Kuriozitete

Irisi / Lulja mahnitëse që ilirët i dhuruan botës

Të gjithë e njohin si Irisi i Ilirisë – Iris Illyrica, një lule e familjes botanike Iridaceae me vendlindje në tokat historike të Ilirisë së lashtë.
Irisi Ilir është një nga dëshmitë më të bukura të kësaj zone të famshme ballkanase që mbulon Shqipërinë, Kroacinë, Kosovën, Bosnjën, Malin e Zi, Maqedoninë dhe disa zona të Serbisë.

Irisi Ilir edhe sot e kësaj dite rritet në gjendje të egër dhe natyrale në të njëjtat pllaja si edhe mijëra vite më parë dhe provon trashëgiminë e famshme të të parëve të shqiptarëve.

Ilirët e lashtë e konsideronin Irisin një bimë mjekësore me vlera të shumta për një sërë problemesh shëndetësore përfshirë dhimbjet e kokës.

Bima e Irisit Ilir besohej gjithashtu të kishte aftësi të nxiste abortin. Pjesë të kësaj bime janë përdorur në lashtësi kundër djersës dhe në përgatitjen e parfumeve.

Bima rritet deri në 40 centimetra lartësi. Lulëzon nga Maji në Qershor dhe ka nevojë për dritën e diellit. Kërkon një tokë me lagështi mesatare, pjellore dhe të kulluar mirë.

Kjo bimë prodhon fara shumë rrallë. Zakonisht prodhon dhjetë fara që piqen në vjeshtë.

Bima e egër Ilire besohet të ketë qenë pikënisja e shumë varieteteve të kultivuara të Irisit që sot zbukurojnë kopshtet dhe hapësirat tona në verë dhe pranverë.
Historianë të lashtë shpjegonin që Irisi më i mirë vjen nga Iliria e lashtë.
Në Mesjetë, kultivuesit e kësaj bime kaluan përtej Adriatikut e rritën atë edhe në Itali.

Zona e Firences së lashtë kishte Irisin si simbol të saj- në mburojat e tyre ushtarët mbanin një Lili të bardhë ose Iris – gjë që tregon se qyteti ishte i famshëm për rritjen e këtyre luleve të ardhura nga brigjet e përtej Adriatikut.

Bima në fjalë mban emrin e perëndeshës së ylberit “Irisit” dhe si rrjedhojë lulja ka një bukuri dhe ngjyra të pashoqe.

Në lashtësi, Irisi ishte një simbol i fuqisë dhe madhështisë. Tre petalet e Irisit ishin simbole të besimit, zgjuarsisë dhe trimërisë.

Kultivimi i kësaj lule ka rezultuar në zbulimin e disa varieteteve të Irisit me reputacion të lartë për vlerat medicinale. Rrënjët e thata të Irisit përmbajnë një vaj esencial me aromë vjollce.

Ato përdoren në parfume, pastë dhëmbësh dhe produkte të tjera kozmetike si dhe në krijimin e një potpurie erëzash me aromë të shumëfishtë.

Rrënja e thatë e Irisit ka veti anti-inflamatore dhe si rrjedhojë përdoret për të shëruar problemet me fytin dhe dhimbjet e kokës nga sinoziti.
Metodat e përgatitjes dhe doza e caktuar
Rrënja e thatë e Irisit përdoret për të ruajtur aromën në pudra dhe produkte kozmetike të bëra në shtëpi.

Historikisht, njerëzit e kanë konsumuar rrënjën e thatë të Irisit në formë pluhuri ose si infusion nëpër tretësira. Por në kohët moderne, përdorimi i rrënjës së thatë të Irisit është tërësisht kozmetik.

Vaji i Irisit përdoret duke përdorur pluhurin e rrënjës së thatë të Irisit në avull.

Ky vaj ka një aromë intensive dhe shumë delikate të vjollcës së freskët dhe kushton shumë shtrenjtë.

Përdoret për përgatitjen e aromave më luksoze, por edhe parfumeve me bazë vjollce.

