Opinione

Nuk e kam haberin nga urbanistika e as nga arkitektura. Por si çdo njeri qe heraheres vjen ne Shqiperi nga dispora (tanto disprezzata e a volte sfruttata solo a fini elettorali e per la maggior parte resa ridicola.
Shkruan Elvira Dones

Kur nuk u shkojme “pas midese” etiketohemi si “nave, partiake” e keshtu me radhe…). Ia lejoj vetes te them dy fjale, edhe se e di fare mire qe jo vetem do bien ne veshe te shurdhet, por do sulmohem me lehtesi me leksikun me te ulet, me ate lehtesi e keqdashje tipike te Ballkanit.

I dituri o “i padituri” e nxjerr koken si struci nga “rera”(ose fshihet pas postimeve publike te te tjereve) shpesh i shtrenguar nga hakmarrja qeveritare e atyre qe kane gurin dhe arren ne dore.

Kullat e famshme, restorantet e lluksit ndertuar per nje pakice te majmur, u bejne karshillek lypsareve qe i gjen ne çdo cep te Tiranes se Rilindjes, plakave te gjora me tufa preshi ne duar, shkollave pa ngrohje, pallateve te regjimit te dikurshem, dale brinjesh e mbi te cilat askush nuk ve dore. Ashtu siç askush nuk ve dore mbi mizerjen e Bibliotekes Kombetare, qe here digjet e here permbytet nga ujrat e librat katandisen te thahen ashtu si munden, varur telave e mbajtur me kapse si tesha te ricikluara.

E meqe tregun e Gabit e pata vizituar disa here, e kam te pamundur te mos e shoh ate biblioteke si nje shembelltyre te skenave te Gabit, ku e vetmja menyre qe me vjen ne mend, mes trishtimit qe na kap, tek e shohim ate vend te çoroditur, te lodhur, te zemeruar e shpesh te frikesuar nga hakmarrjet of the men in power – sepse njerezve pa perkrahje u fluturon vendi i punes, shantazhohen nga hakmarrja e pushtetit:

Ne njerezit e kote te diaspores shihemi thjesht si naive a budallenj te mirefillte te indroktinuar (nje zot e merr vesh nga kush) per mendjelehtesi, apo sepse jemi nel “libro paga” te forcave “antishqiptare”)…Kjo eshte “etiketa” qe na vene me “nonchalance” punetoret e “palodhur te Rilindjes te cilet po e varrosin vendin perfundimisht; kjo eshte perparesia absolute: mbyllja e sqepave tane nga njerezit e Rilindjes. Dhe nese ky eshte pogresi qe qeveria aktuale trumbeton me te madhe, atehere edhe nje i paditur nga arkitektura i ben disa pyetje vetes. Siç pyes veten, ne keto jave te nxehta te debatit mbi çeshtjen e teatrit.

Te tjera kulla kercenuan e kercenojne t’i vihen teatrit pas shpine, pa denjuar asnje dialog te hapur e konstkruktiv: ta bejne teatrin nje xhuxh qe gati-gati tolerohet, duke ua shitur komunitetit artistik e qytetar si nje arritje te shkelqyer te cilen ata njerez – aktore, regjisore e punonjesit e skenes – s’paskan “tager” ta kuptojne sepse: “te perçare, qe s’arrijne te shohin me larg hundes se tyre te “pasofistikuar”, te cilet nuk e kuptojne por sillen si femije (sipas Rilindjes se famshme), ne token qe me ligj atij teatri i perket.

Shpiken projekt-ligje qe anashkalojne e dhunojne fet e fet, me arrogacen e ketij establishmenti te frikshem çdo rregull te kushtetutes se vendt. Ndaj jam me aktoret, regjisoret, tekniket e skenes teatrale. Kane solidaritetin tim me te sinqerte si qytetare e ati vendi.

