Art-Kulture

Reagon Ministria e Kulturës pasi Lahuta u njoh si trashegimi e Serbise nga UNESCO: Ja e verteta

Ministria e Kulturës përgënjeshtron lajmin e përhapur në media një ditë më parë, se lahuta është njohur nga UNESCO si trashëgimi kulturore e Serbisë.

“Asnjë vendim nuk është marrë dhe në asnjë rast Komiteti Ndërqeveritar për Ruajtjen e Pasurisë Jomateriale të UNESCO-s nuk është shprehur, siç cilësohet gabimisht në disa media, se ‘lahuta nuk është shqiptare, por serbe’”, thuhet në një reagim të Ministrisë së Kulturës.

“Praktika kulturore e “Të kënduarit me lahutë” është historikisht e pranishme dhe është një praktikë kulturore e gjallë në një zonë shumë të gjerë të Evropës Juglindore, jo vetëm në Shqipëri, Kosovë, por edhe në Mal të Zi, në Bosnje-Hercegovinë, Kroaci, etj. Të kënduarit me lahutë është nga ato raste kur mund të zbatohet propozimi shumëkombësh bazuar në faktin se ato vende ndajnë praktikën kulturore në fjalë si një traditë historike dhe dukuri kulturore të gjallë dhe asnjë vend nuk përjashton tjetrin”, sqaron më tej ministria.

Reagimi i plotë

Ministria e Kulturës, në komunikim edhe me Misionin tonë të Përhershëm pranë UNESCO-s, sqaron se:

Asnjë vendim nuk është marrë dhe në asnjë rast Komiteti Ndërqeveritar për Ruajtjen e Pasurisë Jomateriale të UNESCO-s nuk është shprehur, siç cilësohet gabimisht në disa media, se “lahuta nuk është shqiptare por serbe”.

Në sesionin e 13-të të Komitetit Ndërqeveritar për Ruajtjen e Pasurisë Jomateriale u bë regjistrimi i nominimit “Të kënduarit në shoqërimin e Gusle” (instrumenti që në shqip quhet lahuta) prezantuar nga Serbia, në Listën Përfaqësuese të Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të Njerëzimit.

Ministria e Kulturës, ashtu sikurse u theksua edhe në këtë mbledhje nga delegacioni i Shqipërisë, vë sërish në dukje se:

Praktika kulturore e “Të kënduarit me lahutë” është historikisht e pranishme dhe është një praktikë kulturore e gjallë në një zonë shumë të gjerë të Evropës Juglindore, jo vetëm në Shqipëri, Kosovë, por edhe në Mal të Zi, në Bosnje-Hercegovinë, Kroaci, etj.

Të kënduarit me lahutë është nga ato raste kur mund të zbatohet propozimi shumëkombësh bazuar në faktin se ato vende ndajnë praktikën kulturore në fjalë si një traditë historike dhe dukuri kulturore të gjallë dhe asnjë vend nuk përjashton tjetrin.

Ministria e Kulturës së Shqipërisë është tashmë në kontakt zyrtar me Ministrinë e Kulturës së Malit të Zi për të vijuar me vullnet të përbashkët procedurën për zgjerim të pjesëmarrjes në këtë regjistrim edhe të Shqipërisë dhe të vendeve të tjera të Europës Juglindore, që kanë dëshirë t’i bashkohen këtij procesi për këtë aset kulturor specifik.

Çdo vend ndjek prioritete të ndryshme në punën përgatitore për regjistrimin e pasurive kulturore në listat e trashëgimisë botërore dhe aktualisht Shqipëria është në fazën përfundimtare të procesit të regjistrimit të dosjes së pasurisë kulturore dhe natyrore të pjesës shqiptare të Liqenit të Ohrit në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, ndërkohë që ka në proces përgatitjen e propozimeve për regjistrim në listat përkatëse disa pasuri të tjera materiale dhe jo materiale, si për shembull, Parku Arkeologjik i Apolonisë.