Ekstraktet e Irisit kanë aftësinë të forcojnë aromën e elementëve të tjerë që përdoren në krijimin e një parfumi./AgroWeb.org

Irisi / Lulja mahnitëse që ilirët i dhuruan botës Read More »

Qyteti fare pranë Shqipërisë ofron 2000 euro që të jetoni në të, kjo është arsyeja

Shpesh dëgjojmë që flitet për vende të cilat japin para në mënyrë që të jetoni në to. Ndër më të famshmit është Alaska e pasuar edhe nga vende tjera, qytete apo komuna të vogla.
I radhës është Candela, një qytet i vogël mesjetar në Puglia të Italisë, i cili me nismë e kryebashkiakut Nicola Gatta ka gjetur një zgjidhje praktike për shtimin e popullsisë.

Nicola Gatta është shprehur për CNN:

Unë punoj çdo ditë me pasion dhe përkushtim për ta sjellë Candelën përsëri në shkëlqimin e tij të lashtë. Deri në vitet 1960, udhëtarët e quanin ‘Nap’liçhie’ (Napoli e vogël), për shkak të rrugëve të mbushura me udhëtarë, turistë, tregtarë dhe gumëzhimat e tyre”.

Për të rimarrë madhështinë e humbur të qytetit, kryebashkiaku Gatta po ofron deri në 2,000 euro për të inkurajuar njerëzit që të zhvendosen atje.

Këto ditë, lëvizja napolitane është zëvendësuar nga heshtja e kodrave të gjelbëruara dhe pyjet e paprekura përreth tij.

Kishat që qëndrojnë në çdo qoshe të rrugës mbushen vetëm për të festuar shumë pak lindje që ndodhin këtu, ose shumë funerale për banorët e moshuar.

Ky labirint i rrugëve piktoreskë dredha-dredha, ndërtesat barokore dhe kalimet e harkuara është në rrezik të kthehet në një qytet fantazmë. Shumica e të rinjve kanë ikur në kërkim të një të ardhme më të ndritur gjetkë, duke lënë pas pleqtë.

Megjithatë, Gatta është në një kryqëzatë të dëshpëruar për të shpëtuar Candelan nga vdekja.

Ka dhjetëra shtëpi të bardha verbuese me tarraca panoramike dhe ballkone me zbukurime të cilat rrinë bosh, duke pritur që të mirëpresin banorët e rinj.

Kriteret e veçanta

Për të joshur të ardhurit duke përfshirë të huajt, Këshilli bashkiak i Gatta-s ka hapur arkën e saj me shpresën për të rritur banorët e qytetit.

Stefano Bascianelli, njeriu i djathtë i kryetarit të bashkisë shpjegon:

Kështu ofron: 800 euro për teke, 1,200 euro për çifte, 1,500 deri 1,800 euro për familjet me tre anëtarë dhe mbi 2,000 euro për familjet nga katër deri në pesë persona.”

Gjithashtu mund të ofrohen kredi tatimore për deponimin e mbetjeve urbane, faturat dhe fidanishtet.

Ekzistojnë tre kërkesa kryesore për të marrë paratë: Banorët e rinj duhet të bëhen rezidentë në Candela, të marrin me qira një shtëpi dhe të kenë një punë me një pagë prej së paku 7,500 euro në vit.

Bascianelli thotë:

Ne nuk duam që njerëzit që vijnë këtu duke menduar se mund të jetojnë nga të ardhurat e bashkisë, të gjithë banorët e rinj duhet të punojnë dhe të kenë të ardhura”, thotë

Gjashtë familje nga Italia veriore janë vendosur tashmë dhe pesë të tjerë kanë aplikuar për të lëvizur.

Avantazhet

Fotografi Francesco Delveçhio shprehet:

Qyteti ka një mënyrë jetese të qetë dhe të thjeshtë. Nuk ka turma njerëzish, është shumë e thjështë të lëvizesh, s’ka trafik, s’ka smog.”

Megjithëse nuk ka përfituar nga bonusi, ai është bërë një ambassador për pasuritë e qytetit.

