Shendetesi

Kumbullat e zeza konsiderohen si një ndër thesaret më të ëmbla të Shqipërisë.
Ky frut në Shqipëri rritet kryesisht në Tropojë. Kumbulla e zezë njihet për cilësinë dhe shijen e mirë.

Kumbullat e para të zeza janë ndër frutat më të reja nue treg.

Së fundmi, sipërfaqet e mbjella me kumbullën e zezë po zgjerohen gjithnjë e më shumë. Kjo si rrjedhojë e kërkesës së lartë nga tregjet Evropiane.

Kumbullat e Tropojës janë një varietet i kumbullës Prunus Domestica. Ky varietet është rritur në trojet verilindore të Tropojës që në fillim të shekullit të 16-të.

Ky frut ka qenë dhe mbetet një pjesë domethënëse e stilit të jetesës dhe mirëqenies së shumë familjeve të zonës. Këta banorë edhe sot e përdorin frutin për përgatitjen e reçelit, hoshafit, kompostos apo rakisë.

Tradicionalisht, kumbullat e zeza të Tropojës thahen në diell ose në furrat tradicionale të drurit me dy ndasi, një për zjarrin dhe një për kumbullat, një teknikë që konsiderohet vepër arti dhe një karakteristikë e zonës së Tropojës.

Megjithatë, janë të paktë ata njerëz që vazhdojnë t’i përpunojnë kumbullat në këtë mënyrë dhe kjo teknikë është në rrezik zhdukjeje.

Sipas të dhënave të AgroWeb.org, në krahasim me kultivarët e tjerë, kumbullat e zeza të Tropojës kanë 20 përqind më shumë sheqer.

Gjithashtu tul më të ngjeshur dhe rezistencë më të lartë ndaj insekteve. Varieteti i kumbullës së Tropojës ofron vlera të jashtëzakonshme kuruese. Kompostoja e përgatitur prej tyre besohet të jetë një kurë e shkëlqyer për sëmundjet e rrugëve të frymëmarrjes.

Kjo kumbull është burimi kryesor i të ardhurave për të paktën 140 prodhues të vegjël dhe të mesëm dhe 600 deri në 800 punëtorë të përkohshëm, që angazhohen gjatë stinës së vjeljes së kumbullave.

Vlera e kumbullës në treg është e lartë dhe volumi i shitjeve është rritur ndjeshëm gjatë viteve të fundit nga 431 në 1,600 ton.
Vlerat më të mira të kumbullës së zezë të Tropojës

Antioksidantët: Kumbullat përmbajnë vitaminë C dhe fitoushqyes siç janë luteina, kriptoksanthina, zeaksanthina, acidi neoklorogenik dhe ai klorogenik.

Diabeti: Sipas informacioneve të AgroWeb.org, kumbullat kanë ndikim të lartë kundër hiperglicemisë dhe ndihmojnë në mposhtjen e diabetit.

Tretja: Kumbullat janë një burim i mirë fibre dietike, dhe përbërësve të tjerë si sorbitoli dhe isatina që ndihmon në rregullimin e sistemit tretës.

Shëndeti kardiovaskular: Konsumi i kumbullave ndihmon në mirëmbajtjen e shëndetit kardiovaskular.
Sistemi imunitar: Kumbullat janë të mira në forcimin e sistemit imunitar falë përmbajtjes së lartë të vitaminës C.

Kolesteroli; Kumbullat e thata ndihmojnë në parandalimin e hiperkolesterolemisë dhe hiperlipidemisë.

Kujdesi për lëkurën: Kumbullat janë të pasura me vitaminë C dhe antioksidantë që ndihmojnë në paraqitjen e shëndetshme, rinore dhe plot dritë të lëkurës./AgroWeb.org

Shqiptarët janë të çmendur pas kafesë. Konsumimi i kafes në vend është 2.3 kilogramë për frymë në vit.
Kur vjen puna tek kafja, në botë ashtu si edhe në Shqipëri identifikohen lehtë tre kategori njerëzish: ata që nuk e imagjinojnë jetën pa kafe, ata që nuk e pinë kurrë kafenë dhe ata që duan të heqin dorë prej saj, por nuk e marrin guximin.