Mosvjedhja e ati trualli e rindertimi apo rikonstuktimi i godines ekzistuese i nje teatri dinjitoz ne te njejtin truall, me nje rindertim te godines aktuale, te modernizuar, ne respektim te hapesirave ekzistuese, amplifikimit te tyre ne te mire ne dobi te shfaqejeve artistike te punonjesve te teatrit e te nje tradite shume vjeçare, do te ishte zgjidhja, ne mbrojtje te e nje tradite prej shume dekadash. Kaq kisha, si nje njeri te cilit vendi jo vetem i dhemb, por e shoh te perhumbur.

Avokati Spartak Ngjela paralajmëroi ditën e djeshme se brenda vitit vendi ynë do të prekë arrestimet në nivele të larta. Sipas tij, me vendimin e marrë nga BE për negociatat, korrupsioni shqiptar do të shfaroset shumë shpejt, ku nuk do të mungojnë edhe prangosjet “VIP”.

Gjatë një prononcimi për gazetën “SOT”, avokati deklaroi se në korrik Bashkimi Evropian do të sjellë ekspertët e tij për të asistuar në procesin e vetingut dhe për të ndihmuar në ngritjen e organeve të reja antikorrupsion, SPAK dhe BKH.

“Në korrik vijnë vetë ata, vjen komisioni i tyre direkt për zbatimin e reformës në drejtësi, krijimin e SPAK, krijimin e BKH, Gjykatën e Posaçme dhe Prokurorinë e Posaçme. Tani këta kanë marrë fund. Evropa anoi nga Shqipëria. Evropa i dha dorë të madhe sidomos politikës amerikane që të ketë aftësi të plota politike për të dominuar problemin e korrupsionit në Shqipëri. Jo vetëm kaq, por aspekti i dytë i kërkesave është që menjëherë pas këtyre të ndodhë eliminimi ose burgosja e të korruptuarave të mëdhenj”, theksoi kreu i Partisë Ligj dhe Drejtësi.

Këshilli i Lartë i Prokurorisë dhe Këshilli i Lartë Gjyqësor pritet që të ngrihen në shtator dhe do të jenë dy organet e reja të drejtësisë që do të jenë kompetentë për të emëruar gjyqtarët dhe prokurorët e rinj. Dy muaj pas ngritjes dhe konstituimit të KLGJ dhe KLP, në vend do të ngrihen edhe Struktura e Posaçme Antikorrupsion (SPAK) dhe Byroja Kombëtare e Hetimit (BKH).

Pikërisht këto dy institucione do të kenë në dorë luftën kundër korrupsionit në nivele të larta dhe arrestimet “VIP”. Parashikimet janë që SPAK dhe BKH të ngrihen brenda vjeshtës dhe për këtë arsye edhe avokati Ngjela shprehet se arrestimet e të korruptuarve janë më pranë se kurrë.

Tentativat e kota të opozitës

Spartak Ngjela komentoi edhe tentativat e Partisë Demokratike dhe Lëvizjes Socialiste për Integrim për të hedhur në erë reformën në drejtësi dhe për të bërë jofunksionale KLP dhe KLGJ. Ditët e fundit, opozitarët, si Luan Rama kanë kërkuar që të largohet kryeprokurorja Arta Marku, të shkrihen komisionet e vetingut dhe të rishihen edhe një herë ligjet e paketës së reformës në drejtësi, duke tentuar kështu që çdo gjë që është bërë deri tani ta hedhin poshtë dhe të nisë nga e para. Mirëpo për avokatin Ngjela, një gjë e tillë është e pamundur. Ai renditi dy arsye: e para, opozitës i mungojnë votat për ta bërë një gjë të tillë dhe e dyta, BE kërkon vijimin e reformës në drejtësi.