Ne jemi në kryqëzimin e tre rajoneve të mrekullueshme italiane: Campania, Basilicata dhe Molise, me të gjitha mrekullitë që ofrojnë keto rajone”.

Vendasit janë të hapur dhe mikpritës, të lumtur për të jetuar në harmoni me të sapoardhurit në qytet.

Disa nga plazhet më të mira të Pulias janë vetëm një orë larg nga qyteti, ndërsa “Trasonna”, një rrugicë e gjerë 35 centimetra është kthyer në një atraksion turistik.Vendasit krenarë thonë se kjo është rruga më e ngushtë në Itali.

“Cilësia e jetës këtu kap majat. Nuk ka patur një krim në 20 vjet,” krenohet me Bascianelli.

Qytetit i është dhënë një restaurim mjaft cilësor, i lili i ka dhënë qytetit një shkëlqim të ri. Pallatet të vjetra janë restauruar, rrugët dhe sheshet janë tani të hapura për turistët.Paratë publike përdoren për të financuar grupet folklorike të kostumeve, zjarreve spektakolare dhe festivaleve, për të rimarrë traditat dhe mitet e lashta.

Çdo vit, zhvillohet një infiorata e gjallë (artet me lule), me artistë që krijojnë tapete me petale lulesh që mbulojnë trotuaret.Candela qëndron në zemër të asaj që njihet si “hambari i Italisë” dhe Festivali i Grainit sjell përsëri botën e humbur të bujqësisë dhe blegtorisë përmes paradave të traktorëve dhe makinave pluguese.

Ndërkohë, banorët e rinj mund të marrin pjesë në një turne një javore magjepsës përgjatë rrugës me terren të egër të Tratturo Regio që lidh Candela me qytetin bregdetar të Pescasserolit në Abruzzo, ku jetasa u zhvendosë nga tokat e larta në ato të ulëta, ndërkohë që stinët ndryshuan.Ka gjithashtu plane për të hapur një muze të lodrave dhe një sallë ekspozite të veshjeve mesjetare.

Mrekullitë e dimrit

Gatta gjithashtu ka bërë shtëpinë e Shndritshme të Santa Claus, e cila tregon historinë e frymëzimit të legjendës së Krishtlindjes, Shën Nikollës, mbetjet e të cilëve mendohet të jenë të mbytur në qytetin e afërt të Barit.Ai paguan aktorë të veshur si Santa Claus dhe elfet e tij për të treguar këtë histori në një ndërtesë trekatëshe e cila ekziston që nga viti 1600, ata janë aty për një muaj të tërë, kjo bëhet për të kënaqur fëmijët.

Bascianelli thotë:

Gjatë verës është e lehtë të ketë turistë të rastit, por gjatë dimrit është e vdekur, dhe për te tërhequr vëemendjen e turisteve duhen ngjarje të jashtëzakonshme që mund të joshë njerëzit edhe ne të ftohtë edhe në dëborë.”

Çdo kat i kësaj ndërtese ka dhoma gjumi me dyshekë të butë dhe drita të ndritshme ku Santa fle dhe i përshëndet fëmijët që i sjellin letra. Ka një punëtori të madhe ku elfët bëjnë lodra.Pemët e Krishtlindjeve të shndritshme, slitat të mbushura me lodra janë kudo, ashtu siç janë edhe era e mirë e biskotave të pjekura dhe tingujt e muzikes festive qe janë bere himne tani.

Ushqimi i parajsës

Ushqimi i Candelës është gjithashtu një nga pikat kryesore të tij, dhe qyteti pret “Taste Candela”, një turne ushqimesh dhe verërash që mbahen çdo verë në qendrën historike të qytetit.Çdo stand përmban salcice vëndase të shijshme, panine me djathë dhe brusketa me vaj ulliri. Panairi më i këndshëm është Sagra dell’Oreçhietta, duke festuar me makaronat e famshme të Pulias, të bëra vetë, ne forme veshi. Ndërsa është bërë traditë tani më, servirja e tyre me ragu zarzavatesh, derrit të egër, lepuri ose fazani.

