Kuriozitete

As diktatura nuk i ndryshoi
Shumica e fshatrave në Shqipëri, kanë emra me kuptime traditash, profesionesh, objektesh e produktesh natyrale të huaja dhe shumë pak prej tyre kanë emra shqiptar, sidomos zonat në kufirin tokësor grek e sllava, por dhe në zonat brenda vendit.

Me mendimim për të shuar kurizitetin për gjëra që ndoshata nuk dihen, sot po publikojmë origjinën e ermave të fshtarave në Berat e Skrapar, të cilët në masën 90% janë emërtesa në gjuhën sllave, madje edhe katër qytezat e këtij qarku, kanë emra sllavë si Kuçovë, Uznovë, Poliçan dhe Çorovodë. Emri Poliçan vjen nga sllavishtja “fushë e pjerrët”, por dhe emri Çorovodë vuen nga sllavishtja dhe ka kuptimin “Uji i zi”

Fshatrat në Skrapar e Berat kanë emra titpik sllav si Terpan, Drobonik, Qereshnik, Rehove, Vodicë, Çepan, Drenovicë, Samatic, Polizhan, Vokopol, Bistrovic, Karkanjoz, Gjogovicë, Dobrenj, Roshnik, Gjergjov, Bogovë, Blezenc, Dobruzhë, Bilç, Gjoroven, Galin, Mbreshtan, Sinjë, Çorogjaf, Velabisht e shume emra të tjerë.
Këto emra janë vendosur qindra vite më parë prej “bredharakëve” sllavë nëpër Shqipëri, shumcia e ët cilëve “nguleshin” në zona të pa banuara dhe krijonin fshtara sipas fiseve, mjediseve e objekteve natyrore, të emërtuara në gjuhën e tyre dhe të tilla kanë mbetur edhe pse evadimet sllave kanë ikur prej andej 200 e ca vite më aprë.

Emrat sllavë të fshatarve në Berat e jo vetëm në Berat, “çuditërsiht” nuk i ndryshoi as regjimi komunist, por i la siç ishin, ndërkohë që Greqia, në vitin 1936 i ndryshoi të gjithë emërtimet e fshatrave dhe qyteteve të saj që kishin emra sllavë, madje edhe në Dropull në Jug të Shqipërisë, duke zëvendësuar me emra grekë./Pamfleti

Një fole breshke, e njohur me emrin shkencor “caretta caretta”., është gjetur për herë të parë nga biologët, ndërsa vendi i folenizimit të vezëve mbahet sekret. Kërkuesit shkencorë në Shqipëri thonë se ky është rast i rrallë, por fatlum për ta.

Ishte një mësues, ai që njoftoi për gjurmët e çuditshme në rerë. Studiuesit zbuluan që ato i përkisnin breshkave detare, e cila kishte dalë për të lëshuar vezë.

Kjo nuk është evidenca e parë për folenizimin në Shqipëri, pasi në 2017-n janë gjetur të vegjël në gjirin e Drinit dhe në 2010-n vezë në fund të një vaske në Patok, ku mbahej një breshkë e marrë në studim.

Breshkat e detit kanë 110 milionë vite që notojnë në oqeane dhe dete.

Gjatë kësaj kohe, ato nuk kanë pësuar ndryshime. Janë aq të vjetra sa edhe dinosaurët, por ndryshe nga ata, breshkat jetojnë edhe sot. Kjo specie klasifikohet në rrezik zhdukjeje në rang global.

Prof. Doc. Idriz Hazhiu ka 47 vjet që merret me studimin e breshkave të detit, por kurrë nuk kishte parë folenizimin në Divjakë.

hpesh kemi dëgjuar lajme të çuditshme nga Elbasani, sidomos sa i takon kafshëve me shumë gjymtyrë apo me dy koka. Por këtë herë bëhet fjalë për një gjë ndryshe, një pemë të veçantë.

Në Elbasan ekziston pema që prodhon gjak. Bëhet fjalë për një dru shekullor që ndodhet mes fshatrave Zavalinë të Elbasanit dhe Kabash të Gramshit. Pema prodhon fruta të ngjashëm me manat, por brenda këtyre frutave të vegjël ka lëng flakë të kuq si gjaku. Sipas banorëve, fruti është i ëmbël dhe me një shije të veçantë.