“Reformën në drejtësi nuk e hedh dot në erë sepse e para nuk ka mazhorancën. E dyta, nuk mund të bëjë dot gjë sepse është në kërkesat ekspicide të hapjes së negociatave. Evropa dje dhe sot iu kërkoi si gjë kryesore vetingun, SPAK dhe Byronë e Hetimit. Kjo tani këta i ka shqetësuar dhe duan të bëjnë mbi udhën nën udhë. Por e kanë kot. Nuk çan njeri kokë për ta sepse nuk kanë mazhorancë në Parlament. Atëherë pyetja bëhet: po Rama a i do këta? Mos bashkohet Rama me ta? I do, nuk i do, ai duhet të ndjekë rrugën që të shpëtojë gjithçka për vete. Është shumë e rreptë kjo që ka ndodhur me BE. Është përkrahja më e madhe që i dha Perëndimi Shqipërisë”, u shpreh avokati.

Ngjela theksoi më tej se me vendimin e BE për negociatat, Shqipëria ka shpëtuar. “Që nga momentet e aneksimit të territoreve shqiptare drejt sllavëve dhe grekëve, është qëndrimi më i madh shqiptar dhe shumë mirë që e thyen edhe politikën franceze, e cila pranoi konsensusin e zgjerimit dhe të pranoheshin këto si kushte. Shqipëria ka shpëtuar”, tha Spartak Ngjela.

Por personalisht dua ta shfajësoj Lulzim Bashën dhe besoj tek një skenar pak më banal, që i përngjan “Babale 2”.
Shkruan Mero Baze

Vëllai i dy personave të shpallur në kërkim për pritjen e rreth 4 milionë eurove me “Toyota Yaris”, është njeri i afërt politikisht dhe personalisht me Lulzim Bashën. Përveçse komisioner i Partisë Demokratike në zgjedhje, ai është më shumë se aq. Është nga ata që Lulzim Basha i pret në zyrë të tij dhe fotografohet.

Nuk është një foto e rastësishme në rrugë si Ben Blushi me Lul Berishën. As ndonjë foto në fushatë elektorale, ku dikush do të pozojë me ty dhe ti nuk e di kush është. Është dikush që e ka ftuar në zyrën e tij dhe ka dalë fotografi me të në shenjë respekti.

Pra, është njeri i Lulzim Bashës, ashtu si dy vëllezërit e tjerë trafikantë. Nëse kontrollon faqet e tyre në Facebook, e shikon se ata janë miq të anëtarëve të Këshillit Kombëtar të PD, kanë biseda publike me ta dhe është shumë e qartë që janë pjesë e një rrethi politik konfident me Lulzim Bashën.

Tani, nëse do ishim në një vend normal, me drejtësi të pavarur nga politika, prokurori i çështjes duhet të trokiste në derën e Lulzim Bashës. Por prokurori ka goditur vëllai i Bujar Nishanit, i cili është duke e përcjellë çështjen tek Krimet e Rënda.

Normalisht, nëse një lider politik, i afërt politikisht dhe personalisht me një rreth trafikantësh që pastrojnë para, dekonspiron publikisht një aksion zyrtar të policisë, ai është duke u dhënë sinjal njerëzve të vet të ruhen, se policia po i ndjek.

Ky është versioni më i ftohtë dhe ligjor që duhet të çojë në pranga Lulzim Bashën.

Por personalisht dua ta shfajësoj Lulzim Bashën dhe besoj tek një skenar pak më banal, që i përngjan “Babale 2”. E gjitha çfarë ka ndodhur ishte se më 20 qershor, policia ka marrë njoftim zyrtar nga shërbimet partnere për ngarkesën në makinën “Toyota” dhe më 21 qershor, një oficer i Shërbimit Informativ, edhe pak për t’iu servilosur Lulzim Bashës, ja ka raportuar atij, duke e sheqerosur me emrin e Taulant Ballës. Kjo i ka shijuar Bashës dhe atë ditë në Kuvend ka akuzuar Ballën se “po vjen një Toyota me 1.5 milionë euro për ty”.

Kur policia finalizoi aksionin, edhe pse trajleri ndërroi port nga Ankona në Bari, u pa që u gjetën 3.7 milionë euro në dy “Toyota” dhe se si dërguesit dhe pritësit e mallit, janë njerëz të lidhur me rrethin më të ngushtë të Lulzim Bashës, nga qendra e Kamzës, ku pi kafe Mziu me dibranët e Lulit, deri në Lurë. Janë njerëz që shfaqen në shoqërinë e njerëzve të afërt politikë të Bashës, që mbulojnë Dibrën dhe Kamzën, dhe të mirëpritur në zyrën e tij.