Delveçhio thotë:

Kjo është mënyra më e mirë për të shijuar oreçhiette: ragùja ngjitet në mënyrë perfekte në sipërfaqen e lëmuar të makaronave dhe nuk pikohesh.”

Specialitet tjetër është janë kërmijtë e quajtur ciammaruche si dhe asparagu i butë. Tingëllon si një qytet ku do të donim të gjithë të jetonim?

Qyteti fare pranë Shqipërisë ofron 2000 euro që të jetoni në të, kjo është arsyeja Read More »

Hëna e zezë/ Meri paralajmëron këtë shenjë horoskopi për luftë ekzistence

Astrologe Meri njofton se kundërshtimi i planetit “Mërkuri” me Hënën e zezë dhe “Marsin” do sjellë një përballje vlerash, shpërbërje ose ndarje. Lidhja me të shkuarën dhe mos shkëputja dot prej saj mund të jetë momenti më i vështirë duke sjellë kujtime të vështira, frikë dhe pasiguri.
E kaluara dhe njerëzit që kerkojne të na mbajnë aty mund të na çojnë drejt një cikli faull në jetën tonë, njofton Meri.

Shigjetarin Meri e paralajmëron se do i kthehet luftës për ekzistencë dhe nuk përjashtohet mundësia që të bien poshtë pas një ngritjeje lart.

“Shigjetari do duhet ti kthehet edhe nje here luftes per ekzistence pasi ngritja larte ka disa faza ku renia poshte nuk perjashtohet”, njofton Meri.

Hëna e zezë/ Meri paralajmëron këtë shenjë horoskopi për luftë ekzistence Read More »

“Si në 1967-ën!” Parashikimi i frikshëm i një viti më parë për tërmetet

Një tërmet i fuqishëm shkundi Tiranën dje paradite, por është ndier i fortë edhe në disa qytete të tjera të vendit, si Durres, Fier, Vlorë, Shkodër.

Lëkundjet kanë shkaktuar panik te banorët në Tiranë, të cilët kanë lënë shtëpitë dhe zyrat e kanë dalë në rrugë. Tërmeti ka shkaktuar edhe probleme me internetin dhe telefoninë në vend.

Ndërkohë, kujtojmë se një vit më parë kur Shqipëria u përfshi nga zjarret e shumta, kreu i Emergjencave Civile, Shemri Prençi, gjatë një konferencë për shtyp, paralajmëroi se pas zjarreve vendi rrezikon tërmete si ato të vitit 1967.

Ai u shpreh se “pas një vere të nxehtë lind një problem i rrezikshëm… së pari do të kemi parasysh që periudha e ripërsëritjeve të tërmeteve është me kohë dhe limite të përcaktuara. Duke llogaritur tërmetet e vitit 67 në periudhën e kthimit një herë në 50 vite, ne përkojmë me rrezikshmërinë e lartë të tërmeteve në Shqipëri në të dy korridoret Elbasan, Tiranë, Shkodër, Dibër, Korçë etj”.

Sipas tij “ne duhet të jemi të kujdesshëm në raport me situatat e pritshme, kanë nisur lëkundjet e para në rajonin e Elbasanit, kryesisht në Qukës. Do t’i lutemi Zotit të mos ketë pasoja por ne duhet të jemi të përgatitur sepse ekziston rreziku i tërmeteve në 2017 dhe në fillim të 2018 siç parashikohet dhe nga Gjeoshkenca”.

Në 30 nëntor 1967 u përshi nga tërmetet zona Dibër-Librazhd, duke shkatërruar 177 fshatra, ku gjetën vdekjen 12 veta dhe 174 të tjerë u plagosen. Karakteristike e këtij tërmeti është thyerja e tokës me gjatësi mbi 10 kilometra e zhvendosja vertikale e dheut deri në 50 centimetra.

