes së re dhe jeta e puna në atë vënd të largët me komunitetin çam të përçarë nga intrigat e njerëzve të Sigurimit të Shtetit nga Shqipëria që vepronin atje.

Pjesë nga libri në dorshkrim, “Tokë e bukur, njerëz të shëmtuar”, (kujtime nga xhehnemi) i autorit, Kasem Hoxha, dërguar prej tij ekskluzivisht për Memorie.al

Prolog

Lexues të dashur!

Mos ja vini veshin titullit që po ju paraqes, dua të them, se sikur mos të jeni të duruar për të lexuar këtë përmbledhje me kujtime, po të doni ta falni autorin, se stili i tij është i zbehtë, i pafrymëzuar përpara kësaj drame të madhe, të popullit tim, të kombit tim martir.

Personazhet e mij, nuk janë të krijuar nga fantazia ime, por janë njerëz të vërtetë, janë vëllezërit tuaj, baballarët tuaj, të afërmit tuaj. Ngjarjet nuk janë të trilluara, por reale e të jetuara.

Ju do të bindeni vetë, vetëm pasi të keni lexuar këtë përmbledhje me kujtime. Ju do gjeni diçka nga jeta juaj, diçka të vërtetë nga jeta e baballarëve tuaj, e nënave tuaja, e vëllezërve tuaj, se si vuajtën se si vdiqën.

Këtë përmbledhje kujtimesh, e shkrova për amanetin që më lanë shokët, që bota të mësojë të vërtetën, se si u torturuan, si vuajtën, si vdiqën, njerëz të pafajshëm, nëpër kampet dhe burgjet e xhelatit, Enver Hoxha!

Unë shkoj me shpresë se cilido lexues, shqiptar ose i huaj, nuk më mbetet hatëri, nga kritika, rrahja e mendimeve të kundërta, pasi është mënyra më e mirë për të gjetur të vërtetën. Titulli i librit, “Tokë e bukur, njerëz të shëmtuar”, do t’i zëmëroj lexuesit, por në fund, do arrij në konkluzion se kam të drejtë, ta quaj “Epokën 45-vjeçare të regjimit komunist satanik të Enver Hoxhës”: Të shëmtuar.

Unë, mjerisht, për fatin e keq që pata, pashë dhe jetova dramën e madhe që ndodhi përpara syve të mij. Nuk jam as poet dhe as gojtar, do më duhet punë e madhe që t’i shpëtoj gabimeve letrare në këtë libër historik, që mund të frymëzojë poetët dhe shkrimtarët e ardhshëm, mbi tragjedinë e kohës sonë, të kohës më të zëzë të kombit tim!

Zotërinj lexues, ju uroj të gjithëve të keni liri dhe paqe…!

Kaso Hoxha.

Llavrio, Greqi 1985

Vijon nga numri i kaluar

I lidhur këmbë e duar në shtyllën para burgut dhe i ngrirë nga të ftohtit!

Tek po më shikonin egërsirat ashtu të mbërthyer, qeshnin duke u zgërdhirë me ca dhëmbë të prishur e të nxirë që i neverisnin edhe më tepër dy fytyrat bastarde të tyre të shëmtuara sa s’thuhet!

Të ftohtit e akullt ma ngriu trupin dhe po më hynte në kockë, hunda po më këputej, veshët gjithashtu dhe duart e këmbët s’i ndjeja që i kisha më të mijat! Gjaku në duar ishte bllokuar dhe ato më ishin enjtur e më bënin miza miza, një dhimbje e padurueshme.

Sa i fortë është njeriu?! Shpiri s’del aq lehtë. I mblodha të gjitha forcat e mija fizike dhe e bëra zëmrën gur. I drejtova sytë nga qielli, ku veç yjeve në atë qiell të artë, asgjë tjetër nuk shihje! Ashtu i mbërthyer tek po ngrija dhe me dhëmbje në shpirt, i lutesha zotit të më jepte forcë për të bërë ballë këto vuajtje dhe tortura.

