Lëvizja Soclaisite për Integrim e akuzon për tradhëti ndaj shqiptarëve Kryeministrin Rama në lidhje me çështjen e detit me Greqinë.
Në një reagim na Facebook, Petrit Vasili shkruan se Kryeministri Rama po përpiqet të justifikojë atë që duartrokitet nga mediat greke
“Rama tradhëtari pa atdhe, që po duatrokitet në Greqi! Edi Rama është sot nën akuzën e tradhëtisë së lartë nga shqiptarët!
Ai po përpëlitet shëmtueshëm, i përdhosur dhe turpërisht duke kërkuar që të justifikojë tradhëtinë e tij.
Greqia po e duatroket këtë se i intereson, shihni mediat me te medha greke”, shkruan Vasili.
Dhe në këto pretendime, Vasili thotë se ka disa pyetje për Ramën.
Përse përballë një çështje kombëtare të tillë si kjo e Kufirit Detar grupi negociator i Shqipërisë qenka i paplotësuar dhe vazhdon si i tillë? Cili interes i huaj dhe privat ja mban dorën tradhëtarit, që e pengon ta plotësojë grupin negociator? Po si mundet tradhëtari të justifikojë, që përballë një Greqie shumë të përgatitur dhe me nivel të lartë ekspertësh, Rama vendos një grup ekspertësh copë copë, te paplotësuar dhe me një udheheqje politike zero? Në funksion të cilit interes Qeveria dhe Grupi negociator për dy vjet rresht u ngroh në diell dhe s’bëri asgjë, ndërkohë, që pala greke punon e bën gjithçka për të marrë detin? Përse tradhetari nuk informon shqiptarët, të cilëve informacionet në çdo rast për Kufirin për detin u vijnë nga Greqia. Kush ja mban tradhëtarit dorën të kërkojë ekspertizën më të mirë ndërkombëtare dhe ta paguajë siç paguan koncensionet e tij hajdute? Si shpjegohet që Greqia është gjithmonë shumë e kënaqur nga qëndrimet e tradhëtarit, në një kohë që dihet botërisht se interesat e Shqipërisë cenohen? Përse tradhëtari nuk ka bërë e bën asnjë veprim për t’i dalë përpara logjikës së faktit të kryer të palës greke? Meqenëse tradhëtari i përmend vetë, përse nuk informon shqiptarët se çfarë bashkëpunimi ka pasur, në e ka pasur, me Presidentin dhe Parlamentin për këtë çështje kombëtare? Çfarë komunikimi ka pasur tradhëtari me institucionet ndërkombëtare, nëse ka pasur, për të ngritur shqetësimet për kufirin detar e për të kërkuar mbështetjen e tyre profesionale dhe politike? Përse tradhëtari nuk bën publike se çfarë marrëveshje kishte bërë dhe ishte thuajse gati të firmoste me Qeverinë greke të Tsipras?
Vasili i kërkon Ramës të përgjigjet për të gjitha këto pyetje.
“Shqipërisë detin nuk ja merr dot kush se ka zot, por tradhëtari do të paguajë për gjithçka bëri dhe bën për të shitur detin e Shqipërisë dhe kufijtë e Kosovës. /k.k/noa.al/
Akademiku Artan Fuga e ka cilësuar si shqetësuese për Shqipërinë faktin që Greqia po zgjerohet me 12 milje në detin Jon.
Fuga në një shënim të tijin në Facebook, shkruan se forcimi i komshiut është dobësimi jot, dhe pavarësisht kushteve që ndodh zgjerimi detar i Greqisë, nuk e bën Shqipërinë të thotë s’ka problem.
Sipas Fugës, raporte të reja do të vendosen mes Greqisë e Shqipërisë në rast zgjerimi edhe nëse nuk preket territor.
Po ashtu Fuga kritikon qeverinë që nuk ka një program rritjeje në det duke mos ia ditur vlerën territorit të saj.
STATUSI NGA ARTAN FUGA:
A mundet “rritja” e Greqisë, të jetë “zvoglim” i Shqipërisë?
Shënim
Menjëherë pas kryeministri grek bëri lajmërimin në Parlamentin e shtetit fqinj se Greqia do ta çojë hapësirën e vet ujore në 12 milje, te ne nisën debatet shpesh të hidhura, por edhe në formën e frazave goditëse të ndërsjella midis politikanëve nga të cilat qytetari qendron i hutuar, i habitur, dhe nuk kupton asgjë!
Ka edhe nga ata zemërgjerë, hyjnorë, ëngjëllorë që nuk mungojnë të shkruajnë në media duke u tallur me shqetësimin qytetar, për ta quajtur këtë thjesht një alarm i kotë, me qëllime politike ose për t’u evidentuar. Megjithatë problemi mbetet në rend të ditës dhe shumë serioz.
Pikëpyetjet shumë të mëdha, kurioziteti po ashtu, shqetësimi atdhetar dhe pragmatik është për t’u përgëzuar. Sigurisht unë nuk jam asapk specialist i gjeopolitikës as i hartave dhe as edhe i teknologjive GPS, për të hyrë në detajet e çështjes apo në klauzolat e konventave ndërkombëtare. Megjithëse si cdo qenie racionale, homo sapiens, jam në gjendje t’i kuptoj edhe shpjegimet e specialistëve për konventat edhe hartat e paraqitura. Mirëpo, para se të jetë një çështje teknike, kemi një çështje politike mes dy vendeve, një çështje diplomatike dhe një çështje komunikimi ndërkombëtar.