Versioni më shfajësues për Bashën, është që ka rënë në kurthin e “Babales” së SHISH, siç ra në kurthin e Babales së Salianjit, dhe ka dalë si idiot dy herë para shqiptarëve, me një histori të shëmtuar kove plot baltë e urinë, që tani i është derdhur në kokë të tij.

Pra, nëse duam ta shfajësojmë Bashën nga akuza e pastrimit të parave dhe tellallit publik të mafias, duhet ta konsiderojmë idiot, që tallen trafikantët. Kjo së paku e shpëton nga burgu, por duhet ta nxjerrë nga politika. Version i parë serioz e çon drejt e në burg, si lajmëtar i mafias, që nxiton të çojë fjalë se janë në pritë të policisë. Ai të zgjedh këtë të dëshirojë, pasi këtë javë besoj Prokuroria nuk duhet ta lërë me kaq këtë punë, por më leverdi ka të dalë budalla e të iki nga politika, se e bëri qesharake atë parti.

Edi Rama dhe qeveria e tij ngeli ne provimin e matures. Keshilli Europian i tha: Bravo, ulu, kater! Hajde perseri vitin qe vjen!
Shkruan Oerd Bylykbashi

Dhe Edi Rama perseri do te perpiqet te mashtroje si ai nxenesi mbetes qe fajin ia kane gjithmone te tjeret, mesuesi, ushtrimet me te veshtira se c’kishin bere gjate vitit, shoket e klases, por asnjehere vete.

BE ia mbylli deren Shqiperise edhe per nje vit. Madje i tha qe t’i bjere gjate nga nje rruge tjeter, me me shume kushte e pengesa. Dhe keto pengesa nuk jane aspak shaka. Te luftohet dhe shkaterrohen rrjetet e krimit te organizuar, te luftohet kultivimi i kanabisit dhe trafikimi i kanabisit, kokaines dhe heroines, te luftohet korrupsioni galopant, te reformohet drejtesia dhe te behet e pavarur, kjo drejtesi e pavarur te shenoje nje liste te besueshme rastesh denimi te korrupsionit ne nivel ministrash e zyrtaresh te larte dhe te boseve te rrjeteve te krimit te organizuar, te behet reforma zgjedhore qe nuk keni bere ne 6 vitet e fundit dhe kujdes se do shohim me kujdes si do t’ zhvilloni zgjedhjet.

Edi Rama do te thote se asnje nga keto kushte nuk eshte i ri. Pikerisht, kjo eshte e vertete. Por ky eshte rasti tipik i atij qe mbetet ne klase. Nuk ka asgje te re dhe asgje ndryshe nga ato qe i kane dhene detyre, dhe tani qe ka mbetur ne klase duhet ti perserise.

Megjithate, Keshilli Europian po kerkon gjera qe nuk i kerkonte me pare. Sot po kerkon te luftohen RRJETET E KRIMIT TE ORGANIZUAR. Pra jo thjesht krimi, as thjesht bandat, as thjesht organizatat e krimit. Sot ne shqiperi ka RRJETE te organizatave kriminale, qe nuk u mjafton Shqiperia por kontrollojne trafikun e droges ne Hollande, Angli, Spanje, Gjermani, France. Kontrollojne trafikun e klandestineve ne Europe. Pra nuk jane me axhaminjte e viteve 90 kur ofroheshin si ushtare per organizatat kriminale Europiane. Tashme jane organizata me rrjete te shtrira, jane ato simbol i krimit te organizuar.

Por 5 vite me pare kur PD u largua nga pushteti nuk ia la kete trashegim shqiptareve. Ne vitet 2005-2007, i goditi dhe i shkaterroi bandat e krimit me qendrimin “zero tolerance”.