-“O Perëndi, kaq mëkate të rënda kam bërë në jetë?! Unë gjithnjë kam ruajtur besimin në forcën tënde, më ndihmo, me nxirr nga kthetrat e këtyre bishave”, lutesha me mëndje duke mos i hequr sytë nga qielli, i përqëndruar në mijra yje, në atë pafundësi gjithë zjarr. Orët më dukeshin sikur nuk lëviznin, më dukej se nuk do të gdhinte kurrë ajo natë e paharruar, ajo natë e vështirë që s’mund të më fshihet kurrë nga kujtesa. Në atë ëndërrim, humba ndjenjat dhe ashtu i lidhur, u vara pas shtyllës, vdekja është e ëmbël, nuk të dhëmb më asgjë!

Polici që dilte herë pas here dhe më shihte, kërkonte që t’i lutesha, të më zgjidhte dhe të pranoja të punoja në galeri, por unë nuk i jepja asnjë përgjigjie. Pranova vdekjen nën qiell, se sa vdekjen brenda në minierë! Në mëngjez, e pashë veten të shtrirë në baraken e policit, me duar dhe këmbë të lidhura, me një enë me ujë të ngrohtë. Barakën e ngrohte një sobë që bubëllinte nga zjarri. Ndjeva që zëmra filloi të më rrihte, ndjeva që gjaku filloi të qarkullojë në trupin e ngrirë, që më dhimbte aq shumë nga të ftohtit.

Ishte ora 6 e mëngjesit dhe të burgosurit kishin dalë të gjithë nga galeria, duke pritur urdhërin për të hyrë në burg.

-“Çohu maskara”, bërtiti polici. Më mirë kështu, apo të punosh”, vazhdoi ai. Nuk i ktheva fare përgjigjie, duke i vështruar ato fytyra bastarde me urrejtje. Shokët e punës më sollën rrobat dhe kur më panë që isha katandisur keq, erdhën të më ndihmonin që të hiqja kominoshet dhe të vishesha. I urrreja që të dy, jo që ishin shkaktarët e asaj torture, por se ata u bindeshin urdhërave dhe pranonin vdekjen pa kundërshtuar!

Kontrolli i imët i policëve, në të ftohtin akull!

I mblodha të gjitha forcat dhe u ngrita mbi këmbët e mpira që s’mund t’i komandoja dhe me vështirësi u vesha e dola nga baraka. Polici më lidhi përsëri me hekura në duar, por nuk i shtërngoi aq shumë! Të burgosurit u përgatitën për kontroll, përpara portës së burgut. Katër polic, i kontrollonin duke i futur duart në çdo pjesë të trupit, ku çizmet duhet t’i mbaje në dorë, bashkë me kapelen.

Të burgosurit prisnin më tepër se një orë këtë kontroll të zbathur mbi akull. Pasi mbaruan të gjithë, oficeri i rojes i numëronte sipas brigadave. Kur hynë të gjithë të burgosurit, polici më morri mua që më kishte lënë të lidhur larg të burgosurve. Më paraqiti te oficeri i rojes dhe i raportoi: “Shoku oficer i rojes, ky i dënuar s’do të punojë në minerë, më ka kundërshtuar dhe u bënte agjitacion shokëve që të mos punonin dhe ata”. Këto i tha gati pa marrë frymë, para oficerit.

Oficeri Jovan Andoni, më vuri re me vërejtje dhe m’u drejtua: “Ç’ke që nuk punon, ti je dhe djal i ri”, tha ai duke mbyllur bllokun e proces-verbalit.

-“Nuk punoj atje, ku nuk më lejon rregullorja e Sigurimit Teknik”, ja ktheva aty për aty. Formalisht Komanda fliste që të burgosurit të zbatonin rregulloren e Sigurimit Teknik.

-“Ashtu hëëë…, ke vendosur të mos punosh, merre nënoficer Gjini, dhe fute brenda, e din vetë, s’ke nevojë për instruksion”!

-“Si urdhëro shef”, u përgjigj i gëzuar polic Gjin M., një nga xhelatët më të mëdhenj të burgut të Spaçit, i cili më rrëmbeu nga krahu dhe duke më tërhequr zvarrë, kërciste dhëmbët si një egërsirë e uritur që sa ka hedhur përtokë viktimën e tij që ta shqyej!

