Sipas rrëfimeve nga brezi në brez, ndryshimet e motit në fillim apo në fund të muajit mars lidhen me “mitin e plakave”.

Në disa krahina të vendit ky mit kujtohet në fillim të muajit kur marsi i mori ditë borxh shkurtit ç’ka shpjegon edhe arsyen se përse shkurti është muaji më i shkurtër.

Ndërsa për krahina të tjera, ajo kujtohet në dy ditët e fundit të marsit.

“Plakat” përdoren edhe në ditët e sotme, pasi shpesh dëgjojmë të thuhet se “bën ftohtë ngaqë janë plakat”.

Sipas gojëdhënave shqiptare, plaka kishte shkuar në mal për të kullotur bagëtitë dhe duke parë motin e ngrohtë e me diell tha:

Tani unë do t’i kullos për qejf bagëtitë, të dh’…fsha dimrin”.

Në këtë moment, marsi tha: “Shkurt o im vëlla, me jep tri ditë hua ta ngrij plakën me gjithçka.

Menjëherë pas kësaj, u bë aq ftohtë saqë plaka ngriu me gjithë bagëtitë në mal, duke u kthyer në shkëmb.

Mali Tomorr është vendi ku plaka u ngri me bagëtinë e saj, nga ditët qe mori hua muaji mars.

Madje gojëdhëna thotë se në atë vend sot gjendet një gur si në formën e një Plake, ku edhe sot e kësaj dite, aty buron ujë, që thuhet se janë lotët e Plakës.

Kështu lindi legjenda e të ashtuquajturave ”Plakat e Marsit”, e cila sot përdoret si një metafor për të ndarë stinën e dimrit me atë të pranverës, përkatesisht mes 14 marsit dhe 14 prillit, ku 14 prilli sipas legjendës shënon 1 marsin, ardhjen e stines së luleve.

Kjo gojëdhënë është e njohur thuajse ne gjithë Ballkanin apo dhe vende te tjera te botes.

Pavarësisht se sa e vërtetë është, “miti i Plakave” përdoret edhe sot dhe metereolgoët pranojnë se tre ditët përmbyllëse të marsit sipas kalendarit “alla turka” kanë sjellë mot të ftohtë dhe me reshje.

Ndërsa prilli si gjithmonë vjen me mot të mirë.

4 VERSIONE TË LEGJENDËS

Gjithsesi, gojëdhëna e ditëve të ftohta të marsit ka disa versione dhe më poshtë janë disa më kryesoret, në version të shkurtuar…

1. Vjen marsi. Ngrohet koha. Një plakë merr bagëtinë për ta kullotur në mal. E kënaqur nga koha e ngrohtë, plaka thotë:

“Dimër, ma more të keqen, ta hodha dhe këtë vit.” Dimri e dëgjoi dhe dërgon borë dhe tufan, dhe e ngrin plakën në majë të malit.

1. Plakat e marsit janë shtatë. Shtatë plaka morën leshin e bagëtisë dhe dolën në një lëndinë për ta tjerrë (ftilluar).

Duke bërë muhabet me njëra-tjetrën, njëra nga plakat i ngriti këngë muajit Mars duke i thënë se tani dimrit ia hodhi dhe ai (Marsi) i merrte të keqen.

Këngën e kënduan të gjitha plakat me rradhë. Marsi i dëgjoi dhe i ngriu të shtata.

Thonë se plakat janë ngurtësuar, dhe cdo vit në muajin mars bie shumë shi shtatë ditë me rradhë, dhe në male bie borë.

1. Nga veriu thonë se mullizeza (lloj shpendi) celi zogjtë që në mars. E lumtur nga koha e ngrohtë, edhe ajo filloi ta shante marsin:

Mullizeza zogjt i çeli, na marsh të keqen Mars kaçeli… Edhe këtë muaji Mars e ngriu me gjithë zogj në fole. Numri i mullizezës më zogjtë e saj është shtatë, që korrespondon me numrin e plakave.

