Opinione

Diplomati i karrierës Shaban Murati, “Mjeshtër i Madh” në diplomaci, bën një analizë të marrëdhënieve shqiptaro-greke, veçanërisht të marrëveshjes së detit të vitit 2008 dhe të rrëzuar nga Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë në vitin 2010. Sipas tij, Gjykata jonë Kushtetuese ka rrëzuar objektin e marrëveshjes, pasi nuk ka pasur asnjë çështje për detin mes dy vendeve.

Të dy vendet, sipas ambasador Muratit, kanë njohur dhe kanë respektuar kufijtë detarë të përcaktuar nga Konferenca e Ambasadorëve në Londër më 17 dhjetor 1913 dhe Protokolli i Firences së 27 janarit 1925 dhe të vulosur përfundimisht nga “Akti Final i Delimitimit të Kufijve të Shqipërisë” më 30 korrik 1926 nga Konferenca e Ambasadorëve në Paris dhe e nënshkruar dhe e pranuar nga qeveria e Greqisë. Këto çështje diplomati i njohur i trajton në librin e ri të tij të dalë pak kohë më parë, “Çështja e paqenë e detit: Një intrigë diplomatike greke apo shqiptare?”

SHABAN MURATI

NJË UDHËKRYQ ARTIFICIAL DIPLOMATIK

Diplomacia dhe qeveria shqiptare e kohës së nënshkrimit të marrëveshjes së detit, jo vetëm ndërmorën një akt të pashembullt të pazareve në dëm të sovranitetit dhe integritetit territorial të Shqipërisë, por krijuan edhe një vatër të re tensioni dhe përplasjeje në marrëdhëniet midis dy shteteve, që janë të dyja anëtare të NATO-s.

Çdo qeveri shqiptare që do të vinte pas ikjes së qeverisë që nënshkroi marrëveshjen e anuluar të detit, do të ndodhej mes dy zjarresh: nga një anë presionet e shumëllojta të Greqisë për të ringjallur marrëveshjen e anuluar të detit dhe nga ana tjetër, tensionet e reja si rezultat i mospranimit të marrëveshjes nga qeveritë pasardhëse. Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë, me vendimin e saj të datës 15.4.2010 të anulimit të marrëveshjes së nënshkruar më 27 prill 2009 nga ministri i Jashtëm shqiptar, Lulzim Basha, dhe nga ministrja e Jashtme greke, Dora Bakojanis, në prani të dy kryeministrave, Sali Berisha dhe Kosta Karamanlis, ka shkruar një epokë modeli juridik dhe përgjegjshmërie të rrallë juridike, historike, kombëtare, politike, diplomatike etj.

Emrat e anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë, që meritojnë një vlerësim historik, siç pasqyrohet në aktin e vendimit nr.15, datë 15.4.2010, janë: Vladimir Kristo, kryetar, dhe anëtarë: Fehmi Abdiu, Kujtim Puto, Petrit Plloçi, Vitore Tusha, Sokol Berberi, Sokol Sadushi, Admir Thanza dhe Xhezair Zaganjori, i cili ka qenë edhe relator i çështjes.

Vlera madhore e aktit të saj qëndron, së pari sepse ajo iu kundërvu politikës zyrtare dhe presionit zyrtar të miratimit të një marrëveshjeje të dëmshme antikushtetuese.

Së dyti, dhe që është më e rëndësishmja, është fakti se Gjykata Kushtetuese, bashkë me marrëveshjen, ka anuluar dhe ka hedhur poshtë objektin e marrëveshjes. Çdo qeveri dhe çdo diplomaci shqiptare pas vitit 2013, pra pas largimit të qeverisë së “detit”, duhet të kishte parasysh se çështja e detit në marrëdhëniet midis Shqipërisë dhe Greqisë duhet trajtuar në dritën, frymën dhe kornizat juridike të vendimit të Gjykatës Kushtetuese të Shqipërisë. Kjo do të thotë se çështja e kufijve detarë në marrëdhëniet midis dy shteteve nuk ekziston.

Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë në vendimin e saj nuk ka lënë asnjë ekuivok dhe ka konfirmuar në nivelin më të lartë juridik se kufijtë detarë midis Shqipërisë dhe Greqisë kanë ekzistuar që me Protokollin e Firences dhe as ekipet negociuese shqiptare dhe greke dhe as marrëveshja e anuluar e detit nuk kishte asnjë të drejtë ta bënte objekt të saj këtë realitet historik ekzistues.

Gjykata Kushtetuese, bashkë me marrëveshjen, ka rrë- zuar edhe objektin e saj dhe konkretisht, ka rrëzuar çdo pretendim grek apo të lobit grek në Shqipëri për ekzistencën e nevojës së ratifikimit të kufijve shtetërorë detarë. E përmbledhur në një fjali, çështja e detit është një çështje e paqenë. Kufijtë janë vendosur me Traktatin dhe Marrëveshjet Ndërkombëtare, që nga Konferenca e Ambasadorëve në Londër më 17 dhjetor 1913 e deri te Protokolli i Firences së 27 janarit 1925 dhe vulosur përfundimisht nga “Akti Final i Delimitimit të Kufijve të Shqipërisë” më 30 korrik 1926 nga Konferenca e Ambasadorëve në Paris dhe e nënshkruar dhe e pranuar nga qeveria e Greqisë.

Gjatë veprimtarisë sime në MPJ të Shqipërisë deri në vitin 2015, kam parashtruar idetë dhe rekomandimet e mia se trekëndëshi strategjik, që ka përcaktuar qeveria në programin e saj të politikës së jashtme në vitin 2013, nuk pritet të funksionojë në mënyrë të njëtrajtshme në të tre këndet. Nuk pritet që Greqia t’i japë të njëjtën rëndësi, që Tirana i ka përcaktuar asaj në politikën rajonale të Shqipërisë. Kjo duket vjen nga fakti se pranimi i partneritetit strategjik me Shqipërinë do të thotë pranim i një barazie dhe rëndësie reciproke në marrëdhëniet dypalëshe, gjë që qarqet drejtuese greke duket e kanë të vështirë ta pranojnë.

Athina e konsideron partneritetin strategjik si nevojë të Shqipërisë dhe jo si nevojë reciproke. Kjo do të thotë që bëhet e këshillueshme që edhe qeveritarët e Shqipërisë të mos e përmendin vend e pa vend Greqinë si partneritet strategjik, në qoftë se linja e acarimit të problemeve me Shqipërinë rritet nga ana e tyre dhe në qoftë se qeveritarët grekë nuk e zënë me gojë partneritetin strategjik, siç veprojnë zakonisht. Mendimi im ka qenë që në çështjen e detit nuk ka arsye dhe as interes që Shqipëria të jetë nismëtare e rihapjes së bisedimeve.

Nëse Greqia i kërkon ato bisedime, Athina duhet ta bëjë hapin e parë diplomatik nëpërmjet një note zyrtare, në të cilën do të duhet të parashtrojë pse kërkon rihapjen e bisedimeve. Kjo pikënisje ndikon në tërë procesin e mëtejshëm diplomatik të negocimit. Në kohën e baticës së presionit diplomatik grek mbi Shqipërinë, pas ndryshimit të qeverive në Shqipëri në shtator 2013 dhe në Greqi në janar 2015, disa zyrtarë të mesëm dhe të lartë në Tiranë nisën të hedhin në qarkullim tezën e një rinegocimi të marrëveshjes së vdekur të detit me Greqinë.

Ajo që e bën më shqetësuese këtë dukuri është fakti që disa hallka në administratën shtetërore, të cilat në “përshkrimin e vendit të punës” kanë detyrën e dhënies së rekomandimeve për marrëdhëniet me vendet e tjera, gjithashtu janë përpjekur t’i veshin mantel zyrtar tezës së mësipërme. Çfarë do të thotë të rinegociosh marrëveshjen e vdekur të detit, të hedhur poshtë si antikushtetuese nga Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë me vendimin e saj historik të 15 prillit 2010? Rinegocimi i marrëveshjes së vdekur të detit do të thotë të përpiqesh të ringjallësh, në një formë apo tjetër, të njëjtën marrëveshje të zhvleftësuar dhe efektet e saj të dëmshme.