Po ti ku e gjen veten? Cilitdo grup t’i përkasësh, në AgroWeb do të mësosh më shumë për mënyrat se si të heqësh dorë shëndetshëm nga kafeja dhe lëngjet e gazuara me kafeinë, por edhe mbi atë se çfarë i ndodh trupit kur redukton kafeinën.

Shqiptarët janë të çmendur pas kafesë. Konsumimi i kafes në vend është 2.3 kilogramë për frymë në vit.

Shqiptarët konsumojnë 37 milionë filxhanë kafe ekspres në vit dhe 30 millionë kafe Turke. Kafenetë janë plot gjithë kohën.

Pasi të barazpeshoni negativet dhe pozitivet dhe të vendosni të lini kafenë, merr së pari informacionet e vlefshme që të ofron AgroWeb në mënyrë që ta kalosh këtë periudhë sa më lehtë të jetë e mundshme.
Do të keni dhimbje koke
Kur lë kafenë, koka të rëndohet shumë dhe ajo që dëshiron të bësh është të rrish në krevat me një pako paracetamoli afër, për çdo rast.

Kafeja është një stimulues të cilën, pasi e ke konsumuar rregullisht të ka krijuar varësi.

Largimi ndaj saj vjen me disa pasoja dhe dhimbja e kokës është një prej tyre.

Arsyeja e saktë përse shtohen dhimbjet e kokës pas lënies së kafesë nuk është analizuar krejtësisht, por disa ekspertë të mjekësisë shpjegojnë që kafeina relakson enët e gjakut.

Kur nuk pi më kafe, enët e gjakut ngushtohen dhe shkaktojnë dhimbje. Lajmi i mirë është që pas shtatë deri në dhjetë ditë, dhimbja zvogëlohet.
Mungesa e kafesë shkakton luhatje humori
Luhatjet e humorit, lodhja dhe acarimi janë të paevitueshme kur i thua kafesë ose pijeve me kafeinë, lamtumirë.

Që njerëzit të mos mendojnë se ke lajthitur, më mirë paralajmëroji që mungesa e këtyre lëngjëve të dëmshme shkakton këtë paqëndrueshmëri që fatmirësisht nuk zgjat shumë.
Më shumë energji
Është e pamundur të mohohet. Gjatë ditëve të para të heqjes dorë nga kafeina, me siguri do të ndihesh pa energji.

Por shumë shpejt energjia do të rikthehet fuqishëm. Njerëzit që konsumojnë kafe dhe lëngje stimuluese të gazuara veçanërisht në mbrëmje dhe në darkë nuk bëjnë një gjumë të qetë. Ata zgjohen të lodhur dhe kërkojnë më shumë kafeinë.

Kur ta heqësh këtë zakon, do të flesh më mirë dhe do të kesh më shumë energji pë të përballuar ditën.
Thuaji stresit lamtumirë
Kur konsumon produkte me kafeinë, adrenalina shtohet ndjeshëm dhe në mënyrë të panevojshme, së bashku me stresin.

Kur të heqësh dorë prej këtyre produkteve, do të ndihesh më pak në ankth dhe në stres.

Për më tepër, kafeja dhe pijet e tjera me kafeinë kanë ndikim në buxhetin tënd përsonal, ndaj si rrjedhojë do të ndihesh më pak i stresuar edhe për shpenzimet.
Kujdes luhatjet e peshës
Nëse pijet me kafeinë janë të mbushura me kalori, sheqer ose ëmbëlsues natyralë, pasi të hiqni dorë prej tyre do të ndihmoni organizmin të bjerë në peshë.

Por nga ana tjetër, nëse dëshironi të hiqni dorë nga zakoni i të pirit çaj të freskët jeshil ose kafe të zezë, kjo do t’ju bëjë të shtoni në peshë.

Arsyeja: kafeja zvogëlon përkohësisht oreksin dhe shton ritmet e metabolizmit.

Në mënyrë që të pakësoni dëmet, pini më shumë ujë dhe konsumoni shumë fruta dhe perime.
Kujdes me antioksidantët
Heqja dorë nga pijet me kafeinë, bën që të përfitosh më pak antioksidantë.

Besoje ose jo, kafeja është burimi primar i antioksidantëve në vaktet ditore.

