Në një kohë kur vijojnë debatet për kushtet në kampin e Tepelenës, vjen një rrëfim i pazakontë në emisionin ‘Studio e Hapur’ në “News24”. I mbijetuari nga ky kamp, Simon Mirakaj në një ballafaqim me të shkuarën flet për jetën në atë ‘strehë’, moshën kur u dërgua atje bashkë me nënën dhe vëllain dhe vuajtjet që ka kaluar atje.
JA INTERVISTA
Nuk është e thjeshtë ti rikthehesh këtyre kujtimeve. Dua ta shohim historinë tuaj në një këndvështrim të veçantë. Sa vjeç ishit kur u internuar dhe sa ishit kur mbërritët në kamp?
Kam shku 2 javësh. Jemi internu në 1945. Fillimisht jemi sistemu në kalanë e Beratit. Në 1949 na hoqën nga Berati dhe na sistemuan në ‘Toran’, na vendosën në stane bagëtish. Brenda 24 orëve kanë vdekur 30 fëmijë nga mungesa e ushqimit dhe mungesa e higjienës. Kjo situatë alarmoi ministrinë e Brendshme, dhe atëherë na hoqën nga kampi Toranit dhe na vendosën në kampin e Tepelenës. Në kampin e Tepelenës kam ndenjur nga mosha 4 vjeçare deri në moshën 8-vjeçare. Fëmija i regjistron ngjarjet dhe i mban mend të gjitha. Fëmijët janë engjëj dhe këta engjëj ishin të rrethuar me tela. E dhimbshme ishte për nanat të rritnin fëmijët mes telave. Kampi Tepelenës ishte i përbërë nga pleq, plaka, fëmijë”
E kuptonit çfarë po ndodhte dhe kur e kuptuat?
E kam kuptuar në klasë të I. Na u dha mundësia të shkojmë në shkollë, por e kishim të vështirë të ngjisnim kodrën për të vajtur në shkollë, se nuk ushqeheshim. Pasi mbaroi mësimi në klasë të parë, mësuesi më ndali dhe më tha ‘A e do babain’? Po e dua i thashë. Nxirre dorën më tha. E nxora dorën dhe me tehun e vizores më godiste në dorë. Ai më thoshte thuaj që nuk e dua babain dhe unë i thosha e dua. Kjo rrahje vazhdoi për orë të tëra. Kur mësuesi më liroi, rrugës për të shku në kamp mua më rat ë fikët dhemë kanë mbajtur motra me vëllain. Jam ba prind vonë dhe vonë e kam kuptu ndjesinë prindërore.
Cili është kujtimi juaj që u mundon? Cili është mesazhi?
këto ngjarje janë rrëfime që shkaktojnë emocione të forta, jo që të japim sadifaksion apo të maresh rolin e heroit. Rrëfimet tona kanë një rëndësi për mua, pasi përcjellin një mesazh. Mesazhi është që të dëgjohet dhe kjo histori mos të përsëritet më. Është e domosdoshme që të njohim të kaluarën që mos të përsëritet më kjo histori. Fëmijët tanë duhet të kenë një të ardhme më të sigurt. Nëse nuk e njohim sëmundjen, nuk mund ta kurojmë.
Flasim për errësirën në kampin e Tepelenës…
Ne ishim vendosur nëpër kazerma që kishin përdorur italianët. Një kazermë m und të ishte e gjatë 50-60 metra dhe brenda saj kishte 500-600 veta. Krevatet ishin marinarë dhe jo të ndarë. Fillonte dhe mbaronte afër fundit të murit. Gjatë natës, aty natë ishte gjithmonë, nuk ishte ditë nga dhimbja. Edhe sot kur i kthehem atyre faqeve të historisë, më duket sikur dëgjoj ato britma; o nënë dua bukë. Racioni ishte 400 gr për njeri. Por gjendjen më të rëndë e bënte sepse oborri ishte i minuar nga predhat që ranë mes luftës italo-greke. Të shtunat dhe të dielat që ktheheshim nga shkolla, mbasdite ose ditëve shkonim të mblidhnim predhat. Mirëpo ka pasur edhe tragjedi me këto predha, pasi nënat e shkreta mundoheshin të mbanin higjienën. Ka pasur edhe dizenteri. Kur vinin mjekët nga Himara, vinin me frikë se mos i favorizonte të internuarit me raport. Nga kjo punë e rëndë, nga mungesa e ushqimit, disa vajza kalonin në urë pasarelë, të hidheshin nga ura dhe t’i jepnin fund jetës. Këtë bisedë e dëgjon një vajzë më e madhe, iu flet këtyre më të voglave dhe ato e shmangën këtë tragjedi.
Ju e dini se ka debat për numrin e fëmijëve të vdekur në këtë kamp…
Duke qenë se ka kaluar shumë kohë, ne të mbijetuarit siç jam edhe unë, ka diskutime që thonë se kanë vdekur 300-400 fëmijë. Por janë vdekje brenda telave, e ke marrë nga fëmija padrejtësisht.
Çfarë kujtimesh keni me disa fëmijë që janë torturuar aty?
Ishin dy fëmijë rreth 7 vjeç në kamp, ata kalojnë telat barkas për të marrë ndonjë gorricë apo manaferrë. Ata duket se kishin gjetur diçka. I pa policia dhe i kapi. I lidhi për shtylle të dy fëmijët dhe i mbajti gjithë natën deri në mëngjes. Ata qanin të dy, pasi i vendosën afër çezmës. Ata bërtisnin me të madhe; o nënë po na hajnë shtrigat. Ndërkohë një nënë tjetër që i humbi fëmija në kamp, s’kishte arkivol ku ta fuste. Nëna ime shqepi djepin tim. Vdekje ka dhe do të ketë, por kur vdekjet janë të imponuara.
Një faqe gazete ishte hapësira që ju takonte për të fjetur…
Po ishte e vërtetë. Në atë hapësirë ashtu ishte. Skishte mundësi që të rrotulloheshe shumë
Në çfarë ore ju bëhej apeli?
