Aurora

Një flluskë lave që duket sikur noton në oqeanin Paqësor, në brigjet e Hawaii. Fotoja që i përket 11 tetorit të 1969 është shkëputur nga erozioni i vullkanit Kilauea, por United States Geological Survey e ka postuar pas ditë më parë në Twiiter dhe fotoja është bërë menjëherë virale.

‘Është e rrallë të shohësh një erozion me këtë simetri’, ka komentuar agjencia shkencore e Shteteve të Bashkuara. Të ashtuquajturat ‘kupola llave’ ndryshojnë nga forma dhe përmasat, por mund të arrijnë deri në 500 metra lartësi, edhe pse zakonisht arrijnë deri në 95.

Në ndryshim nga llava që del normalisht nga një vullkan ky që krijohet në formë flluskash është më i trashë dhe më ngjitës, ka shpjeguar një përfaqësues i Universitetit të Oregon për The Sun dhe për këtë arsye nuk ka forcën për të shpërthyer dhe as të rrjedhë siç ndodh me llavën që del nga krateri i vullkaneve.

Një ngjarje jo e rrallë, por vetëm një herë në 20 “top plazma” e krijuar nga shpërthimet në Diell merr drejtimin e Tokës. Nëse do të kishte fuqinë e asaj që goditi planetin në vitin 1859, do të shkatërronte rrjetet e energjisë dhe sistemet e komunikimit. Nëse keni qenë dy ditë me hundën përpjetë, duke menduar se mund të shihni satelitin kinez Tiangong-1 derisa bie në Tokë (fragmentet kanë rënë në Paqësor), përpiquni të imagjinoni të zgjoheni në mes të natës, me qiellin e ndezur deri ditën nga zjarri që kthehet nga e kuqe e thellë në jeshile smeraldi.

Nga radioja juaj e vjetër me bateri, e vetmja që nuk ka hile nga elektronika e shtëpisë, vijnë lajme për aeroplanë të rrëzuar, zjarre, qytete të tëra në ngjarje të errëta dhe të izoluara, shkatërruese. Ju do të mendoni: Lufta e Tretë Botërore shpërtheu. Por jo. Sepse më shumë se një sulm bërthamor, ngjarja që po përjetoni ka një fushë të paimagjinueshme katastrofike: e aftë për ta sjellë botën në kushtet e epokës paraindustriale dhe bllokimin e saj për muaj, vite.

Miliarda protone dhe elektrone Mund të duhet një dekadë për t’u kthyer në kushte jetese të ngjashme me ato që dinim përpara “ngjarjes”. Për çfarë bëhet fjalë? Një stuhi elektromagnetike si ajo që, në vitin 1859, anuloi telegrafe të të gjithë botës. Por me shumë pasoja më të rënda, shkruan Roger Dube. Në artikullin e tij mbresëlënës, të marrë këtë javë nga Newsweek, profesori i shkencës i Institutit të Teknologjisë të Rochesterit tregon se çfarë mund të ndodhte nëse një stuhi e magnitudës që u regjistrua mbi 150 vjet më parë të godiste planetin sot:

“Kur në sipërfaqen diellore të dallohen ‘largimet koronale të masës’, çdo shpërthim dërgon miliarda protone dhe elektrone në një sferë të plazmës së mbinxehur, në sistemin diellor”. Ndodh që 1 në 20 prej këtyre sferave të plazmës të marrë një rrugë që kryqëzon orbitën e Tokës. Një e treta e shpejtësisë së dritës Nga një perspektivë shkencore, një stuhi diellore, ose më saktë “stuhia e rrezatimit diellor”, ndodh kur ka shpërthim magnetik në një shkallë të gjerë – e cila shpesh shkakton një shpërthim të masës koronale mbi sipërfaqen e diellit – do të përshpejtojë grimcat e ngarkuara në atmosferën diellore me shpejtësi shumë të lartë.