-“Hëmmm, s’do të pnoj fytyra jote?! Palaço, të bën Gjin M., që të realizosh normën dhe të kërkosh përsëri punë. Nuk ke dëgjuar ti se kush është Gjin M.?! Të ngul si ma i miri në tokë, ftyr e keqe”, shfryu polic Gjini, deri sa më çoi afër birucave. Kur u afruam, më ndaloi dhe më tha të mos i hiqja këmbët zvarrë dhe në maj të gishtave, u afrua mbi zgarën e hekurave që mbulonte korridorin e birucave, duke mbajtur vesh se kush nga të burgosurit bisedonte brenda qelive!

Polic Gjin M., rrahu Pashk Pashkun nga Bërdica, pse qeshi…!

Pashk Pashku., një burrë nja 50 vjeç nga Bërdica e Shkodrës, i shkurtër, i tregonte një mesle, Dod Mirit, nga rrethi i Krujës.

-“Hauuu…, Pashk Pashku, më tregon dhe prralla…”, mënyra e të folurit e Gjin M., të bënte të qeshje edhe pse ishe në një gjëndje të tillë shpirtërore aq të dëshpëruar!

Polici hapi portën e hekurt të birucave dhe më dha urdhër të ç’vishesha, e hapi birucën nr. 2 ku ishte Pashuku. I dha urdhër të dilte në korridor, i cili ishte ujë e akull. Kërbaçin e zi e që e mbante në qaftë të dorës, e ngriti lart duke ja lëshuar me forcë në kokë, por Pashuku u shmang dhe ai e zuri në shpatull.

-“Barkas palaço, se po t’i rrep msteqet”, shfryu ai dhe Pashuku u shtri përtokë në ujë e në akull, ndërsa polic Gjini i hypi mbi kurriz dhe po e shtypte kufomën e atij plaku me gjithë forcën e tij! Pashukut i dhimbnin eshtrat dhe bërtiste nga dhimbja, por polici s’donte t’ja dinte! Të burgosurit e birucës nr. 4, qeshën me gjestet e atij idioti, që po linte nam!

Rregullorja se si duhet të silleshe në biruca!

-“Hauuu, kush qesh ktu, mor ftyra të kqia”, tha polic Gjini dhe hapi sportelin e derës.

-“Nuk qesh njeri këtu, komandant Gjini”, i’u përgjigj Fatbardh Frashëri, një i burgosur nga Tirana që kishte bërë dhjetë vjet burg.

Mirpo, Dullë Amerikani, siç i flisnim ne të burgosurit, nuk e mbante dot të qeshurën dhe qeshi në sy të polic Gjinit!

-“Hauu, ti qesh, ftyra keqe, ta rregulloj unë, mos ki galje”, dhe filloj me të…, duke na harruar mua dhe Pashukun që ishim në korridor.

-“Barkas, palaçhane”, ulëriu ai.

Dulla ishte frikacak dhe i’u lut që nuk do ta përsëriste më, por ai s’donte t’ja dinte dhe ju qep me çizme mbi kurriz, duke i dërmuar eshtrat. Si u kënaq, polici i dha urdhër që të çohej, por Dulla ishte i hallakatur.

-“Pse më shikon, palaçhane?! Fatbardh Frashëri, nuk e din rregulloren ky i dënuar”?!

-“Jo komandant Gjini, s’ka qenë ndonjëherë në biruca ky”, u përgjigj Bardhi.

-“Banja të qartë rregulloren të dënuarit”.

-“Si urdhëron, dëgjo Dullë: E ke rradhë të parë, duhet ta kesh parasysh se komandant Gjini, të bën atë që nuk ta pret mëndja”.

(Gjini e kishte qejf mburrjen dhe kënaqej pa masë, po t’i thoshe: “Je i vetmi polic me autoritet në 303-in”).

Në biruc ndalohet biseda, vetëm duhet të mendosh për fajin që ke bërë.