Ndajmë gjithashtu me publikun lajmin e mirë se falë punës së mirëkoordinuar të Ministrisë së Kulturës dhe të Ministrisë për Europën dhe Punët e Jashtme, në po të njëjtin takim, u miratua kërkesa e Shqipërisë për asistencë ndërkombëtare për projektin e krijimit të Inventarit Kombëtar të Pasurive Kulturore Jomateriale që do të krijojë një bazë të dhënash në nivel rajonal dhe kombëtar për këtë kategori

Reagon Ministria e Kulturës pasi Lahuta u njoh si trashegimi e Serbise nga UNESCO: Ja e verteta Read More »

Kalaja e Gjon Bocarit në Tragjas

Kalaja e Gjon Bocarit është një monument i trashëgimisë kulturore në Tragjas, Rrethi i Vlorës, në qarkun e Vlorës, Shqipëri. Ky monument është i llojit “Arkitekture”, i miratuar me numër “NR. 6, DT, 15. 01. 1963“.
Kalaja e Gjon Boçarit është ndërtuar në një kodër dominuese mbi fushën e Dukatit, Tragjasit dhe fshatit Radhimë, duke kontrolluar bregdetin dhe rrugët që të çojnë drejt qafës së Llogarasë dhe asaj të Shën Gjergjit. Kjo kështjellë formohet nga një katërkëndësh kënddrejtë (30xl8 m), me dy kulla poligonale në qoshen veriore dhe lindore, ndërsa hyrja e vetme, ndodhet në mesin e njërës nga brinjët e ngushta të katërkëndëshit. Kurtinat kanë një trashësi prej 1,80 m dhe po aq është edhe gjerësia e mureve të kullave. Gjithashtu e barabartë është edhe lartësia e tyre. Lartësia e mureve, deri në shtegun e rojes, arrin 4 m, ndërsa parapeti, i ruajtur vetëm si gjurmë, kishte një gjerësi prej 0,54 m. në shtegun e rojes të çonin nga dy palë shkallë të ndërtuara brenda trashësisë së mureve veriperëndimore dhe juglindore.[3]
Kullat janë krejtësisht të hapura nga ana e brendshme e fortifikimit, duke qenë kështu më tepër një vazhdim i mureve rrethuese. Muret e tyre, në pjesën e poshtme, përshkohen nga frëngji për armë zjarri, të mbuluara me rrasa horizontale guri. Ndërsa trashësia e plotë e kurtinave përshkohet vetëm prej dy frëngjish të vendosura në të dyja anët e portës. Arkeologu austriak Carl Patsch në vitin 1904 përshkruan keshtjellën dhe rrenojat e zgjeruara të ndertesave ne veri te saj. Ai mendon se garnizoni që qëndronte në këtë kala, ka ndenjur ne çadra ose ndërtime druri të lehta.
Nga elementët arkitektonikë kalaja përkon me rrethimet e manastireve shqiptare të ndërtuara në gjysmën e dytë të shekullit të XVII, dhe duhet studiuar akoma nëse ka pasur ndonjë ndërtim në kohën e Ali Pasha Tepelenës, pasi nuk rezulton që të ketë elementë tipikë të ndërtimeve nga ky i fundit.

Kalaja e Gjon Bocarit në Tragjas Read More »

106-vjetori i FA, MB ekspozitë fotografike në kryeqytet

Me rastin e 106-vjetorit të krijimit të Forcave të Armatosura të Shqipërisë, Ministria e Mbrojtjes ka çelur edhe një ekspozitë fotografike në kryeqytet.

Ministria e Mbrojtjes bën me dije se kjo ekspozitë është krijuar për ministrin e parë të Mbrojtjes së Shqipërisë, Mehmet pashë Dëralla, i cili ka edhe 175-vjetorin e lindjes.

Në këtë ekspozitë, arkivi i Forcave të Armatosura dhe Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave ekspozuan disa fotografi dhe dokumente të papublikuara më parë, të viteve të para të krijimit të Forcave të Armatosura. /atsh

106-vjetori i FA, MB ekspozitë fotografike në kryeqytet Read More »

Himara vlerësohet në Londër për ruajtjen e banesave tradicionale

Udhëzuesi Praktik për Mbrojtjen dhe Ruajtjen e Banesave Tradicionale në fshatrat e Bregdetit të Himarës është vlerësuar së fundmi me çmimin e nderit në kategorinë e Dizajnit Urban gjatë ceremonisë së Çmimeve të Ekselencës së INTBAU 2018, në Londër.