Do të thotë të bësh objekt tratativash të reja diplomatike të njëjtën marrëveshje, që ligjëronte humbjen e 350 kilometrave katrorë hapë- sirë detare territoriale shqiptare dhe dhënien e saj Greqisë. Do të thotë të bësh përsëri tratativa diplomatike me të njëjtin objekt të paligjshëm, që kishte qysh në titull marrëveshja e vitit 2009. Do të thotë të pranosh dhe të ribësh pazare me të huajt për kufijtë shtetërorë të Shqipërisë. Do të thotë të hedhësh në tratativa ato 140 koordinata të marrëveshjes së vdekur, që goditnin integritetin territorial në ujërat e brendshme dhe në detin territorial të Shqipërisë.

Do të thotë, në fund të fundit, të ripranosh dhe të ringjallësh marrëveshjen e vjetër të pavlefshme, me kënaqësinë infantile, që përpiqen të përhapin sirenat e lobit grek në Shqipëri, se tani Greqia mund të tregohet gjeneroze dhe të na rikthejë disa kilometra katrorë nga hapësira e madhe që i dhuroi asaj qeveria e vitit 2009. Shfaqja e tezës së rinegocimit të marrëveshjes së vdekur të detit nuk është e rastësishme. Në radhë të parë duhet thënë se ajo është një tezë greke, pjesë e strategjisë së diplomacisë së Athinës për t’i imponuar Shqipërisë cedimin e ujërave territoriale shqiptare.

Plani diplomatik grek për këtë temë përbëhet nga dy faza. Faza e parë është ajo e imponimit nëpërmjet presionit diplomatik dhe fizik grek të zbatimit të marrëveshjes së vdekur, pa marrë parasysh vendimin e Gjykatës Kushtetuese të Shqipërisë. Në këtë fazë përfshihen edhe përpjekjet arrogante për të zbatuar në mënyrë të njëanshme arbitrare marrëveshjen e vdekur dhe për të dërguar misione eksplorimi për hidrokarbure në detin Jon në blloqet detare që i përkasin Shqipërisë.

Në funksion të këtij presioni grek janë edhe idiotët e dobishëm të Greqisë në Tiranë, sipas të cilëve, për hir të “marrëdhënieve të fqinjësisë së mirë” të Shqipërisë me Greqinë, ia vlen të sakrifikohen territoret dhe integriteti territorial i vendit. Faza e dytë është ajo e rinegocimit të marrëveshjes së vdekur të detit, të cilën Greqia dhe klakerët e saj në Tiranë duan ta shesin si lëshim dhe të pranojë të ulet në bisedime të reja diplomatike, për të diskutuar të njëjtën marrëveshje dëmtuese, të njëjtin objekt të paligjshëm marrëveshjeje, të njëjtat koordinata gllabëruese të marrëveshjes së vjetër etj..

Lobimi i tezës së rinegocimit të marrëveshjes së vdekur të detit ka në Shqipëri grupin e vet të interesit. Në këtë grup përfshihet së pari lobimi politik nga qeveria e mëparshme e vitit 2009, e cila është aktori dhe fajtori i nënshkrimit të marrëveshjes së vjetër të aneksimit të detit shqiptar. Duke zhurmuar për rinegocimin e marrëveshjes, politikanët dhe ish-ministrat e lidhur me atë akt antikushtetues, tentojnë t’i bëjnë retushin dhe apologjinë një krimi shtetëror.

Me një gur ata tentojnë të vrasin dy zogj; edhe realizojnë angazhimet dhe detyrimet, që kanë marrë në skenë dhe në prapaskenë ndaj Athinës, kur firmosën marrëveshjen e detit, dhe nga ana tjetër, synojnë “të bëjnë pis” dhe të përziejnë në skenën e krimit kombëtar qeverinë e Partisë Socialiste të pas vitit 2013, e cila në fondin e saj ka regjistruar një kredit historik me padinë në Gjykatën Kushtetuese të marrëveshjes së detit, të firmosur nga qeveria e vitit 2009.