Kur hyn polici brenda, duhet të ngrihesh në këmbë me kokë të ulur, duke vështruar këmbvët e tua, gatitu.

Ndalohet çdo lloj loje.

Ndalohet të këndosh, ose të qash me zë.

Veprimet, duhet t’i kryesh me shpejtësi të madhe, sidomos kur është komandant Gjini.

Ndalohet t’u flashësh shokëve në birucat e tjera.

Këto janë mesadi unë, komandant Gjini”, tha Bardhi me një ironi, që ai nuk e kuptoi.

-“I ke të qarta, palaçhane, përsëriti edhe njëherë po deshe, se e merr vesh se kush është Gjin M.”, dhe doli nga biruca duke e mbyllur me forcë derën e birucës nr. 4.

-“Futu brenda ti palaçhane”, i bërtiti Pashukut që rrinte në këmbë, duke u dridhur nga të ftohtit që po i hynte në palcë.

-“Po ti, ftyr e keqe, akoma nuk je përgatit”, m’u drejtua mua që rrija në cep të korridorit të birucave.

-“Gati jam”, i thashë unë që kisha hequr trikon dhe një palo kapotë të grisur që i kisha hedhur në tokë. Polici më kontrolloi se mos kisha gjë të ndaluar, ose rroba të tepërta. Në birucë, të lejonin vetëm një palë pantallona doku, një këmishë dhe xhaketën e verës. Në orën 9 të darkës, të jepej një batanije e vjetër.

Izolimi në Birucën nr. 1, ku gjeta Aristotelin nga Derviçani

Polici hapi birucën nr. 1 dhe duke më rënë më kërbaçin e zi, më shtyu brenda. Brenda më priste Aristoteli në këmbë që dridhej nga të ftohtit. I dhashë dorën dhe bëmë toka pa folur, se polic Gjini ishte te dera duke e mbyllur me dryn. Kur u largua e pyeta se sa e kishin dënuar me rregullore në qeli, më tha se për një muaj. Por ky ishte muaji i katërt që po bënte në birucë.

U ulëm dhe me zë të ulët bisedonim, ndërsa ftohtësira më rrethonte nga të gjitha anët, bashkë me errësirën. Qelia ishte dy metra e gjatë dhe një metër e dyzet, e gjerë. Ajo ishte një frigorifer i vërtetë dhe orët nuk kalonin aq lehtë në kushte të tilla, me një vuajtje dhe një torturë aq e madhe si ajo e të ftohtit! Në këtë brimë, nuk hynte as një rreze dielli, ishte si në fund të ferrit dhe nuk besoje se shpëtoje i gjallë!

Teli u ngrit dhe filloi të lëvizte, pasi vetëm lëvizja të mbante pak gjallë. Duke tretur gjithnjë nga mishi, sepse të 500 gramët e bukës, s’kishin as 100 kalori. I thashë Telit, të më bënte pak masazh se më kishin ngrirë shpatullat dhe gjithë muskujt, e duke më bërë masazh, ai i frynte kurrizit tim, që ta ngrohte me frymën e tij të ngrohtë.

-“Mjaft i thashë, të të bëj unë pak ty”?

-“Jo’, më tha, ‘do ulem edhe unë që të rrimë kurriz më kurriz, pasi do të jetë më mirë”.

Teli ishte një djalë inteligjent, i dashur në shoqëri. Ai më tregoi të gjithë historinë e tij familjare dhe të arrestimit. Kishte rënë në burg, vet i tretë. Një shok i vdiq në qelitë e hetuesisë, kurse tjetri, ishte me të në Spaç dhe e quanin Kosta Qirjako.

-Polic Gjini, e solli me vonesë drekën aty nga ora tetë e darkës. Jorgji, tellalli i kampit, e vari kusinë me çaj dhe copat e bukës mbi lavamanin e çesmës. Polici filloi dhe i hapi birucat me rradhë nga e para. Kishim vetëm pesë minuta në dispozicion që të merrnim bukën dhe të dilnim, në WC. Gjatë 24 orëve, dilnim tre herë në WC, dhe 20 minuta pastrim të qelisë, ose për të marrë pak ajër në korridor.

