Aktualitet

Prokuroria e Krimeve të Rënda ka nisur hetimin për dy gjyqtarët që kanë pasur në dorë çështjen e vrasjes së Marvi Mihalit. Akuzat ndaj trupës gjykuese janë ngritur për shkak të lirimit të tre prej katër të dyshuarve për kryerjen e krimit të rëndë.  Në hetim ka përfunduar edhe prokurori i çështjes Artan Lulo. Dy gjyqtarët dhe prokurori i çështjes dyshohen për korrupsion.

Hetimet ndaj dy gjyqtarëve dhe prokurorit të çështjes kanë nisur pas kallëzimit të bërë në Prokurori nga babai i viktimës, Pavllo Mihali. Ky i fundit ka thënë pranë organit të akuzës se njerëzit e drejtësisë kanë marrë lekë dhe prandaj kanë liruar tre nga katër vrasësit e dyshuar të djalit të tij.

Fillimisht për vrasjen e Marvi Milahit pati vetëm një të akuzuar për vrasje, kurse përpara vetëm dy ditësh ndryshoi akuza dhe se ndaj të katër të pandehurve rëndon tashmë akuza e “vrasjes”. Autorë të dyshuar për vrasjen e Marvi Mihalit janë Dejvi dhe Eugen Birtaj, e Kridens dhe Marsel Alla. Tre prej të dyshuarve fillimisht akuzoheshin për “moskallëzim krimi”, por se iu është ngarkuar më tutje të gjithë të pandehurve akuza e “vrasjes”.

A duhet vetting për pasuritë e politikanëve? Kjo është një pyetje që vetë politikanët nuk kanë fort dëshirë t’i përgjigjen. Pas kameras, përfaqësues të të gjitha krahëve shpjegojnë se nuk duan të krijojnë mëri me kolegë të partive përkatëse, ndërsa kush gjendet i shtrënguar përpara mikrofonit, shprehet i gatshëm të tregojë xhepat.

Evis Kushi, deputete e PS: Duhet menduar mekanizmi se si, por parimisht jam dakort.
Edmond Spaho, PD: Le t’bëhet pa problem fare. Në me pyet mua, çfarëdo që gjykohet e nevojshme që duhet ndërmarre ILDKP, ose Qeveria le ta sjellë dhe ne ta votojmë.

Adnor Shameti, PS: Pa diskutim! Nuk ka asnjë problem. Si për deputetët e rinj, që futen nga e para, por më së shumti për ata që kanë vite dhe të gjithë politikanët dhe subjektet e ILDKP.
Albana Vokshi, PD: Unë personalisht jam e hapur ndaj çdo kontrolli të pasurisë sime.

Fidel Ylli, PS: Edhe deputetët si të gjithë prokurorët dhe gjyqtarët të bëjnë vetting, patjetër. Jetojnë nëpër vila, i keni parë. Unë jam jë prej tyre, por kur e kam filluar politikën i kisha bërë paratë me biznesin tim se kam 25 vjet që bëj biznes. Nuk prita të bëhem politikan që të bëj pasuri.

Edhe Ulsi Manja nga pikëpamja personale shprehet i gatshëm ndaj kontrollit të pasurisë, por si kryetar i Komisionit të Ligjeve ka një qasje më institucionale.

“Në aspektin ligjor deputetët, apo politikanët përpara se të hyjnë në jetën publike nisur nga kuadri ligjor që kemi në fuqi u nënshtrohen ligjit të dekriminalizimit, po ashtu përsa i përket pasurisë janë subjekte të deklarimit të kontrollit të pasurisë dhe çka është më e rëndësishme, në kuadër të reformës në drejtësi, vettingun e politikanëve ja kemi besuar një strukture që pritet të krijohet shumë shpejt, që është SPAK. SPAK do të ketë si objekt të veprimtarisë së tij zyrtarët e lartë të shtetit pavarësisht nga niveli”, thotë ai.
Ka nga ata që mendojnë se verifikimi duhet të mbetet kompetencë e Inspektoriatit të Lartë të Deklarimit dhe Kontrollit të Paurisë, ndonëse ILDKPKI thotë se nuk mund të veprojë jashtë territorit shqiptar.