Antioksidantët janë luftëtarë të zotët kundër radikaleve të lira. Ato zvogëlojnë gjasat e zhvillimit të tumoreve të gjirit dhe mushkërisë.

Çaji është gjithashtu një pije e mbushur me antioksidantë që ndihmojnë qelizat e shëndetshme kundër dëmëve kancerogjene.
Kujdes me kujtesën
Studimet kanë treguar që kafeina ka një ndikim pozitiv në kujtesën afatgjatë dhe atë afatshkurtër.

Ndaj, kur të heqësh dorë prej saj do të kesh problem të kujtosh ku ke vendosur çelësat, syzet apo edhe emrat./AgroWeb.org

Hormonet kontrollojnë zhvillimin, rritjen, funksionin riprodhues, metabolizmin, humorin, peshën, dhe vitalitetin e njeriut. Hormoni kryesor i cili ka ndikim në lëkurë është testosteroni, dhe të ndjekësh një dietë të pasur me ushqyes esencialë të cilët i mbajnë hormonet të balancuara është zgjidhja më e mirë.

Më poshtë mund t’i gjeni ushqimet më të mira për lëkurën të cilat balancojnë më së miri hormonet.

Avokadot: dhe yndyrat tjera të mira si vaji i ullirit dhe i kokosit, ndihmojnë në prodhimin e niveleve të shëndetshme të kolesterolit, një komponent kyç në balancimin e hormoneve. Yndyrnat e shëndetshme që përmban avokado, rregullojnë qelizat e lëkurës në atë mënyrë që membrana të qëndrojë në formë, duke lejuar lëkurën që të thithë më mirë ujin dhe të duket më e pastër.

Salmoni: ky peshk i jashtëzakonshëm është i mirë për trurin, zemrën dhe për hormonet. Ashtu si ushqyesit e shëndetshëm në avokado, acidet yndyrore të omega-3 që përmban salmoni, janë ndihmues të hormoneve dhe kolesterolit. Veç tjerash, salmoni mund të ndihmojë në qetësimin e lëkurës kur keni akne dhe ekzema. Rekomandohet ta konsumoni 2 herë në javë.

Brokoli dhe spinaq:Këto dy bimë të gjelbra përmbajnë përbërësit natyralë sulfurofan dhe indole-3 karbinol, që përmirësojnë aftësinë e mëlçisë për të prodhuar estrogjenin. Estrogjeni është ai që ju duhet më shumë, për lëkurë më të pastër dhe më të shëndetshme, ai dërgon mjaftueshëm gjak në lëkurë sa për ta riparuar atë shpejt nga ndonjë infeksion apo dëmtim i mundshëm.

Vitamina B: është e rëndësishme për metabolizmin tuaj, veçanërisht për hormonet. Vitamina B ju jep energji, ju qetëson dhe balancon nivelet e stresit. Ushqimet që përmbajnë vitaminën B janë peshku, pula, avokado,kosi, farat, arrat etj.

Reduktoni përdorimin e kafeinës: kafeina e marrë nga burimet e mira si kafeja, çaji dhe çokollata mund të jetë tepër e dobishme, por sasia e madhe e kafeinës mund të ketë efekt të kundërt dhe mund të prishë balancin mes hormoneve tuaja. Kafeina në sasi të mëdha shkakton çekuilibrimin e estrogjenit.//atsh

Për herë të parë në shërbimin e kardiokirurgjisë në Qendrën Spitalore Universitare “Nënë Tereza”, është kryer zëvendësimi i valvulës mitrale me hapje shumë të vogël dhe nën videoskopi, ndërhyrje kjo, e para e këtij lloji jo vetëm për vendin tonë, por edhe në të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor.

Ndërhyrja është kryer për herë të parë jo vetëm në Shqipëri, por në të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor dhe është realizuar ajo që quhet “zëvendësimi i valvulës mitrale në miniinvaziv (me hapje shumë të vogël) dhe nën videoskopi”. Kjo do të thotë që kirurgu ka realizuar ndërhyrjen kirurgjikale jo nën vëzhgimin direkt, por nëpërmjet kamerave tredimensionale, të cilat lejojnë një shikueshmëri jashtëzakonisht të mirë të operacionit në brendësi pa e hapur pacientin, ose duke e hapur me prerje shumë të vogla.