Kjo tregon për një binjakëzim të gojëdhanes. Po ashtu edhe plakat edhe mullizeza ishin në të zeza. Plakat me roba të zeza ndërsa mullizeza me pupla të zeza.

1. Kur plakat i thanë marsit, “na marrsh të keqen”, marsi u zemerua aq shumë sa tha “shkurt (apo prill?) o im vëlla, më jep dy dite hua, t’i thaj plakat me gjith ç’kanë… ”

Shkrimi rreth ngjarjeve negative dhe dështimeve të kaluara në letër është një nga mënyrat më efektive për të reduktuar stresin dhe motivim për të vazhduar përpara. Duke pranuar dhe analizuar se çfarë shkoi keq gjatë pengesave të mëparshme u jep njerëzve një pasqyrë që i ndihmon ata të përballen më mirë në situatat e ardhshme stresuese, thonë studiuesit.

Njerëzit shpesh këshillohen që të “shohin në anën e ndritshme” kur dështojnë, por studimi i ri sugjeron që të menduarit në mënyrë kritike rreth këtyre ngjarjeve negative mund të çojë në rezultate më të mira në të ardhmen.

Hulumtuesit të cilët ishin disa pedagogë në Rutgers University-Newark zbuluan se thjesht duke menduar për ngjarjet negative mund të ndihmonte njerëzit të menaxhonin më mirë stresin dhe për të përmirësuar performancën në shumë fusha, duke përfshirë shëndetin mendor, arsimin dhe sportin.

Studimet e mëparshme kanë treguar se duke i kushtuar vëmendje të madhe ngjarjeve ose ndjenjave negative – duke medituar ose duke shkruar rreth tyre – mund të çojnë në rezultate pozitive.

Studiuesit e hulumtimit aktual, donin të dinin se çfarë qëndron pas kësaj.

‘Stresi akut mund të dëmtojë performancën’, tha njëri prej hulumtuesve Brynne DiMenichi, kandidat doktorant në Universitetin Rutgers-Newark. “Paradoksalisht, duke shkruar rreth ngjarjeve stresuese,  siç janë dështimet e kaluara ka treguar përmirësim në funksionimin dhe performancën kolektive, veçanërisht në detyrat që kërkojnë vëmendje.

“Megjithatë, ka pak dëshmi fiziologjike nëse shkrimi rreth dështimeve të kaluara ose ngjarjeve të tjera negative përmirëson performancën duke ulur stresin”, shtoi.

Në bashkëpunim me studiuesit në Universitetin e Pensilvanisë dhe Universitetin Duke, DiMenichi shqyrtoi efektin e shkrimit për dështimet e kaluara në punën e ardhshme të detyrës në 86 vetë.

Hulumtuesit i ndanë vullnetarët në dy grupe: grupi i testit dhe grupi i kontrollit. Njerëzit në grupin e testimit shkruan për dështimet e tyre të kaluara ndërsa ata në grupin e kontrollit shkruan për një temë që nuk lidhej me veten e tyre.

Kortizoli i hormoneve të stresit u mat në pështymën e tyre në fillim të studimit.Vullnetarët pastaj kryen një detyrë të re stresuese, ndërkohë që nivelet e tyre të kortizolit u monitoruan vazhdimisht.

Studiuesit gjetën se ata që shkruan për dështimet e tyre të kaluara kishin nivele më të ulëta të kortizolit në krahasim me grupin e kontrollit gjatë kryerjes së sfidës së re.

“Ne nuk gjetëm që vetë shkrimi kishte një marrëdhënie direkte në përgjigjet e stresit të trupit”, tha DiMenchi.

“Në vend të kësaj, rezultatet tona sugjerojnë se, në një situatë të ardhshme stresuese, duke shkruar më parë për një dështim të kaluar, përgjigja e stresit të trupit duket më e ngjashme me dikë që nuk është i ekspozuar ndaj stresit.