Nuk kishte rregull. Puna ishte se si të torturonin. Apeli nuk kishte orar të caktuar. Një gruaje i kishin vdekur dy fëmijët. Por kishte raste që vdisnin dy të moshuar. Dhe kryefamiljari nuk tregonte se donte të merrte racione buke. Ai e mbante aty sa të merrte racionin më pas denonconte. Gruas i kishin vdekur dy fëmijët. Ajo duhet të zbriste bashkë me ta. I thotë kësaj gruas; ku i ke fëmijët? Ajo i shprehet; i kam në gjumë. Kur zbulohen ata, sheh që dy fëmijët ishin të vdekur.
A keni pyetur ndonjë prej policëve të kampit se pse silleshin ashtu? A i keni pyetur ju sot?
Kam pyetur dhe se di se si ka mundësi që njeriu mund të ketë kënaqësi kur sheh fëmijë duke vuajtur. Them se ata nuk kanë gjë të përbashkët me njeriun përveç paraqitjes fizike. Ska mundësi. Janë njerëz që duhet t’ju bëhet AND para se t’ju japësh një pozicion.
Jeni në dijeni të debatit për kampin e Tepelenës….Flitet për një dokument ku fëmijët shkonin në shkollë…
Po i kam dëgjuar. Fakti është se ne fëmijëve na u dha mundësi për të shkuar në shkollë. Merrnim pak frymë jashtë atyre telave. Kur ngjiteshim kodrës kishte edhe njerëz me bonsens, ose të jepnin një copë bukë. E tmerrshme ishte kur shihje në kamp atë varg njerëzish që merrnin ushqim.
Si silleshin mësuesit…të gjithë keq…
Jo të gjithë. Madje dhe nxënësit e tjerë ishin të varfër. Kishte dhe disa që ndihmonin, e ndanin bukën. Kishte dhimbje. Kishte njerëz që gjoja aty dhe e jepnin falas.
Mungesa e ushqimit siç duket ishte strategji e komunizmit për t’ju dënuar…si ishte një ditë e fëmijëve në kamp?
Këto ishin familje të pasura, të mesme, tregtaresh dhe ishin marrë në mënyrë më të dhunshme nga shtëpitë. Dhe u ndodhën në kamp me racion, pa ushqim fare. Në Berat ishte pa ushqim. Në Tepelenë vunë kazanë që ishin përdorur për benzinë dhe naftë në kohën e Italisë. Kur vinin groshë dhe makarona dhe lëngu dilte i zi. Edhe atë e hanim.
Çfarë mendonit si fëmijë që ishit?
Vuajtjet e kanë pasur nënat më shumë, se ato nuk hanin dhe ua jepnin fëmijëve. Në kampin e Tepelenës më mirë ishte pjesa e jugut, pasi u vinin familjarët. Por pjesa e veriut nuk kishte mundësi.
Çfarë bënte nëna juaj?
përveç lotëve nuk kishte ça të jepte. Na mbante me shpresa. Na thoshte; do iki nëna në furrë. Ne afroheshim afër telave se mos na jepte dikush diçka. E mbaj mend në atë periudhë që ishte korrik, shpresonim mos na hidhnin lëkurat. Por dhe ato i pastronin dhe më pas i hidhnin si qeni. Ne nisëm të hanim ça të gjenim. Mbaj mend një person që erdhi nga Tepelena, nga jashtë telave dhe shiste hallvë. Një malësor nga brenda telave e sheh dhe thotë që dua të ble hallvë. Polici e lë. “Po ti ha unë hallvat, do mi japësh falas”, i thotë malësori, po i thotë shitësi. Pasi ai hëngri 100 hallva, shitësi i dha dhe 20 të tjera. Dhe të gjithë brenda kampit i thoshin mos pi ujë. Dhe atij i ngeli emri Ndue Hallva.
U sëmurët ju në kamp?
Jo nuk u sëmura. Fatmirësisht jo. Nëna falënderoi zotin që nuk i vdiq asnjë fëmijë.
Do veçonit ndonjë rast pikant të humbjes së ndonjë fëmije?
të gjitha humbjet e fëmijëve janë raste të dhimbshme, pasi ishin të pafajshëm. Veç se faji i tyre ishte se ishin kundër diktaturës.
Kush e ndoqi intervistën e sotme në “Studio e Hapur” padyshim që ka derdhur lot!
I mbijetuari i Kampit të Tepelenës Simon Mirakaj tregoi në studion e emisionit ‘Studio e Hapur’ në ‘News24’, momentin më të tmerrshëm që ka parë në atë vend ku u strehuan të përndjekurit politik.
Mirakaj tha se pasi shpërtheu një predhë, mori bashkë me të një kazan, brenda të cilit ishte një fëmijë.
“Momenti më i tmerrshëm ka qenë kur kam parë kazanin duke u hedh përpjetë me trupin e fëmijës së një mirditori. E ëma nxori kazanin për me la rrobat, ndërsa fëmija po ngrohej në atë të ftohtë. Kazani hasi në një minë dhe u hodh në ajër bashkë me fëmijën që ndodhej pranë duke u ngrohur”, tha ai.
Moderatori i “Opinion” u përlot mbrëmjen e djeshme gjatë transmetimit të emisionit.
Ka qenë i ftuari Sokol Mirakaj, ish i përndjekur politik, i cili ka provuar mbi supe peshën e rëndë të kampit të Tepelenës, që me rrëfimin e tij e ka prekur shumë Fevziun.
Kujtojmë se Blendi Fevziu vjen nga një familje të ish të përndjekurish politikë dhe histori të tilla duket se e prekin tej mase moderatorin.
Përveç asaj që ka thënë publikisht Rama, ju ka thënë diçka për këtë incident që keni pasur?
Jo nuk kam kontakt. Nuk dua të kem kontakt sepse Rama ka vajtur shumë larg me shqiptarët dhe unë mund të isha një njeri shumë i thjeshtë që mund të bëja zgjedhje shumë pragmatiste. Mund të pranoja që të isha një shoqëruese e bashkëshortit tim, por mendoj që shqiptarët kanë nevojë për një person që nuk bën kompromise. Dhe për hir të së vërtetës, unë shquhem që jam te ata njerëz që nuk bëjnë kompromise në kurriz të shumicës. Misioni im është shumë i thjeshtë, origjinal për ta vazhduar LSI në llogoren e saj, në atë llogore të japi kontributin e saj për integrimin evropian.
