Art-Kulture

Miratohet projekti për restaurimin e kishës së Shën Mëhillit në Voskopojë

Art-Kulture, Turizem / /

Këshilli Kombëtar i Restaurimeve ka miratuar projektin e restaurimit e “Kisha e Shën Mëhillit”, Voskopojë.

“Projekti i hartuar nga Drejtoria Rajonale e Trashëgimisë Kulturore Korçë parashikon ndërhyrje konservuese dhe restauruese në elementët konstruktivë të kishës”, thuhet në njoftimin e Institutit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore.

Kisha e Shën Mëhillit u mbarua së ndërtuari më 1722, si kishë e tipit bazilikal trenefesh, me dimensione 33 x 15 x 9 m, e mbështetur në dy kolona. Dy rreshtat e kolonave ndajnë hapësirën e naosit në dy nefe anësore dhe në një qendror, të kompozuar në lartësinë e volumit të naosit. Kolonat janë të lidhura midis tyre me harqe në të dy drejtimet. Në të gjitha nefet krijohen bërthamat, mbulesat e të cilave janë kupola.

Të gjitha kupolat nuk ngjanë me njëra-tjetrën. Ndryshueshmëria paraqitet në planimetri. Në pjesën lindore absida del jashtë dhe është e trajtuar me pilastra. Narteksi ndodhet në pjesën perëndimore, nuk ndryshon shumë nga ana konstruktive në pjesët e naosit.

Narteksi është i mbështetur në kolona guri me harqe dhe kupola, por në dallim nga naosi nuk ka nefe dhe të gjitha mbulesat janë kupola me brinjë katrore në nivel për nga lartësia. Hajati mungon, është rrënuar para shumë vitesh, por sot arrijmë të lexojmë gjurmë. Në 1996 kisha u vandalizua dhe 23 piktura shenjtorësh u dëmtuan rëndë. /atsh

Miratohet projekti për restaurimin e kishës së Shën Mëhillit në Voskopojë Read More »

Njësi studimi për sizmologjinë në Akademinë e Shkencave/Gjinushi: Në janar ngrihet grupi i punës

Aktualitet, Art-Kulture / /

Zbatimi i reformës në Akademinë e Shkencave zë fill në janar të vitit 2020. Për këtë në Akademinë e Shkencave u bënë bashkë sot akademikë edhe profesorë për të diskutuar për prioritetet që duhet të kenë.

Kryetari i Akademisë Skënder Gjinushi gjatë shpalosjes së këtyre prioriteteve u ndal tek krijimi i tre njësive, asaj nanoteknologjike, bioteknologjike dhe gjenetike, edhe e inteligjencës artificiale.

“Prioritetet kryesore janë ato që ngrihen në nenin 4 të ligjit të Akademisë. E para, është ngritja e disa qendrave të kërkim-studimit pranë ASH-së me ambicien që të studiojnë gjendjen në nanoteknologji, bioteknologji edhe inteligjenca artificiale, që në Shqipëri janë në faza embrionale. Me këto qendra kërkojmë që të shkojmë drejt qendrave studimore të kërkimit në to”, u shpreh Gjinushi.

Gjithashtu Gjinushi u ndal edhe te ngritjen e njësisë së kërkim-studimit në fushën e gjeofizikës e sizmiologjisë, ku në janar do të ngrihet një grup pune që do të drejtohet nga sizmologu i njohur Shyqyri Aliaj.

“Në janar do të rimblidhemi për të përcaktuar më tej hapat, rolin, bashkëpunimin apo zgjerimin e njësisë. I kemi kërkuar edhe qeverisë që të na jap rolin e koordinatorit në këtë punë duke ndarë detyrat se çfarë do të bëjë Fakulteti apo Akademia”, tha Gjinushi, duke shtuar se “ne punojmë me hartën e ’80-s ndërkohë që studimi i ri është i vitit 2004 edhe ka koncepte të reja”./atsh

Njësi studimi për sizmologjinë në Akademinë e Shkencave/Gjinushi: Në janar ngrihet grupi i punës Read More »

Arilena Ara me “Shaj” fiton Festivalin e Këngës në RTSH, do përfaqësojë Shqipërinë në Eurovizion

Art-Kulture, ShowBiz / /

Këngëtarja Arilena Ara do të përfaqësojë Shqipërinë në festivalin më të madh europian “Eurovision”, që vitin e ardhshëm do të zhvillohet në Holandë.

