Aurora

Në vitin 1937 dokumentohet një akt shtetëror ku qyteti i Sarandës i dhurohet shtetit, pra Mbretit Zogu i Parë dhe ajo të mbante emrin Zogaj. Copëza historie të dokumentuara shfaqen në Sarandë, në një ekspozitë. “Saranda që kishim – Saranda në gjysmën e parë të shek. XX” është një ekspozitë dokumentare dhe fotografike që Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave dhe Bashkia e Sarandës çelin sot me 18 gusht, ora 19:30, në Sheshin e Limanit në Sarandë.

AKT DHURIMI I SARANDËS / ZOG I/MBRET’I SHQIPTARËVET ME VULLNET TË POPULLIT. Vjeti 1937, me 24 të mujit mars, ditën e mërkurë…/ Në bazë të ligjës mbi dhurimin e pasunisë së Shtetit në Sarandë me datë 5 prill 1930 dhe t’urdhënit autorizues të Ministriës së Financavet telegrafikisht, i asht dhurue prej shtetit NALT MADHNIES TIJ ZOGUT-TË PARË, pasunija shtetnore e Sarandës në Zyrën e Ipotekavet të Delvinës nën zotnimin e tij: duke filluar nga bodrumi i prishun buzë detit dhe vëhet tek depo e gazit, deri te manastiri i prishun e kufizue me sinurin e Lykursit qi zotnojnë me tapi Selim beu me pjestarë, e nga manastiri tue ecun drejt krahut të Sarandës e kurrizit të malit, nga Dardha e Sipërme e Dardha e Poshtëme, deri tek ara e qujtin ‘Bristane’ qi zotnon me tapi Mitro Gjini, e nga Limani i vogël i Sarandës te kullotja, që përbëhet prej 4082 dynym… Kryqi i kuq Shqiptar merr përsipër të vazhdojë zbukurimin e qytetit të Sarandës”.

Akti noterial i sipërcituar, është një akt përmes të cili Mbreti Zog i fal Kryqit të Kuq Shqiptar pasuritë e paluajtshme shtetërore që ndodhen në qytetin e Sarandës. Një vendim i dhjetorit të të njëjtit vit, marrë nga Komisioni MIKTS qendror i drejtohet Neltësis së Saj Imperijale, Princeshës Senije, Kryetare e Kryqit të Kuq për aprovim. Në të flitet për ndërtimin e 20 shtëpive, 10 të vogla dhe 10 me material të lehtë për të siguruar banimin e nëpunësve, për ngritjen e një kinemaje. Princesha Senije e miraton dy ditë më pas me shënimin: “Urdhnojmë zbatimin”- Kryetare e Kryqit të Kuq, Tiranë, me 5 dhetuer 1937(Firma). Nga festimet e popullit të Sarandës për shpalljen e mbretërisë, te koncesionet, investimet me nga 30 e 500 metra, te shkresat, kërkesat për leje, fotografitë e rralla, punishtja e sapunit me emrin e udhëheqësit, tek aktet noteriale me rëndësi mbi debatet historike e VKM-të për qytetit e 40 shenjtorëve.

Jepini Sarandës emrin e mbretit/ Një Fletore Zyrtare që mban datën e datës 26 gusht 1938, pasqyron një vendim të Këshillit të Ministrave, atë nr.753 që mban datën 6 korrik 1938 për ndryshimin e emrave të qyteteve, fshatrave dhe lagjeve të Shqipërisë. Mes tyre, emri i qytetit të Sarandës ndryshohej në Zogaj(nga Zogu në kohën, atëkohë ai qe mbret), ndërsa emra të tjerë duket të kenë qenë prirje për t’u shqipëruar si: Bistrovica-Kështjelëlzë, Dobronik-Bukuranje, Gjoroven-Maliplak, Ksamile-Mulliri, Mejden-Sheshe, Sulltan Pajazit-Lagja Mbretnore, Shurkave-Vjosa, Badlonja-Malakuqi, Bodari-Bora, Leusa-Mëshira, Leshica- Shëngjoni, Lipa-Bliri, Lipivani-Qershizë, Lushja-Lushnjë, Musukari- Myshqerrë, Novosela-Fshati i ri, Ogdunini-Qiparisi, Trebozishta- Trillagje, Goznishta-Uji i Ftohtë, Rabani-Arbani, Zleusha-Bukuroshe, Çoroguni-Bregzalli, Potgorani-Nënmali, etj.

Shkresa, koncensione e të tjera / Një korrespondencë mes Ministrisë së Financave dhe Ministrisë së Punëve Botore për planin rregullues të qytetit të Sarandës, korrespondencë mes nënprefektit të Sarandës me prefekturën e Gjirokastrës ku propozon ndërtimin e rrugës Sarandë-Butrint si mjet për promovimin e turizmit kulturor; një hartë e planit rregullues të Sarandës hartuar nga inxhinier Selim Zyma, më 1933.