A keni biseduar ndonjëherë?
Për hir të së vërtetës jo, vetëm në momente të caktuara, qoftë kur jemi po themi në biseda momentale, mund të jemi duke dëgjuar ndonjë lajm dhe unë që mund të flas nën zë, me miq nëpër tavolina apo kur dëgjon ai kalimthi ndonjë deklaratë timen dhe thotë që unë jam shumë ekstremiste. Por sigurisht që një nënë është shumë ekstremiste kur bëhet fjalë për të ardhmen e fëmijëve të saj dhe unë mendoj politika shqiptare nuk ka nevojë për hipokrizi apo për një stabilitet politik që krijoi një stabilitet të krimit të organizuar në Shqipëri. Unë mendoj që politika ka nevojë për ekstremist kundër këtij stabiliteti të krimit.
24 orët e fundit, policia ju dhe deputetë të opozitës ju kanë proceduar. Këtë procedim e merrni si paralajmërim, kërcënim apo e neglizhuat?
Unë nuk e shikoj ashtu, mendoj që edhe policia edhe prokuroria marrin urdhra. Unë nuk e shikoj si shqetësim, por si kërcënim që iu bëhet shqiptarëve, sepse duke iu dhënë mesazhin që ne përderisa po procedojmë deputetët ju të tjerët mos guxoni të dilni në rrugë dhe të bëni veprime të tilla, mosbindje civile. Por unë mendoj që kjo gjë nuk ndalet më tani sepse shqiptarët e ndjejnë që nesër do të jetë biznesi i vogël në një protestë dy orësh me uljen e qepenave kudo që janë për shkak të TVSH-së që i është vendosur biznesit të vogël . Artistët i kemi në rrugë, të cilët kanë një të drejtë jo legjitime por morale, patriotike sepse nuk bëhet thjesht fjalë për muret e një godine të vjetër por bëhet fjalë për një ligj që i përket teatrit, kulturës dhe trashëgimisë kulturore. Bëhet fjalë për një mosbindje civile të shumë gjërave të cilat për hir të së vërtetës shqiptarët ndihen jo vetëm të frustruar por çdo ditë e më shumë litari në fytin e tyre po shtrëngohet. Nëse prokuroria dhe policia do ta kenë shansin të burgosin 39 deputetët nuk ka asnjë gjë. Kjo do të thotë se edhe Rama do të shkojë drejt dhënies me koncesion edhe të Policisë dhe të burgjeve, sepse do ta ndihmonte dhe kështu do ti shërbente akoma më shumë grupeve të veta të oligarkëve, sepse tashmë nuk ka mbetur asgjë tjetër. Në fakt kur ishim në protestë në Bradashesh, një banor tha se tashmë të japin me koncesion dhe lindjet e fëmijëve, sepse ka për të na vendosur taksa edhe kur të lindim fëmijë. Është një situatë sa qesharake për politikën kur e shikon, por aq e dhimbshme dhe aq dramatike dhe aq tragjike në jetën e përditshme dhe në situatën ku njerëzit dhe shqiptarët gjenden. Unë mendoj që edhe Rama vetë e kupton këtë gjë. Sepse deri dje ai ka qenë totalisht, mendoj, jo i izoluar, por i ka pëlqyer mënyra se si arroganca e tij nuk gjente përgjigje përballë. Pra kishte një popull që nuk reagonte, shikonte njerëz që shpërnguleshin dhe largoheshin, ndërkohë në anën tjetër shikonte dhe një klasë politike sadopak fajtore.
Të konsumuar?
Edhe të konsumuar, por më shumë bashkëfajtore për këtë realitet. Unë mendoj që ajo klasë politike që mendon se duhet të bëjë diçka për këtë vend nuk ka përse të mos bëj katarsisin brenda vetes së saj, nuk ka përse të mos vet pastrohet dhe nuk ka përse të mos marri përsipër gabimet dhe bashkëfajësinë e saj. Nuk ka asgjë të keqe. Të gjithë bëjmë gabime në jetë, të gjithë bëjmë gabime në jetën e përditshme.
Deputetët e LSI-së ishin nga më aktivët kundër taksës së Rrugës së Kombit, ndërkohë në këtë çështje janë të përfshirë të gjitha palët. E nisi qeveria Berisha si procedurë, e ekzekutoi një ministër i LSI-së i transportit dhe më pas kjo si procedurë u finalizua nga Rama. Përse njerëzit duhet të kenë besim te ju?
Kjo që thoni ju nuk është plotësisht e vërtet. Kjo që thoni ju ka një histori, sepse është që në 2011-ën e nisur si ide për mirëmbajtjen duke pasur parasysh që pati një lloj shembje të tunelit. Qoftë ministrat e qeverisë Berisha, qoftë ministri i LSI-së apo ministrat e LSI-së e kanë ndjekur. Ky është një studim i bërë nga IFC-ja, por asnjë nga ministrat e LSI-së nuk e ka firmosur këtë kontratë koncesionare. Kur ka qenë z.Dervishaj kontrata ka qenë në një proces gjyqësor në Gjykatë dhe shpalljen fituese të kompanisë mesa di unë e ka bërë kryeministria. Është një kontratë me koncesion, të cilën ministrat e LSI-së nuk e kanë dashur dhe nuk e kanë firmosur, duke e quajtur të paligjshme, sepse koncesionet janë më ligj dhe jo me VKM. Dhe tjetra kontrata ka dhe probleme të tjera, të cilat unë nuk mund të marr dot rolin e avokatit këtu për ta mbrojtur apo për ta sulmuar, por dua të them se pavarësisht bërjes së koncesionarit, unë mendoj që Rama duhet të ishte shumë transparent me qytetarët.
Ç’të keqe ka ky koncesion?