Festivali i Këngës në Radio-Televizionin Shqiptar mbylli mbrëmjen e djeshme edicionin e 58-të të duke shpallur fituese këngën me titull “Shaj”, të kënduar nga Arilena Ara.

Juria e përbërë nga këngëtari edhe producenti Christer Bjorkman, kompozitori grek Dimitris Kontopoulos, kineasti Felix Bergsson edhe dy shqiptarë, që janë muzikologia Mikaela Minga dhe poetja Rita Petro vlerësuan gjithashtu me çmim të dytë këngëtaren Elvana Gjata me këngën “Tana” dhe me çmim të tretë këngëtaren Sara Bajraktari me këngën “Ajër”.

Teka mori kupën e festivalit, mes emocionesh Arilena Ara u shpreh se “kjo është për ju”.

Këngëtarët që kaluan garën për në natën finale në këtë edicion të 58-të me regji të Vera Grabockës edhe nën prezantimin e Alketa Vejsiut ishin Arilena Ara me “Shaj”, Elvana Gjata me “Me tana”, Bojken Lako me “Ma la seen”, Sara Bajraktaraj me “Ajër”, Kamela Islamaj me “Më ngjyros”, Era Rusi me “Eja merre”, Valon Shehu me “Kutia e pandorës”, Tiri Gjoci me “Gotën bosh”, Robert Berisha me “Ajo nuk është unë”, Olta Boka me “Botë për dy”, Albëria Adërgjonaj me “Ku ta gjej dikë ta dua” dhe Gena me “Shqiponja e lirë”.

Të ftuar në natën e fundit të festivalit ishin këngëtarja me origjinë shqiptare Eleni Foureira, këngëtarja e njohur italiane Giusy Ferreri, si dhe këngëtarja e njohur shqiptare Ema Qazimi, të cilat u duartrokitën gjatë nga publiku i pranishëm në sallë.

Arilena Ara numëron mbi 154 milionë shikime me këngë si “Nëntori”, “I’m sorry”, “Nallane 3”, “Aeroplan”, “Rroke Toke”, “Snow in December” etj.

Këngëtarja shkodrane ka kryesuar klasifikimet ndërkombëtare në rrjete si Shazam apo Itunes për javë me radhë me këngën “Nëntori”, këngë kjo që i preu biletën për festivalet prestigjioze “Europa Plus” në Rusi dhe “Astana Dausy” në Kazakistan në vitin 2016. Albumi i saj i parë me 5 këngë festash i dha Arilenës mbi 5 milion klikime e hite si “Zemër” apo “Snow in December”./atsh

Arilena Ara me “Shaj” fiton Festivalin e Këngës në RTSH, do përfaqësojë Shqipërinë në Eurovizion Read More »

Ndahet nga jeta aktorja Marika Kallamata, “gjyshja e përrallave”

Art-Kulture, Lajmi i fundit / /

“Ndonëse ka luajtur dhjetëra role në teatër e kinema, ajo do të mbetet për ne, përherë, gjyshja e përrallave”. Kështu e nis lajmin e trishto të ndarjes nga jeta të aktores Marika Kallamata, ministrja e Kulturës, Elva Margariti.

“Marika Kallamata, aktorja e mrekullueshme, gruaja me pamje të paqtë e zë të ngrohtë, u nda prej nesh, duke lënë pas jo vetëm një galeri të pasur rolesh, kujtimesh të dashura, për të gjithë ata që e njohën nga afër, por edhe timbrin e ngrohtë: Na ishte seç na ishte…!

U prehsh na paqe e dashura jonë, që na e përkunde fëmijërinë me mijëra fantazi!”, u shpreh Margariti

Homazhet për aktoren do të mbahen nesër, në ambientet e “arTurbinës”, nga ora 11:00-13:00. /atsh

Ndahet nga jeta aktorja Marika Kallamata, “gjyshja e përrallave” Read More »

“Ti nuk do jesh kurrë vetëm”, koncert solidariteti për rindërtimin e shkollave të dëmtuara nga tërmeti

Aktualitet, Art-Kulture, Lajmi i fundit / /

Artistë të njohur të skenës shqiptare u bashkuan sot në një koncert solidariteti në ndihmë të të prekurve nga tërmeti i 26 nëntorit.

