Turizem

Shqipëria, Itali dhe Mali i Zi pritet që të rrisin bashkëpunimin mes tyre përmes lidhjeve të reja të transportit ujor për zhvillimin e një turizmi të qëndrueshëm në rajon.

“ALMONIT” është projekti që do të afrojë brigjet shqiptare me ato malazeze e italiane.

Fondi Shqiptar i Zhvillimit në kuadër të projektit trilateral (IPA CBC) Itali-Shqipëri-Mali Zi, do të organizojë një event prezantues për projektin me akronimin “ALMONIT”. Synimi i këtij projekti është vendosja e një bashkëpunimi afatgjatë midis palëve të interesuara, nëpërmjet lidhjeve liqenore dhe detare.

Përmirësimi i transportit ekzistues në rajon dhe ndërtimi i moleve të reja synon të zhvillojë një bashkëpunim të qëndrueshëm ndërkufitar në këto zona.

Për Shqipërinë kjo është ndërhyrja e parë në transportin liqenor, pasi vendi ka vetëm eksperiencën e liqenit Fierza-Koman.

Fondi Shqiptar i Zhvillimit është partneri kryesor në këtë projekt dhe partnerët pjesëmarrës janë Rajoni i Pulias në Itali, ministria e Transportit dhe Çështjeve Detare në Malin e Zi, Rajoni i Molise në Itali, bashkia e Barit në Mal të Zi, si dhe bashkia Shkodër.

Projekti është i ndarë në të dy anët e detit Adriatiko-Jonian midis Italisë, Shqipërisë dhe Malit të Zi dhe në të dy anët e Liqenit të Shkodrës dhe Lumit Buna midis Shqipërisë dhe Malit të Zi.

Aktualisht kjo zonë ka pak mundësi për t’u vizituar pasi karakterizohet nga sisteme transporti me ndërveprim të ulët. Kjo gjë ndikon negativisht në lidhjet e brendshme dhe ato rajonale.

Përmes këtij projekti synohet krijimi i një transporti liqenor, i cili do të lidhë Shqipërinë me Malin e Zi në Liqenin e Shkodrës, ose Portin e Virpazar me molin përkatës në Shkodër.

“Katër lidhje transporti ujor do të lidhin Italinë, Shqipërinë dhe Malin e Zi. Këto lidhje ujore do të operojnë midis portit të Barit, në Itali me portin Bar në Mal të Zi, porti i Barit në Itali me portin e Shëngjinit në Shqipëri, portin e Barit në Malin e Zi me portin e Shëngjinit dhe portin e Termolit në Itali me Portin e Barit në Mal të Zi.

Përfituesit direkt do të jenë komunitetet lokale dhe autoritetet publike lokale. Këta të fundit do të përfitojnë nga bashkëveprimi social dhe ekonomik, si edhe rritje të aftësive dhe kapaciteteve në menaxhimin e pronave dhe vlerave” njofton FSHZH. Ky projekt parashikohet të zhvillohet në një afat kohor prej 37 muajsh. /atsh

Ministri i Turizmit dhe Mjedisit Blendi Klosi gjatë diskutimit në parim ditën e sotme në Komisionin e Veprimtarive Prodhuese, mbi projektbuxhetin për vitin 2020 ka deklaruar se buxheti në këto dy fusha prioritare për jetën dhe ekonominë e qytetarëve shqiptarë është shtuar ndjeshëm.

“Qeveria ka shtuar investimet në mënyrë marramendëse qoftë në industrinë e mjedisit, qoftë dhe në atë të turizmit. Ministria është ndërtuar e tillë që të ketë misionin e saj parësor mbrojtjen e ekuilibrit të qëndrueshëm sa i përket turizmit dhe mjedisit. Këtë ekuilibër jemi munduar ta përkthejmë dhe në shifra buxhetore. Shumë fusha të ekonomisë së vendit dhe shumë investime shkojnë drejt turizmit dhe mjedisit,” u shpreh Klosi.

Ministri tha se numri i turistëve vitin që po mbyllet është rritur me afro 10% më shumë krahasuar me një vit më parë, gjë e cila është reflektuar edhe në shtimin e kapaciteteve akomoduese në vendin tonë, ku 227 hotele të reja janë shtuar vetëm në 6-mujorin e parë.

“Sot e gjithë bota po flet për mjedisin dhe kërkon që të shtohen investimet në këtë fushë, – tha Klosi, – pasi ka të bëjë me jetën dhe jeta gjithmonë e më shumë po vlerësohet, edhe në Shqipëri. Njëlloj është problematika, si ndotja në Krujë, ashtu dhe në lumin e Gjanicës, si cilësia e ajrit në Tiranë, edhe në Fier. Problematikat janë aq të mëdha dhe kërkesat janë të shumta por kemi nevojë edhe për bashkëpunimin e pushtetit vendor. Nuk ka probleme pastrimi i lumenjve, janë lumenj që kanë pastërti të veçantë, por ajo që ndodh rrugës i bën ata të papastër. Për sa kohë që venddepozitimet e ish-komunave dhe bashkive të vogla janë në shtratin e lumenjve, një shi bën që mbeturinat të shkojnë deri në Adriatik”.