“Si në 1967-ën!” Parashikimi i frikshëm i një viti më parë për tërmetet Read More »

9 kokrra mjaftojnë! Çfarë do ndodhë në të ardhmen me ju, zbulojeni me anë të misrit

Ka metoda të ndryshme, të vjetra, për gjoja parashikimin e fatit, duke filluar nga shpatulla e pulës, filxhani i kafesë, fasulet, por edhe misri

Mendohet se parashikimi i fatit në misër e ka prejardhjen nga populli i lashtë amerikan vendas i inkasve, ku misri konsiderohej bimë e shenjtë, simbol i universit dhe dhuratë e perëndeshës Nënëmadhe

Për parashikimin e fatit me anë të misrit duhet të përzgjidhet një shtalb i bukur, i shëndetshëm, me tetë rreshta vertikalë. Nga ai merren 41 kokrra dhe vendosen në një grup, ku mbi ta vendoset një shenjë e personit të cilit i parashikohet e ardhmja (ndonjë pe nga rrobat, qime, pullë). Më pas, me dorën e djathtë kokrrat e misrit përzihen tri herë, fryhet në to dhe thuhet ndonjë fjalë magjike.

Pasqyra e fatit

Më pas grumbulli i kokrrave ndahet në tri grupe më të vogla, nga të cilat numërohen nga katër kokrra. Pjesa e mbetur nga tri grupet renditet nga e majta në të djathtë dhe kjo paraqet rendin e parë.

Rendi i dytë formohet ashtu që kokrrat e mbetura të misrit përsëri tubohen, përzihen dhe ndahen në tri grupe, ku më pas numërohen nga katër kokrra. Nga pjesa e mbetur fitohet rendi i dytë, i cili po ashtu renditet nga e majta në të djathtë. Edhe për rendin e tretë vlen rregulla e njëjtë si edhe për dy rendet e mëparshme.

Rendi i parë i kokrrave të misrit quhet pjesa fillestare (apo ballore), rendi i dytë mesi, derisa rendi i tretë quhet prag. Grumbulli në anën e majtë paraqet rendin femëror, e në të djathtë mashkullor. Grumbulli në mes quhet zemër. Nga këto nëntë grupe jepet përgjigja vetëm në një pyetje, e për çdo pyetje të re, misri duhet të renditet përsëri.
Shenjat e mira:

Kur në pjesën fillestare formohen tri grupe me gjithsej nëntë kokrra, pa marrë parasysh se sa kokrra ka secili grup; kur në grupin e zemrës gjenden dy kokrra, e në anën tjetër nga tri;  kur në prag, në grupin e mesëm bien tri kokrra, e anash nga një; kur në secilin nga nëntë grupet gjenden nga tri, apo katër kokrra (një shenjë e jashtëzakonshme)!

9 kokrra mjaftojnë! Çfarë do ndodhë në të ardhmen me ju, zbulojeni me anë të misrit Read More »

Letra e mësuesit në pension është duartrokitur nga shumë njerëz. A jeni dakord?

Shumica e njerëzve kanë mendimin e tyre për sistemin shkollor dhe edukimin e fëmijëve. Një profesor në pension i shkroi një letër një gazete për t’i dhënë një mendim që po bën xhiron e rrjetit. Më poshtë mund të gjeni përkthimin e asaj që mësuesi ka shkruar:

“Si mësues në pension, jam i lodhur nga të gjithë njerëzit që nuk dinë asgjë për shkollat ​​publike, të cilët nuk kanë qenë aty kohët e fundit, ose që besojnë se mund ta përshtatin sistemin tonë të arsimit.

Mësuesit nuk janë problemi! Prindërit janë problemi, shkruan ShkodraNews. Ata nuk u mësojnë fëmijëve sjellje të mira dhe as nuk u mësojnë atyre se çfarë është respekti ndaj të tjerëve; fëmijët as nuk kanë njohuri të përgjithshme se si të bashkohen me njerëzit e tjerë.

Fëmijët vijnë në shkollë me këpucë që kushtojnë më shumë se veshja e mësuesit dhe, në të njëjtën kohë, nuk kanë letër ose lapsa për mësimin.