I titulluar “Ti nuk do jesh kurrë vetëm”, koncerti u zhvillua në Parkun Olimpik të Tiranës, me pjesëmarrjen e artistëve, orkestrës dhe korit të Teatrit të Operës dhe Baletit, ndërsa të ardhurat e mbledhura nga shitja e biletave do të shkojnë për rindërtimin e shkollave të dëmtuara nga tërmeti.

Në koncert janë të pranishëm Kryeministri Edi Rama, si dhe Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç dhe kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev, të cilët ndodhen në Tiranë pasi do të marrin pjesë në takimin e liderëve të shteteve të Ballkanit Perëndimor për thellimin e bashkëpunimit për përshpejtimin e “Katër lirive të BE-së” që zhvillohet në datat 20-21 dhjetor 2019 në vendin tonë.

Në fjalën e saj ministrja e Kulturës, Elva Margariti, theksoi se “në një nga vizitat në kërkim të terreneve për ngritjen e banesave të reja pranë meje u afrua një vajzë e vogël dhe më pyeti: A jeni ju shqiptarë”. Më ka ngelur në mendje kjo vajzë pyetja e saj ka qenë një kohë kjo kur pohimi po ne jemi shqiptarë ka marrë një kumbim krejt të veçantë edhe falë gjesteve të solidaritetit dhe falë gjithë shpresës së mrekullueshme që keni dhënë në këtë kohë”.

“Nuk ka rëndësi sa jep, por ma sa dashuri e jep atë që mundesh ka thënë shenjtorja shqiptare Nënë Tereza. Këto fjalë janë një kornizë e artë për mijëra e mijëra gjeste kuptimplota të solidaritetit që ndriçuan të tatëpjetën e rimëkëmbjes sonë nga fatkeqësia”, – theksoi Margariti.

Ministrja u shpreh se “së bashku të bërë bashkë si rrallëherë ne thyem terrin e plotë dhe frenuam në kohë një rrjedhje hemoragjie dhe një plagë që thithi në zgavrën e vet mijëra e mijëra familje. Tani që ato mijëra mijëra familje janë sistemuar në sistemime të përkohshme plaga kërkon një shërim real dhe ne duam ta shërojmë shpejt , por edhe mënyrë shembullore, përmes një rindërtimi kuptimplotë dhe një rindërtimi të gjithanshëm . Duam ti kthejmë familjet e goditura në shtëpi më të mira se ato që kishin më parë, duam tu japim më shumë mjedise dhe duam tu japim mjedise më të mira se ato që fshiu tërmeti. Duam tu japim zonave të prekura një cilësi më të mirë urbane dhe sociale, duke krijuar komunitete që rrezatojnë ambicien tonë për Shqipërinë që duam”.

Sot, vijoi ajo, ne jemi sot këtu për fëmijët dhe nxënësit, për shkollat e të cilave duhet ti ringremë nga gërmadhat e 26 nëntorit me fuqinë e mesazhit “Ti nuk do të jesh kurrë vetëm”.

“Sonte kjo skenë arti është platformë solidariteti dhe këta artistë janë solidarë në prag të festave të fund vitit për të qenë së bashku për shkruar një histori të bukur shqiptare që na karakterizon”, – tha Margariti.

Ky koncert është një mundësi e mirë për t’u bashkuar në mbështetje të atyre që sot kanë nevojë jetike për gjithë./atsh

“Ti nuk do jesh kurrë vetëm”, koncert solidariteti për rindërtimin e shkollave të dëmtuara nga tërmeti Read More »

Konferenca e Londrës, 107 vjet nga ndarja e trojeve shqiptare

Art-Kulture, Histori / /

Konferenca e ambasadorëve në Londër, mbajtur në 1912-1913 dhe njohur ndryshe edhe si “Konferenca e Paqes në Londër”, ishte një takim ndërkombëtar i gjashtë Fuqive të Mëdha të asaj kohe: Britania e Madhe, Franca, Gjermania, Austro-Hungaria, Rusia dhe Italia.

Këto fuqi u mblodhën në dhjetor 1912 si pasojë e sukseseve të ushtrive të Ligës Ballkanike kundër Perandorisë Osmane në Luftën e Parë Ballkanike. Në veçanti konferenca u përpoq të luante rolin e arbitrit ndërmjet fuqive ndërluftuese për çështjen e shpërndarjes së tokave dhe gjithashtu përcaktoi të ardhmen e Shqipërisë, e cila deklaroi pavarësinë gjatë Luftës së Parë Ballkanike.