Ka më tej një ligj të Mbretërisë për dhënien me koncesion të Kanalit të Vivarit në Butrint, shoqërisë “Dele”, 23 mars 1929. Veç taksave të ligjshme, Shoqëria “Dele” detyrohet të ndërtojë brenda dy viteve në dobi të komunitetit: një ndërtesë për zyrat e doganës, një ndërtesë për rojën e Xhandarmërisë dhe një frigorifer. Në vijim dallohen shkresat Shoqërisë “Dele” drejtuar kryeministrisë përmes të cilave njofton se ka nisur prodhimin e sixhadeve më nëntor 1928, dërgon statutin e shoqërisë dhe njofton edhe për ardhjen e një iktiologu francez në Vivar.

Mjaft interesant është një raport i Kryetarit të Bashkisë së Sarandës drejtuar nënprefekturës, ku renditen punët publike të bëra në qytet mes viteve 1912-1937; përmenden aty rrugë 100 e 500 metra, 25 e 30 metra, e mes të tjerash përmendet ndërtimi i një nevojtoreve, siç thotë shkresa, “krejt moderne”. Ekspozita sjell imazhe të bashkisë e nënprefekturës mes dy luftërave botërore. Ka raporte kontrolli me parregullsi të gjetura në zyrat e Doganës së Sarandës, planimetria e Bar-Butrintit, kërkesa e Mihal Zahos nga Lugari i Gjirokastrës përmes së cilës i kërkon Ministrisë së Punëve Botore leje të çelë një kinema në Porto Edda në Sarandë me 2 nëntor 1941, dhe vendimi i Zyrës së Qarkut Detar të Porto Edda për caktimin e zonave të lejuara për Plazh më 1940, është leja e dhënë Mihal Zahos dhe plan-vendosja e kinemasë së tij.

Pas publikimit të videos që sipas deputeti demokrat Enkeled Alibeaj tregon zjarrëvënien e qëllimshme të makinës së n/kryetarit të bashkisë në Mallakastër Hajredin Serjanaj, ka reaguar Policia e Shtetit e cila tregon një tjetër të vërtetë. Policia në një sqarim për këtë rast shkuan se e kanë pasqyruar ngjarjen, por kanë dhënë e shkaqet vërteta duke mos fshehur asgjë.

SQARIMI NGA POLICIA/ Në lidhje me një status të publikuar në rrjetet sociale nga deputeti E.Alibeaj me pretendimi se “policia ka fshehur ngjarjen ku është djegur makina e Nënkryetarit të Bashkisë Mallakastër”, sqarojmë se: Në informacionin paraprak për mediat është dhënë njoftim se paraprakisht dyshohet se djegia e makinës ka ardhur si pasojë e një shkëndije elektrike në mjet.

Pas hetimeve të kryera dhe kqyrjes së kamerave, ka rezultuar se djegia e makinës dyshohet se është e qëllimshme dhe për këtë janë referuar materialet në Prokurorinë pranë Gjykatës së Shkallës së Parë Fier për veprën penale “Shkatërrimi i pronës me zjarr” parashikuar nga neni 151 i Kodit Penal. Të dy informacionet, (informacioni paraprak edhe informacioni pas hetimeve) janë pasqyruar në faqen zyrtare të Policisë së Shtetit, konkretisht:

Ne date 24 gusht 2018: “Mallakastër Informacion paraprak/ Në datën 24.08.2018, rreth orës 02:35, në lagjen “29 Nëntori” Ballsh, është djegur mjeti tip BMË (i parkuar) në pronësi të shtetasit H.S (Nënkryetar i Bashkisë Ballsh). Paraprakisht dyshohet se makina është djegur si pasojë e një shkëndije elektrike në mjet. Në vendngjarje ka shkuar grupi hetimor i cili po punon për sqarimin e rrethanave dhe zbardhjen e plotë të kësaj ngjarje”.

Ne njoftimin e publikuar ne date 25 gusht 2018: “Në vijim të veprimeve për përcaktimin e shkakut të rënies së zjarrit në mjetin tip “BMË”, të shtetasit H.S., 37 vjeç (Nënkryetar i Bashkisë Ballsh), u referuan materialet në Prokurorinë pranë Gjykatës së Shkallës së Parë Fier për veprën penale parashikuar nga neni 151 i Kodit Penal”. Policia e Shtetit nen drejtimin e Prokurorise po vijon hetimet per zbardhjen e autoresise se ngjarjes.

Një ngjarje të rëndë ka përjetuar një familje, pasi ka gjetur një gjarpër helmues në raftin e këpucëve.