Një grup tjetër interesi janë hijet e ekipit diplomatik dhe ushtarak, që u angazhua në mënyrë të drejtpërdrejtë në procesin e cedimit të integritetit territorial të Shqipërisë në bisedimet me palën greke në vitet 2008-2009. Të lënë në paqe nga shteti, nga qeveria dhe nga prokuroria, hienat e detit shqiptar janë rizgjuar dhe për fat të keq, siç ndodh në shtetet që ende nuk janë bërë shtete, ata janë në poste kyçe të diplomacisë dhe të administratës shtetërore.

Një rinegocim i marrëveshjes së vdekur do të hiqte nga supet e tyre çdo lloj apo formë akuze për aktin e rëndë të papërgjegjësisë profesionale, juridike dhe morale, që ata realizuan kundër interesave të vendit të tyre në vitin 2009. Grupi i tretë i interesit për rinegocimin e marrëveshjes janë njësitet e lobit grek në politikën shqiptare, në të dy krahët, tek e majta dhe tek e djathta, të cilët janë të lidhur nga interesa financiare dhe jofinanciare me institucionet e ndryshme greke dhe përpiqen të realizojnë një detyrë të vjetër të bërjes fakt të kryer të rrudhjes territoriale të Shqipërisë dhe të ekspansionit territorial të Greqisë.

Ajo që bie në sy është fakti se të tre grupet e mësipërme janë në sinkron në objektivin për të krijuar një lloj alarmi publik dhe politik brenda në Shqipëri për “kataklizmën” që mund të ndodhë nëse zemërohen drejtuesit e shtetit fqinj. Sipas lobistëve grekë në Tiranë, për të shmangur “kataklizmën”, Shqipëria duhet të japë edhe detin, edhe Vjosën, edhe tokën, edhe nëntokën, edhe qiellin, me përjashtim të pronave private të pjesëtarëve të tri grupeve të mësipërme. Por çdo përpjekje për rinegocimin e marrëveshjes së detit ka bllokadën e pakapërcyeshme juridike dhe kushtetuese, të vulosur nga vendimi historik i Gjykatës Kushtetuese të Shqipërisë.

Gjykata Kushtetuese e ka zhvleftësuar dhe e ka bërë nul atë marrëveshje, kështu që asnjë institucion zyrtar i Shqipërisë, tani dhe në të ardhmen, nuk mundet të bëjë objekt bisedimesh atë marrëveshje të vdekur. Çdo përpjekje për të rinegociuar marrëveshjen e detit përbën një faj penal. Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë ka shpallur në verdiktin e saj si antikushtetuese përmbajtjen e marrëveshjes dhe në radhë të parë objektin e saj. Asnjë institucion zyrtar në Shqipëri, tani dhe në të ardhmen, nuk mund të guxojë të ulet në tavolinën e bisedimeve me të njëjtin objekt të marrëveshjes së vjetër të zhvleftësuar, e cila kërkonte të legalizonte ratifikimin e kufijve shtetërorë të Shqipërisë, të caktuar dhe të sanksionuar në dokumente dhe akte formalo-juridike ndërkombëtare.

Asnjë institucion dhe qeveri shqiptare, asnjë zyrtar shqiptar, tani dhe në të ardhmen, nuk mund të guxojë të ndërmarrë ndonjë hap për tratativa me të huajt për kufijtë shtetërorë të ujërave të brendshëm dhe të detit territorial të Shqipërisë. Duke zbërthyer karakterin antiligjor të marrëveshjes së detit, Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë në vendimin e saj historik të 15 prillit 2010 thekson: “Marrëveshja në fjalë nuk ndan Shelf Kontinental në kuptimin juridik, ashtu siç thuhet në titull, por kryesisht Ujërat e Brendshme dhe Detin Territorial. Mbi këto ujëra, në hapësirën ajrore mbi to dhe në shtratin e detit dhe nëntokën poshtë këtyre ujërave, shteti shqiptar ushtron sovranitet të plotë territorial. Ato janë pjesë integrale e territorit të shtetit shqiptar”….