Ndersa ju kujtoni se bandat shkaterrohen duke i numeruar qytet me qytet. Pese ne Durres, tre ne Elbasan, kater ne Vlore e 40 ne Shqiperi. Nuk luftohen RRJETET E KRIMIT TE ORGANIZUAR as me memo, as me faqe excel e as me deklarata, luftohen me vullnet politik per zero tolerance

Ne pese vitet e fundit qe ju qeverisni u liruan dhe po lirohen kreret e bandave te denuar me burgim te perjetshem, po riaktivizojne bandat, i kane kthyer ne organizata, kane krijuar rrjete, madje kane edhe marreveshje me njera tjetren qe te mos perplasen. Po te kerkoni pak, Mafia nuk ka asgje me pak.
Nese Edi Rames, e ndokujt qe i ben fresk, kjo i duket progres, problemi eshte jo vetem i tij por edhe i shqiptareve. Sepse kjo eshte kusht qe BE na e thote qarte ne paragrafin 47: “rezultate te prekshme … ne cmontimin e rrjeteve te krimit te organizuar.”

BE i kerkon Rames nje gje te pamundur: rezultate te prekshme ne luften kunder korrupsionit ne nivele te larta. Korrupsionin qe eshte nje marreveshje e fshehte kriminale mes dy personash, Edi Rama e ka kthyer ne vendime qeverie apo ligje per dhenie koncensionesh. Sot termi korrupsion barazohet me termin koncension. Pra, Edi Rama e ka ngritur ne nje stad me te larte, se ai nuk eshte piktor, eshte skulptor ne keto pune. Ndaj eshte kerkese e pamundur jo vetem deri ne qershor 2019 por sa te jete Rama ne pushtet.

Me tragjike eshte kerkesa qe Rama te ngreje institucionet kushtetuese te Drejtesise. Asnje vend qe aspiron per ne BE nuk eshte pa Gjykate Kushtetuese, de facto pa Gjykate te Larte, pa Prokuror te Pergjithshem me mandat kushtetues, pa Keshill te Larte Drejtesie. Qe keto institucione jane mbyllur, kjo eshte produkt i Kolapsit ne Drejtesi qe Rama shet per reforme. Ju kujtohet kur thoshte termet ne drejtesi? Ja ku e keni rezultatin dhe BE e ka kthyer ne kusht ngritjen dhe jo reformimin e institucioneve sic thoshte para disa vitesh.

Por ka me keq. Qe te kete rezultate ne denimin e rrjeteve te krimit dhe korrupsionit qeveritar duhet ngritur SPAK. Pikerisht, ai organ i ri i Drejtesise qe Rama e mban peng pa afat. Sikur te filloje sot ngritja e SPAK, qershori 2019 nuk mjafton as per ti rekrutuar e trajnuar, e jo me qe SPAK te fuse ne burg ministra e kryetare bashkish socialiste apo kapobanda rrjetesh te krimit te organizuar qe blejne vota e dhunojne zgjedhesit qe Rama te rrije ne pushtet e me pas ru jape koncensione, tendera e prona publike. Madje kete kerkon qe te ndodhe para zgjedhjeve te 2019. Ja pse eshte nje kusht i pamundur sa kohe Rama eshte ne pushtet.

Ne fund i kane rikthyer Shqiperise kushtin qe PD ia hoqi ne 2013: reformen zgjedhore. Pas 6 vjet deshtimi te qellimshem, BE ia ka vene lakun ne fyt. Rregullo standartet e zgjedhjeve, mos bli vota, mos abuzo dhe mos dhuno administraten publike, mos dhuno lirine dhe sekretin e votes se zgjedhesve, ver rregulla qe te mos i besh me keto! Sepse sic e thote ne paragrafin 5, BE i jep rendesi te vecante zgjedhjeve te lira e te ndershme ne perputhje me standartet e OSBE. T’ia kerkosh kete Rames eshte t’i kerkosh nje tjeter kushte te pamundur.

