Aurora

Krahina e Kurveleshit  është zonë malore, e ndërtuar kryesisht nga shkëmbinj gëlqerorë të kretakut e pjesërisht nga flishi, me reliev të lartë e të ashpër në pjesën më të madhe të tij, që në Kurveleshin e Sipërm merr karakterin e një rrafshnalte shumë të copëtuar nga përrenjtë me shtretër të thellë e gryka të ngushta në trajtë kanionesh  deri 150 m të thella, rrëpirash e humnerash si në Nivicë, Lekdush etj.

Janë të përhapura shumë dukuritë dhe format karstike si : gropa, puse, galeri, shpella si dhe mjaft fusha karstike si ajo e Progonatit, e Golemit etj., ku janë përqendruar edhe qendrat kryesore të banimit dhe tokat bujqësore.

Ujërat e shirave e të borës së shumtë, nëpërmjet hinkave, puseve e të çarave të tjera karstike, depërtojnë shpejt në thellësi të tokës. Kjo bën që, sidomos Kurveleshi i Sipërm, të ketë burime të kufizuara uji.

Më e pasur është zona barishtore me kullota të shumta, ku gjenden shumë bimë mjekësore, mjaltesa e aromatike çaji, salepi, trëndelina etj., duke e bërë Kurveleshin një vend të përshtatshëm për zhvillimin e blegtorisë, sidomos asaj të imët deles e  dhisë.

Kurveleshi i Sipërm, në pikëpamje natyrore, është një kështjellë nga ku, për të dalë në qendër të tij, në Gusmar, mund të futesh vetëm nëpër disa drejtime e kryesisht grykash malore si  Gryka e Bënçës, Gryka e Vërmikut, Gryka e Borshit për në Kuç e Grykë të Shurit deri në Gusmar dhe Gryka e Kaparielit, që të nxjerr në Golem-Gusmar apo edhe Qafa e Kreshtës.

Ky pozicion gjeostrategjik e shkëput disi Kurveleshin, sidomos atë të Sipërm, nga krahinat e tjera dhe ka favorizuar qëndresën e armatosur të kurveleshasve, por edhe ruajtien e vlerave etnokulturore  autoktone.

Sot, kjo zonë është future në projekte të shumta turistike që nisin nga bregdeti I Jonit dhe ngjiten drejt zonës malore. Turistët e parë eksploratorë të natyrës, historisë dhe aventurës, kanë filluar të udhëtojnë drejt këtyre zonave me bukuri të rrallë mjedisore.

Monumentet e natyrës si maja malesh, shkëmbinj,drurë apo ujvara,janë kthyer në destinacione të mirfillta turistike që shfrytëzohen nga agjenci të shumta të turizmit lëvizës.

Kalaja e Selos, e shpallur Monument Kulture I Kategorisë së Parë në vitin 1963, ndodhet rreth 500m në perëndim të fshatit Selo, në Bashkinë Dropull.
Daton në shek V- IV para Krishtit. Ky fortifikim gjendet në një kodër krejtësisht shkëmbore, me përjashtim të një pllaje të vogël në brinjën verilindore, ku edhe gjenden gjurmë banesash e qeramikë dhe ka formën e një ylli tricepësh.
Muret, rreth 3.30m të gjerë, janë të mbushur me gurë e çakëll, faqja e jashtme e tyre është e papërpunuar, si rrjedhim i formacioneve gëlqerore lokale.
Muri përforcohet prej dy kullash. Kalaja ngrihet në një terren shumë të thyer malor dhe është pothuajse e paarritshme për vizitorët.
Pjerrësia e madhe e kodrës dhe faktorë të tjerë, agjentë atmosferikë si reshjet e shiut apo erozioni kanë bërë që ndër vite, blloqe gurësh të murit të rrëzohen dhe thyhen.

Kjo ujëvarë spektakolare gjendet në Shqipëri.

Ajo quhet ujëvara e Sotirës dhe ndodhet rreth 16 kilometra larg Gramshit.

Për të arritur në zonën e ujëvarës duhet të ecësh më pak se një orë.

Emrin Sotirë e ka marrë nga fshati ku edhe ndodhet ujëvara, që dikur ka qenë me 120 shtëpi, ndërsa sot vetëm 20 prej tyre janë të banueshme.

Ujëvara me një lartesi gati 100 metra buron nga mali i Tomorit.

Ajo është e rrethuar nga lëndina dhe pyje që i japin më tepër hijeshi të gjithë zonës.

Emrin Sotirë e ka marrë nga fshati ku ndodhet dhe është një nga mrekullitë që natyra i ka falur Shqipërisë. Ujëvara e Sotirës ndodhet rreth 16 kilometra larg Gramshit dhe për të arritur në zonën e ujëvarës duhet të ecësh më pak se një orë. Ujëvara e Sotirës, një nga perlat e natyrës Shqiptare ka nisur të eksplorohet nga turistë vendas e të huaj. Ajo ndodhet rreth 16 kilometra larg Gramshit dhe për të arritur në zonën e ujëvarës duhet të ecësh më pak se një orë. Emrin Sotirë e ka marrë nga fshati ku edhe ndodhet ujëvara, që dikur ka qenë me 120 shtëpi, ndërsa sot vetëm 20 prej tyre janë të banueshme.

Ujëvara me një lartesi gati 100 metra buron nga mali i Tomorit, me bukurinë e saj mahnitëse ka bërë të mundur që të mos mbetet vetëm “pronë” e banorëve të zonës, por të sjellë edhe vizitorë të shumtë venda e të huaj. Por edhe pse ndodhet vetëm 20 km nga qyteti i Gramshit dhe është një nga destinacionet më të bukura turistike që ka qarku i Elbasanit, infrastruktura që të çon deri tek ujëvara është mjaft e vështirë. Asnjëherë nuk është investuar për ta bërë këtë destinacion të vizitueshëm nga të gjithë dhe lehtësisht.

Ujëvara e Sotirës u promovua vetëm pak vite më parë dhe tashmë është shndërruar në një prej destinacioneve më të frekuentuara të turizmit malor. Ajo është e rrethuar nga lëndina dhe pyje që i japin më tepër hijeshi të gjithë zonës.