Të moshuarit e lidhin atë me disa besëtytni si “pema me gjakun e Krishtit”, apo të tjerë me “kurbanin e Muhamedit”. Por për ata që kanë mësuar në shkollë, ai nuk është gjë tjetër veçse një man i zi.

Pavarësisht këtyre, frutat e pemës konsiderohen me vlera të larta për shëndetin dhe, për shkak të ngjyrës, kjo bëhet akoma më e besueshme. Është koha kur frutat janë pjekur, dhe mjaft banorë drejtohen për tek “pema e gjakut” për të shijuar frutat dhe për të konsoliduar shëndetin.

Ishte e fiksuar pas rrobave në tregun e vjetërsirave dhe shkonte pothuaj çdo ditë.

Ky ves, në këto vite është shoqëruar edhe kosto financiare, e madje ishte kthyer në konflikt për shtëpinë.

Por E.B. me banim në Elbasan i ka rënë “lotaria rome” këto ditë. Si përherë, edhe këtë radhë ajo nuk po kthehej duarbosh. Kishte blerë një xhaketë firmato për ta përdorur në dimër.

Madje, kishte zhvilluar edhe një debat me romen se nuk po ia ulte pak çmimin edhe pse ishte kliente e përhershme e saj. Gruaja që shiste i thotë: Po vjen dimri dhe xhaketat më ecin. Plus e ke firmato e mos i bëj naze, se të rri në trup edhe mirë”.

E inatosur pak me çmimin, personi me iniciale E.B. është kthyer në shtëpi. Ka vendosur që ta lajë, por i ka kontrolluar instiktivisht xhepat para se ta fusë në lavatriçe. S’u ka besuar syve. Në njërin xhep ka gjetur një unazë. Po. Një unazë të vërtetë dashurie.

Argjend i bardhë me një gur në kurorë, punuar bukur, ndoshta me porosi. Gruaja nuk u ka besuar syve. Madje, fillimisht nuk ka qenë e sigurt për thesarin që ka gjetur. Ka kujtuar se ishte një nga ato unazat e zakonshme rome, që imitojnë gjëra të shtrenjta. Ndaj ka nxituar shpejt tek argjendari. Atje ka mësuar se zotëronte një unazë me gur swarofski. Një unazë që kushtonte të paktën 500-600 mijë lekë të vjetra. Pastaj e gëzuar është kthyer dhe ka festuar në familje.

Një objekt misterioz është gjetur rastësisht në malet e Sharrit në Kosovë (mbi 2000 metra lartësi mbidetare), nga fotografi shqiptar Ismet Smaili

Sipas Mediave polake ky objekt duket si një transformator, por është i mbështjellë me gur e që duket se ka patur një formë të rregullt gjeometrike 8 këndore, por është dëmtuar.

Ekzaminimi laboratorik dhe një dokumentar televiziv është në proces për të gjetur vjetërsinë se kur u krijua ky mekanizëm.

Ismeti dha një mostër të gurit për analizë dhe u konstatua se ky gur është jo më pak se 20.000 vjet i vjetër. Ky objekti misterioz nga thellësia e shekujve mund të hedhë dritë mbi origjinën e qytetërimit njerëzor, natyrisht, në qoftë se ajo hulumtohet zyrtarisht nga shkencëtarët të cilët do të konfirmojnë faktin se ky është një transformator elektrik i prodhuar 20.000 vjet më parë, shkrujajnë mediat polake.

Mediat polake kanë bërë edhe përshkrimin për Malet e Sharrit ku thuhet se janë një nga vargjet më të mëdha malore të vendosura në Gadishullin Ballkanik. Gjatësia e tyre është më shumë se 200 kilometra, dhe kjo Ridge në një kuptim të caktuar bashkon Maqedoninë, Kosovën dhe Shqipërinë, ai kalon të gjitha këto territore në të njëjtën kohë.

Pushuesit në Shëngjin kanë mundur të fusin në “rrjetën e tyre” një krijesë të çuditshme.

Ata thonë se nuk e kanë idenë se çfarë mund të jetë kjo lloj krijese, por iu duket shumë interesante dhe kanë preferuar ta mbajnë për pak kohë në një kovë me ujë. Nga mënyra se si lëviz, ngjan me kandilët e detit, por diferencohet nga ta për shkak të ngjyrës që ka.