Imagjinoj në ëndërr sikur nga pesëdhjetë a gjashtëdhjetë deputetë nga ata të listave që janë në Kuvendin e Shqipërisë, të ngriheshin në këmbë dhe të duartorkisnin një fjalim patetik rreth sloganit : Shqipëria po rritet! Do t’u kisha hequr kapelen dhe do të kisha lënë lotë të më rridhnin në faqe. Dhe nëse Kosova, Maqedonia e Veriut, Italia, Greqia, do të dridheshin nga frika nga ato çaste solemne, ndonjeri nga deputetët do të sqaronte: Mos kini frikë fqinjë të dashur sepse Shqipëria do të rritet vertikalisht, pa u cënuar juve asnjë centimetër të territorit. Do të çpojë më thellë galeritë e minierave nëntokë si edhe do të lëshojë një sondë në galaktikat e ariut të murmë, për të vendosur në yjet e atjeshëm sonda observimi të hapësirës!
Pasi u zgjova nga kjo ëndërr, mendova me një lloj simpatie për fjalimin e z. Kryeministër të vendit fqinj kur e pashë dhe dëgjova te shprehej solmenisht nën duartrokitjet e deputetëve të krahut të tij, se Greqia po rritet, dhe se kjo është realizimi i projekteve sikurse e kuptova të një lloj të kaluare që m’u duk sikur simbolizonte traditën! Një shtet dhe një komb që kërkon të rritet dhe të zmadhohet horizontalisht apo vertikalisht dëshmon që ka nevojë për këtë, një lloj lebensbraum, si edhe ka energji dhe forca për ta realizuar. Kombe të tilla nga energjia që kanë janë për t’u marrë shembull. Se çfarë lidhje ka kjo gjë pastaj me konfliktin Greqi – Turqi për platformat e naftës në det, me dobësimin e kontrollit të BE ndaj politikës të jashtme të vendeve të veçanta, me një lloj gjeopolitike ballkanike ku një sërë vendesh, si ne, kemi status inferior me Greqinë përsa i përket integrimit europian, me politikat e sotme amerikane, me krizën në Biellorusi dhe ndërmjetësimin e OSBE atje, apo me nuk e di se çfarë tjetër, duke vazhduar ta zemë me krizat e familjes mbretërore britanike, etj., kjo është tjetër gjë.
Unë mendoj që politika jonë nuk ka asnjë arsye as se përse zemërohet me shtetin tonë të dashur fqinj të Jugut, por as edhe nuk ka përse deklaron se kjo “rritje” nuk prek Shqipërinë, interesat e saj, prandaj nuk ka përse të shqetësohemi. Sigurisht ka të drejtë të shqetësohet opinioni publik, shyqyr thuaj, ka të drejtë të shqetësohet opozita, ka të drejtë të shqetësohet Presidenti i republikës, madje edhe Gjykata Kushtetuese t’i ngrejë veshët përpjetë. Pa paragjykime, pa stereotipime, por me analiza, informacione dhe shqyrtime të hollësishme dhe shumë të matura.
Ne nuk mund të themi, hajde flemë gjumë sepse interesat e Shqipërisë nuk preken!!! Nëse nuk ka një marrëveshje, nuk ka një sqarim të hollësishëm diplomatik sepse pritet të vijë ministri i jashtëm grek të sqarojë shtetin tonë, ku e dimë ne se ka apo nuk ka probleme për Shqipërinë? Edhe nuk dimë gjë, por edhe e dimë që nuk ka asnjë problem!!! Kjo është një kontradiktë e rëndësishme në arsyetimin llogjik.
Greqia dhe Shqipëria janë dy shtete që nuk kanë asnjë arësye që të mos i zgjidhin në interes të përbashkët çështjet e tyre. Unë nuk dua të mendoj që ndryshimi drastik i ambasadores dhe i stafit të ambasadës të Shqipërisë në Athinë, si edhe kriza e emigrantëve në kufi, të kenë asnjë lidhje me “rritjen” e Greqisë. Por, gjithçka bën vaki në këto kohë të turbullta dhe të pista me Covid19 në botën që jetojmë!
Kryeministri grek i kërkoi ministrit të vet të jashtëm që për vendimin e marrë për “rritjen” e Greqisë, të njoftojë shtetet fqinje si Italinë dhe Shqipërinë! Vendimmarrje krejt zeusiane! E fortë, e vendosur!!! Por, duhet të jemi të qartë dhe mos fshehim hënën pas gishtit! Nuk u konsultua njëherë me Italinë dhe Shqipërinë, por fillimisht deklaroi solemnisht “rritjen” e shtetit të vet, dhe pastaj me një lloj vendosmërie neglizhuese kërkoi të njoftoheshin fqinjët për vendimin e marrë!
Pra, ai e di shumë mirë se çdo rritje, edhe nëse është në det dhe nuk prek territore të tjera, është një ndryshim raporti forcash midis një shteti dhe fqinjëve të tij. I madhi i gjeopolitikës në filozofi Rajmond Aron theksonte se pushteti nuk është një vlerë absolute, por një vlerë relative, pra ka kuptim sesa më i fuqishëm bëhesh ti me një veprim ose mosveprim në krahasim dhe mbi të tjerët me të cilët je në marrëdhënie.