Ngjarja ka ndodhur në Sydney, ndërsa gjarpri është pikasur nga fëmija i familjes, i cili ka shkuar të marrë këpucët. Fatmirësisht nuk ka pasur të lënduar.

Peshëngritja ka qenë për vite me radhë nën “hyqmin” e Ilir Metës dhe fondi i kësaj federate ka shkuar kryesisht në xhepat e “të pangopurve” të LSI-së. Madje njerëzit e Metës në sport janë një rrjet i gjerë e mjaft i shtrirë, që nis nga federatat e përfundon në KOKSH, e deri në gjirin e klubeve.

Shqipëria është vendi i fundit i rajonit në investimet që bën për sportin, gjë që shprehet në rënien e cilësisë sportive në të gjitha disiplinat sportive, në pakësimin e numrit të sportistëve, dëmtimin e infrastrukturës dhe natyrisht mungesën e një ligji të denjë e zhvillimor për sportin në tërësi.

Shteti akordon për federatat sportive një shumë më pak se 1 mln euro. Padyshim, kjo është një shumë qesharake që nuk i mbulon nevojat që kanë federatat për të organizuar veprimtaritë sportive vjetore, por si të mos mjaftonte kjo, shumica e parave përfundojnë në xhepat e ushtarëve të partisë. Këta “ushtarë”, njëkohësisht “ustallarë”, janë presidentët e federatave dhe sekretarët.

Vetëm në Shqipëri ndodh që rroga vjetore e një sekretari federate që emërohet nga partia (përgjithësisht), të ketë rrogë vjetore më të madhe se fondi grant për federatën përkatëse. Skandale të tilla dhe paradokse të tilla e bëjnë sportin shqiptar qesharak dhe aspak me të ardhme.

Shikoni kush janë presidentët e federatave! Njerëz që janë të lidhur me politikën, majtas apo djathas qofshin. Fundja, hajdutët nuk kanë ngjyrë, ata i gjen në cdo parti. Futbollin e drejton Armand Duka, që përpos se biznesmen, ka vëllain e tij kryetar të një partie politike dhe investon për fushatën elektorale të tij, sic bëri në zgjedhjet lokale në Kolonjë.

Atletikën e drejton presidenti Gjergj Ruli, i njohur për mbështetjen që merr nga socialistët. I futur me bekimin e Fatos Nanos në krye të federatës së atletikës, sot Ruli është një ithtar i Rilindjes së Edi Ramës. Me siguri që nesër do të jetë mbështetës i flaktë i Lulit të PD-së. Federatën e shahut e drejton presidenti Eduard Shalsi, njeri kryekëput politik. Basketbollin e drejton Avni Ponari, pronari i SIGAL-it, i njohur për lidhjet e tij me krerët e politikës.

Peshëngritja ka qenë për vite me radhë nën “hyqmin” e Ilir Metës dhe fondi i kësaj federate ka shkuar kryesisht në xhepat e “të pangopurve” të LSI-së. Madje njerëzit e Metës në sport janë një rrjet i gjerë e mjaft i shtrirë, që nis nga federatat e përfundon në KOKSH, e deri në gjirin e klubeve. Krejtësisht për interesat e xhepit të tyre dhe të partisë së Ilir Metës, pasi për sportin as e vret njeri mendjen.

Paradoksi qëndron në faktin se shumica e presidentëve të federatave zgjidhen nga bota e biznesit me idenë për të ndihmuar financiarisht në zhvillimin e aktiviteteve sportive, por presidentët, duke qenë se kanë vënë pasuri përrallore në rrugë të dyshimta, i shfrytëzojnë lekët e fondit për interesat e tyre, ndryshe nuk mund të shpjegohet kjo rënie katastrofale e sportit shqiptar në të gjitha disiplinat.

Federatat marrin një fond nga 20-100 milion lekë të vjetra vetëm për organizimin e veprimtarive, por mbi 50% shkon në xhepat e presidentëve dhe sekretarëve. Skandali tjetër për të cilin “Pamfleti” ka informacion të besueshëm është se presidentët në bashkëpunim me sekretarët regjistrojnë si sportistë njerëz që i trafikojnë jashtë vendit.

Bëhet gjoja për t’i cuar në aktivitete të ndryshme, por janë njerëz të zakonshëm që shkojnë në vendet si SHBA, Angli, Kanada etj, duke iu zhvatur para. Ky skandal i madh ende nuk është hetuar në Shqipëri dhe përfshihet në atë që quhet skandali i vizave, që sjell fitime të mëdha.

Rrjeti është shumë i shtrirë, sepse nis me federatat, me KOKSH-in dhe me zyrtarët e ministrisë. Duhet firma e gjithsecilit që paratë të përfundojnë në xhepat e hajdutëve, ndërsa për sportin shkojnë disa kacidhe që nuk e ndihmojnë të zhvillohet e të futet në rrugën e duhur./Pamfleti