Që me ardhjen e qeverisë Rama në 2013-ën, ku po e them prapë dhe ne ishim pjesë e kësaj, shqiptarët kanë paguar më shumë se 500 milion euro taksa, qoftë për rritjen e taksës mbi të ardhurat, për taksën e qarkullimit apo taksës së biznesit. Nëse shqiptarët paguajnë 150 milionë euro për taksën e qarkullimit, nëse rruga e Kombit kushton për mirëmbajtjen 4.5 milionë euro, janë shpenzime, të cilat me të ardhurat që ne paguajmë me taksën e qarkullimit, brenda 3-4 viteve përfundimi i Rrugës së Kombit do të ishte shumë e mundshme. Së dyti, ne ishim shumë koshient dhe e dinim që, që kur Berisha e nisi Rrugën e Kombit, kjo rrugë për sa i përket përfitimeve ekonomike, ishte një rrugë, e cila nuk kishte fizibilitet, por u bë për hir të një bashkimi kombëtar mes Shqipërisë dhe Kosovës. Pra, ishte diçka që do t’u shërbente të dy popujve. Kjo ishte kostoja që ne merrnim për shkak të patriotizmit dhe të nacionalizmit.
Që të jemi të qartë, ju jeni që aty të mos ketë pagesë fare? Pra, që të hiqet trau?
Po ne e paguajmë atë tarifë. Atëherë të na ulë taksën e qarkullimit, çmimin e karburantit. Pra, ne e paguajmë njëherë këtë tarifë, nuk kemi përse ta paguajmë dy herë të njëjtën taksë. Në qoftë se zotëria do t’ia japë koncesionarit, do t’i bëjë nder, le t’ia heqë 20 milionë nga taksa e qarkullimit dhe t’ia japë. Por me taksën e qarkullimit ai kërkon të paguajë koncesionarë të tjerë që nuk kanë lidhje apo impakt te qytetarët. Ne kemi koncesionin e shëndetësisë, check-up-in e famshëm, 300 mijë euro ka bërë investim kompania që e ka fituar koncesionarin dhe merr 12 milionë euro në vit. Nga i merr? Nga taksa e qarkullimit i merr. Ne kemi Rilindjen Urbane, me 500 milionë euro buxhet për katër vjet, ky është një shpërdorim i jashtëzakonshëm. Dhe për çfarë? Për skulptura? Për pllaka në sheshe apo për stola dixhitalë? Kjo është qesharake, kur ne kemi probleme të tjera shumë më madhore. A e dinë shqiptarët që në qoftë se paguajnë 150 milion euro taksë qarkullimi për mirëmbajtjen e rrugëve, as 30 milion euro nuk përdoren për këtë punë? Dhe ku shkojnë këto para? Në shkolla jo, në kopshte jo, në çerdhe jo, në bujqësi jo. Shkojnë tek koncesionarët, të cilëve u mbyllet goja. E njëjta gjë ndodh edhe me median, me gazetat, me televizionet. Do të mundohet t’u mbyllet goja portaleve e kështu me radhë.
Deri kur do të vazhdojë mosbindja civile?
Deri kur Rama të tërhiqet nga taksa e Rrugës së Kombit dhe nga TVSH-ja për biznesin e vogël. Ka edhe taksën e pronës, por edhe heqjen nga skema e ndihmës ekomomike të 20 mijë familjeve. Si do ta formalizosh ekonominë? Duke e futur në skemën e TVSH-së një sektor biznesi që përbën 70-80 për qind të të gjithë të punësuarve në vend? Ti rrënon biznesin e vogël që është boshti dhe shtylla kurrizore e ekonomisë shqiptare.
Çfarë indiciesh keni kur thoni që mbledhja e TVSH-së do jepet me koncesion?
Është kërkesa që i është bërë ish-Ministrit të Financave për të bërë këtë gjë, nga Kryeministri. Dhe kjo është një gjë shumë e rëndë. Dhe pastaj krijohet një rrëmujë. E para, Drejtori e Tatimeve nuk ka staf dhe kapacitet teknik për të mbledhur TVSH për bizneset e vogla. E dyta, rrënimi që i bëhet biznesit të vogël është i jashtëzakonshëm dhe i tmerrshëm. Pra, do kesh jo vetëm mbyllje, por për shkak të ekonomisë që ka Shqipëria sot, ne kemi një situatë me të vërtetë alarmante. Për aq para sa mund të fitojë një biznes i vogël, po themi fitimi i tyre 400 mijë lekë të reja në vit. Pra, një rrogë sanitari, 300 mijë lekë të vjetra në muaj. Dhe këto para që merr, ai do të jetë i detyruar që të paguajë një financier i cili do t’i bëjë bilancet e tyre. Dhe ne e dimë shumë mirë që biznes të vogël hap një njeri që nuk ka mundësi punësimi në shtet. Kemi filluar dhe gjobat, kemi parë se si janë bërë taksidarët e zyrave dhe tatimeve që janë kthyer në varrmihës të biznesit të vogël dhe ekonomisë që mban me pikën e fundit të gjakut ekonominë shqiptare dhe familjet më të varfra. Dhe në fund, do kemi një shpërngulje të tmerrshme që në këto 4-5 vite ke 450 mijë shqiptarë që ikin dhe nuk kthehen më dhe kur në total janë 1 milionë shqiptarë që janë shpërngulur.
Thirrja juaj, mos paguani taksa, a mendoni se është një thirrje antishtet, e ekzagjeruar?
Në qoftë se shteti do bëhet varrmihës i popullit të tij, pse do paguajë populli taksa për xhelatin e tij? Ne kemi marrë një vendim bashkë me PD në unitet të plotë dhe partitë e tjera të opozitës për thirrjen e popullit për mosbindje civile. Ajo çfarë dua të them është shumë e thjeshtë, mjafton tu kujtosh shqiptarëve dhe fëmijëve më të vegjël për historinë e Robin Hood-it. E njëjta gjë po ndodh dhe sot. Ndoshta nuk kemi shpatën dhe harkun e Robin Hood-it, por kemi shkatërrimin e bizneseve, largime nga puna për bindje politike, censurimin mediatik të individëve të caktuar, hapjen e proceseve penale për të frikësuar dhe shantazhuar njerëzit. Kemi një sherif të Nottingham që është Edi Rama, i cili jo vetëm dhunon por është kthyer në një sadist ndaj ekonomisë shqiptare, ndaj bizneseve shqiptare, ndaj rinisë shqiptare. Dhe mosbindja civile për mua është ilaçi më emergjent për ti thënë z. Rama që ti thërrasë mendjes dhe të kuptojë që këtu nuk është çështje pasionesh dhe dëshirash, por është çështje ligji, betimi të një vendi.