Nisur këtej edhe sikur fare të mos cënohen interesat detare të Shqipërisë, fakti që vendi fqinj mik, Greqia e bukur, shteti i një kombi mik dhe mikpritës i shqiptarëve “rritet”, Shqipëria ka nevojë të reflektojë, të arsyetojë, të masë, të shqetësohet për mirë a keq, dhe jo të thotë “nuk ka problem”. “Rritja” e komshiut sigurisht është dobësimi yt, por pastaj tjetër është sesi krijohen aleancat dhe energjitë më pas.
Unë nuk e di nëse politikanët tanë dhe sidomos qeveritarët e dinë teorinë e shkollës realiste të gjeopolitikës, të themeluar nga Lakostë. Nëse u duhet edhe teoritë e Aronit, Lakostës, etj., mund t’i qëmtojmë me kujdes! Por shkolla realiste e gjeopolitikës ka argumentuar se gjeografia është një një shkencë për të bërë luftë! Nuk ka nevojë të alarmohemi.
Greqia dhe Shqipëria nuk kanë asnjë arsësye për t’u acaruar sepse janë shtete të dy popujve miq që jetojnë pranë e pranë prej shekujsh të tërë. Por, nëse Greqia do të “rritet”, sigurisht nuk është sepse Uliksi do të bëjë shëtitje me varkë nëpër detin Jon duke mos gjetur dot rrugën e kthimit në Itakë!
Sigurisht që shteti fqinj ka interesa ekonomike, financiare, ushtarake, turistike, etj. Nga kjo pikëpamje ne e kemi për detyrë si shtet i Natos si vetë Greqia të dimë çfarë raporti i ri vendoset mes nesh dhe Greqisë në planin e strategjisë të mbrojtjes dhe të sigurimit të rrugëve të kalimit në detin Jon, me rëndësi mesdhetare dhe botërore. Kjo sigurisht nuk është vetëm çështja jonë sepse interesat e vendeve të Aleancës të Atlantikut të Veriut janë gjithashtu aktive dhe në lojë.
Në fjalën e zotit kryeministër grek në Parlament pati edhe nota nostalgjie sepse deklarimi i tij sigurisht bën pjesë në një ëndërr kombëtare. Të gjithë popujt e Ballkanit, mirë a keq, me delir, a me realizëm, me miqësi, a me dhunë, ushqejnë të njejtën ëndërr të “rriten”. Por, nuk ka zbuluar kot psikanaliza që kalimi në realitet nis me censurimin e ëndërrave kur ato sidomos krijojnë neuroza të ndryshme. Edhe ne si popull në të kaluarën kemi ëndërrime të rritjes, ndofta jo në dete, por në tokë patjetër. Sepse ne e kemi harruar detin dhe nuk kemi qenë aq lundërtarë që nga Teuta e këtej. Por, ëndërr rritjeje kemi pasur dhe kemi.
Imagjinoj një grup deputetësh nga këta tanët të komisionit të edukimit dhe medias që në këmbë ngrihen në Komision dhe njeri prej tyre deklaron: Njoftoni Kosovën, Maqedoninë e Veriut dhe Malin e Zi se ne do të “rritemi”! Sigurisht komshinjtë tanë grekë, italianë, kombe të zgjuar dhe me humor, do të mbanin barkun me dorë nga të qeshurat!
Prandaj ajo “ëndërra e rritjes” e detyron politikën shqiptare të jetë e kujdeshme dhe ta analizojë mirë semantikën e retorikës politike, duke hequr dorë nga një lloj sigurie e shtirur sikur i ka të gjitha krizat e botës në dorë! Mos harrojmë se jemi një komb e shtet i vogël, mikroskopik në popullsi dhe territor, sado i lavdishëm dhe heroik në tradita! Mos na rrejë mendja shumë!
Ka vend që politika qeveritare të dijë edhe të vërtetat e mëdha që ka përpunuar Fridrih Ratzel i shkollës romantike gjermane të gjeopolitikës. Sado i përdorur keq që teoritë e tij kanë qenë. E them këtë sepse brenda konceptit të tij mbi shtetin si një sistem organicist, shteti i ngjan një peme që për t’u rritur lart i duhet që rrënjët të hapen sa më shumë horizontalisht.
Pra nuk ka kuptim që sikurse është bërë këto ditë, çështja e “rritjes” të Greqisë mike të shihet në mënyrë abstrakte, numerikisht, jo 6 po 8, jo 8 po 12 milje!!! Ratzel thekson se çështja kufitare është një çështje që nuk lidhet thjesht me hapësirën sikur të kemi në hartë figura gjeometrike trekëndësha apo elipsoidë. Një majë mali shpesh vlen sa mijra metra në tokë fushë, një grykë vlen sa mijra kilometra, kujto Torviollin Termopilen, etj., në imagjinatën e popujve tanë, një ngushticë vlen sa mijra dallgë me shkumë deti, një minierë vlen sa pesë krahina. Pra, relievi dhe territori janë realitete konkrete dhe aspak thjesht figura gjeometrike.
Prandaj, mbi gjithçka nuk duhet thënë “s’ka problem”, janë norma konventash ndërkombëtare sepse nuk janë gjeometri, janë gjeopolitikë. Nëse politika qeveritare nuk e kupton këtë do të bënte gabim!