….Shqipëria nuk ka asnjë arsye as të ngutet e as të krijojë alarme false. Shteti mbron interesat dhe integritetin e tij dhe Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, konfirmoi në 27 maj 2015 se “Ne nuk kemi ndër mend ta negociojmë interesin kombëtar për të krijuar idenë e një fqinjësie të mirë”. Intriga e rinegocimit të marrëveshjes së vdekur të detit synon pikërisht negocimin e interesit kombëtar. Shqipëria mund të hapë bisedime me Greqinë vetëm për objektin fillestar, për të cilin Athina zyrtare ka kërkuar bisedime në vitin 2007. Greqia ka kërkuar zyrtarisht bisedime vetëm për shelfin kontinental. Qeveria e asaj kohe i është përgjigjur kërkesës greke me vendimin për të filluar bisedimet për shelfin kontinental.

Nëse qeveria dhe diplomacia shqiptare e vitit 2009, për arsye që i dinë vetëm ata, bënë devijimin e madh dhe hynë në rrugën e rrezikshme të cedimit të sovranitetit dhe të integritetit territorial, kjo nuk është faturë që paguhet nga interesi kombëtar dhe nga pavarësia e Shqipërisë. Bisedimet për shelfin mund të jenë objekt dhe këtë start, sipas interpretimit dhe praktikës diplomatike, duhet ta kërkojë përsëri pala greke. Recetat e tjera, po të përdorim një metaforë të stërkonsumuar, që e kanë qejf fshatarët e politikës shqiptare, “shpien ujë në mullirin e Greqisë”./Panorama

Historiani nga Tirana me gradën doktor të mbrojtur në Firence, për nacionalizmin shqiptar Olsi Jazexhi ka shokuar me ate qe ka thene ne një intervistë për një televizion në Maqedoni.

Deklarata e tij ka qene e mbushur me thenie anti-shqiptare dhe teza sllave kundër Shqipërisë dhe Kosovës.

Në emisionin ‘Vo Centar’, Jazexhi ka thënë se Gjergj Kastriot Skënderbeu nuk ishte shqiptar, por greko-bullgar.

Madje ai ka deklaruar se shqiptarët janë një komb i shpikur nga turqit, ndërsa Kosova ka qenë e banuar nga serbët ortodoksë përpara se të mbërrinte Perandoria Osmane.

Por edhe gazetari maqedonas u hapit nga përfundimet e tij anti-shqiptare, saqë e pyeti në një moment nëse ishte vërtet shqiptar.

Disa nga deklaratat e Olsi Jazexhi në emisionin maqedonas:
Skënderbeu ishte një luftëtar serbo-bullgar dhe familja e tij kishte prona në Shqipërinë e sotme. Austro-Hungaria vendosi ta bëjë hero të shqiptarëve.

-Shqiptarët ,si maqedonasit dhe grekët janë kombi i ri. Në kohën kur Skënderbeu zhvilloi luftën nuk ekzistonin shqiptarët.
-‘Albania’ ishte term që i referohej Kroacisë dhe Malit të Zi.

-Përpara ardhjes së Perandorisë Osmane, në Kosovë shumica e njerëzve ishin serb ortodoks, në Maqedoni gjithashtu. Në Shqipëri shumica e tomponimeve janë sllave. Me ardhjen e turqve filloi islamizimi dhe albanizimi.

-Shqiptarët kanë asimiluar sllavët.
-Nënë Tereza nuk është shqiptare, por vllehe.
-Nuk ka tre shtete shqiptare në Ballkan. Kosova është e dominuar nga mafia.
-Ibrahim Rugova ishte një agjent i Vatikanit.

Sesi më vjen që në krye të Kishës Ortodokse Autoqefale Shqiptare nuk është një shqiptar”.

Keshtu eshte shprehur me nje deklarate qe pritet te shkaktoje reagime analisti dhe gazetari Mustafa Nano në monologun e tij në emision “Provokacija” në ABC News.

Ai komentoi vizitën e Patriarkut të Moskës dhe gjithë Rusisë Kirillit. Sipas Nanos, në tre ditë në skenën shqiptare protagonistë të ngjarjes më të rëndësishme të javës ishin dy priftërinj të huaj, një grek dhe një rus.

“Sesi më vjen që në krye të Kishës Ortodokse Autoqefale Shqiptare nuk është një shqiptar. Nuk u mësova dot me këtë fakt. I dua grekët, i kam xhan sa s’ka. Më nderojnë edhe po të më hynë në shtëpi.