Sa i përket nismave më të rëndësishme në lidhje me mjedisin, Klosi tha se është kryer bllokimi i guroreve në Malin historik e Krujës dhe Malin e Shenjtë të Tomorit, ndërsa 1 qershori tha ai do të shënojë Shqipërinë si të parin vend europian pa qese plastike.

Kreu i Komisionit të veprimtarive Prodhuese Niko Peleshi u shpreh se është mjaft e rëndësishme sot të qartësohen politikat e mjedisore, për t’iu treguar bashkive çfarë roli duhet të ndjekin në lidhje me trajtimin e mbetjeve dhe e ku ia vlen që ata të investojnë, te riciklimi, landfillet, apo inceneratorët.

“Kemi një model të Elbasanit me inceneratorin, po ndërtohen dy të tjerë dhe bashkitë marrin mesazhin që kjo është rruga, por një bashki e vogël e ka të pamundur inceneratorin. Prandaj duhet ta bëjmë pak më të qartë politikën për bashkitë që të shkojnë drejt landfilleve, si më e përshtatshme për buxhetin tonë. Nëse kryetarët e bashkive s’kanë buxhetin, s’kanë çfarë të bëjnë, sado sanksione t’iu vendosen. Landfilli i Maliqit ka kushtuar 10 milionë euro, që për 10 mijë vjet bashkitë e qarkut Korçë nuk do mundnin ta ndërtonin”, tha Peleshi.

“Kam qenë në 61 bashkitë e vendit, ku kemi trajtuar problematikën e mbetjeve urbane. Nuk e përballojnë dot të vetme, por ka një detyrim nga bashkitë që nuk zbatohen. Një pjesë e konsiderueshme nuk përllogarit dot sa kosto i duhet për trajtimin e mbetjeve. Bashkitë nuk mund të vazhdojnë të harxhojnë paratë për mbetjet urbane, pa asnjë llogaritje të kostove. Është momenti ta diskutojmë edhe në komision situatën e paimagjinueshme që ndodh sot,” tha Klosi.

Ministri Klosi tha se sot është pothuajse e pamundur të bëhet një ndërhyrje në mjedis, që mos të ketë reaksion qytetar.

“Ne jemi në fazë moratoriumi të pashpallur për HEC-et e vegjël. Po ndërtojmë një grup të përbashkët me disa ministri për të bërë një masterplan për zona ku mund të realizohen HEC-et. Ne kemi sistem hidrik bio që nuk dëmton mjedisit, por komunitetet janë bërë sensitive. Në 2 vite e gjysmë nuk kam firmosur asnjë HEC në zona të mbrojtura. Për sa iu përket zonave të tjera ka ardhur koha, ose të shkojmë në moratorium, ose të shohim si do veprojmë që këto HEC-e të mos dëmtojnë komunitetin,” tha Klosi.

Sa i përket pyjeve, ministri i Mjedisit u shpreh se janë gjithsej 9 koncesione aktive, pasi moratoriumi i përjashtonte kontratat e lidhura më parë. “Kamionët që dalin në foto janë të licencuara nga bashkitë. Inspektorati do jetë shumë më aktiv në monitorimin e koncensionarëve. Ligji i ri për pyjet ka kaluar për aprovim qeveritar për sa i përket edhe këtij fenomeni, çfarë po ndodh me ngrohjen drusore nga bashkitë, por në kuadër të moratoriumit jemi të suksesshëm, sepse kemi ndaluar industrinë e prerjes së pemëve. Politikat tona të mbjelljes së pemëve na shtojnë hapësirën për t’i kërkuar komunitetit të mbjellë më shumë pemë. Projekti i BB për regjistrimin e pyjeve po përfundon dhe pritet të realizojë bazën e të dhënave për pyjet dhe inventarizon pyjet në shkallë vendi,” u shpreh ministri Klosi.

Ministri Klosi është ndalur edhe te investimet e turizmit detar, por për të cilin tha ai nuk ka një kulturë të kultivuar mjaftueshëm në Shqipëri që mund t’i jepte zhvillim një sektori të tillë. “Ne nuk kemi investime të mëdha në marina, 3-4 marina janë në fazën e përgatitjes së dokumentacionit për të filluar punën, por neve na duhet të krijojmë një komunitet tjetër që nuk e kemi sot në Shqipëri për marinën. Është një kulturë e munguar, prandaj duam të hapim bisedat për turizmin blu, turizmin detar,” tha Klosi. /atsh

Të udhëtosh në Luginën e Valbonës, sidomos në stinën e vjeshtës me ngjyrat fantastike të saj është një prej udhëtimeve më të bukura.