Konflikti i Aristotelit me polic Gjinin për çajin tim!

E morra fetën e bukës që nuk ishte më tepër se 100 gram dhe në tas hodha një lugë ujë të turbulluar që i thonin çaj! Në tas ranë copa akulli, pasi ai kishte ngrirë! Kur e pa Teli, se unë hodha copa akulli në tas, qeshi dhe me ironi i tha policit që rrinte lart mbi hekura:

-“Sa sheqer i keni hedhur, u ka hikur dora sonte”, duke i treguar policit një copë akulli që notonte në tenxhere.

-“Hauu, nuk i pëlqeka ftyrës tande”, kërceu nga vëndi ku ishte ulur Gjini, ‘të bëj të hash hekra, jo buk. mos ki gajle”, dhe erdhi te dera e hekurt, e hapi dhe hyri në birucën tone, shumë i egërsuar.

-“Barkas, palaçhane”, skroftiu Gjini.

-“Nuk dua”, e kundërshtoi Teli dhe ishte gati të hidhej ta shqyente po t’i afrohesh që ta prekte.

-“Hauu, qenke dhe trim?! Barkas po të them”.

-“Nuk dua, hiqmu qafe që këtej”, e kundërshtoi përsëri Teli, i vendosur.

-“Ktheni duart t’ju lidh”, bërtiti përsëri polici që ishte bërë xurxull nga nervozizmi.

-“Ik qërohu, ç’je ti, një bith kapterri”, tha Teli duke mos e prishur terezinë.

Polici mbylli dyert e hekurta, duke mos na e dhënë bukën ne të burgosurve të tjerë dhe doli me vrap jashtë, për të vajtur në komandë që të ankohej.

-“Ç’na bëre mor Teli”, ankoheshin të burgosurit që se kishin ngrënë akoma, rriskën e bukës, që kishim tetë orë që e prisnim me padurim!

Ndërkohë polic Gjini, erdhi me dy policë të tjerë, Jakun dhe Preng S. Të tre policët hynë në birucën tonë!

-“Ku je ti ftyr e keqe që kundërshton”?!

-“Ja këtu jam”, i’u përgjigj Teli nga fundi i qelisë që errësira e mbulonte përjetësisht. Policët i’u turrën të tre në kurriz, si hienat viktimës së tyre! Përpara syve të mij, po zhvillohej një betejë, jo e barabartë: tre me një?! S’kisha asnjë fije force, që t’i vija në ndihmë, këtij fatkeqi, që po i thyenin eshtrat me çizme dhe kërbaç.

E lidhën dhe e hoqën zvarrë, duke e përplasur në korridoret e qelive në ujë e akull. E mbyllën qelinë time dhe më tepër se një orë, e rrahanë kufomën e Telit, kockë e lëkurë, ndërsa ai s’po nxirrte as një zë! Policët ikën pasi kishin dalë fitimtarë duke qeshur e zgrëdhirë për veprën e tyre kriminale.

Gjini, u hodhi të burgosurve nga një fetë bukë nëpër qeli dhe batanijet që tashmë kishte kaluar koha e tyre, e u largua, duke e lënë Telin të lidhur në korridor të qelive, të shtrirë. Vonë natën në qeli, erdhi Pjetër K., dhe e hodhi në qeli trupin e ngrirë të Telit, trupin e tij që e kishte gjithë plagë.

Thuajse i gjithë muaji shtator, deri sot, ka qenë me temperatura të larta dhe pak reshje shiu.

Edhe dita e sotme, e diela, e tillë pritet të jetë në të gjithë territorin, duke përfshirë disa vranësira të lehta.

Sipas Meteoalb, era do të jetë me drejtm Veriperëndim me shpejtësi maksimale në 8-10 m/sek në bregdet.

Valëzimi do të jetë i forcës 4 me lartësi vale 0,5 deri në 1 metër në det të hapur.

