Irina

Zv.kryeministri Erjon Braçe e konsideroi 100-vjetorin e parlamentarizmit që nisi në Lushnjë si një rishpallje të pavarësisë.

“100 vite nga rishpallja e pavarësisë së Shqipërisë në Lushnjë! Këta janë burrat e kongresit, nismëtarët e garantuesit e një akti ndër i dyti më i rëndësishëm në historinë e Shqipërisë! Në Lushnjë, aty ku lind një diell”, u shpreh Braçe.

Kongresi i Lushnjës i zhvilloi punimet nga 21-31 janar të vitit 1920, në të cilin u miratua një akt kushtetues për pavarësinë e plotë të Shqipërisë si dhe zgjodhi këshillin e lartë prej 4 vetash, që do të kryente funksionet e kryetarit të shtetit dhe një këshill kombëtar me 37 veta. Kryeministër u zgjodh Sulejman Delvina.

Anëtarët e Komisionit Nismëtarë të Kongresit të Lushnjës

Besim Nuri

Ferit Vokopola

Sheh Ibrahim Karbunara

Taullah Sinani

Emin Vokopola

Llazar Bozo

Nebi Sefa

Qemal Mullai

Zija Mullai

Mustafa Vokopola

Eshref Frasheri

Jonuz Sefa

Bajram Haxhiu

Skender Pojani

Kadri Jenisheri

Teki Libohova

Filip Papajani

Abedin Nepravishta

Jakov Bozo

Andrea Papaj

Qerim Arapi

Rasim Hoxha

Arif Kurti

Muntar Luarasi

Reshat (Hysni) Shazivari

Abdyl Aziz

Hasan Islami Like

Hamit Xheka

Kongresi i Lushnjës kreu punimet në shtëpinë e patriotit lushnjar, Kasëm Fuga, nga 21 deri më 31 janar të vitit 1920. Në Kongres morën pjesë delegatë të zgjedhur nga e gjithë Shqipëria./atsh

“Kongresi i Lushnjës, 100-vjetorin e të cilit festojmë sot, është ngjarja më e madhe dhe më e rëndësishme në historinë tonë kombëtare, pas shpalljes së Pavarësisë në 28 nëntor 1912 në Vlorë”, u shpreh sot presidenti i Republikës, Ilir Meta.

Meta theksoi se, “Kongresi i Lushnjës rithemeloi shtetin e pavarur, riformatoi institucionet shtetërore dhe vetëqeverisëse të tij, krijoi Kushtetutën e parë të vendit, zgjodhi të parën trupë legjislative mbi baza pluraliste, dhe shprehu vendosmërinë e të gjithë shqiptarëve për të mbrojtur pavarësinë, sovranitetin dhe tërësinë territoriale të Shqipërisë”.

100 vjet më vonë, shtoi Meta, “vendimet e këtij Kuvendi Kombëtar janë mesazhe për reflektim, për të ecur në rrugën që hapi ky Kongres, për të mbrojtur Kushtetutën dhe pluralizmin, integritetin e institucioneve shtetërore e në mënyrë të veçantë për të mbrojtur vlerat reale dhe pluraliste demokratike të parlamentarizmit shqiptar”.

“Koha i thirri burrat e shquar atdhetarë shqiptarë me bindje të ndryshme politike në vitin 1920 për t’i vënë mendjen dhe energjitë e tyre në shërbim të kombit e për të shpëtuar Shqipërinë”, tha Meta.

Presidenti Meta nënvizoi se, “nderimi për ta e për veprën e tyre është sot obligim, por edhe një detyrë që në emër të idealeve që frymëzuan ata, të ecet drejt për ta bërë atdheun tonë një vend të qëndrueshëm dhe frymëzues për brezat e rinj, që të ndërtojnë të ardhmen e tyre, në një Shqipëri demokratike dhe anëtare të Bashkimit Europian”./atsh

Më 21 janar 1920, Kongresi i Lushnjës sanksionoi përfundimisht formimin e shtetit shqiptar, i cili ndër të tjera, bëri përpjekje për t’i dhënë një zgjidhje të përkohshme mungesës së prerjeve të vogla monetare, që kishte tregu shqiptar.

Banka e Shqipërisë bën të ditur se, me vendimin e qeverisë në janar të vitit 1921, prefekturat e vendit u autorizuan të nxirrnin kartëmonedha lokale me vlerë të vogël në një shumë deri në 80 mijë franga ar dhe në prerje të ndryshme.

E para, që vuri në zbatim këtë vendim ishte Bashkia e Shkodrës, Përlimtarja.

Qytetet e tjera që emetuan kartëmonedha lokale qenë Berati, Vlora, Korça, Fieri, Gjirokastra dhe Elbasani.

Në foto paraqiten disa prej kartëmonedhave që emetuan këto prefektura./atsh

“Shqiptarët presin nga drejtësia e re zbardhjen e plotë dhe ndëshkimin e fajtorëve për krimin e rëndë të 21 janarit”.

Kështu deklaroi sot kryetari i grupit parlamentar të Partisë Socialiste, Taulant Balla, në pritjen që u organizua në sallën COD të kryeministrisë, me familjarë të 4 protestuesve të vrarë në Bulevard 9 vite më parë.

“Sot 9 vite nga 21 Janari 2011! Nderim dhe respekt dëshmorëve Ziver Veizi, Faik Myrtaj, Hekuran Deda dhe Aleks Nika, të cilët u qëlluan pabesisht në protestën popullore, në mbrojtje të vlerave dhe parimeve të demokracisë në Shqipëri. Shqiptarët presin nga drejtësia e re zbardhjen e plotë dhe ndërshkimin e fajtorëve për këtë krim të rëndë”, tha Balla.

Ministra të kabinetit qeveritar, deputetë të Partisë Socialiste, familjarë të viktimave dhe qytetarë të shumtë zhvilluan sot homazhe për viktimat e 21 Janarit në bulevardin “Dëshmorët e Kombit”. Me heshtje, lot në sy dhe karafila të kuq në duar, ata përkujtuan 9-vjetorin e vrasjes së 4 protestuesve Aleks Nika, Ziver Veizi, Hekuran Deda dhe Faik Myrtaj.

Sot shënohen 9 vite nga 21 Janari 2011, dita kur gjatë një proteste të Partisë Socialiste, në bulevardin “Dëshmorët e Kombit”, para Kryeministrisë u vranë katër protestues nga Garda e Republikës./atsh

https://www.facebook.com/b.taulant/videos/597071407555061/?t=0