Kryeministri Edi Rama ka zgjedhur pikërisht Parkun Kombëtar të Valbonës, me të gjithë mrekullitë që ofron natyra për të ftuar këdo që dëshiron një fundjavë të paharruar për të vizituar këtë të dielë një prej destinacioneve natyrore më të pasura në vend.

“Mirëmëngjes dhe me këto pamje nga Valbona e mrekullueshme, ju uroj një të dielë të bukur!” shprehet Kryeministri Rama në videon që iu tregon udhëtarëve madhështinë e Valbonës përmes maleve hijerënda, thellësinë e saj përmes pyjeve e humnerave, pastërtinë e saj përmes ujit të kristaltë, mikpritjen e saj përmes njerëzve të mrekullueshëm që ka, bukurinë e saj përmes veshjeve shumëngjyrëshe të zonës.

Edhe rruga për në Valbonë është një vrapim i bukur mes malesh e ujrash, nëpër luginën e Fierzës, ku vjeshta ka kthyer peizazhin në një spektakël të vërtetë ngjyrash, nuanca të së kuqes, që pasqyrohen mbi syprinën e gjelbër të liqenit. /atsh

Tirana një kryeqytet tërheqës që mund të eksplorohet për shumë më pak se çdo vend tjetër në Europë. Prestigjiozja amerikane “Lonely planet” i ka kushtuar një shkrim të veçantë kryeqytetit shqiptar të cilin e cilëson një mjedis të përsosur për të jetuar e vizituar e që ngazëllon me energji.Sa i përket qendrave të udhëtimit, Tirana është një ambient i përsosur. Kryeqyteti i Shqipërisë është ngjeshur midis plazheve të Bregut të Adriatikut dhe shtigjeve shëtitëse të ashtuquajturave Malet e Varrosura, pjesë e Alpeve Dinare të Ballkanit Perëndimor. Por mos u mashtroni – ky nuk është qytet port.

Vizitorët qëndrojnë për pak kohë sepse qyteti ngazëllon me energji dhe një besim në rritje të ushqyer nga mikpritja e botës së vjetër dhe një estetikë e rigjeneruar. Ndërtesat me ngjyrë gri dhe betoni tani janë kthyer në një kanavacë me një ylber ngjyrash. Udhëtarët inkurajohen të pedalojnë sesa të ngasin makinat, dhe hapësirat e gjelbërta kanë rikuperuar rëndësinë e tyre të duhur ndërmjet arkitekturës eklektike të qytetit.

Sidoqoftë, ato janë vetëm atribute fizike. Ajo që jep aromë urbane është përzierja e shijshme e kulturës dhe e epokave. Ky lidhje shtresash tregon ndikimet dhe historinë ilire, romake, osmane dhe italiane. Qyteti është gjithashtu një studim i kontrasteve ku kujtesat – dhe ri-interpretimi – i një trashëgimie komuniste të hedhur me grushte, pas Luftës së Dytë Botërore, janë shpërndarë rreth një metropoli të mbushur me restorante dhe salla moderne koktejli.

Nga lart, duke u varur në një gondolë të Dajti Express që lidh Tiranën me 1611 metra lartësi të malit të Dajtit që ngrihet sipër saj, mund të shohësh qytetin në pëllëmbë të dorës. Sinapsi qendror është Sheshi Skënderbej, i cili lidhet me bulevardin kryesor dhe përmban brenda tij Muzeun Historik Kombëtar, Xhaminë Et’hem Bej dhe Teatrin Kombëtar. Ndërsa teleferiku rrëshqet më lart, peizazhi i qytetit i jep rrugë, duke u zbehur në pyje të dendura me halore dhe pemë ahu, të cilat mbizotërojnë në Parkun Kombëtar të Dajtit me një sipërfaqe prej 293 km katror.

Pranimi i së kaluarës

Shqiptarët nuk bëjnë asnjë përpjekje për të fshehur historinë. Përkundrazi, ata e përqafojnë atë si një simbol nderi për atë që është kapërcyer. Rastësisht, kur pyeten për pikat tërheqëse që nuk i mungojnë qytetit, ato do të shënojnë me krenari pika që theksojnë regjimin e mëparshëm despotik të vendit, të udhëhequr nga diktatori Enver Hoxha. Hoxha dhe partia e tij mbajtën në izolim të tërë për katër dekada e gjysmë, nga fundi i Luftës së Dytë Botërore e deri në 1991.