Kjo risi bën që pacientët e operuar brenda tri apo katër ditëve të mund të shkojnë në shtëpi, pra të rehabilitohen në një kohë shumë të shkurtër pas ndërhyrjes.

“Kjo ndërhyrje sjell jo vetëm benefitet ose përfitimet nga rehabilitimi i shpejtë, nga eleminimi apo reduktimi i rrezikut operator, por njëkohësisht ka një efekt kozmetik të jashtëzakonshëm për pacientin. Këto janë operacione që i preferojmë tek pacientët e rinj, kryesisht të gjinisë femërore të cilat kanë edhe përfitimet më maksimale ndaj kirurgjisë së valvulës mitrale. Sigurisht, që në të ardhmen mendojmë ta shtrijmë edhe në kirurgjinë e valvulave të tjera dhe të bypass-it këtë procedurë kirurgjikale. Me përkushtimin e stafit të kirurgëve, mjekëve reanimatorë e anestezistë, infermierëve tanë, që punojnë dhe studiojnë për të sjellë risi në trajtimin e pacientëve në shërbimin tonë, në të ardhmen do të kemi të tjera arritje”, – është shprehur prof. Edvin Prifti, shef i shërbimit të Kardiokirugjisë në QSUT. /atsh

Shkencëtarët nga e gjithë bota vazhdojnë kërkimet dhe eksperimentet te gjallesat, kryesisht minjtë, për të zbuluar mënyra për të përmirësuar dhe zgjatur jetën e njerëzve. Në këtë kuadër një përzierje e barnave mjekësore ka arritur të zgjasë jetën e minjve më të vjetër, duke i bërë ata të jetojnë më gjatë dhe me një shëndet të mirë. Barnat, njëri antitumor dhe një tjetër antioksidant, i përkasin familjes së barnave senolite, të cilat synojnë qelizat më të vjetra: ata kanë fshirë qelizat e plakura nga indet e kafshëve, duke rigjeneruar tërë organizmin. Rezultati i eksperimentit i takon grupit të klinikës “Mayo” të udhëhequr nga James Kirkland dhe është botuar në revistën “Nature Medicine”.

Qelizat e reja janë qeliza të cilat nuk arrijnë më që të ndahen si më parë, por nuk vdesin dhe bëjnë që minjtë e vegjël të rriten më shpejt. “Këto qeliza shkaktojnë probleme shëndetësore tek minjtë e rinj dhe zvogëlojnë mbijetesën. Barnat senolitike që i vrasin ato, mund të përmirësojnë shëndetin dhe të zgjasin jetën e shumë kafshëve më të vjetra”, thotë Kirkland.

Përzierja e barnave të testuara në studimin në fjalë përbëhet nga dasatinibi, i cili stimulon vdekjen e qelizave kancerogjene dhe quercetina, një antioksidant që gjendet te mollët dhe ushqime të tjera. Barnat senolitike punojnë duke u lejuar qelizave të menjëhershme të vetëshkatërrohen, në vend që të dëmtojnë qelizat e shëndetshme që kanë afër si dhe pjesën tjetër të organizmit.

Në eksperiment, studiuesit transplantuan në minj të vegjël dhe në moshë mesatare, një sasi të vogël qelizash të ndjeshme, të mjaftueshme për t’i bërë ata më të brishtë dhe për të zvogëluar mbijetesën e tyre. Barnat senolitike ishin të nevojshme për minjtë e moshuar ose të shëndoshë, gjë që tregon se obeziteti i përkeqëson efektet e plakjes. Te minjtë e plakur në mënyrë natyrale, përdorimi i barnave senolitike ka përmirësuar funksionet fizike të tyre. Ata mund të konkurrojnë më mirë në një punë rutinë dhe të mbajnë një presion më të fortë, duke rritur nivelin e aktivitetit ditor. Jeta e tyre është zgjatur me 36%, pa kaluar sëmundje ose paaftësi para fundit të jetës.

Por, përpara se të mund të përdoren tek njerëzit, këto barna do të duhet të kalojnë e të testohen në prova klinike, që të tregojnë për sigurinë dhe efektivitetin e tyre. /atsh