Lajmin e bën të ditur kryetari i bashkisë së Himarës, Jorgo Goro, i cili thekson se anëtarët e jurisë, krijuan bindjen se “ndikimi që udhëzuesi mund të kenë në ruajtjen e trashëgimisë/banesave tradicionale dhe zhvillimin e vendbanimeve rurale në Rivierën Shqiptare, bënë që udhëzuesi të meritojë këtë vlerësim”.

Goro thekson se “ceremonia u zhvillua në “Royal Society of Arts”, në Londër më 28 nëntor, gjatë Kongresit Botëror të INTBAU 2018, një forum që zhvillohet çdo dy vite, i cili bashkon perspektivat dhe njohuritë globale në diskutim dhe debat mbi çështje të ndryshme sfiduese, me të cilat përballet mjedisi i ndërtuar dhe komunitetet rreth botës sot”.

Udhëzuesi është hartuar në kuadër të programit “Zhvillimi i Integruar dhe i Qëndrueshëm i Rajonit Bregdetar Jugor”, zbatuar nga GIZ Shqipëri, përfitues janë bashkia Himarë dhe komuniteti i fshatrave.

Projektet e transformimit dhe rijetëzimit të fshatrave të Dhërmiut dhe të Vunoit në bashkinë e Himarës, do të jenë të përfunduara brenda muajit qershor të vitit të ardhshëm.

Banesat e fshatrave të bregdetit të Himarës përfaqësojnë dhe reflektojnë, jo vetëm traditat në ndërtim, por edhe stilin e jetesës. Në sajë të projekteve synohet që të rikthehen në identitet këto fshatra duke respektuar në detaje të gjithë elementët dhe parametrat arkitekturorë e urbane të periudhave kur janë ndërtuar.

Në fshatin Dhërmi, numërohen rreth 2600 banesa dhe godina të tjera, që janë pjesë e procesit të rikonstruksionit, ndërkohë që në Vuno, numri i tyre shkon në rreth 230.

Veç riparimit dhe restaurimit të fasadave, çative, dyerve, dritareve dhe grilave, në përputhje të plotë me traditën dhe kohën kur janë ndërtuar banesat, projektet përfshijnë edhe plotësimin me infrastrukturën rrugore. Të gjitha rrugicat do të ndërtohen me kalldrëmin tradicional, aq i veçantë dhe karakteristik për këtë zonë, ndërkohë që gjithçka do të plotësohet me sistemin e kanalizimeve, me ndriçim dhe elementë të tjerë të nevojshëm./ATSH

Himara vlerësohet në Londër për ruajtjen e banesave tradicionale Read More »

“10 Shqiponjat e Tërbaçit”, grupi i vetëm i grave që këndojnë iso polifoni

Kjo është një ditë e veçantë për të gjithë shqiptarët anekënd botës, sepse sot festojmë 106-vjetorin e krijimit të shtetit shqiptar. Dhe në kuadër të kësaj dite në studion e “Rudina” ishin të ftuara “10 Shqiponjat e Tërbaçit” dhe Albert Habazaj, bibliograf, poet, studiues i Etnologjisë dhe Folkorit.

Ato janë 10 gra, 8 prej të cilave janë bija të fshatit Tërbaç të Vlorës, ndërsa 2 të tjera janë nuse në këtë fshat. Ato janë bashkuar para 2 vitesh për të formuar një grup polifonik, të cilin e kanë quajtur “10 Shqiponjat e Tërbaçit”. Të gjitha ato janë nëna, madje disa prej tyre dhe gjyshe dhe kanë vendosur të rizgjojnë traditën e hershme të këngës labe të grave tërbaçiote. Ky grup i polifonisë femërore labe sot është unikal.