Shtëpia e Gjetheve është vendi më i ri për t’u njohur me këtë kohë të vështirë dhe paranojën që përfshiu vendin. Ish selia për Shërbimin e Inteligjencës Kombëtare të Shqipërisë, u hap së fundi si Muzeu i Mbikëqyrjes Sekrete në vitin 2017. Hapësira, dhe qëllimi i saj i mëparshëm – mbajtja e skedarëve, ose “gjethet”, mbi qytetarët – është një kujtesë brutale se sa e kontrolluar dhe burtale ka qenë jeta.Dy muze të tjerë, Bunk’Art dhe Bunk’Art 2, shkëlqejnë një dritë mbi paranojën nga një drejtim tjetër – një në të cilin qytetarët u regjistruan në mënyrë aktive – domethënë përmes qindra mijëra bunkerëve të ndërtuar në të gjithë vendin për të mbajtur shqiptarët të kujdesshëm kundër pushtimit të huaj. Bunk’Arti i parë, i hapur në vitin 2014, është vendosur në strehëzën atomike të ndërtuar për Hoxhën dhe u jep vizitorëve mundësinë e përdorimit të banesave të tij të banimit, si dhe hapësirave të rivarrosura si ekspozita historike. Bunk’Art 2, me qëllim mbrojtjen e Ministrit të Brendshëm në rast sulmi bërthamor, ka 24 dhoma të cilat sot përfshijnë instalime arti dhe ato të dedikuara për periudhën kohore të vendit nga 1913 deri në 1991.

Nga Blloku me dashuri

Lagja e Bllokut, nuk është më shumë se 10-minuta në këmbë në jug të Sheshit Skënderbej përtej lumit Lana. Ajo ofron një tjetër shembull novator të së kaluarës së rigjetur. Dikur ishte e ndaluar për t’u vizituar nga qytetarët dhe rezervohej si një lagje për shefat e korruptuar të të regjimit komunist. Sot rrjeti i rrugëve i zonës së Bllokut është i mbushur me restorante, salla pritjeje dhe butikë të stilistëve të njohur.

Në perëndimin e diellit, porosisni një koktej në katin e 16-të të Kullës “Sky Tower”. Shihni dhe shikoni panoramën e qytetit prej aty dhe zbrisni në nivelin e rrugës për një raund të dytë në Radio, një strehë relaksuese për moshat 30-40- vjeçare, momente ku një grup i bukur i “Whiskys” ndajnë hapësirën me radiot antike dhe ku muzika live dhe e grupeve të ndryshme dhe DJ-ve janë normale.

“Në një farë mënyre, Blloku është një shembull i mirë se si qyteti e përcakton veten”,- thekson Gent Mati, një banor i përjetshëm i Tiranës. Mati është pronar i Outdoor Albania, një kompani me përvojë që drejton ture aventureske në të gjithë vendin. “Qytetarët rikrijuan hapësirën dhe morën diçka që dikur ishte e kufizuar dhe i dhanë asaj një jetë të re dhe një frymë moderne”.

Ushqimi me shpejtësinë e njeriut

Në vitet që nga periudha komuniste, një filozofi e ushqimit nga ferma në pjatë është bërë thelbësore për vetë-përcaktimin e Shqipërisë. Kjo kërkesë për përbërës të freskët ushqimorë ka gjetur formë me lëvizjen Sloë Food, e cila i është kushtuar mbrojtjes së biodiversitetit ushqimor dhe bazuar në respektimin e trashëgimisë lokale.

“Duke qenë të izoluar për 50 vjet, kjo kontribuoi në ruajtjen e farërave dhe specieve shqiptare – megjithëse u kultivuan vetëm ato me rendimente të konsiderueshme – dhe nuk kishte ndikime të huaja në prodhimin e ushqimit”, shpjegon Katia Zene, koordinatorja e Slow Food Chefs Alliance në Shqipëri, e cila beson se mbështetja e prodhuesve të vegjël të ushqimit përfaqëson një lëvizje larg nga industrializimi dhe drejt zgjedhjeve të shëndetshme. Kuzhina shqiptare është tipike e ngadaltë dhe përshtatet vërtet me filozofinë dhe parimet e ngadaltë të ushqimit.

Për të provuar kuzhinën e vërtetë shqiptare, duhet të dalim 11 km nga qendra e Tiranës dhe të shkojmë në Fermën Uka, ku gatuhen përbërësit e rritur në sipërfaqen prej 2 hektarësh të fermës të mbushur me ullinj, pemë frutorë dhe rrush. Porositni pulën e servirur me polenta, perime të pjekura sezonale si kungull i njomë dhe patëllxhanët, dhe sallatat me domate dhe kastravecat të zgjedhura. Pastaj kthehuni përsëri me një shishe Chimaera të vetme, të kuqe të Ukas – një përzierje e Merlot, Cabernet Sauvignon dhe Kallmet të Shqipërisë – dhe ngrini një dolli në Tiranë./atsh