Luçiano Boçi, PD: Kapërcimi i kompetencës në një institucion tjetër do e zhvleresonte. Ose hajt ta shkrijmë dhe të ndërtojmë një institucion më solid, më të fortë që do të realizonte këto verifikime dhe që publiku të merrte vesh të vërtetën dhe duhet një e vërtetë që të zbulohet.

Klajda Gjosha, LSI: Ajo që ne duhet të bëjmë është forcimi i atij institucioni dhe jo ngritja e institucioneve paralele. Çdo institucion paralel e dëmton rëndë sistemin.

Albana Vokshi, PD: Nëse legjislacioni zbatohet me përpikmëri mendoj se është i mjaftueshëm.
Nga LSI vjen një propozim për amnisti për pasuritë e politikanëve, nën etiketën “Viti Zero”.
“Duhet të fillojë një vit zero, sepse edhe vetë fshehjet nganjëherë të këtyre mund të krijojnë kolaps ekonomik, sepse ka shumë informalitet . Po unë them që duhet të fillojë nga një pikë zero. Ne duhet të ndërtojmë një sistem, jo një lëvizje për të goditur kundërshtarin në emër të pastërtisë./ (T.CH)

Pikat e kalimit kufitar me Greqinë nuk do të funksionojnë për më shumë se 24 orë, për shkak të një greve të realizuar nga pala greke.

Në Kapshticë puna është ndërprerë sot e do të rifillojë pas 24 orësh, të enjten e 31 majit. Gjatë këtyre orëve nuk do të lejohet kalimi i mjeteve, por vetëm kalimi i këmbësorëve.

Gjithashtu dhe në pikat e tjera kufitare me Greqinë, në Kakavijë dhe Tre Urat do të bllokohet puna.
Sindikata e punonjësve të ministrisë së Financave të Greqisë, njoftoi se do t’i bashkohet thirrjes së sindikatave te pavarura të Greqisë, në grevën e përgjithshme që do të zhvillohet në shtetin fqinj.

Sipas sindikatës, në grevë do të marrin pjesë edhe doganieret, ndaj gjatë datës 30 maj, pritet të pezullohen të gjitha kalimet e automjeteve dhe kamionëve në pikat kufitare të Greqisë me Shqipërinë, Maqedoninë dhe Turqinë, ndërsa me Bullgarinë lëvizja e autoveturave do të lejohet, por jo e kamionëve.
Greva do pezullojë lëvizjen në porte dhe aeroporte, si dhe spitalet dhe shërbimet civile. Edhe mjeket thane se do te protestojnë, ndërsa mjetet e transportit publik do të pezullojnë lëvizjen.

Pikat e kalimit kufitar me Greqinë nuk do të funksionojnë për 24 orë, dhe kjo për shkak të një greve të realizuar nga pala greke. Siç njoftojnë autoritetet në Kapshticë puna është ndërprerë në orën 07:00 të së mërkurës, e do të rifillojë pas 24 orësh, të enjten e 31 majit.

Bëhet e ditur se gjatë këtyre orëve nuk do të lejohet kalimi i mjeteve, por vetëm kalimi i këmbësorëve.
Gjithashtu dhe në pikat e tjera kufitare me Greqinë, në Kakavijë dhe Tre Urat do të bllokohet puna.
Sindikata e punonjësve të ministrisë së Financave të Greqisë, njoftoi se do t’i bashkohet thirrjes së sindikatave te pavarura të Greqisë, në grevën e përgjithshme që do të zhvillohet sot në shtetin fqinj.

Çdo minutë, rreth 11 milionë duhanpirës në botë konsumojnë një cigare dhe 10 persona vdesin për shkak të duhanit.