Shpresa Kapo Çelaj, Liri Gaçe Shkurtaj, Vito Shiroku Vera, Evgjeni Habili Seferi, Liljana Rrapaj Kapo, Antoneta Goxho Mehmeti, Hava Çelaj Muçaj, Lavdie Goxho Xhaka, Meme Ribaj Habazaj dhe Fatmira Hodo Skëndaj ishin anëtaret e grupit, të cilat gjatë emisionit rrëfyen historinë e krijimit të grupit.

“Kemi qenë në klasë të 3-të kur ka nisur historia e krijimit të grupit. Kam qenë bashkë me Lirien dhe Albertin në një klasë. Rapsodi i Tërbaçit zgjodhi zërat më të mirë që quhej “Fatosat e Tërbaçit”. Kështu nisi, edhe në gjimnaz krijuam një tjetër grup. Por më pas u shkëputëm për disa kohë, sepse secili nga ne mori drejtime të tjera në shkollë. Më vonë e diskutuam dhe bëmë një thirrje dhe të gjitha anëtaret e grupit që janë sot ishin të gatshme për t’u bërë pjesë. Rezultuam mirë”, tha Shpresa Kapo Çelaj.

Ndërkohë Meme Ribaj Habazaj shtoi: “Tërbaçi është një fshat plot me ngjyra, me të gjithë ngjyrat e jetës. Është i bukur jo vetëm në natyrë, por edhe në njerëz dhe kjo na ka bërë ne që t’i bashkohemi grupit “10 Shqiponjat e Tërbaçit”./tvklan.al

“10 Shqiponjat e Tërbaçit”, grupi i vetëm i grave që këndojnë iso polifoni Read More »

Pacolli në Vlorë, do të nderohet me titullin “Doctor Honoris causa”

Me rastin e festës kombëtare të shqiptarëve, sot më datën 28 nëntor, Zëvendës-Kryeministri i Parë dhe Ministri i Punëve të Jashtme i Republikës së Kosovës, z. Behgjet Pacolli, do të jetë në Vlorë për të marrë pjesë në aktivitetet shtetërore dhe mbarëshqiptare të organizuara atje, me ftesë të autoriteteve të vendit.

Po në këtë ditë, kryediplomati kosovar, Pacolli, do të nderohet, gjithashtu me titullin akadamik, “Doctor Honoris causa” nga Universiteti “Ismail Qemali”, i Vlorës në një ceremoni, që do të zhvillohet në mesditë dhe me praninë e autoriteteve më të larta shtetërore, akademike të Shqipërisë dhe të rajonit të Vlorës.

Titulli i jepet si vlerësim i kontributit të tij me propozime dhe veprime në favor të forcimit të bashkëpunimit ekonomik ndërshqiptar, kontribut që nxit mendimin shkencor kombëtar në këtë drejtim.

Universiteti i Vlorës, me katër fakultete dhe mbi 10 mijë studentë, i ka fillesat e veta në Shkollën Normale të saj, krijuar në 1919.

Gjatë qëndrimit në Vlorë, numri dy i Qeverisë do të vendosë lule në varrin e themeluesit të shtetit shqiptar Ismail Qemali dhe do të nderojë flamurin kombëtar së bashku me krerët më të lartë të shtetit dhe autoritet vendore në ceremoninë e posaçme të 28 nëntorit. /Kosova.info

Pacolli në Vlorë, do të nderohet me titullin “Doctor Honoris causa” Read More »

Vlorë/ Rivarrosen eshtrat e Syrja Bej Vlorës, patriotit dhe veprimtarit të çështjes kombëtare shqiptare

“Nëse nuk flitet në këtë parlament për çështjen Shqiptare për cilën çështje do flitet vallë?!”. Është ky qëndrimi që Syrja Bej Vlora, mbajti në Mexhlisin Osman, kur diskutohej çshtja e gjuhës shqipe dhe alfabetitn të saj me shkronja latine.

Si një personalitet me kontribut të veçantë, Eshtrat e Syrja Bej Vlorës, u rivarrosën në një ceremoni dinjitoze nëfshatin Llakatund të Vlorës, prona e saraje të dikurshme të familjës Vlora.