Temperaturat do të jenë konstante. Temperaturat minimale dhe maksimale: Zonat malore 15/29°C, zonat e ulëta 17/32°C, zonat bregdetare 20/31°C. /noa.al/

Nga ZHAKLIN LEKATARI

Në Living është e zakonshme të lexosh artikuj mbi shëndetin, prindërimin, fëmijët, stilin e jetesës dhe çdo vlerë tjetër pozitive. Prandaj nuk është habi kur personazhe të famshme, por dhe më pak të famshme bëhen protagonistë duke ndarë me ne pasionet dhe dashuritë e tyre, si për të na frymëzuar më shumë të jetojmë një jetë të bukur. I tillë është dhe rasti i Varo Meshinit, një vajzë e re nga Përmeti, e cila përpos emrit të veçantë, kujtim nga gjyshja që quhej Varvara) të veçanta ka dhe zgjedhjet në jetë.
Varo ka mbaruar studimet për psikologji-sociologji në ‘’Universitetin e Durrësi’’t dhe më pas ka vazhduar masterin shkencor për punë sociale. Pas përfundimit të shkollimit ajo ka filluar të punojë dhe të mbledhë para për të realizuar ëndrrën e saj më të madhe, udhëtimin dhe zbulimin e kulturave të reja. Kështu pas disa eksperiencave profesionale dhe mbasi mblodhi shumën e nevojshme, Varo nisi udhëtimin e saj në Kinë, vend në të cilin jeton prej 1 viti e gjysmë. Ajo ka një dëshirë të jashtëzakonshme të flasë për eksperiencat kulturore dhe për shkëmbimin e ideve, energjive, por dhe traditave të ndryshme. Ndonëse jeton në anën tjetër të botës, në një vend shumë të zhvilluar nga ana teknologjike, ajo e gjeti veten menjëherë në provincën Jiangxi.
U përshtat shumë shpejt dhe se sipas saj ndryshimet ishin të vogla, edhe në krahasim me një vend si i yni. Varo është mësuese dhe jeta e saj ndahet midis angazhimeve dhe përgatitjes për punë dhe më pas kohës së lirë. Orari i një mësueseje në Kinë është i gjatë, dita e mësimit aty përfundon në orën 16:00 me një pauzë prej dy orësh, që i lejon Varos të kthehet dhe të pushojë në shtëpinë e saj. Pasditja fluturon midis përgatitjeve për planin e ditës së nesërme, vrapit, blerjeve apo shëtitjeve me koleget kineze. Varo shprehet që jeta shoqërore në Kinë zhvillohet ndryshe, kjo për shkak të diferencës që kemi në traditën e pirjes së kafes. Aty njerëzit kohën e lirë e kalojnë duke shëtitur, duke ngrënë nëpër restorante, duke bërë blerje, ndërkohë që për të rinjtë ekzistojnë lokale më moderne me muzikë deri në orët e vona.

Kur shikon profilin e Varos e kupton shpejt që ajo ka një pasion për modën dhe për fotografinë, të cilin ka filluar të rizbulojë vitet e fundit kur dhe mundësitë financiare ishin më të mëdha. Ndonëse kujton me mall që në vegjëli sa herë që bliheshin veshje të reja, ajo angazhohej në kombinimet e tyre. Pandemia e gjeti Varon një Kinë, dhe duke përfituar nga momenti i përshtatshëm vendosi t’i dedikohej edhe më shumë këtij pasioni, duke kombinuar veshjet, duke gjetur vendin dhe dritën e duhur. Kur biseda jonë kthehet nga fashion-i, ajo më pohon që moda kineze nuk është aspak homogjene dhe që moshat e pjekura integrojnë gjithmonë element tradicionale në veshtjet e tyre. Ndërkohë që moshat e reja kanë një stil, shumë të ndryshëm nga ai evropian dhe ekspozimi i trupit nuk është aspak trend.

Sipas Varos, të rinjtë kinezë preferojnë veshje të gjera, të lirshme, dhe ekspozojnë vetëm këmbët. Sipas saj kinezët nuk i kushtojnë shumë rëndësi anës estetike, jo vetëm në dukjen e tyre, por dhe vetë qytetit. Ky është një problem për të që është në kërkim të këndeve të duhura, apo të vendit më pikant për foton e radhës. Zakonisht janë kolegët, miqtë apo personat me të cilët shoqërohet që angazhohen në shkrepje dhe gjetjen e fotos më të mirë.