Konferenca e Londrës u ndoq nga delegatët e vendeve të Ligës ballkanike, përfshirë Perandorinë Osmane dhe Greqinë, e cila nuk kishte nënshkruar armëpushim. Konferenca filloi punimet në dhjetor 1912 në St James’s Palace nën drejtimin e Sir Edward Grey.

Sesionet e tjera të konferencës vazhduan më 16 dhjetor 1912, po u ndërprenë pa ndonjë konkluzion më 23 janar 1913, kur në Perandorinë Osmane u zhvillua një grusht shteti. Më 30 maj 1913, konferenca kishte rimarrë punimet dhe nënshkroi Traktatin e Londrës, një marrëveshje sipas së cilës Perandoria Osmane hiqte dorë nga të gjitha territoret në perëndim të kufirit Enos-Midia.

Pas shumë diskutimesh, më 29 korrik 1913, ambasadorët morën një vendim formal për të njohur Principatën e Shqipërisë si shtet sovran të pavarur nga Perandoria Osmane.

Si rezultat i presionit nga Greqia dhe Serbia konferenca mori vendimeve që prekën gjysmën e territorit të Shqipërisë së pavarur, të banuar kryesisht nga shqiptarë etnikë dhe rreth 30% e shqiptarëve mbetën larg kufijve të shtetit shqiptar të sapokrijuar. 40 përqind e popullsisë shqiptare u la jashtë kufijve të Principatës së Shqipërisë. Në veçanti Vilajeti i Kosovës iu dha Serbisë dhe Çamëria Greqisë.

Një komision special u ngarkua për të përcaktuar kufirin shqiptaro-grek. Duke qenë i pamundur studimi i hartave etnografike, vendimi që morri konferenca qe mbi argumente strategjike, ekonomike e politike.

Ky vendim i dhuroi Greqisë Epirin Jugor, një tokë të banuar historikisht nga shqiptarë etnikë. Edhe pse morën shumë toka të banuar nga shqiptarë, aleatët ballkanikë mbetën të pakënaqur nga kongresi, dhe menjëherë filluan Luftën e Dytë Ballkanike.

Me poshtë shihni hartën e propozimit të qeverisë shqiptare, propozimit të Francës, Rusisë dhe Ligës së krijuar Ballkanike ( Bullgaria, Greqia , Serbia dhe Mali i Zi) si dhe vendimin e marrë nga konferenca e ambasadorëve. /KosovaPress/

Konferenca e Londrës, 107 vjet nga ndarja e trojeve shqiptare Read More »

Isopolifonia mblodhi në Vlorë dhjetëra artistë nga zona të ndryshme, çmimin “Haxhi Dalipi” e merr grupi i Gramshit

Aktualitet, Art-Kulture / /

Dhjetëra artistë nga zona të ndryshme të vendit u mblodhën në Vlorë për edicionin e XIII të Festivalit Folklorik Tipologjik Kombëtar të Iso – Polifonisë.

Pjesëmarrës ishin artistë të të gjitha moshave që interpretuan me grupet e polifonisë labe dhe toske nga Gramshi, Belshi dhe Shpati, Tërbaçi, Mallakastra, Gjirokastra, Skrapari, Vranishti, Livadhja dhe Finiqi dhe natyrisht Vlora.

Juria ndau disa çmime për kontribut të gjatë dhe interpretim me nivel të lartë artistik.

Çmimin Special “Haxhi Dalipi” e fitoi Neki Zhupani nga Gramshi, ndërsa Çmimin e Parë “Neço Muko” e mori ansambli folklorik i qarkut Elbasan, të dytin e mori grupi polifonik Miks “Shën Dëlli” dhe “Gjergj Arianiti” nga Bashkia Mallakastër.

Iso-Polifonia vokale shqiptare është shpallur nga UNESCO “Kryevepër e Trashëgimisë Gojore të Njerëzimit” dhe mbrohet po prej saj.

Ndërsa Qendra Kombëtare e Veprimtarive Folklorike ndau tre çmime mirënjohje për rapsodin Hamdi Pulo (pas vdekjes), si dhe këngëtarët Sinan Gjoleka e Piro Latifi.