Ja pse vendimi i qershorit 2018 eshte nje mbyllje e deres per Ramen, e per fat te keq per shqiptaret. Me keto kushte te pamundura per Ramen dhe me Ramen ne pushtet, ne qershor 2019 Rama do te shenoje 10 vjet qe kur bllokoi integrimin europian me parrullen “hap kutite ose largohu” edhe pse ODIHR ia tha troc: nuk pati manipulim ne numerim dhe zgjedhjet arriten shumicen derrmuese te standarteve te OSBE. Ate qe BE ia kerkon Rames per 2019.

Të gjitha palët dalin të përfshirë në trafikun e kokainës, Rama dhe Basha mbyllin gojën pas kërcënimeve të ndërsjella se do të nxirrnin fakte kundër njëri-tjetrit
Kapja e sasisë rekord prej 613 kg kokainë në Portin e Durrësit u bë pjesë e lojës dhe teatrit të përditshëm politik mes Lulzim Bashës dhe Edi Ramës, për të mpirë mendjet e shqiptarëve dhe për të vijuar bashkëpunimin e nëndheshëm për dominimin e politikës dhe zhvillimin e interesave të përbashkëta.

Lulzim Basha deklaroi se Edi Rama ishte garancia e vetme për trafikimin e kokainës, e cila u kap pasi në gjurmët e saj ranë partnerët ndërkombëtar. Sipas Bashës, ngarkesa kaq të mëdha kokaine nuk vijnë pa një garanci të fortë.

“Ne e dimë që nuk mundet vetëm Ministri i Brendshëm të bëjë këtë lëvizje dhe padyshim që është i lidhur drejtpërdrejtë Kryeministri. Nuk është e vërtetë. Nuk ndodh kurrë që një ngarkesë të kalojë pa u testuar më parë me ngarkesa të vogla për të parë rrugën dhe për më tepër pa garanci të nivelit më të lartë”.

Loja me kokainën erdhi duke u bërë serioze, pasi Basha duket se po kalonte kufijtë e lejuar nga paktet e heshtura. Kështu erdhi një kërcënim nga ana e Edi Ramës, i cili paralajmëroi zbulimin e fakteve nga hetimet, që lidhnin zyrtarë të lartë ë PD me kokainën e kapur në Durrës, me një vlerë rrethe 180 milionë euro.

Edi Rama tha: “Procesi tashmë ka hyrë në një fazë të re me arrestimin e personit që është identifikuar si koka e trafikut (Arbër Çekaj). Unë disponoj, kuptohet në rrugë operative, por janë të mjaftueshme për të kuptuar se përse është gjithë ky acarim. Ka dyshime shumë të arsyeshme që të çojnë drejt njerëzish shumë të lidhur me rangjet me të larta të PD. Informacionet krijojnë dyshimin e arsyeshëm, pastaj është hetimi që duhet të provojë dyshimin e arsyeshëm me prova”.

Kur Edi Rama dhe Lulzim Basha po hynin këshu në një terren të rrezikshëm, një dorë nga jashtë ka ndërhyrë. Mes Ramës dhe Bashës befas ka pllakosur një heshtje për kokainën e Durrësit. Prej disa javësh ata nuk thonë më asnjë fjalë për këtë çështje. Urdhër kanë marrë edhe ushtarët e tyre që mos të flasin më për këtë çështje. Në kuadër të këtij pakti, Rama dhe Basha kanë pezulluar edhe komisionin hetimor për hetimin e kultivimit dhe trafikut të drogës.