Kur dikush flet për shkollat ​​që kanë “dështuar”, ata nuk përpiqen të shikojnë prindërit dhe fëmijët. A shkojnë nënat dhe baballarët në mbledhjet e prindërve? A flasin rregullisht me mësuesit? A sigurohen që fëmijët të përgatiten dhe të kenë materialin e nevojshëm? A sigurohen që fëmijët të bëjnë detyrat e shtëpisë? A kanë një numër telefoni të mësuesit?

A i marrin nxënësit shënimet në klasë? A i kryejnë detyrat e tyre? A dëgjojnë ata gjatë mësimit apo është nxënësi që shqetëson dhe bezdis të tjerët?

Kur të merren parasysh të gjithë këta faktorë, kuptohet se nuk është shkolla që ka dështuar, por prindërit. Mësuesit nuk mund të bëjnë punën e tyre dhe atë të prindërve të fëmijëve. Përderisa prindërit nuk bëjnë punën e tyre, asgjë nuk mund të përmirësohet!”.

A jeni dakord me mendimin e mësuesit? Lini një koment dhe mos harroni të ndani letrën me miqtë tuaj për të njohur mendimin e tyre.

Letra e mësuesit në pension është duartrokitur nga shumë njerëz. A jeni dakord? Read More »

Mamaja tmerrohet nga mesazhet e së bijës 10-vjeçare, vë duart në kokë nga ajo që lexon

Mamaja e një vajze 10-vjeçare u tmerrua kur zbuloi mesazhet e së bijës me një prej shokëve të saj të klasës.
Gruaja, e cila nuk ka preferuar të identifikohet, gjeti disa mesazhe mjaft shqetësuese në telefonin e vajzës së saj të vogël. E reja ishte duke komunikuar me një shokun e saj të klasës, i cili i kërkonte që ajo t’i dërgonte foto lakuriq.

Në mesazhet që i dërgonte, ai i kërkonte të ishte pak më shumë seksi dhe me foto më joshëse, provokuese.

Pasi arriti të zbulonte mesazhet, ku dy të rinjtë flisnin për tema “të nxehta” në Instagram dhe ai i kishte dërguar edhe foto të tijat, vajza shpërtheu në të qara.

Mamaja e saj thotë:

E dija për këtë djalë që e kishte shok në shkollë dhe që pëlqeheshin. Ishin “të dashur”. Ime bijë përdor telefonin e saj për të komunikuar me shokët dhe shoqet e saj, por kur zbulova këto mesazhe ngela e tronditur. Nuk po bëjnë ndonjë gjë të madhe, ama janë vetëm 10-vjeç. Çfarë mund të pres më shumë prej tyre në të ardhmen?”

Mamaja tmerrohet nga mesazhet e së bijës 10-vjeçare, vë duart në kokë nga ajo që lexon Read More »

Gay lind apo bëhesh? Flet mjeku androlog dhe na i sqaron njëherë e mirë

Mbi debatin e LGBTI-së, andrologu Evin Dani deklaron se janë bërë një sërë studimesh që në fillim të shekullit 20 për të zbuluar shhkaqet e orientimit seksual të njerëzve.

Sipas tij, edhe pas shumë vitesh, ende nuk është provuar një lidhje e qartë nëse njerëzit lindin gay ose lesbike apo bëhen gjatë jetës.

”Studimet e andrologëve ka qenë shumë të gjera për të përcaktuar me saktasësi nëse është patologji e lindur apo e fituar. Kanë qenë pro dhe kundër. U matën njëherë për sistemin androkin, hormohet. U matën u bënë studime në vitet 40-45, ku i kuronin dhe me testosteron.

Pas shumë studimesh, nuk kanë sjellë asnjë lloj rezultati nëse këta janë të lindur. U bënë studime në drejtim të trurit, jo me skaner, duke matur kromozohet.

Nuk patën sukses. Nuk mund të themi që ka lindje, por nuk mund të themi që është i fituar”, deklaroi andrologu Evin Dani gjatë emisionit ‘Zonë e Lirë’.

Gay lind apo bëhesh? Flet mjeku androlog dhe na i sqaron njëherë e mirë Read More »