Jeni të kënaqur nga pjesëmarrja në protesta?
Pjesëmarrja ishte shumë e mirë. Të mendosh që për një gjysmë dite kishte një reagim të jashtëzakonshëm nga qytetarët. Unë isha në Elbasan dhe ishin 3 mijë protestues, burra dhe gra të agravuar, një pjesë ishin dhe biznese. Akoma biznesi i vogël nuk e ka ndjerë, por në muajin prill do kuptojë se çfarë ndodh realisht. Po ashtu edhe deputetët tanë që ishin në Fier dhe Lushnje, kishte një pjesëmarrje të madhe. Në Tiranë po ashtu kishte një numër të lartë.
Në Elbasan ishin rreth 3000 veta. A nuk mendoni se kjo do ishte një pakicë që kërkon të imponojë pjesën tjetër?
Ka pasur një bllokim të madh të rrugëve, por kjo nuk ka të bëjë fare me imponimin. Domethënë, nuk ka pse dikush të imponohet. Një gjë më bëri përshtypje, ishte karvani i makinave që priste në autostradë për të kaluar, por ata nuk u larguan. Pra, do të thotë që edhe ata që ishin aty në rrugë dhe që prisnin të mbaronte protesta, ishin pjesë e jona. Ata ishin aty, mjaft të qetë. Kishin qytetari sepse aty kaloi mbi 3 herë ambulanca. Faktikisht, njërin e dinim sepse ishte një i afërmi i im, i cili po shkonte nga Tirana në Gramsh. Ndërsa dy rastet e tjera nuk i di, por dyshoj që edhe mund të dërgoheshin nga policia për të shkaktuar acarim te protestuesit. Njerëzit ishin shumë paqësorë dhe të mirëkuptueshëm dhe kjo më ka bërë shumë përshtypje.
Sa do zgjasin protestat sepse për hir të së vërtetës nga ana e PD-së kanë qenë të rralla, kur ndërkohë po fillojnë të bëhen të shpeshta?
Keni shumë të drejtë kur thoni për protesta të rralla për shkak edhe të mosunifikimit të opozitës, por tashmë mendoj që ne jemi në një pikë të përbashkët për të ecur më pas në hapa të sigurte. Ajo çka është me e rëndësishme dhe dua ta theksoj është që nuk ishte pikërisht opozita që tërhoqi popullin në një protestë kundër qeverisë, por e kundërta. Opozita është një instrument, i cili në parlament ka detyrën e saj për të kundërshtuar, riparuar apo përmirësuar diçka. Ashtu sikurse jep edhe argumentet e saj ose paraqet alternativa. Unë mendoj që tashmë opozita ka arritur unifikimin e plotë të saj për sa i përket rakordimeve, edhe pse nga ana programore qoftë LSI, PD apo partitë e tjera opozitare, nuk janë të njëjta apo në një vijë ideologjike. Ajo që është e rëndësishme në çështjen e taksave, shqetësimet çdo ditë e më shumë po rriten dhe shqiptarët po varfërohen. Për çështjen e sigurisë së jetës, garantimit të ambientit në të cilën do rriten dhe do shkollohen fëmijët e shqiptarëve, nuk ka nevojë për ideologji e as për drejtim politik. Ajo që unë e mënoj shumë të rëndësishme është pikërisht unifikimi i opozitës.
Sot ju kemi parë në aktivitete në ndryshme me kryetarin e PD-së. Çfarë ka ndodhur? Keni diskordancë?
Nuk ka pasur diskordancë. Z. Basha ishte me biznesin e vogël, ndërkohë që ne e kemi zhvilluar më parë dhe jemi rakorduar më parë. Ne sot ishim në një takim me aktorët dhe unë mendoj që kjo është shumë normale. Nëse do të kishte aktivitete të tjera paralelisht edhe të partive të tjera opozitare, takime me grupet e interesit, do të ishte shumë më mirë. Ne sot duhet të jemi në aktivitete të gjithanshme, kudo. Takime me të gjitha grupet e interesit pasi situata është e tmerrshme kudo. Nesër do të diskutohet ligji për tokën dhe ne do të shkojmë dhe do të denoncojmë vjedhjen e fundit që po u bëhet fermerëve. Është me të vërtetë shumë e rëndë. Ligji i ri qartazi favorizon krijimin e latifondistëve të mëdhenj duke rrënuar fermën e vogël. Ata fermerë të vegjël që mezi mbijetojnë do të dalin nga skema dhe do i detyrosh që ose të falin tokën për shumë pak lekë një latifondisti, ose do të shkojë të shesë lekët për 0.0001 lekë një latifondisti. Në të kundërt ai nuk do të ketë mbështetjen apo grante nga shteti. Pra çdo ditë e më shumë po orientohet që të gjithë njerëzit do të duhet të falen te një njeri dhe kjo është shumë e rëndë. Edi Rama nuk është mbreti ynë, që gati po shpall mbretërinë e tij të rilindjes. Vetëm në këto dy vite Taulant Balla dhe Damian Gjiknuri kanë dhënë 110 koncesione, vetëm në këto dy vite. Po të shikosh të gjitha shkojnë vetëm në një dorë. Të gjitha funksionet e këtij shteti janë fokusuar në 4-5 njerëz, të cilët ata pasurohen çdo ditë edhe më shumë. Ti mund të shikosh shumë mirë se si jeton Taulant Balla. Shiko ka një gjë, ne gjithmonë themi oligarkët për ta dhe shumë mirë bëjmë. Këto oligarkë apo biznesmenë dinë të bëjnë vetëm një gjë. Mjafton të shikosh se çfarë bën Taulant Balla me koncesionet në qarkun e Elbasanit apo me tenderët, atëherë është shumë e thjeshtë për të kuptuar që çfarë ndodhë. Pra, oligarkët kanë mekanizmat e tyre, që të futet tek bizneset e tjera. Sot ke shumë politikanë dhe deputetë që favorizojnë njëri tjetrin me koncesione. Pra të gjithë i ndajnë me pikë të barabarta, qoftë për cilësi apo gjëra të tjera. Ti nuk mund të favorizosh këtë njeri, i cili nuk ka eksperiencën për një gjë të caktuar. Pra, unë përshembull nuk bëhem dot juriste apo gazetare sepse nuk e bëj dot këtë gjë. Ne e kemi sistemin e tillë, pra atë ekonomik apo politik që po i shkatërrojmë çdo ditë e më shumë. Kjo krijon po themi një moment dëshpërimi, ku ne sot kemi një gjendje të tmerrshme sepse ngaqë na ka kapur kjo revolta, ku shumë fëmijë shqiptarë po na ikin nga Shqipëria. Kombet e Bashkuara treguan një shifër të frikshme, ku thoshte se fëmijët nga mosha 7 deri 14 duan të ikin nga Shqipëria. Kjo është shumë e rëndë, një vdekje e ngadaltë, por e sigurt e kombit shqiptar. Ajo që është shumë e rëndësishme sot, është pikërisht sensibilizimi i shqiptarëve.