Heshtja konfirmon se të dy palët janë të përfshira nga trafiku u kokainës dhe që ndajnë bashkë paratë. Kur njëra palë sulmon tjetrën, tregon se nuk është e kënaqur me fitimin dhe sapo i plotësohet kërkesa, rinis heshtja. Në rastin konkret dyshohet se mund të kenë ndërhyrë kolumbianët apo segmente të trafikut nga Ekuadori, të cilët janë shqetësuar se zhurma e Lulzim Bashës mund të dëmtonte linjën./Pamfleti

Ashtu si ka ndodhur dhe me procedura të tjera ndaj vendeve të Ballkanit, Brukseli është mjaftuar me një “po” gjysmake, por që përkthehet në hapje të negociatave edhe pas disa detyrave shtesë. Gjithsesi, i dhimbshëm është sistemi me dy standarde i Brukselit.
Shkruan Ben Andoni

Shqipëria mundet sërish të ketë një shpresë të madhe, sa i përket hapjes së negociatave të anëtarësimit, por gjasat janë të mëdha që ajo bashkë me Maqedoninë ta kalojnë këtë prag një vit më vonë. Është dashur gati gjysmë dite debat në Këshillin e Evropës për të shqyrtuar gjetjet dhe lobimet pro-kundër dy shteteve të Ballkanit Perëndimor, që me sforcime të stërmëdha kanë ndërmarrë reforma me kosto të larta, ndërkohë që Maqedonisë i është dashur edhe të përshtasë emrin në një konflikt çerek-shekullor me Greqinë.

Kushtet janë njësoj, porse të dy vendet duhet të paraqesin fakte reale sa i përket marrëveshjes së emrit dhe luftën ndaj korrupsionit në Maqedoni, me përballjen e “peshqve të mëdhenj” pas hekurave në Shqipëri, reformat e gjyqësorit, shërbimeve të sigurisë, administratës publike dhe luftës kundër korrupsionit. Lista nuk mbaron këtu…

Ashtu si ka ndodhur dhe me procedura të tjera ndaj vendeve të Ballkanit, Brukseli është mjaftuar me një “po” gjysmake, por që përkthehet në hapje të negociatave edhe pas disa detyrave shtesë. Gjithsesi, i dhimbshëm është sistemi me dy standarde i Brukselit.

Pse nuk ndodhi një gjë e tillë me Malin e Zi?! Pse jo kështu me Serbinë? Pse kaq detyra për vendet tona dhe jo për ata që e lanë me gjak Ballkanin. Këtu duhen pyetur ndjenjat e burokratëve të Brukselit, për të cilët ndjeshmëria ndaj popujve sllave është gjithnjë ndryshe.

…Serbia dhe Mali i Zi i filluan negociatat kur ishin sëbashku në Federatën e vogël të ish-Jugosllavisë, ngushtuar pas luftërave që i shkaktuan Ballkanit Perëndimor qindra-mijëra të vdekur. Pasi Mali i Zi u nda nga kjo njësi kushtetuese me pavarësinë që shpalli më 2006, për gjatë të gjithë pak viteve në vazhdim, ajo kapi kohën e vendeve të tjera, që aspironin për BE dhe madje i kaloi!!!

Në vitin 2010, Komisioni Evropian lëshoi ​​një sugjerim të favorshëm për aplikimin e Malit të Zi, duke identifikuar shtatë përparësitë kyçe, që duhej të adresoheshin për fillimin e negociatave dhe Këshilli i dha atij kandidatin status.

Në dhjetor 2011, Këshilli filloi procesin e anëtarësimit me qëllim të hapjes së negociatave në qershor 2012. Negociatat e pranimit me Malin e Zi më pas filluan më 29 qershor 2012. Sot, me gati 30 kapituj të hapur, vendi mikroskopik gëzon një mbështetje të gjerë midis zyrtarëve të anëtarëve të BE dhe pranimi i vendit në BE konsiderohet i mundshëm deri në vitin 2025.

Në vlerësimin e vitit 2016 të progresit të pranimit, Komisioni Evropian e ka identifikuar Malin e Zi si vendi me nivelin më të lartë të përgatitjes për anëtarësim midis shteteve simotra negociuese. Falë këtij zhvillimi: Mali i Zi po merr aktualisht 507 milion euro grande zhvillimore deri në vitin 2020 nga Instrumenti i Ndihmës së Para-Anëtarësimit, një mekanizëm financimi për vendet kandidate të BE.