Por në respekt të historisë së vendit tim, nuk i dua që në krye të Kishës Ortodokse Shqiptare.

Unë do doja që në krye të Kishës Ortodokse Shqiptare të ishte një shqiptar, se ja sesi më duket që këto tre ditë në skenën shqiptare protagonistë të ngjarjes të javës të ishin dy të huaj, një grek dhe një rus”.

Por Nano, shkon më tutje. Ai përmend në monologun e tij Fan Nolin, i cili ka themeluar në SHBA së bashku me patriotë të tjerë Kishën Ortodokse Shqiptare.

“Teksa ndiqja këto ditë Kirillin, kreun e Kishës Ortodokse Ruse gjatë vizitës në Shqipëri, që është vizita e parë e një Patriarku rus të këtyre anëve, u ndjeva i ngacmuar në më shumë se një mënyrë. M’u kujtua në fillim Fan Noli, që në fillim të shekullit të shkuar është shuguruar prift, prej një rusi me emrin Platon, që ishte kreu i Kishës Ruse në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. E mos krijoni iluzione, kjo nuk është provë e marrëdhënieve dhe kontakteve të mira dhe të vrullshme mes ortodoksëve shqiptarë dhe atyre rus. As që bëhet fjalë këto marrëdhënie kanë qenë dhe do të jenë pothuajse zero.

Më tej më erdhi në mendje historia e themelimit të Kishës sonë Ortodokse Autoqefale. Fan Noli së bashku me shqiptarë të tjerë në SHBA iu vunë përpjekjeve për themelimin e Kishës Ortodokse Shqiptare, për motive pastërtisht patriotike, për të mos lënë ortodoksët shqiptarë atje të binin në ndikimin e Kishës Ortodokse Greke. Dihet që Kisha Ortodokse Shqiptare është themeluar përveç të tjerave edhe për të shërbyer si një ledhë ndaj greqizmit të shqiptarëve ortodoksë. Këtë e them në respekt të kronikës së historisë dhe jo për të futur spica brenda komunitetit të ortodoksëve shqiptarë apo midis dy vendeve fqinje. As që më shkon në mendje, kjo e fundit”.

Por, analisti nuk ndalet këtu ai flet edhe për Janullatosin, i cili është prifti që prej 25 vitesh drejton Kishën Ortodokse Shqiptare.

“Dhe ironia e historisë e deshi që në krye i Kishës Ortodokse Shqiptare në 25 vitet e fundit të ishte jetë një grek. Këtu nuk e kundërshtoi njeri emërimin e tij në vitin 1992, por me siguri Fan Noli do të jetë kthyer përmbys në varr kur ka marrë vesh se kjo ndodhi. Dhe afërmendsh kjo nuk ka lidhje me Anastas Janullatos, ky i fundit si person dhe si prifti është mirë. Është një figurë e respektuar dhe më siguri do të mbetet një emër i mirë në historinë e Shqipërisë. Përveç të tjerave ai është Kryepeshkopi më jetëgjatë në krye të Kishës Ortodokse Shqiptare dhe kushedi dhe sa vite të tjera do të jetë në krye të kësaj kishës. Ai është duke mbushur të 90-a dhe me shëndet është si kokrra e mollës.

Dhe kështu i bie që dy figurat më të rëndësishëm në historinë e Kishës Ortodokse Shqiptare të jenë Fan Noli, që luftoi për të ngritur një Kishë Shqiptare Autoqefale, e cila në atë kohe ishte antigreke dhe Janullatosi, i cili si çdo prift grek është më grek se të gjithë grekët, dhe si Kirilli më rus se të gjithë rusët, apo siç është patriarku serb Irenej më serb se të gjithë serbët, apo siç ka qenë Fan Noli ynë, më shqiptar se të gjithë shqiptarët.

Analisti Nano tha se Janullatos nuk ka lejuar që të bartet një konflikt mes rolit të tij si kreu i Kishës Ortodokse Shqiptare dhe origjinës së tij greke.