Për sa i përket mosbindjes civile dhe bojkotimit të parlamentit, pati disa deputetë që morën pjesë nëpër komisione.
Kjo nuk është e vërtetë. Z. Haxhinasto ka qenë në komisionin e ekonomisë, njëjte edhe z. Vasili në atë të shëndetësisë. Kjo, për shkak sepse ishin kërkuar dëgjesa nga grupet e interesit, ku z. Haxhinasto kishte të bënte për çështjet ekonomisë, ndërsa z. Vasili për autizmin. Ajo ishte le të themi një lloj prezence. Unë jam për mosbindje civile edhe brenda parlamentit, por po themi është një vendim i organizuar, në një farë mënyre për të mos ia lënë komisionit, por për të ndjekur çdo gjë hap pas hapi.
Është e imponuar nga PD?
Jo nuk është imponuar. Në këtë mendim ka qenë dhe z. Fatmir Mediu, nuk ja për një bojkot total, por është një marrëdhënie e kushtëzuar me Parlamentin. Sepse nëse ne nesër nuk do jemi pjesë në Komisionin e Veprimtarisë Prodhuese për të denoncuar për mediat ligjin për tokën bujqësore ku do e marrin vesh mediat se çfarë po ndodh me tokën bujqësore? Pra, ne nuk mund të themi që do krijojmë një lloj normaliteti, një jetë normale të jetës në Parlament por ne do të kemi një marrëdhënie të kushtëzuar me strukturat e Parlamentit. Duke pasur parasysh që strukturat e Parlamentit kanën një sjellje jo vetëm harbute, por edhe të dyshimtë ndaj deputetëve të opozitës, të cilën ne e kemi vendosur nën hetim politik, për të parë hap pas hapi se si shpërdorohen paratë e parlamentit, se si shpërdorohet institucioni i Parlamentit dhe se si instrumentet e Parlamentit janë kthyer në instrumente politikë të PS. Institucioni i Parlamentit nuk është as i Gramoz Ruçit dhe as i Taulant Ballës, por i shërben të gjithë deputetëve të Kuvendit të Shqipërisë. Por më shumë sekretarit të përgjithshëm, mbi shpatullat e të cilit rëndojnë disa akuza, jo vetëm për korrupsion, por edhe për implikim në krimin e organizuar.
Në rrethe të ndryshme, në qytete të ndryshme shumë këshilltarë të LSI dalin dhe deklarojnë se nuk i përkasin më kësaj force politike. Çfarë po ndodh
Ky është një teatër i vjetër. Unë ju kërkoj falje të gjithë votuesve të LSI për listat e këshilltarëve të cilët janë përgatitur dy vite më parë, qoftë nga deputetët apo qoftë nga strukturat e LSI që janë paraqitur në KQZ, për vendosjen e njerëzve që jo vetëm nuk përfaqësojnë LSI, por edhe njerëz që nuk përballojnë dot presionin politik dhe për nivelin e tyre shumë të ulët. Mund të ketë shumë këshilltarë që nuk pajtohen me qëndrimin politik të LSI por më deklaratë qesharake se të largohen për evazionin rus apo kinez. Janë 54 këshilltarë nga 500 e ca që ka LSI. Nga këta 54, vetëm 20 janë të LSI, sepse 34 këshilltarë të tjerë kanë qenë të partive të tjera politike dhe kanë thënë që po ikim si të LSI. Për shembull, ai i Belshit nuk është i LSI, është nipi i Luan Duzhës që është deputet i PS, ka qenë deputet i Partisë Republikane, kaloi me LSI në zgjedhjet e 2013 dhe tani është deputet i PS. Kanë hyrë në këshillat bashkiakë me logo të tjera dhe jo me të LSI dhe për të krijuar një hemorragji sikur baza është kundër qëndrimeve të LSI. Këto janë lëvizje qesharake. Për mua nuk ka pasur asnjë lloj shqetësimi. Kjo ka qenë dhe një nga arsyet pse ne nuk kemi reaguar.
Mos arsyeja është që LSI ka qenë 8 vite në pushtet dhe rreth saj u afruan edhe njerëz pragmatistë…?
Kjo iu la në dorë deputetëve. Listat e këshilltarëve i bënë deputetët. Duke pasur parasysh që Meta në atë kohë ishte kryetar Parlamenti, listat e këshilltarëve janë si lista le t themi më pa vëmendje, ky është një nga gabimet më të mëdha. As 20 s’kishin pse të iknin, por mund të themi se kanë ardhur 70-80. Nuk mendoj se është lufta politike që shqiptarët kanë nevojë. Ata kanë nevojë të dinë a kanë punë nesër apo jo. Do të kenë para për të ushqyer fëmijët apo jo? Do t’u rritet rroga apo jo?
Ju i quani aksidente këto që kanë ndodhur me këshilltarët tuaj nëpër rrethe, por ndërkohë që po kristalizoni një qëndrim politik në Tiranë ndryshe nga qytetet e tjera. Përse e diskriminoni pozitivisht kryetarin e Bashkisë së Tiranës, z. Veliaj?