Studimi gjithashtu zbuloi se ata që shkruan për një dështim të kaluar, bënë zgjedhje më të kujdesshme gjatë kryerjes së detyrës së re stresuese dhe në përgjithësi performuan më mirë se grupi i kontrollit.

Studimet e mëparshme kanë gjetur se analizimi i ngjarjeve jo aq të mëdha në të kaluarën mund t’i bëjë njerëzit më elastik.

Një studim i publikuar në një botim të 2015 të Journal of Cognitive Psychology zbuloi se pasqyrimi i dështimeve bëri që normat e gabimit të reduktohen në detyrat njohëse dhe këmbënguljen e shtuar.

Hulumtuesit e studimit aktual, të botuar në revistën “Frontiers in Neuroscience Behavioral”, thanë se gjetjet e tyre sugjerojnë se shkrimi dhe të menduarit në mënyrë kritike rreth pengesave të kaluara mund të përgatisin një person, si fiziologjikisht ashtu edhe njohës, për sfida të reja.

Megjithatë, ata thanë se nevojiten më shumë kërkime për të shqyrtuar nëse kjo teknikë është efektive në performancën atletike pasi “është e vështirë të krahasohen masat laboratorike të performancës njohëse me performancën, për shembull, pista olimpike”.

Vizitorët në provincën perendimore kanadeze, nuk e dinë se është e mundur rritja e frutit të qershisë e cila tradicionalisht lulëzon në rajone të buta.Vizitorët në provincën perendimore kanadeze, nuk e dinë se është e mundur rritja e frutit të qershisë e cila tradicionalisht lulëzon në rajone të buta.
Gjatë dimrit, temperaturat mund të bien deri në -40 ° C, ndërsa kushtet e thatësirës mund të vazhdojnë për muaj gjatë verës. Këto ekstreme, mendohen, që i kufizojnë fermerët ti kultivojnë këtë lloj fruti.
Rritja e fortë dhe e bollshme në shkurre të shkurtra, të forta, lulet e tyre zbukuruese dhe gjethet me shkëlqim prodhojnë një frut të kuq të ndezur që është plotësisht i pjekur nga fundi i korrikut deri në fillim të gushtit. Ata janë qershi tradicionale e ëmbël, dhe mund të hahet direkt nga pema. Një arsye për popullaritetin e tyre mund t’u atribuohet komuniteteve të imigrantëve të rajonit që zakonisht i përfshijnë ato në dietat e tyre, sipas Bob Bors, asistent profesor dhe shkencëtar bimore në Universitetin e Saskatcheëan. “Njerëzit që e duan më shumë janë njerëzit që vijnë nga Evropa Lindore dhe u vendosën këtu”, shpjegoi ai. “Ata janë të kënaqur tërësisht që kanë një qershi të thartë”.

Bors kryeson Programin e Frutave për universitetin – një nga më të mëdhenjtë në Amerikën e Veriut – e cila ka kultivuar shumëllojshmëri të bimëve për 90 vitet e fundit, universiteti ka kaluar dy dekadat e fundit të marketingut të këtyre frutave të shijshme në publik për t’i ndihmuar në dallimin e tyre nga varietetet e tjera. “Shumë njerëz nuk e kuptojnë se çfarë është një qershi,” tha Bors. “Në vitet e para të promovimit të saj këtu, unë duhet të merrja qershitë tona fizikisht, sepse ata nuk besonin se ishte e mundur rritja e tyre në klimën tonë”.

Ndryshe nga varietetet e tjera, këto qershi mbajnë aromën e tyre intensive dhe ngjyrën edhe kur gatohen në temperatura të larta. Kuzhinierët rajonalë i përziejnë ato në çdo gjë, nga biskotat deri në akullore, ndërsa restorantet e kombinojnë lëngun e tyre në gjëra si verë, birrë dhe madje edhe uiski.

Ai konsiderohet parashikuesi më i famshëm i të gjitha kohëve. Mishel de Nostredame, që e latinizoi emrin e tij në Nostradamus, ka bërë disa parashikime ogurzeza për kohën që jetojnë. Astrologu francez ka parashikuar se viti 2018 do të jetë shumë kritik për njerëzimin. Përveç nisjes së Luftës së Tretë Botërore në këtë periudhë, ai parashikoi një kolaps ekonomik në të gjithë botën.