Ushqimi në Kinë është elementi që sipas Varos është më larg traditës tonë ballkanase apo evropiane. Bukë, fast food, byreçka, pite, briosh, nuk janë ushqime që mund të gjeni në Kinë, ajo shton që dhe nëse do të ketë ndonjë pizza apo ndonjë panine ato kanë njëj shije të ëmbël sikurse të ishin ëmbëlsira. Kjo ka qenë pjesa më e vështirë e Varos, e cila tashmë ka mësuar të përdorë shkopinjtë dhe të shijojë ushqimin më tradicional, një Hot Pot apo një tenxhere me ujë të nxehtë që zien, ku ti mund të hedhësh në mënyrë të pavarur mishin ose perimet, dhe më pas t’i hash në pjatën tënde. Ushqimi tradicional kinez është shumë djegës, megjithatë ajo pohon që ushqimet kaq tradicionale konsumohen më shumë nga moshat e mëdha ndërkohë që të rinjtë preferojnë dhe ushqime më perëndimore.

E kur e pyes për shokun kulturor, ajo thotë që falë studimeve mendja e saj është universale dhe e hapur për të kuptuar dhe pranuar ndryshime, apo situata shumë larg realitetit shqiptar. Sigurisht që ajo është befasuar nga ndryshimet, por ka qenë e etur për të zbuluar sa më shumë për ta, mendimet e tyre dhe mënyrën e jetës. Kryesisht janë koleget e Varos, ato që i kanë treguar asaj për mënyrën e sjelljes në festa, apo evente, për sjellje specifike tradicionale që në fakt janë shumë larg kulturës tonë shqiptare, por dhe evropiane. Sigurisht që historia dhe e kaluara e një vendi ndikojnë në mënyrën e sjelljes dhe ajo pohon që dhe zakonet shqiptare duken mjaft të çuditshme dhe të veçanta në sytë e një kinezi. Kur e pyes për planet e ardhshme, ajo thotë që ndonëse e pëlqen shumë Azinë, ajo mendon që nuk është një vend ku një person evropian mund të jetojë një kohë të gjatë apo për të krijuar familje. Në Azi njerëzit janë moskokëçarës, ndërkohë që ne mendohemi më shumë dhe shqetësohemi më shumë.

Nga ana tjetër aziatikët nuk i shprehin emocionet e tyre, qofte pozitive qofte negative, shumë larg kulturës sonë të të ndjerit. Kina është një vend që të bën të ndihesh i sigurt, megjithatë Varo pohon që është mirë të informohesh mirë nëse do të jetosh në Kinë pikërisht për ndryshimet e mëdha, në ushqim, në orar, në mënyrën e jetesës. Këtë e thotë me bindje të plotë sidomos nëse shkon për marrëdhënie pune dhe jo për një pushim të gjatë. Ajo shton që ka njohur disa shqiptarë që janë kthyer pikërisht se nuk kishin arritur të përshtateshin me këtë kulturë të bukur, por shumë të ndryshme nga e jona. Pjesa e komunikimit është pak e vështirë, sepse përpos disa rajoneve dhe disa qyteteve më të mëdha, ku flitet anglisht në pjesën tjetër flitet kinezisht, që është një gjuhë e vështirë. Megjithatë ata janë të gatshëm të të ndihmojnë nëse e kuptojnë që ty të duhet diçka.

Një histori aspak e zakontë na vjen nga Selishta e Peshkopisë, e familjes së Ilaz Laskaj.

Në vitin 2001 Iliazi u martua me Anifën, por në vitin 2005 ai lidhi një kurorë të dytë me Manushaqen. Iliazi ka 7 fëmijë dhe pret që së shpejti të bëhet baba për herë të 8. “Martesa ime e parë qe me Anifen, por nuk po bëheshim prindër kështu vendosëm që në familje të merrnin edhe Manushaqen. Sot të dyja janë nëna, Anifja na bëri për herë të parë prindër. “, thotë Iliazi për Top Channel.