Të treja rastet që janë, dy prej tyre duan të kthehen prapë në LSI, sepse i kishin gënjyer, pasi iu kishin thënë që LSI do t’iu digjte mandatet. Personi i tretë është i një parti tjetër që është i Legalitetit, z. Kraja. Nuk po i bëj fare as diskriminim pozitiv dhe as diskriminim negativ. Unë mendoj që marrëdhënia e LSI-së është me qytetarët dhe jo me individët. Përsa i përket këshilltarëve, do të jetë shumë më e kujdesshme në hartimin e listave. Kjo vlen edhe për listat e deputetëve, pasi ne mendojmë që marrëdhëniet nuk mund të jenë më individuale me liderin e partisë. Marrëdhëniet duhet të jenë institucionale me partinë. Pra, do të jenë strukturat e partisë ato që do të vendosin, qoftë për listat e këshilltarëve, qoftë edhe për listat e deputetëve. Sepse sot LSI nuk është më një parti që vjen nga hiçi, pra një parti e re. Është një parti e konsoliduar. Listat do të jenë të organizuara jo vetëm nga strukturat e partisë në qarqe, por në fund fare do t’i nënshtrohen diskutimit në kryesinë e partisë apo edhe në strukturat e tjera, siç është ajo e Komitetit Drejtues, që është shumë e rëndësishme me vendimmarrjen e saj. Përsa i përket individëve, mund të jetë dikush që nuk mund të ketë përkrahje në parti, por është një vlerë e shtuar në debatin politik në Parlament, atëherë do të jetë ai raporti që do të gjendet midis strukturës, bazës së partisë dhe lidershipit të Lëvizjes Socialiste për Integrim.
Të kthehemi tek Veliaj, ju a do ta mbështesni atë nëse do të rikandidojë? A e shikoni ju atë ndryshe nga Rama?
Nuk dua të bëj komente, pasi është shpejt për të folur për këtë çështje. Unë do të thosha që ai vetë është në një situatë shumë të vështirë sot, sepse nuk dihet a do të jetë ai kandidati sërish. A do të jetë ai që do të ndjekë rrugën e Ramës, ku nga një kryetar bashkie të bëhet kryeministri i ardhshëm apo kryetari i Partisë Socialiste, duke pasur parasysh që kemi një Parti Socialiste në krizë. Z. Veliaj e shikoj në një pozicion shumë të vështirë duke pasur parasysh që për hir të së vërtetës, duke qenë një kryetar bashkie, me një qeveri e cila u jep mundësi grave, u krijon oportunitete shumë më të mëdha se sa një kryetar bashkie që ka një qeveri kundër, do të jetë përballë një side shumë të madhe. Ai do ta ketë shumë të vështirë për të rikandiduar për Bashkinë e Tiranës. Unë mendoj se Rama nuk do ta rikandidojë, sepse Veliaj po i bën hije Edi Ramës brenda Partisë Socialiste. Pra, po shikohet si një figurë e ardhshme e PS-së.
Ju si do dilni në zgjedhje, vetëm, me PD-në?
Ne aktualisht kemi unifikuar grupin parlamentar, që do të rakordohet për axhendën parlamentare përsa i përket qëndrimeve për ligje të caktuara, ashtu sikurse në momente të caktuara principet tona, parimet tona nuk do ti cënojmë, qoftë PD, qoftë LSI, por një rakordim dhe një axhendë të organizuar si grup parlamentar do ta kemi. Ndërsa përsa i përket zgjedhjeve lokale mund të them këtë që protesta e ditës së enjte i dha një shans shumë të mirë strukturave në bazë qoftë të Partisë Demokratike, qoftë të LSI apo partive të tjera të opozitës, për tu njohur apo për tu rakorduar, sepse patën një feeling pozitv në aspektin organizativ në protestën e ditës së enjte. Dhe kjo është një gjë pozitive. Pastaj se si do të ecim hap pas hapi, sigurisht që ne do të jemi shumë racional në vendimet që do të marrim, sepse sot nuk është momenti për të kënaqur egot tona personale apo politike, apo për të kënaqur egot e një grushti njerëzish. Sot problemi jonë kryesor është zgjidhja e këtyre çështjeve kryesore që kanë shqiptarët, heqjen e taksave, rritjen ekonomike.
Çfarë doni të thoni me të qënit racional? Keni parasysh çfarë ka ndodhur në vitin 2008 ku dy partitë e mëdha u bën bashkë dhe bën një kod dhe një kushtetutë kundër LSI apo keni parasysh marrëveshjen e 17 majit të vitit të kaluar?
Duke qenë se unë besoj në zot them që kur do ti bësh gropën tjetrit, bie vetë brenda. Sepse ka një rregullator shumë të madh lart mbi kokat tona, që i rregullon gjërat. Çdo sfidë që na jepet secili nga ne është një sfidë që zoti na çon për ta provuar, por mos harroni që nuk harron asnjëherë për të ndëshkuar, atë që jo vetëm është mosmirënjohës por është edhe hileqar. E them këtë, sepse në të dyja rastet qoftë në marrëveshjen e 2008-ës, ku ndryshimet i bëra Rama, sepse ai vendosi veton, qoftë në marrëveshjen e 17 majit, nuk humbi LSI-ja. LSI-ja ishte fituese. LSI ishte fituese qoftë në moral, qoftë në numër deputetësh. Kur them racional them që LSI do të jetë shumë në marrdhënien e saj me qytetarët, do të jetë shumë bashkëpunuese me forcat opozitare, sepse sot jo vetëm në pushtetin qendror, por edhe në pushtetin lokal, është shumë e rëndësishme për të dhënë një devizë të re të funksionimit të pushtetit vendor.
A është kodi i ri zgjedhor, një test, flitet për një prim, çka e bën rolin e LSI të zbehet?
Ne si LSI nuk kemi asnjë lloj problemi për çfarëdolloj marrëveshje.
Keni sinjale që po tenton ta bëjnë?