E në fund, sa keq më vjen që ne nuk shpallim dot programe rritjeje në det!!! Sepse suprina e detit te ne është bosh! Peshkimi, turizmi detar në anije, kërkimi i naftës, flota detare, transporti detar, janë braktisur ose asnjëherë menduar si projekte madhështore. Ne po rritemi në Lanë!!! Sepse ne nuk ja dimë vlerat territorit! Por kjo është një çështje që kërkon shqyrtime të tjera dhe që unë personalisht modestisht i kam paraqitur në botimin tim, nga Papirus, “Origjinat e Pushtetit, Pronës, Pasurisë në Shqipërinë pastotalitare” ku argumentoj që ne jo vetëm jemi shtyrë nga fqinjët dhe nga perandoritë në breg të deteve, gati sa nuk na kanë hedhur në det, në kënetë, por edhe atë rryp toke që na ka mbetur, ne e braktisim duke e lënë bosh, e mbledhur si minjtë rreth Lane. Por edhe kjo do biseda të gjate në netë dimri ku brenda ka zjarr në vatër dhe jashtë Covid.
Ish-kryeministri Sali Berisha tha mbi pretendiemt e fundit të Greqisë, se “zgjerimi nga 6 ne 12 milje i kufirit detar nga Greqia, Shqipëria humbet vetëm në territor aq sa pushton det kalimi nga 6 ne 12 milje”.
“Kështu, në zonat me distance 12-24 milje, që janë dhe zonat që besohet se kanë triliona euro depozita gazi dhe nafte, me zgjerimin e Greqisë nga 6 në 12 milje ato kalojnë në territorin e saj duke bërë që Shqipëria të humbasë trilionë euro nga ky zgjerim.”
Ish-kryeministri fajësoi Edi Ramën, pasi pretendoi se e rrëzoi marrëveshjen e kaluar, për të cilën beson se do të ishte në dobi të Shqipërisë.
“Marrëveshja u arrit dhe u firmos në vitin 2009 nga të dy qeveritë. Nuk po ndalem këtu në rolin që luajti Zografi Bis në anulimin me Gjykate Kushtetuese, për llogari të palës së tretë të marrëveshjes së vitit 2009, e cila në bindjen time më të thelle ishte një histori ëin-ëin, pra marreveshje nga e cila fitonin padisktutim të dy palët”.
“Por dua të sqaroj se, pas rrëzimit të marrëveshjes së vitit 2009, qeveria shqiptare, e detyruar të zbatojë vendimin e gjykatës kushtetuese, nuk pranoi rinegocimin e marrëveshjes por u kërkoi autoriteteve greke t’i drejtoheshim bashkarisht për këtë çështje Gjykatës Ndërkombëtare të Detit”.
Reagimi i plotë nga Berisha
Greqia ndryshon rregullat ne mes te lojes!
Republika Helene, e cila nga viti 1936 i ka njohur vetes si gjeresi te ujrave territoriale 6 milje detare, vendosi qe, per zgjerimin e atdheut helen me mbi 12500 km katror, t’i zgjeroj ne 12 milje ujrat e saj territoriale. Ky zgjerim behet edhe ne raport me Shqiperine.
Ne aparence, sipas Konventes se “Monetgo Bay” per Detin, Greqia ne kete rast aplikoi nje te drejte qe neni 3 i ligjit nderkombetar te Detit i njeh çdo vendi. Por kjo eshte vetem ne aparence!
Ne realitet, disa nene te tjera te kesaj konvente si neni 15 e te tjera, te cilat Greqia per zmadhimin e atdheut helen nuk i perfilli, rregullojne e kufizojne ushtrimin e kesaj te drejte. Ato percaktojne kushtet per zbatimin e nenit 3 te Ligjit, te cilat ne rastin e kufirit detar me Shqiperine nuk ekzistojne.
Por une nuk do te ndalem ne analizen e aspektit ligjor te ketij vendimi as dhe ne aktin e tradhetise se larte kombetare qe Zografi Bis kreu me njohjen e ketij vendimi te njeanshem te fqinjes tone.
Por dua te theksoj se ky vendim i Greqise, pas 84 vitesh, per Shqiperine eshte demtues dhe ne raport me klimen konfliktuale qe ekziston ne rajon konkretisht midis Turqise dhe Greqise, eshte problematik dhe me implikime seroze.
Ne raport me Shqiperine.
Se pari, ky vendim per zgjerimin e atdheut helen nga qeveria greke merret ne nje kohe kur dy vendet tona jane te angazhuara qe nga viti 2008 ne negociata per arritjen e nje marreveshje, e cila zgjidh perfundimisht problemet e kufirit, shelfit dhe zones ekskluzive ekonomike midis dy vendeve ne Detin Jon.
Marreveshja u arrit dhe u firmos ne vitin 2009 nga te dy qeverite. Nuk po ndalem ketu ne rolin qe luajti Zografi Bis ne anullimin me Gjykate Kushtetuese per llogari te pales se trete te marreveshjes se vitit 2009, e cila ne bindjen time me te thelle ishte nje histori ëin-ëin, pra marreveshje nga e cila fitonin padisktutim te dy palet.
Por dua te sqaroj se, pas rrezimit te marreveshjes se vitit 2009, qeveria shqiptare, e detyruar te zbatoje vendimin e gjykates kushtetuese, nuk pranoi rinegocimin e marreveshjes por u kerkoi autoriteteve greke ti drejtoheshim bashkarisht per kete çeshtje Gjykates Nderkombetare te Detit.
Pas nje hezitimi fillestar, u ra dakord me dy qeverite greke qe pasuan ne ato vite njera – tjetren qe bashkerisht ti drejtoheshim Gjykates Nderkombetare te Detit per problemin pasi ajo ishte zgjidhja e vetme e mundshme per te gjithe ata qe donin nje zgjidhje.