Duhani regjistron një xhiro vjetore me rreth 700 miliardë dollarë, me numrin më të lartë të vdekjeve në shekullin XX krahasuar me dy luftrat botërore të mbledhura bashkë.

-Sa është numri i duhanpirësve?-

Nga gjithë popullsia e globit prej 7,5 miliardë njerëz, konsumuesit e duhanit vlerësohen në rreth një miliard sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).

Çdo vit, ata konsumojnë rreth 5 700 miliardë cigare dhe hedhin rreth një milionë ton bishta cigare, sipas “The Tobacco Atlas”, iniciativë kundër duhanit në bashkëpunim me “American Cancer Society”.

Filtrat e acetateve të celulozës, lëndë që nuk mund të shkatërrohet nga mikroorganizmat, janë kthyer në mbetjet më të përhapura në plazhet e globit, sipas revistës ndërkombëtare “Journal of Environmental Research and Public Health”.

Sipërfaqe kushtuar kultivimit të duhanit në botë,  4,3 milionë hektarë është pak a shumë e barabartë me sipërfaqen e Zvicrës. Kina është deri tani prodhuesi i parë në botë, duke u fokusuar vetëm tek kjo kulturë rreth 40% të prodhimit botëror të gjedheve të duhanit.

-Ku konsumohet më tepër duhan-

Në mënyrë të pritshme, Kina ka numrin më të madh të duhanpirësve. Shteti me 1,3 miliardë banorë numëron 315 milionë duhanpirës, sipas një raporti të OBSH së vitit 2017.

Më shumë se një e treta e cigareve të konsumuara në botë janë në Kinë. Indonezia është vendi me përqindjen më të lartë të duhanpirësve. Rreth 76% e meshkujve mbi 15 vjeç konsumojnë duhan.

Rreth 80% të duhanpirësve në botë jetojnë në vende me të ardhura të pakta apo me të ardhura mesatare dhe 226 milionë në mesin e tyre konsiderohen të varfër.

-Sa është numri i të vdekurve?-

Duhani është shkaku kryesor, që mund të shmanget i vdekjes. Një person vdes çdo gjashtë sekonda në planet për shkak të duhanit, sipas OBSH. Duhapirja aktive apo pasive shkakton vdekjen e më shumë se 7 milionë individëve çdo vit. Sëmundja e kancerit, kryesisht në mushkëri, infraktet, AVC, BPCO janë sëmundjet kryesore që lidhen me duhanin.

Në shekullin XX, duhani shkaktoi 100 milionë të vdekur, ose më shumë se 60 deri në 80 milionë të vdekur në Luftën e Dytë Botërore të mbedhur me 18 milionë të vdekur të Luftës së Parë Botërore. Nëse tendenca e regjistruar së fundmi do të vijojë, duhani mund të shkaktojë rreth një miliardë të vdekur në shekullin XXI.

-Sa janë shpenzimet në fushën e shëndetësisë? –

Duhanpirja kushton shtrenjtë. Ajo thith rreth 6%  të shpenzimeve botërore për shëndetin si dhe 2% të produktit të brendshëm bruto (PBB) global, sipas studimit të parë të realizuar për këtë temë, publikuar në muajin janar të vitit 2017 në revistën shkencore “Tobacco Control”.

Kjo analizë e kryer në bashkëpunim me OBSH-në tregon se në vitin 2012 kosto e përgjithshme e duhanit pët shoqërinë në shkallë botërore u rrit në 1.436 miliardë dollarë, ku 40% e saj u mbulua nga vendet në zhvillim.

-Një treg global në rënie?-

Në vitin 2015, planeti numëronte 933 milionë duhanpirës të përditshëm (768 milionë burra dhe 165 milionë gra), sipas një studimi të publikuar në revistën mjekësore “The Lancet” e cila konstaton një rënie të përqindjes së duhanpirësve në popullsinë botërore që nga viti 1990.

Politikat kundër duhanit dhe shfaqja e cigares elektronike shkaktuan rënie të numrit të duhanpirësve në shumë shtete, kryesisht Britani e Madhe, Australi, Brazil dhe në Francë ku duhanpirësit e përditshëm u pakësuan me një milion mes viteve 2016 dhe 2017.

