Efektet e ndryshimit të klimës tashmë mund të prekin 85 përqind të popullsisë së botës, tha të hënën një analizë e dhjetëra mijëra studimeve shkencore.
Një ekip studiuesish përdorën mësimin e makinerisë për të kapur një sërë studimesh të publikuara midis viteve 1951 dhe 2018 dhe gjetën rreth 100,000 dokumente dhe dëshmi të efekteve të ndryshimeve klimatike në sistemet e Tokës.
“Ne kemi d ëshmi dë rrmuese se ndryshimi i klimës po prek të gjitha kontinentet, të gjitha sistemet,” i tha autorit të studimit Max Callaghan AFP në një intervistë.
Ai shtoi se kishte një “sasi të madhe provash” që tregojnë mënyrat në të cilat këto ndikime po ndihen.
Studiuesit përdorën një kompjuter për të identifikuar studimet që lidhen me klimën, duke gjeneruar një listë punimesh mbi tema nga migrimi i ndërprerë i fluturave deri tek v dekjet e njerëzve të lidhura me nxehtësinë deri tek ndryshimet e mbulimit të pyjeve.
Studimet rrallë krijuan një lidhje të drejtpërdrejtë me ngrohjen globale – kështu Callaghan dhe ekipet nga Instituti i Kërkimit Mercator dhe Analiza e Klimës, të dyja në Berlin, e morën vetë detyrën.
Duke përdorur të dhënat e vendndodhjes nga studimet, ata e ndanë globin në një rrjet dhe hartuan ndikimet e dokumentuara të klimës të cilat përputheshin me tendencat e temperaturës dhe reshjeve.
Për secilën qelizë të rrjetit ata pyetën “a po bëhet më e nxehtë apo më e ftohtë apo më e lagur apo më e thatë jashtë kufijve të ndryshueshmërisë natyrore?” tha Callaghan.
Pastaj, ata kontrolluan nëse kjo lloj ngrohjeje përputhej me pritjet nga modelet klimatike.
Ata zbuluan se 80 përqind e globit – shtëpia e 85 përqind të popullsisë së botës, kishte krijuar studime të ndikimit që përputheshin me parashikimet për ndryshimet e temperaturës dhe reshjeve për shkak të ngrohjes globale.
Në mënyrë thelbësore, tha ai, kërkimet kanë dokumentuar në mënyrë disproporcionale ndikimet klimatike në kombet më të pasura, me më pak studime në rajone shumë të prekshme.
Për shembull ai tha se tendencat e temperaturave dhe reshjeve në Afrikë mund të lidhen me ndryshimin e klimës.
“Por ne nuk do të kemi shumë studime që dokumentojnë ndikimet e atyre tendencave, tha ai, duke e quajtur atë një” pikë të verbër në njohuritë tona mbi ndikimet klimatike “.
Hulumtimet e lidhura me klimën janë rritur në mënyrë eksponenciale në dekadat e fundit.
Midis 1951 dhe 1990 “ne kemi rreth 1.500 studime në total,” u shpreh Callaghan, “Ndërsa në pesë vitet e fundit që nga raporti i fundit i vlerësimit (OKB) kemi midis 75,000 dhe 85,000 studime – një rritje fenomenale.”
Callaghan tha se vëllimi i madh i hulumtimit e ka bërë të pamundur identifikimin individual të të gjitha studimeve që lidhin në mënyrë të besueshme ndikimet e vëzhguara me ndryshimet klimatike të bëra nga njeriu.
“Në raportin e parë të OKB -së për vlerësimin e klimës, një ekip autorësh thjesht mund të lexonin të gjithë shkencën e klimës,” tha ai. “Tani do t’ju duhen miliona autorë.”
Teknika e mësimit të makinerisë tani ofron një pamje globale që mund të ndihmojë ekspertët të përpiqen të sintetizojnë një numër të madh studimesh, tha Callaghan, megjithëse ai shtoi se “ajo kurrë nuk mund të zëvendësojë analizën njerëzore”.
(Balkanweb)