Sipas Nostradamusit, lufta do të nisë fillimisht mes dy superfuqive botërore dhe do të zgjasë për një periudhë 27-vjeçare. Momenti i nisjes së dhunës do të përputhet me shfaqjen e një komete masive në qiell. Sulmet nukleare dhe katastrofat natyrore do ta godasin tonë planetin, kur një planet gjigant do të afrohet tokës. Sipas studiuesve, parashikimet e Nostradamusit për vitet 2017-2018, përfshijnë edhe shpërthimin e vullkanit në malin Vezuv (Napoli) që do të vrasë rreth 16.000 njerëz.

Në fakt, viti 2017 shënoi një luftë me terrorizmin, ku në shumë vende të botës, përfshirë Europën dhe Amerikën, ndodhën shumë sulme të përgjakshme terroriste. Thuhet se Nostradamusi parashikoi edhe vdekjen e tij dhe një ditë para se të ndahej nga jeta tha: “Nesër, kur të dalë Dielli, nuk do të jem më këtu”.

Gjëja ndodh, kjo ndodh dhe universi na siguron me shenja të mjaftueshme delikate për të vendosur nëse duhet të vazhdojmë përgjatë shtegut apo hendekut të plotë. Këtu kemi 12 shenja të forta, të cilat tregojnë se mund të keni nevojë të ndryshoni jetën tuaj, ndoshta edhe në mënyrë drastike.

12 Humbja graduale e interesit

Shenja më e thjeshtë e zgjedhjes së gabuar të jetës është rënia graduale në ndjekjen e asaj që zgjodhët. Ju mund të keni filluar një karrierë të re ose mund të keni nisur një marrëdhënie të re me zell dhe besim maksimal, por me kalimin e kohës, e kuptoni se interesi juaj po pakësohet dhe se kënaqësia që keni menduar ju mund të gjeni nuk po vjen në rrugën tuaj. Përfundimisht, mund të përfundoni duke refuzuar zgjedhjen tuaj dhe mund të filloni të ndiheni të neveritshëm. Kushtojini vëmendje ndjenjave tuaja dhe ata do të zbulojnë kur është koha për të le të shkojë dhe të lëvizë.

11 Etje e vazhdueshme për ndryshim

Kur jeni në rrugë të gabuar, jeta juaj do të fillojë të sinjalizojë për një ndryshim. Ju do të filloni të ndjeni se diçka nuk është e drejtë dhe se diçka mund të mungojë. Ju, pa vetëdije, do të filloni të kërkoni një ndryshim. Ju mund të mendoni se mjedisi nuk është i drejtë ose se puna nuk është e drejtë dhe gjëra të tilla. Ndjenja e pakëndshme do të fillojë të rrjedhë dhe ju mund të ndjeni se rritet në ju. Mos e injoroni atë, etja për ndryshim duhet të shuhet dhe mund t’ju duhet ta bëni më shpejt se më vonë.

10 Ndërtimi i stresit

Një zgjedhje e gabuar ose lëvizja juaj në drejtimin e gabuar do të fillojë të shfaqet përmes niveleve të stresit tuaj. Ju mund ta gjeni veten të stresuar, por nuk jeni në gjendje të shpjegoni pse. Ju mund të mendoni se ka barrë të tepërt për ju, por ju nuk do të jeni të sigurt përse. Gjërat do të dukeshin normale dhe megjithatë ju do të ndjeni një nivel të shqetësimit. Kushtojini vëmendje faktorëve që nxisin këtë ndërtim dhe ju do të gjeni se ndryshimi mund të jetë i nevojshëm.