Përgjithësisht, kandilët janë të bardhë dhe pak më të rrumbullakosur se kjo krijesë ngjyrë kafe. Ndoshta është një gjallesë shumë normale e detit, por banorët e zonës, të cilët njëkohësisht janë edhe pushues në plazhin e Shëngjinit, thonë se nuk kanë parë kurrë një krijesë të tillë në këto ujëra.

Gjatë verës, shumica e njerëzve duan të shkojnë në plazh për t’u çlodhur apo për të shpëtuar nga vapa. Megjithatë, deti e në raste të tjera oqeani, mbartin rreziqe.

Rrymat ujore janë rreziku kryesor për “banorët e plazhit”, të cilat mund të sjellin pasoja fatale. Sipas statistikave për SHBA-në, rrymat janë afërsisht 100 për qind shkaktar të mbytjeve dhe për 80 për qind të shpëtimeve. Megjithatë, specialistët e fushës ofrojnë disa këshilla për frekuentuesit e plazheve.

1- Kur vala përplaset në një plazh, vala e mëparshme duhet të shkojë diku dhe rrjedha e tyre e kanalizuar në det është ajo që shkakton rrymat. Madhësia e tyre ndryshon. Rrymat zakonisht lëvizin deri në 1 metër, por ato mund të arrijnë edhe deri në 3 metër në sekondë, e cila është aq e shpejtë saqë nuk mund ta kalojë as një notar olimpik.

Kur një person përfundon në një rrymë të tillë të fuqishme, paniku mund ta nxisë ata të bëjë përpjekjen e gabuar duke notuar kundër saj për të dalë në breg. Është njësoj sikur një punë rutinë ta bëni duke u rraskapitur. Në vend që të rezistoni, mënyra më e mirë për të dalë është ta merrni diçka si rutinë; në çdo drejtim, por përpara.

Nëse e gjeni veten në mes të rrymës, filloni duke orientuar veten, ndërsa rrini me qetësi në ujë. Pastaj notoni paralelisht me bregun derisa të jeni jashtë tij. Shihni vendin ku një valë thyhet dhe kjo tregon se ajo po rrjedh në drejtim të plazhit.

Nëse nuk mund të përparosh, vazhdo të shkosh me ujë dhe të përpiqesh të tërheqësh vëmendjen duke tundur krahët. Njerëzit shpesh mbyten duke u përpjekur për të shpëtuar dikë tjetër.

2- Rrymat mund të ndodhin në çdo plazh përfshirë edhe në liqene. Këto rryma shpesh grumbullojnë rërë në breg. Uji që ngjitet bashkë me rërën, gjen shteg për t’u rikthyer sërish në det. Shpesh, rrymat krijojnë kanale pa valë larg në thellësi.

Fotoja më poshtë tregon një grafik se si ndodh. Në këtë rast mund të shikosh ikjen e rrymës duke parë mbeturinat ose bulëzat e ujit që largohen.

3- Shpesh uji në një rrymë mund të duket i qetë dhe njerëzit nuk ngurojnë të ngrenë çadrat e tyre pikërisht në këto vend. Shumica e njerëzve në një plazh në Florida për shembull, kishin vendosur batanijet e tyre përpara një rryme aktive dhe kur u pyetën pse zgjodhën atë vend, shumica e tyre mendonin se ishin më të sigurt, sepse ujërat ishin më të qeta.

Për shkak se rrymat shtytëse fluturojnë afër sipërfaqes, ato duken të dëmshme. Por, e kundërta është e vërtetë, pasi të tilla valë zakonisht të nxjerrin në breg ndërsa rrymat e thyera të mbajnë larg tij.
Fotoja më poshtë tregon një rast të tillë dhe pika C tregon si krijohet një kanal.

4- Rrymat normale janë të menaxhueshme, por ndonjëherë oqeani ose deti është tepër i zemëruar. Në SHBA për shembull, meteorologët paralajmërojnë njerëzit për stuhitë detare dhe jo vetëm në Shqipëri nuk ndodh shpesh, por gjithmonë duhet t’i merrni parasysh paralajmërimet dhe kur ju thuhet mos notoni, mos e bëni.