Personalitiet i Syrja Bej Vlorës, u nderua me një përmendore të denjë për veprimtarinë e tij politike. Syrja bej Vlora ishte nëpunës i Perandorisë Osmane, veprimtar i çështjes kombëtare, deputet në Mexhlisin Osman, ideator dhe ndihmës kryesore në Shpalljen e Pavarësisë dhe përfaqësues i Përmetit në Vlorë kur e shpalli kushuriri i tij i dytë, Ismail Qemali.

Drejtori i institutit të Historisë, Beqir Meta , e cilësoi Syrja Bej Vlorën si pinjollin e parë të nacionalizmit shqiptar dhe krijuesi i parë i fermave kapitaliste në Vlorë e Shqipëri.

“Jemi mbledhur sot këtu për të nderuar partiotin e madh, Syrja Bej Vlora. Është një vlerë e madhe e Shqipërisë, shqiptarisë, që i kthehet vatrës së vetë, fshatit tuaj, Vlorës dhe gjithë Shqipërisë. Me këtë rivarrim dhe këtë përmendore që atij iu mohua për shumë kohë, por që drama e tij, ka qenë drama e të gjithë shqiptarëve. Jeta e tij nuk është rrëfyer si duhet, ka patur shtrembërime të padrejta për jetën dhe aktivitetin e tij.”

Beqir Meta, Drejtori i institutit të Historisë
Pinjoll i familjes, nip i Syrja Bej Vlorës, ishte iniciatori i rivarrimit të eshtrave të tij dhe ndërtimit të përmendores. Ervin Vlora, tha se historia duhet rishkruar për të nxjerr në pah meritat e veçanta të personaliteteve të kohës.

Në radhë të parë falenderoj fshatin Llakatund, që ka bërë një punë të madhe për gjetjen dhe vënien e këtij burri në këtë vend që ka qenë. Është ditë e shënuar, falenderimet më të mëdha për të gjithë ju.

Ervin Vlora, pinjoll i familjes Vlora
Syrja Bej Vlora, Lindi në Sarajet e beut siç njiheshin pallatet e Vlorajve, i biri i Mustafa pashës dhe Naile hanëm Janinës nga dera e Asllan-Pashalive.

Ndër njerëzit e shquar nga familja e tij qenë vëllezërit Ferid Pasha dhe Namik beu, njëri Vezir i madh i Perandorisë dhe tjetri drejtor i përgjithshëm i Këshillit Ndërkombëtar të Shëndetësisë në Stamboll.

Vlorë/ Rivarrosen eshtrat e Syrja Bej Vlorës, patriotit dhe veprimtarit të çështjes kombëtare shqiptare Read More »

106 vjetori i Pavarësisë- Ngrihet në Vlorë flamuri kombëtar

Në qytetin e Vlorës u zhvillua sot ceremonia e ngritjes së flamurit kombëtar me rastin e 106-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë.

Në ceremoni morën pjesë Presidenti i Republikës, Ilir Meta, Kryeministri Edi Rama, kryetari i Kuvendit, Gramoz Ruçi, kryetari i bashkisë së Vlorës, Dritan Leli, Prefekti i qarkut të Vlorës, Flamur Mamaj, etj.

Drejtuesit më të lartë të shtetit zhvilluan homazhe dhe vendosën kurora me lule në monumentin funerar të Atit të Pavarësisë, Ismail Qemal bej Vlorës.

Të pranishëm kanë qenë edhe qytetarët shumtë, të cilët kanë marrë pjesë në ceremoninë në këtë ditë të rëndësishme për Shqipërinë.

Shqipëria feston sot 106-vjetorin e Pavarësisë. Më 28 nëntor 1912, Ismail Qemali ngriti flamurin në Vlorë duke shpallur Shqipërinë shtet sovran dhe të pavarur.

28 Nëntori njihet ndryshe edhe si Dita e Flamurit, një ditë e rëndësishme për mbarë shqiptarët në trevat shqiptare dhe anembanë botës.

106 vjetori i Pavarësisë- Ngrihet në Vlorë flamuri kombëtar Read More »