Është në natyrën dhe traditën e Kishave Ortodokse që të jenë të lidhura shumë më pushtetin, politikën, kombin dhe me punët që nuk kanë të bëjnë me qiellin. Autoqefale në një mënyrë apo në një tjetër ka marrë kuptimin nacionale, për të mos thënë nacionaliste, s’ka gjë se në Shqipëri e ka humbur këtë kuptim. Ka ekzistuar frika në fillim se konflikti mes priftit dhe grekut mund të bartë në mënyrë dramatike në fronin më të lartë të Kishës Ortodokse Shqiptare, por kjo nuk ndodhi.

Për meritë të Janullatosit duhet thënë që ka ditur ta mbajë të shtruar, ta maskojë këtë konflikt. Jo më kot ortodoksët shqiptarë e duan dhe e respektojnë. Dhe nuk ka të bëjë që prej kohës kur mori pasaportën shqiptare, jo kjo ka qenë më parë.

Kjo është një arsye që më bën edhe mua si shqiptar laik, ta respektoj. Por personalisht nuk kam mund që ta heq prej vetes një sëkëlldi “noliane”. Sesi më vjen që në krye të Kishës Ortodokse Autoqefale Shqiptare nuk është një shqiptar. Nuk u mësova dot me këtë fakt. I dua grekët, i kam xhan sa s’ka. Më nderojnë edhe po të më hynë në shtëpi. Por në respekt të historisë së vendit tim, nuk i dua që në krye të kishës Ortodoksë Shqiptare. Unë do doja që në krye të Kishës Ortodokse Shqiptare të ishte një shqiptar, se ja sesi më duket që këto tre ditë në skenën shqiptare protagonistë të ngjarjes të javës të ishin dy të huaj, një grek dhe një rus.

Lulzim Basha është çuni i padeklaruar i Fahri Balliut. Ka një borxh të madh, në fakt Fahri Balliu ndaj Lulzim Bashës. I bëri çunin deputet pa asnjë kontribut. Një njeri me nivel nën atë mesatar, sot është deputeti i Parlamentit shqiptar.

Në fakt duhet thënë se edhe Lulzim Basha është çuni i Fahriut, sepse prej disa kohësh, apo duke thënë që ditën e parë që Lulzim Basha ka shkuar në krye të PD –së, ka pasur mbështetjen e palëkundur të Fahriut, i cili ka qenë edhe inspiruesi kryesor i koalicionit pas zgjedhjeve të vitit 2017, PD-LSI.

Fahriu njihet si ish-bashkëpunëtor i sigurimit të shtetit, një punonjës i strukturave të SHIK-ut, të Bashkim Gazidedes. Është një nga miqtë e ngushtë të ish-ministrit të diktaturës Hekuran Isai.

Një fytyrë thuajse e urryer, një njeri ndoshta pa personalitet dhe një personazh kompleks totalisht klientelist, i cili mund të quhet “babai” i Lulzim Bashës,

Janë të gjitha argumentet jo vetëm fakti, se Lulzimin e ka djalë, se djalin më të vogël ia bëri deputet, por edhe për faktin se Luli e dëgjon Fahriun.E dëgjon edhe për të bërë koalicion me LSI-në, e dëgjon edhe për linjën politike në Partinë Demokratike, duke vënë kryetar të PD –së në Korçë, Andrea Manon.

E dëgjon për të vënë një kandidat për kryetar Bashkie në Pogradec, apo e dëgjon për të emëruar kryetarin e PD –së, në Durrës. Për gjithçka e dëgjon Lulzimi, Fahriun.

E dëgjon sikur ta ketë një “baba” shpirtëror, sikur Fahriu të ishte fanari i tij ndriçues, ashtu sikundër ka qenë Hekuran Isai dhe diktatorët Enver Hoxha e Ramiz Alia për Fahriun. Kështu është nuk ka asnjë dyshim.

Fahriu është babai i Lulit, jo vetëm për argumentet që thamë më lart, por dhe për sjelljen dhe mbrojtjen që i bën ai në opinionin publik. A thua se Fahriut i digjet barku për ndokënd në qarkullim, në qoftë se ai s’ka interesa.

Për Lulin i digjet shumë, sepse e ka djalin e tij politik./Cna.al