Kjo sepse pala shaiptare nuk mund te shkelte vendimin e Gjykates Kushtetuese dhe sepse pala greke nuk mund te perfillte diktimin e vendimit te kesaj gjykate per metoden qe duhej perdorur ne negociata.
Ne kete rast, palet vendosen te paraqiteshin ne gjykate, padyshim me kuadrin ekzistues ligjor nderkombetar, mbi te cilin ishte bazuar marreveshja e vitit 2009, pra Shqiperia me 12 dhe Greqia me 6 milje gjeresine e ujrave territoriale.
Vullneti i shprehur nga te dy palet per tju drejtuar gjykates nderkombetare deshmonte angazhimin e tyre te vendosur e serioz per zgjidhjen e problemit por edhe besimin e tyre se marreveshja e firmosur ne vitin 2009 ishte e drejte. Te dy palet besonin se ndryshimet e percaktimeve te marreveshjes nga Gjykata Nderkombetare nuk mund te ishin dhe nuk kishte asnje motiv per te qene thelbesore.
Por me te ardhur ne pushtet, Zografi Bis percaktoi si perparesi marredheniet e tij me Vuçiçin dhe, per shkak te lidhjeve patologjike qe kishte me Papandreun, acaroi pa asnje motiv, siç e pohoi dhe vete me vone, marredheniet me qeverine e Ciprosit, e cila arkivoi ne katakombat politike Pasokun e Papandreut.
Vite pasi erdhi ne pushtet, Zografi Bis nisi negociatat per marreveshje deti me Greqine.
Ai i nisi ato duke shkelmuar ne nje akt flagrant interesin kombetar, ujdine tashme te arritur ne mes pales shqiptare dhe pales greke per te derguar ne Hage marreveshjen e vitit 2009.
Gjithashtu ai nisi negociatat, dhe me tam tam e trumpeta, duke u bazuar vetem ne idilizmin Kocias- Bushati, pa asnje plotfuqi ligjore dhe hartat e spiunit te detit dhe ne shkelje flagrante te vendimit te Gjykates Kushtetuese.
Pas bllokimit te perkohshem dhe te drejte nga presidenti i republikes te procesit dhe kerkeses se vendosur te ketij te fundit per respektimin e kerkesave te Gjykates Kushtetuese, pala greke u pozicionua preras se ajo nuk e njihte vendimin e Gjykates Kushtetuese te Shqiperise pasi ai vendim ishte per palen shqiptare, e cila tashme ne menyre jo seroze ishte angazhuar per kohe te gjate ne negociata duke dhunuar nen per nen vendimin e saj.
Por megjithe keto, duhet thene se edhe negociatat Kocias – Bushati u zhvilluan ne nje kohe kur perseri Greqia i njihte vetes 6 milje detare gjeresine e ujerave territoriale dhe Shqiperia 12 milje.
Keshtu qe, me vendimin e saj per te kaluar nga 6 ne 12 milje, Greqia i ka lejuar vetes ne raport me Shqiperine te ndryshoje rregullat e lojes ne mes te lojes, gje te cilen ne boten e qyteteruar nuk ka pale te interesuar por mendoj as dhe gjykate te pavarur qe mund te pranoje. Kete e pranojne vetem tradhetaret ose te mundurit!
Se dyti, krahasimi dhe perdorimi si argument nga zedhenesit zyrtar te qeverise dhe ata jo zyrtare te lloijt te Arben Malavites, Karlo Malavites dhe Ymer Çorapes i marreveshjeve te detit qe Greqia ka firmosur me Italine dhe Egjyptin me 12 milje ujra territoriale seicili vend, eshte thjeshte nje krahasim i te pakrahasueshmeve.
Kjo sepse hapsira detare qe ndan Italine me Greqine ndryshon me hapsiren detare qe ndane Shqiperine me Greqine ne detin Jon aq sa ndryshon gjeresia prej 70 km e kanalit te Otrantos me gjeresine deri ne 6 km te Kanalin e Korfuzit.
Kurse ne rastin e Egjyptit hapsira detare qe ndan Greqine me kete vend e Detin Mesdhe eshte qindra here me e madhe se sa hapsira qe ndane Shqiperine me Greqine.
Per te lare duart si pilati pas vendimit te qeverise greke, i cili zgjeron atdheun helenik me nje siperfaqe te njejte me te Thesalise, Zografi Bis dhe vasalet e te tij mashtrojne ne menyre te paturpshme se zgjerimi i kufirit detar nga 6 ne 12 milje nga Greqia nuk ka te beje fare me kufirin ujor shqiptaro-grek, e nuk ka te beje me marreveshjen e detit.
Nje genjeshter te tille te turpshme mund te beje vetem nje apatrid qe thote “ç’me duhet mua se çfare ndodh me vendin tim”, dhe ata te cilet per nje arsye apo nje tjeter pranojne te peshtyjne surratin e tyre.
Edvin Kristaq Zografi flet sikur Shqiperia nuk ka qindra km kufij detar me Greqine por sikur ndodhet diku ne veri te Ballkanit apo ne Afriken Qendrore dhe sikur nuk ka ekzistuar nje marreveshje dhe negociata te mevonshme per marreveshjen e Detit midis te dy vendeve.
Me kete rast i them Zografit Bis si dhe kriptove te tij si ai se:
Zgjerimi nga 6 ne 12 milje i kufirit detar nga Greqia, Shqiperia humbet vetem ne territor aq sa pushton det kalimi nga 6 ne 12 milje.