9 Ngecje dhe nervozizëm

Është e qartë se me ngritjen e stresit dhe ndjenjën e zhurmshme të ndryshimit do të të bënte nervoz. Mund të filloni të ndjeheni më i mërzitur (zakonisht) dhe madje gjërat më të vogla mund të merrni në nervat tuaja. Niveli juaj i frustrimit mund të rritet dhe ju do të ndiheni të penguar në çdo hap. Është vetëm mënyra e universit për të thënë se ju duhet të ndryshoni shtigjet tani.

8 Pandërgjegjshëm në kërkim të mundësive të reja

Nëse ju keni nisur në rrugë të gabuar dhe ndjeni që shenjat e mësipërme ju mbysin, ju do të filloni të kërkoni mundësi të reja edhe pa e kuptuar. Ju do të filloni të dalloni gjëra që do të duken shumë më mirë se çka po bëni tani dhe do të ndiheni të tërhequr ndaj atyre më të reja. Nëse kjo ndodh, sigurohuni që të kuptoni arsyet prapa saj.

7 Trupi juaj reagon negativisht

Duke pasur parasysh ndjenjën dërrmuese të ‘diçkaje nuk është e drejtë’, trupi juaj fillon të reagojë në të njëjtën mënyrë. Ju mund të filloni të merrni dhimbje koke të lehta, të cilat mund të jenë të rënda me kalimin e kohës, mund të keni dhimbje shpatullash dhe mbrapa për shkak të stresit të përfshirë, mund të filloni të ndiheni të shqetësuar në kohë etj. Trupi juaj dhe mendja juaj do të zbulojnë se mund të keni nevojë të filloni të shikoni gjërat ndryshe.

6 Ju filloni të izoloni veten

Kur e kuptoni se nuk jeni të kënaqur ose nuk jeni i sigurt për vendimet tuaja etj. Do të filloni të ndiheni më pak të kërkuar dhe më pak të dobishëm. Ju do të ndiheni, pa i thënë askujt, që nuk jeni duke bërë më të mirën tuaj. Kjo ndjenjë mund t’ju bëjë të izoloni veten disi dhe mund të filloni të shmangni ndërveprimin njerëzor. Mos i injoroni shenjat nëse kjo ndodh sepse mund t’ju çojë në një gropë depresive.

5 Mendimet tuaja bëhen të turbullta

A ju kujtohet koha kur ishit absolutisht i sigurt për atë që donit? A ju kujtohet qartësia që keni ndier kur keni bërë këtë zgjedhje? Nëse jeni në rrugë të gabuar, do të ndjeni të kundërtën e saktë të asaj ndjenje. Mendimet tuaja do të mërziteshin, shumë ide të çuditshme do të mbushnin mendjen tuaj dhe qartësia do të humbiste. Universi në thelb është duke u përpjekur t’ju thotë të mendoni me kujdes para se të bëni lëvizjen tuaj të ardhshme.

4 Përfituese fatkeqe

Një nga indikacionet më të forta që dërgon universi është përmes, atë që duket si një koincidencë. Kur të jeni në rrugën e drejtë, gjërat duket se bien në vend, por nëse nuk jeni, ata vetëm duket se janë më të ashpra për momentin. Ju mund të humbni një marrëveshje, ju mund të përballeni me një aksident të çuditshëm ose diçka të pazakontë mund të ndodhë që do t’ju pengojë të ndjekni rrugën e gabuar. I kushtoj vëmendje rastësish të tilla.

3 Nivelet e larta të shpërqendrimit

Eshtë e panevojshme të thuash, do të gjesh gjithmonë të hutuar. Natyrisht, pasi rruga që ju zgjodhi nuk ishte menduar për ju dhe nuk ishte vendi më i rehatshëm për të qenë në të, ju do të përfundoni duke mirëpritur distractions gjithashtu. Nëse vëreni se shpenzoni më shumë kohë në distractions dhe më pak në zgjedhjen tuaj, mund të jetë koha për të parë zgjedhje të tjera.