Ky festival zhvillohet çdo vit për mbrojtjen, ruajtjen dhe popullarizimin e trashëgimisë kulturore jomateriale në Shqipërinë e pas viteve ‘90.

Çmimet në Edicionin e XIII-të të Festivalit Kombëtar të Iso-polifonisë:

-Çmimi Special “Haxhi Dalipi” – fitues Neki Zhupani, Gramsh

-Çmimi i parë “Neko Muço” – fitues Ansambli Folklorik i Qarkut Elbasan

-Çmimi i dytë “Demir Zyko” – fitues grupi polifonik “Shëndëlli” dhe “Gjergj Arianiti”, Mallakastër

-Çmimi i dytë “Xhevat Avdalli” -fitues grupet polifonike Qarku Gjirokastër

-Çmimi i tretë “Arap Çeloleskaj” – fitues, Ansambli folklorik i Bashkisë Skrapar

-Çmimi i tretë “Dhimitër Varfi” – fitues, Grupi polifonik i Dukatit

-Çmimi Marrësi më i mirë – fitues Robert Prifti, Vlorë

-Çmimi Marrësja më e mirë- fituese Shpresa Kapaj, Tërbaç, Vlorë

-Çmimi i karrierës – grupi polifonik “Bilbili”, Vlorë

-Çmimi i 75 Vjetorit të Çlirimi – fitues grupi polifonik Çipini.

Isopolifonia mblodhi në Vlorë dhjetëra artistë nga zona të ndryshme, çmimin “Haxhi Dalipi” e merr grupi i Gramshit Read More »

“Laj…Thaj”, premiera më e re e humorit në “Petro Marko” – Një shfaqe që s’duhet humbur!

Art-Kulture, Lajmi i fundit / /

NJË SHFAQIE QË S’DUHET HUMBUR…

-“Laj…Thaj”, premiera më e re e humorit në “P. Marko”-

Ka njëmijë e një arësye pse duhet parë shfaqia me e re e Trupës së Varietesë së Vlorës, dhënë sonte si premierë në Teatrin “P. Marko” të qytetit.
Për humorin, për parodinë, për monologun, për pantonimën, për këngën popullore qytetare e këngën e lehtë, për trupën e baletit, për….dhe mund të vazhdoj edhe me të tjera argumente si regjia, dekori mjaft funksional, muzika etj. etj….
Por një prej këtyre arësyeve dua ta veçoj, madje ta theksoj fort, një fakt që lidhet me një gjest të madh por edhe me një guxim e profesionalizëm të lartë, për një mënçuri regjisoriale e krijuese që si me komandë mbërtheu një sallë të tërë nën një peshë të madhe emocioni.
Është fjala për nderimin artistik që i bënë shokët e kolegët e skenës e jetës, aktorit të madh të humorit vlonjat e shqiptar, të pa harruarit “Mjeshtrit të Madh”, Muhamet Liko.
Me një gjetje mjeshtërore po edhe tejet të guximshme, regjisorët Agalliu e Demiraj, na bëjnë përsëri bashkë Katërshen famëmadhe të humorit e ku më pas kënga dedikuar si vëllait të tyre, Met Likos, kënduar nga Afrim Agalliu e Agron Hamo me muzikë të Artur Dhamos, sikur i vinin vulën një shfaqie që me siguri do të mbahet mend gjatë.

Kemi të bëjmë, pa mëdyshje, me një këngë Himn për njërin prej ikonave më të mëdha të humorit shqiptar, Himn që vetëm këta artistë mund ta realizojnë.

Kjo shfaqie, veç të tjerash do të mbahet mend edhe si shfaqia e parë që u bë edhe me Metin por, pa Metin, dhe që tregoi se artistët e mëdhenj rrojnë e kujtohen përmes artit dhe veprës artistike që kanë lënë pas…
Urime të gjithë aktorëve, një për një, këngëtarëve e organizatorëve të premierës më të re të cilët edhe në kohë të vështira, përmes fuqisë së artit të tyre, dinë të dhurojnë buzëqeshje dhe të përcjellin optimizëm jete./Sejmen Gjokoli

“Laj…Thaj”, premiera më e re e humorit në “Petro Marko” – Një shfaqe që s’duhet humbur! Read More »