Kina mbetet deri tani tregu më i madh në botë, por shitjet janë gjithashtu në rënie me pothuajse 10% që nga niveli pik i regjistruar në vitin 2012, sipas ”Euromonitor International”.

Ndërkohë konsumi i duhanit vijon të rritet në shumë shtete me të ardhura mesatare apo të ulëta, veçanërisht në Afrikën Subsahariane, thekson “The Tobacco Atlas”./ (Nga Olivier Thibault) /v.b/ a.jor.ATSH

Llogaridhënia Publike me qytetarët u ndal në Lunik të Librazhdit ku për më shumë se 3 orë çdo banor i kësaj zone shprehu shqetësimet dhe mendimet e tij dhe mori përgjigjet nga ZëvendësKryeministrja Senida Mesi, Kryetari i Grupit Parlamentar, Taulant Balla, ZëvendësMinistri i Mbrojtjes, Petro Koçi, ZëvendësMinistri i Infrastrukturës dhe Energjisë, Artan Shkreli dhe zyrtarë tjerë, të cilët u përgjigjën drejtpërdrejt për fushat që mbulojnë.

Ishte shqetësimi i një qytetari në lidhje me pronën dhe pamundësinë për ta marrë atë për shumë vite që riktheu vëmendjen tek çështja e Reformës në Drejtësi.

“E shihni çdo natë në televizion se sa dhimbje po shkakton Reforma në Drejtësi. Edhe këto dallgët që mundohet të krijojë opozita, vijnë për shkak të dhimbjeve që shkakton kjo reformë. Shumë gjyqtarë e prokurorë, jo vetëm që janë larguar nga sistemi i drejtësisë. Kanë bërë pasuri, duke mos bërë drejtësi, njerëz që kanë bërë para e vila duke u paguar nga njëra palë në dëm të palës tjetër, pavarësisht se pala tjetër është ajo që kishte të drejtë.  Para një viti pikërisht këtë i kërkuam popullit, votën për ta çuar reformën në drejtësi deri në fund. Tashmë reforma në drejtësi do të shkojë deri në fund dhe kush ka të drejtë do marrë drejtësi në gjykatë dhe kush nuk ka të drejtë, s’do të mund ta marrë padrejtësisht atë”, deklaroi Balla.

Ndërsa ZëvendësKryeministrja Senida Mesi, duke u ndalur tek prioritetet madhore të qeverisë, u ndal tek çështja e punësimit si një ndër prioritetet kyçe.

“Nëse flas në terma të përgjithshëm dhe aty ku janë prioritetet e qeverisë, sigurisht e para është punësimi dhe duan që çdo vendimmarrje që neve marrim të prekë sado pak numrin e të punësuarve. Kemi bërë një punë të mrekullueshme për qasjen e investitorëve, karshi biznesit, sepse mendojmë që vetëm sipërmarrja e lirë dhe private është ajo që punëson.
Ne mendojmë që reforma në shërbimet publike është një reformë e cila duhet të vendoset në shinat e duhur dhe duhet t’ju shërbejë qytetarëve. Fjala “shërbej” duhet të ngulitet në mendjen tonë të parën, që jemi administratë publike dhe pastaj në mendjet tuaja. Është e domosdoshme që ju të kuptoni se në jemi këtu pasi paguhemi me taksat tuaja, ne rrogën e marrim prej jush. Jemi të emëruar nga ju dhe na është besuar të punojmë për ju dhe me ju”, përfundoi Mesi.

Po ashtu diskutimet në Lunik u ndalën në disa çështje me rëndësi të madhe për jetën e përditshme të këtyre banorëve si rruga që lidh këtë zonë, uji i pijshëm dhe problemet e energjisë elektrike të cilat shkaktohen nga moti i keq, në një zonë ku linjat tashmë janë të amortizuara.

/gj.mima/ /a.g/ATSH