GAZETARJA: Anife si e prite vendimin e Iliazit?

A.LASKAJ: Kur më tha që do mar nuse tjetër pasi unë nuk bëja fëmijë, i thash Iliazit unë nga këtu nuk iki. Kështu vendosëm që të vinte Manushaqja, deri më tani shkojmë shumë mirë.

GAZETARJA: Manushaqe si ishte dita e parë nuse në këtë shtëpi. Çfarë mendove kur more vesh që Iliazi e kishte një grua në shtëpi?

M.LASKAJ: Unë jam ndjerë shumë mirë që në ditën e parë. Kur më thanë që Iliazi ishte i martuar nuk mendova gjë. Për herë të parë Iliazin dhe Anifën i pashë kur erdhën më kërkuan dorën.

GAZETARJA: Si i ndani punët bashkë?

M. LASKAJ: Deri më tani nuk i ndajmë punët kush ka fuqi i bën.

GAZETARJA: Iliaz kë do më shumë nga dy gratë?

I.LASKAJ: Të dyja i dua shumë, nuk ka dallim.

GAZETARJA: Si i ndan?

I.LASKAJ: Me radhë. 5 ditë njëra 5 ditë tjera.

GAZETARJA: Ndodh që të flesh me ndonjërën 6 ditë?

I.LASKAJ: Po ndodh pasi ka raste sëmuret ndonjëra.

GAZETARJA: A bëhen xheloze?

I.LASKAJ: Po të ishin bërë xheloze nuk do të rrinim 13 vite bashkë.

Selishta, ky fshat i largët 6 muaj të vitit është i bllokuar nga bora. Të ardhurat e familjes ai Ii siguron nga bimët medicinal që ndodhen në mal. Jeta për 11 anëtarët e kësaj familje është vështirë. Vajza më e madhe e shtëpisë Blerina, veten e shikonte gjithmonë si mësuese. Sot ajo duhet të ishte në vitin e parë të shkollës së mesme, por gjendje ekonomike e ndërpreu ëndërrën e saj në mes. Në emër të familjes 13 vjeçarja kërkon ndihmë.

“ Unë jam Blerina duhet të isha në shkollë të mesme por babi nuk ka para të çojë në Peshkopi për të vazhduar shkollën. Lutem që dikush të na ndihmojë. “

Albërije Hadërgjonaj po kalon një moment vërtetë shumë të vështirë, pasi ka humbur një person shumë të dashur.

Kushëriri i saj është ndarë nga jeta, por siç shprehet vetë këngëtarja i ndjeri ka qenë shoku i saj më i mirë, teksa e konsideron si ‘vëlla’.

Lajmin e ka bërë të ditur vetë këngëtarja në një postim në rrjetet sociale.

Ajo shkruan se ai ka pësuar një aksident me motor.

‘Sot eshte dite zije per gjithe familjen. Sot humbem sheqerin e familjes. Une nuk mundem ta besoj dhe ta pranoj kte humbje. Alberti eshte djali i vajzes se dajes por per mua ishte shoku me i mire. Sa her mblidheshim ne ver gjat pushimeve verore ne te dy kishim nji mision.

Ti gezonim te gjithe e ne menyre te veqant nenat tona qe na rriten jetim! Alberti sa shume u luta per ty. Ta kaloje dhe te sheroheshe. Por Zoti te mori ndoshta per ti lehtesuar dhimbjet..

Miqt e mi Alberti pati nji aksident me motorr dhe fati i keq i tij u lendua shuuume.. Mjeket në zvicerr ben gjithecka ta shpetonin por nuk paten sukses. Ju lutem kini kujdes me makina dhe rrini larg motorreve!

Une dua ti ngushelloj familjen ,nanen qe te rriti me shuuume halle,motrat qe te paten driten e synit,vllaun qe ja ke tha krahet miq e dashamir te Albertit. Me lot ne sy po them lamtumir. Zoti te shperbleft me parajsë’, shkruan këngëtarja Albërie Hadërgjonaj.