2 Vetëdyshimi i prishur

Një fakt që patjetër do t’ju bëjë të mendoni për rrugën në të cilën ndodheni, është ndjenja e dyshimit të jashtëzakonshëm për vetveten. Ju do të filloni të pyesni për çdo zgjedhje të jetës dhe do të ndiheni të mjerë pasi që rruga që keni zgjedhur nuk ishte ajo që ju duhej të ishte. Nëse kjo ndodh dhe ju mendoni se jeni duke humbur vetëbesimin tuaj, provoni të kërkoni mundësi të reja, ajo aktuale nuk mund të jetë ideale për ju.

1 Instinkti juaj nuk pajtohet

Instinkti është ai që ju drejton në një rrugë. Është një zë që vjen nga brenda, duke ju thënë nëse keni për qëllim të jeni në këtë rrugë apo jo. Besoni instinktet tuaja, ata janë si një lidhje e drejtpërdrejtë midis fatit dhe zgjedhjes suaj. Nëse instinkti juaj nuk pajtohet me zgjedhjet tuaja, nëse ndreq gjërat që bëni dhe nëse ju tregon se diçka mungon, mos e injoroni atë, sepse kurrë nuk do t’ju flasë përsëri

Rekomandimet e para të rëndësishme mbi problemet e lidhura me ujin dhe pasurive ujore janë formuluar në Konferencën e Kombeve të Bashkuara për uijin, e cila u mbajt në vitin 1977 në Mar del Plata (Argjentinë). Pas Konferencës së Kombeve të Bashkuara për Mjedisin dhe Zhvillimin në Rio de Janeiro. Asamblesë së Përgjithshme e OKB me rezolutën e 22 shkurt 1993 të , vendosi që 22 marsi çdo viti të shënohet Dita Botërore e Ujit, dhe se atë ditë, në tërë botë, veçanërisht të tërheqet vëmendja mbi problemet që lidhen me të ujin dhe pasurive ujore, me kusht që çdo vit të festohet me moto të ndryshme. Për shembull, në vitin 1995 u shënua me moton: “Gratë dhe uji”, 2004: “Uji dhe Fatkeqësitë”, në 2007: “Si të merren me mungesën eujit”. Çdo ditë, një familje mesatare shpenzon rreth 50 litra ujë për tualet , një në gjashtë njerëz në Tokë nuk i ka 20-50 litra ujë të freskët për pirje, dhe çdo ditë nga pasojat e mungesës së ujit vdesin 3.800 fëmijë. Sipas vlerësimeve, 1.1 miliardë njerëz nuk kanë qasje në ujë të pijshëm dhe 2.4 miliardë jentojnë pa higjenës themelor

Një familje në Perth të Australisë ka gjetur mesazhin më të vjetër të njohur në një shishe, pothuajse 132 vite pasi ajo ishte hedhur në det.

Tonia Illman kishte gjetur shishen, teksa kishte dalë për një shëtitje përgjatë dunave të rërës në një plazh në Australinë perëndimore.

Bashkëshorti i saj tregon se e kishin gjetur letrën në shishe, por nuk e kishin idenë se çfarë ishte ajo, derisa kishin shkuar në shtëpi dhe e kishin tharë atë në mikrovalë.

Ekspertët kanë konfirmuar se është një mesazh autentik nga një anije gjermane. Shënimi në shishe, që mbante datën 12 qershor 1886, ishte hedhur nga anija gjermane “Paula”, si pjesë e një eksperimenti në oqean dhe trajektoreve të lundrimit nga ana e Observatorit Detar të Gjermanisë.

Më herët, rekordi botëror “Guinness” për mesazhin më të vjetër në shishe ishte 108-vjeçar. Familja Illman kishte kontaktuar me ekspertë vendas për të verifikuar moshën e shishes dhe, pas kontakteve edhe me zyrtarë gjermanë ishte konfirmuar gjithçka.

Me mijëra shishe janë hedhur në det gjatë eksperimentit 69-vjeçar të Gjermanisë. Familja Illman ia ka huazuar zbulimin e saj Muzeut Perëndimor australian, për dy vitet e ardhshme, e ai do të ekspozohet duke filluar nga e mërkura.