Keshtu, ne zonat me distance 12-24 milje, qe jane dhe zonat qe besohet se kane triliona euro depozita gazi dhe nafte, me zgjerimin e Greqise nga 6 ne 12 milje ato kalojne ne territorin e saj duke bere qe Shqiperia te humbase trilione euro nga ky zgjerim.
Per ata te cilet duan te dine te verteten, Shqiperia e cila ta zeme ne nje distance 18 km midis dy vendeve do te kishte te vetat 12 milje, tani do te kete vetem 9 milje dhe kjo humbje vazhdon gjer ne distancen 12 milje. Ne teresi, po te kemi parasysh hapesiren e kufizuar te saj ne detin Jon, Shqiperia humbet qindra e qindra km nga territori i saj aktual detar.
Ky vendim nuk ka asnje implikim per zonat si Kanali i Korfuzit ne vendet ku distanca eshte 12 milje e me pak. Kjo sepse ne kete rast secili vend do marre nga 6 milje ose barabarsisht me pak. Keshtu qe vetem apatridet ose injorantet mund te thone se vendimi i Greqise per te kaluar nga 6 ne 12 milje nuk ka te beje me ujerat territoriale apo territorin ujor detar te Shqiperise.
Ky vendim ka te beje jo vetem me territorin detar por edhe ate ajror te Shqiperise duke i shkaktuar humbje financiare vendit per shkak te spostimit te trafikut ajror ne hapsiren ajrore te Greqise.
Si perfundim, vendimi i Greqise per zgjerimin e ujrave territoriale ne detin Jon ka per Shqiperine, ne ndarjen e detit, kufirin shteteror dhe zonen ekonomike midis dy vendeve, hapesiren dhe korridoret ajrore krahasuar me marreveshjen e detit te arritur nga te dy qeverite ne vitin 2009, kohe ne te cilen Greqia njihte si ujera territoriale te saj 6 milje, efekte me pasoja te jashtezakonshme.
Me kete rast u bej thirrje autoriteteve te Greqise te mos shtrijne kete vendim ne raport me Shqiperine por te rikthehen tek ujdia e arritur me qeverite paraardhese dhe ti drejtohemi Gjykates Nderkombetare te Detit ne menyre qe te shnderrojme ujerat, qe na ndajne ne det, ne paqe, bashkepunimi te fryteshem midis dy vendeve dhe dy kombeve tona.
Në plazhet e jugut gjen plot alternativa, duke filluar që nga gjelltoret, sufllaqet, piceri, restorante, por edhe vendet” high class” ku si sipas xhepit mund të zgjedhësh… dhe pikërisht këtu gabojnë pushuesit, sepse nuk dinë të zgjedhin e kur u vjen fatura coroditen….
Me beso po deshe: Jugu jonë është po aq i bukur sa Maldivet, Bali, Miami etj me rradhë… kur jemi thuajse në fund të një sezoni turistik veror që çdokush e ka shijuar sipas mundësive të veta, ka dhe shumë syresh që ende u ka ngelur ora tek fotot e faturave, tek “ babëzia” e “ pronarëve” të plazheve që këta të fundit i ka “ babëzitur” shteti njeherë po nejse, ky është muhabet tjetër…Por cfarë pashë këtë vit në Dhërmi?
“ Më falni” njëherë që po i përmend emrin Dhërmiut sepsa ka shumë nga ata “atdhetar” që u bie pika kur ia dëgjojnë emrin, që thonë se u bie më lirë kur pushojnë jashtë, e se në Dhërmi apo Jalë e ha një vezë aq e kaq, e madje ka nga ata që pasi kanë ngrënë një levrek të egër ose një gjinkallë deti ankohen se u shkoi shtrenjtë: Sigurisht kur vjen për herë të parë në jug pasi e ha peshkun e egër me 8000 mijë lekë kg apo gjinkallën 10.000 lekë të bëjnë sytë xixa…. Por a e keni idenë me sa futet në kuzhinën e një restoranti një peshk i egër, apo një gjinkallë? Epo duhet ta keni përpara se ta porosisni, ta hani, e të shani pasi keni lëpirë dhe buzët…por kështu ndodh kur e ke sefte?
Tani për ata kam një pyetje: Sa u ka kushtuar një peshk në Greqi, apo një antipastë në Bali, apo një darkë në Maldive? A po, kemi këtu edhe Turqinë, sigurisht me një turizëm të mirëorganizuar dhe plot kulturë, por që atje përfundon duke u lar nëpër pishinat e resorteve sepse nuk e ka kurrë detin tonë…ku përtej kësaj nuk je “ i aftë” e nuk guxon të dalësh jashtë kornizës së rregullores së hotelerisë ku je, ndërsa ketu ti zotëri/zonjë të vjen dhe të kërkon cmim duke filluar nga cadra( ku nuk do t’ia dish fare se sa ai biznes ka paguar për hapësirën ku ti do të shtrihesh dhe për pastrimin e tij, por të dhimbset vetem 1000 lekëshi yt)
A ka probleme turizmi ynë? Sa të duash…
Në jug sigurisht ka pronarë biznesesh që vetëm për atë punë nuk janë, që i presin klientët tek dera pa minimumin e respektit e pa kurrfarë buzëqeshje,sikur jua ka për borxh, kur në të vërtetë duhet t’i rrijë gati e t’i jetë falenderues qe zgjodhi hotelin e tij/ saj… E madje shkon më tej, ku shumë të kërkojnë të bësh pagesën pa marrë frymë ende e pa fshirë djersën nga vapa zhuritëse… e di që të ka ndodhur edhe ty kështu…ama ka shumë të tjerë që të presin me qytetari, që të rrinë gati e ia dinë punës, që kanë respekt për ty si klient e bëjnë maksimumin të kalosh pushime të bukura….