Grimcat më të rëndësishme, protonet, mund të përshpejtohen në 1/3 e shpejtësisë së dritës ose 100 mijë kilometra në sekondë. Në këto shpejtësi, protonet mund të kalojnë 150 milionë kilometra nga dielli në Tokë në vetëm 30 minuta. “Kur të arrijnë në Tokë, protonet që lëvizin me shpejtësi depërtojnë në magnetosferë, – shpjegon qendra e parashikimit të motit hapësinor të Administratës Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike (Nora) – e cila mbron Tokën nga grimcat e ngarkuara me energji më të ulët. Pasi ndodhen brenda magnetosferës, grimcat udhëhiqen përgjatë linjave të fushës magnetike në një mënyrë të tillë që të depërtojnë në atmosferën pranë poleve veriore dhe jugore”.

Në qoftë se stuhia është më e vogël, ndodhin stuhitë gjeomagnetike si ato që ndodhën në mars 1989, Toka shkarkon një valë të energjisë elektrike në linjat e energjisë Hydro-Quebec, duke lënë 6 milionë njerëz pa energji për 9 orë. Nëse bëhet fjalë për një fenomen më imponues si “stuhia e motit diellor”, stuhi të mëdha elektromagnetike, sasi të mëdha grimcash të ngarkuara kalojnë nëpër koronën diellore dhe arrijnë në Tokë, duke nxitur magnetosferën e Tokës.

Elektronet dhe protonet “janë përshpejtuar drejt linjave të fushës magnetike të Tokës, ku ato bien ndesh me atmosferën dhe jonosferën, veçanërisht në latitude të larta. Çdo komponent i motit ndikon në një teknologji. Në errësirë për vite, pa internet dhe pa ujë “Rreth tre ditë pas fillimit të stuhisë në Diell, planeti ynë përjeton atë që quhet stuhi hapësinore meteorologjike ose stuhi gjeomagnetike”. Nëse do të kishte fuqinë e asaj të vitit 1859, do të “skuqte” rrjetet elektrike të të gjithë planetit, do të shkatërronte rrjetet dixhitale dhe analoge të komunikimit, – parashikon një studim i Akademisë Kombëtare të Shkencave -. Ne do të mbetemi në errësirë prej vitesh. Pa internet.

Ndalohen industritë, transporti do të bllokohet. Do të përfundonte nafta dhe ndoshta edhe benzina e fundit e mbetur në cisternat e pompave që operonin me energji elektrike. Ushqimi nuk do të arrinte në dyqane apo shtëpi. Do të na duhej të kultivonim në çdo cep të botës për t’u ushqyer. Uji duhet të nxirret nga lumenjtë ose puset me dorë dhe ndoshta të dekontaminohet sepse impiantet e filtrimit nuk do të funksiononin më.

Ne nuk do të kishim frigoriferë apo ngrirës. Do të gatuanim në zjarret e drurit. Shpëtojmë falë energjive alternative Vetëm makinat elektrike mund të vazhdojnë të operojnë, me kusht që ato të mund të furnizohen nga termocentrale diellore ose me erë. Artikulli liston kundërmasat e mundshme: duke filluar me një ristrukturim të rrjeteve të energjisë elektrike në botë – të cilat duhet të ndahen në mikro-rrjete, rrjetet e shpërndarjes që janë të izoluara nga njëra-tjetra, duke rritur përdorimin e burimeve alternative të energjisë për përhapjen e sistemeve diellore të familjes. Por nuk ka shumë kohë për t’u përgatitur: stuhia tjetër e madhe elektromagnetike mund të godasë në çdo moment. Dhe do të kishim një njoftim vetëm tri ditë para ndërprerjes.

Shteti kinez ka zyrtarizuar zbulimin e depozitimin më të madh të arit në historinë moderne, pas gjetjes së gati 380 ton ari në një minierë.

Sasia e madhe e arit u zbulua në minierat e vendosura në rajonin Laizhou-Zhaoyuan në Kinën Lindore, ku gjenden edhe depozitat më të mëdha të arit në vend, me vlerë 22 miliardë miliard dollarë.

Sipas “RT” shtresa e arit në Kinën lindore është më shumë se 2.000 metra e gjatë dhe 67 metra e gjerë. Me kapacitet të plotë, miniera mund të prodhojë ar për 40 vitet e ardhshme.

Njoftimi u bë publik gjatë një konference për shtyp në Pekin të martën, nga grupi “Shandong Gold”.

Kina ka rezervat e pestë më të mëdha të arit në botë, pas Shteteve të Bashkuara, Gjermanisë, Italisë dhe Francës.