Po çfarë ka ndryshe ky shtet vocërrak, për të cilin duhet marrë shembull?! Më e dukshmja është se ka një president të identifikuar për trafik dhe një nga mbështetësit më të afërt të  Millosheviçit, paçka se ishte edhe nga të parët që ndau rrugën me të. Milo Gjukanoviç është rikthyer në pushtet, para pak muajsh, dhe me të gjithë gjasat do jetë rizgjedhur sërish më 2023, që do të thotë do hapë shampanjën e anëtarësimit për Malin e Zi në Evropë më 2025.

Po a është drejtimi i këtij njeriu dhe partisë së tij histori suksesi? Historia përgjigjet me një “Jo”- të madhe. Formacioni i tij dhe vetë emri Gjukanoviç ishin nga më të njohurit sa i përket kontrabandës së cigareve, një tregti që kulmoi gjatë sanksioneve të OKB kundër Jugosllavisë në vitet 1990, ashtu si kontrabanda e famshme e karburantit me Shqipërinë, një akt që sot është harruar krejtësisht në dy vendet tona.

Nëse do të shikosh në Malin e Zi pas një paqësie në dukje, ke frikën e krimit dhe problematikave të tjera, anipse jo aq të ekonomisë, që falë industrisë së turizmit po mëkëmbët dukshëm, krahasuar me simotrat e tjera ballkanike. Ajo është rritur më 2017 me 4.3 përqind dhe ke ende premisa pozitive! Po a mund të quhet realisht ndryshim ky, në një vend ku njerëzit përgjegjës mbesin, në thelb, ata të njëjtët e dekadave të fundit. Mali i Zi ka të njëjtat elita drejtuese dhe opozita është e pafuqishme të përballë forcën e formacionit të Gjukanoviçit.

Madje Partia Demokratike e Socialistëve (DPS) e Gjukanoviç qeveris vendin që kur nisi sistemi shumëpartiak  në 1990 në kuadër të federatës jugosllave. Shtuar me faktin se ky formacion është pasardhësi i Lidhjes Komuniste të Malit të Zi, i bie që të jetë në pushtet që kur ishte në pushtet nën regjimin titist nga viti i largët 1945.

Gjithsesi, duhet të kemi parasysh se me vite ajo ka manovruar habitshëm duke bërë aliazhe të shumëllojta, ku shqiptarët kanë qenë një nga patericat e tyre të vazhdueshme! Rezultati i këtij ndikimi: DPS ka prekje në të gjitha sektorët, duke filluar prej sektorit publik, burokracisë, policinë dhe aparatin e sigurisë, dhe kuptohet mediat.

Indekset e sotme të lirisë janë të frikshme sepse Freedom House regjistron rënie të standardet demokratike në vend, duke e ulur atë nga “i lirë” në “pjesërisht të lirë” në vitin 2016. Reporterët pa kufije  renditën Malin e Zi në vendin e 106 nga 180 vende, një diferencë e frikshme me vendin e 53-të pozicionuar një dekadë më parë.

Dhe nuk mbaron këtu, por Mali i Zi po vuan gjithashtu nga një sistem gjyqësor me shumë probleme dhe me kërcënime të vazhdueshme të gazetarëve në terren, madje duke përdorur dhe armët e zjarrit. Dhe, kjo është e fundit, por jo më e parëndësishmja, Prokurori Special, i ngritur për të luftuar krimin e organizuar, e ka kaluar kohën më të madhe me krerët e opozitës, që i akuzonte për bashkëpunimin në grushtin e dyshuar të shtetit.

E megjithatë ky quhet pozitivitet për Brukselin. Po çfarë kanë më keq vallë Shqipëria dhe Maqedonia në këtë rast? Për këtë s’thuhet asgjë. Sepse Brukseli nuk ka parametra krahasues por vetëm vlerësues. Ndërkohë Shqipëria dhe Maqedonia kanë dhe një vit provë që t’u mbushin mendjen të gjithëve se vendet e tyre kanë ndryshuar.