Plazhet private dhe ato publike
Edhe në Greqi, Spanjë apo Itali mund te bësh plazh në vende publike me cadrën tënde dhe peshqir me vete sic ndodh rëndom, por kurrë nuk do t’i bënit në Dhërmi ato lloj pushimesh sepse këtu në vendin tuaj ju “ bie hunda” juve që shani orë e sekondë bizneset dhe plazhet e jugut…Të takon ty të zgjedhësh se ku do ta kalosh ditën tënde në plazh… jugu të ofron shumë mundësi, por nëse zgjedh të pushosh në një plazh publik të lutem merri me vete zhapat e shalqinit që ke konsumuar apo shishet plastike të ujit dhe të lëngjeve… Pse i le kështu në vendin tënd, ndërkohë që jashtë të dridhen leqet e këmbëve nëse hedh qoftë edhe një qese aty ku ke pushuar… Ti që krenohesh me pushimet në Spanjë apo Itali apo Greqi ( dhe mirë bën) a e ke lënë ndonjëherë paketimin e një ushqimi në breg, po bishtat e cigares, apo qesen e akullores e ke zhytur poshtë zhezlongut? Sigurisht që jo… ndërsa në Shqipëri e bëjnë dhe privati t’i pastron e në mëngjes kur kthehesh e gjen akull plazhin… Sigurisht edhe këtu do të thonë: “E ka për detyrë”… dakord e ka për detyrë, por mos ia nxirr për hundësh 800 apo 1000 lekëshit që i jep për të qendruar si njeri…..nëse nuk do të paguash apo të duket shtrenjtë shko pak më tej në një plazh publik, por mos u anko nëse të vrasin shpinën guralecet e mbi të gjitha mos e ndot sepse nuk ke asnjë të drejtë….
Në vijim të debateve pas vendimit të kryeministrit grek për të zgjeruar edhe me 6 milje hapësirën bregdetare, ish-zv/komandanti i Forcave Detare, Artur Meçollari, thotë se Shqipëria e ka zgjeruar vijën e saj bregdetare me 12 milje.
Sipas tij, nëse ne shqetësohemi se Greqia mund të vijë deri në Himarë, pse grekët nuk shqetësohen se mund të shkojmë deri në Korfuz.
Ai thekson se shtrirja detare bëhen vetëm në hapësirën ndërkombëtare të detit dhe jo tek vendet fqinj.
“Kur brigjet e dy shteteve gjenden përballë ose ngjitur me njëri-tjetrin, asnjë nga dy shtetet nuk ka të drejtë, përveçse kur ka një marrëveshje ndërmjet tyre, për ta shtrirë detin territorial përtej vijës mediane”, shkruan ai.
Kujtojmë që Meçollari u shkarkua nga detyra pak kohë më parë pas planeve për ceremoni celebrimi në anijen e Rojës Bregdetare.
Reagimi i plotë:
Nje interpretim per zgjerimin e detit territorial te Greqise dhe nenin 15 te UNCLOS 1982
Ne trembemi se me zgjerimin e detit territorial të Greqisë në 12 milje detare ujërat greke vijnë deri në Himarë.
PO GREKET PSE NUK TREMBEN QE NE E KEMI DETIN TERRITORIAL 12 MILJE DETARE DHE NUK KEMI VAJTUR NE KORFUZ?
Cili është kuptimi i nenit 15.
1) zgjerimi i detit territorial nuk mund te shtrihet pertej vijes delimituese dhe jo nuk mund te zgjerohen nga shteti bregdetar nese nuk ka nje vije delimituese. Shprehja “pervec rastit kur ka nje marreveshje midis tyre”, ka kuptimin qe deti territorial mund te shtrihet pertej vijes delimituese nese shteti fqinje ta lejon nje gje te tille me marreveshje. Pra te jep det territorial nga deti i tij me marreveshje.
Le te marrim rastin konkret. Ne vitin 2008, Shqipëria shfuqizoj gjerësinë e detit territorial 12 milje, e cila nënkupton ZERO, nese nuk e ke te deklaruar. Ne vitin 2012 rikthyem me ligj gjerësinë e detit territotial 12 milje detare, por nuk i morëm asgjë Greqisë, pasi zgjerimi i detit territorial behet brenda vijës delimituese ne drejtim te detit ndërkombëtar. Mire ne qe shqetesohemi se Greqia do na vij ne Himare po e zgjeruan detin 12 milje detare, po greket pse nuk shqetesohen se ne kemi shkuar ne Korfuz pasi e kemi 12 milje detare?
UNCLOS 1982, Neni 15
Delimitimi i detit territorial ndërmjet Shteteve me brigje përballë ose ngjitur. Kur brigjet e dy Shteteve gjenden përballë ose ngjitur me njëri-tjetrin, asnjë nga dy shtetet nuk ka të drejtë, përveçse kur ka një marrëveshje ndërmjet tyre, për ta shtrirë detin territorial përtej vijës mediane çdo pikë e së cilës është e baraslarguar nga pikat më të afërta të vijave bazë nga të cilat matet gjerësia e detit territorial të secilit prej dy Shteteve. Megjithatë, dispozita e mësipërme nuk zbatohet kur, për shkak të ndonjë titulli historik ose rrethanave të tjera të veçanta, është e nevojshme që delimitimi i detit territorial të dy Shteteve të mos bëhet sipas mënyrave të mësipërme.
Kreu i Partisë Demokratike, Lulzim Basha, i është përgjigjur menjëherë deklaratës së kryeministrit Edi Rama, mbi pretendimet dhe ironitë e tij, lidhur me kërkesën e Greqisë për zgjerimin me 12 milje në detin Jon.
Me anë të një statusi në Twitter, Basha i kërkon Ramës që të bëjë transparencë lidhur me negociatat me Greqinë.
“Leri dërdëllitjet prej rrugaçi Edi Rama. Bëj transparencë çfarë po ndodh me negociatat për detin”, – u shpreh Basha.
“Historitë me sapun ruaji se do të duhen më vonë…,”- shkroi Basha, teksa i është përgjigjur kështu kryeministrit Rama, mbi çështjen e diskutueshme të detit.
Shqiptarët kanë për kryeministër një individ, i cili asnjëherë nuk ka qenë me shqiptarët. Tani, po ky, mendon se ka forcë që të tjetërsojë territor shqiptar, dhe jo pak, por 12 milje detare. Të gjithë këta, janë një bandë që, pasi i vodhën shqiptarët dhe grabitën pasuritë e Shqipërisë, po duan të shesin edhe territor.
I.
Ku i ka hartat, dhe ku janë ekspertët për marrëveshjen që kërkon të bëjë kryeministri Rama?
Kryeministri thotë se është e drejta detare ajo që ia jep Greqisë këtë territor, po mirë: po Shqipërisë kush ia ka dhënë këtë territor?
Nëse ta jep E Drejta Ndërkombëtare, pse duhet marrëveshja me Shqipërinë?
Pse nuk ju flasin ekspertët shqiptarëve për këtë çështje?
Ku e njeh Rama të Drejtën Ndërkombëtare dhe hartografinë! Dhe, ai, as që e di që gjithçka e tillë është profesion.
Il.
Të gjitha këto ndodhin, sepse kjo marrëveshje e Ramës ka nëntekst të kuptueshëm: kryeministri socialist Rama, i trembur nga reforma antikorrupsion, po kërkon, që tani, të përfitojë azil politik në Greqi. Shkurt, ai kërkon t’i shesë territor shqiptar Greqisë në këmbim të azilit të tij politik në Greqi, që t’i shpëtojë kështu akuzës që pritet t’i ngrejë SPAK.
Po politika amerikane, a do ta lejojë këtë skandal, në një kohë kur ishte ajo që i kërkoi opozitës antiberishë prishjen e marrëveshjes Shqipëri-Greqi për detin, me padi në Gjykatën Kushtetuese?
Rama, i detyruar nga politika amerikane, e nënshkroi atëherë edhe ai padinë në Gjykatën Kushtetuese, kundër paktit Berisha.
Po tani?
Ja pyetjet, të cilave duhet t’u përgjigjet kryeministri aktual:
Ku ndryshon pakti Berisha nga pakti Rama për detin me Greqinë?
Ku janë hartat profesionale të shkallëzuara në perfeksion?
Përse, deri tani ai territor prej 12 miljesh detare ka qenë një territor shqiptar?
Këto 12 milje sipërfaqe detare, janë sovranitet territorial, apo shelf kontinental?
Mund të ketë dhe dhjetë pyetje të tjera si këto, por ne nuk ka çfarë na duhet, se ne shqiptarët kemi një aksiomë patriotike, e cila na thotë: sa herë tradhëtia kombëtare shet territor shqiptar te fqinjët pushtues tokash shqiptare, në Tiranë ngjallet Avni Rustemi. Edhe Esat Toptani, në Paris, me azil politik ishte.
Atëherë?
Zoti Ruçi, shpjegoja mirë Ramës këtë aksiomë, sepse, në Labëri ajo ka dalë.
Nënkryetari i LSI-së, Petrit Vasili ka hedhur akuza në drejtim të Qeverisë dhe Kryeministrit Rama se nuk kanë informuar publikun për marrëveshjen me detin me Greqinë.
Në Facebook Vasili shkruan se ky është një akt pabesie ndaj vendit.
Për të, reagimet e Qeverisë kanë qenë gjithmonë të frikësuara dhe të drojtura, dhe pas atyre të Greqisë.
Postimi i Vasilit:
Mungesa e transparencës për Marrëveshjen e detit si provë pabesie e Ramës!
Është fakt i pakundërshtueshem që debati, dyshimet e forta dhe hamendjet gjithëfarësh për Marrëveshjen e Detit ndizen gjithmonë pas deklarimeve publike të Greqisë Zyrtare.
Asnjëherë Kryeministri dhe Ministri i Jashtëm Rama nuk i kë prirë me informacion për publikun për zhvillimet e procesit të negocimit te Marrëveshjes së Detit.
Asnjëherë nuk ka qenë shqiptarët që informohen të parët nga qeveria e tyre për këtë Marrëveshje.
Gjithmonë reagimi i Ramës dhe Qeverisë ka ndjekur nga pas reagimet e Athinës zyrtare.
Reagimet e Qeverisë kanë qenë gjithmonë të friksuara, të drojtura tamam si të zenë ne faj apo aq më keq me presh në dorë në një akt pabesie nda vendit.
Kontrasti me reagimet eksplozive në vitin 2009 kundër Marrëveshjes së Detit te asaj kohe janë si dita me natën në raport me këto të sotmet.