Jo nuk kemi. Më shumë janë muhabete tavolinash apo mllefe personale të personave të caktuar ndaj partive të tjera. Për LSI nuk ka asnjë lloj problemi. LSi e ka treguar që nuk kompleksohet ndaj çdo lloj vendimi që mund të merret. LSI është për një kod zgjedhor, i cili është i hapur për çdo njeri që kërkon të zhvillohet në jetën politike shqiptare dhe sigurisht është për një kod zgjedhor që fati i politikës të mos mbetet në duar të kryetarëve. Sepse një kod zgjedhor që do të ngelet në duar të kryetarëve do të prodhojë kryetarë arrogantë, do të prodhojë kryeministria arrogante dhe do të prodhojë një politikë arrogante. Ne jemi për përfshirjen e shumë faktorëve. Unë mendoj se politika shqiptare ka nevojë për faktorë të rinj, ka nevojë për politikanë të rinj, ka nevojë për indicia të reja dhe prurje të reja, sepse në këto 27 vite tranzicion ne jemi shumë të varfër politikisht, e kemi nisur procesin e integrimit europian bashkë me vende të tjera, dhe vendet e tjera janë pjesë të BE-së. E kemi nisur procesin e integrimit europian me shumë vende të tjera dhe vendet e tjera tashmë janë pjesë dhe ne jemi akoma jashtë madje po largohemi nga BE në vend që të afrohemi dhe mendoj që një kod zgjedhor i cili do ta bënte të barabartë votën e qytetarëve, ka pafundësisht mënyra sa më i thjeshtë të bëhet procesi zgjedhor aq më i kollajshëm është jo vetëm për njerëzit për ta kuptuar por edhe për menaxhimin e procesit zgjedhor. Është si puna e asaj, duam të vëmë vetullat edhe nxjerrim sytë. Proporcional kombëtar do të ishte shumë mirë sepse vota do të ishte e barabartë edhe me lista të hapura. Por për ne nuk ka asnjë lloj problemi ky është një mendim i imi personal. Është ngritur një komision dhe ne jemi shumë skeptik për të sepse nuk mblidhet, mblidhet shumë pak.
Do ia paraqisni z. Basha këtë shqetësim se pse nuk funksionon?
Ne kemi z. Luan Rama përfaqësues, është ngritur një komision teknikësh. LSI ndryshe nga herët e tjera e ka të ndarë orientimin, unë jam përfshirë më shumë për aksionin politik, z.Vasili për çështjet parlamentare, z. Luan Rama për çështjet e reformës zgjedhore, znj. Gjosha dhe Mehmetaj për çështje ndërkombëtare. Kemi bërë një ndarje të detyrave dhe axhendës për secilin nga ne dhe kemi krijuar një mundësi komunikimi dhe një shtrirje të lojës apo të veprimtarisë politike. Dhe për çështjet e kodit zgjedhor është z.Rama që diskuton dhe iu shkon të gjitha detajeve dhe që komunikon me z. Oerd Bylykbashi nga PD. Dhe më pas ne do ta kemi të nevojshme për tu ulur dhe për të marrë vendimet politike të ulemi të gjithë bashkë. Ndërsa përsa i përket kandidatëve akoma nuk e kemi diskutuar sepse mendojmë që është akoma shumë herët. Edhe PD dhe LSI nga ana e saj apo dhe parti të tjera të frontit opozitar janë në gjueti kandidaturash të cilat janë kandidatura shumë të mira për pushtetin vendor. Duhet të jenë kandidatura të cilat marrin përsipër për ti shërbyer qytetarëve por jo për tu kthyer në ushtarë të politikës.
3 apo dy kandidatë në zgjedhjet lokale?
Nuk kemi rënë dakord akoma por jemi në diskutime. Ka një lloj dashamirësie pozitiviteti apo bonsensi por jemi në diskutime për të vendosur kriteret që duhet të ketë kandidati.
Keni rënë dakord që të shkoni bashkë në zgjedhje?
Jo 100% jemi aty. Unë mendoj që sot është shumë më e rëndësishme për të qenë të unifikuar dhe solid në mosbindjen civile dhe në luftën që ne kemi marrë përsipër për të liruar qytetarët kuksianë të cilët për hir të së vërtetës vazhdojnë të jenë në burg kur ndërkohë kryeministri kërkoi falje publike që kishte bërë gabim për të cilën ata protestuan. Dhe kjo është absurditeti më i madh për politikën që është sot dhe i opinionit publik, mediatik se pavarësisht se ne themi që kemi nevojë për media, vërtet kemi nevojë për media. Të jenë jo në përkrahje të politikës por të qytetarëve.
Rrëfimi i ish-të përndjekurit politik, Sokol Mirakaj, i cili ka provuar mbi supe peshën e rëndë të kampit të Tepelënës; ka përlotur drejtuesin e emisionit ‘Opinion’ në TV Klan, Blendi Fevziun.
Pas pak minutash, ‘Opinion’ do ketë si temë të mbrëmjes, ku dy personazhe: Sokol Miraka dhe Fatbardha Saraçi do rrëfejnë çnjerëzoren e kampit famëkeq të Tepelenës.
Ervis Gega Dodi, është një violiniste shumë e talentuar, e cila na bën krenarë me emrin e saj. Ajo është një prej yjeve të ekselencës në muzikën klasike jo vetëm në Gjermani, por kudo në botë.
Ervis Gega Dodi ishte sot e ftuar në studion emisionin “Rudina” në Tv Klan, ku rrëfeu historinë e largimit nga Shqipëria si refugjate, dhe ngjitjen në majat e muzikës klasike dhe në botën akademike gjermane.
Gjatë emisionit, violinistja tregoi edhe takimin me Kancelaren gjermane, Angela Merkel, e cila e kishte përgëzuar pas performancës në ceremoninë e varrimit të Genscher, ku violinistja përfaqësoi shtetin gjerman.
“Ceremonia, ku unë prezantova Gjermaninë në varrimin e Genscher ka qenë një nga më mbresëlënësit dhe pas asaj ceremonie Kancelarja Merkel më takoi dhe më uroi. Më tha: M’u mbushën sytë me lot nga performanca juaj”./tvklan
Ekskluzive: Deshmia e shqiptaro-amerikanit, Gjok Pjeter Deçkaj, me origjine nga fshati Kushe i Hotit, i cili pasi provoi kampet e Tepelenes dhe Savres, ne vitin 1954 u arratis nga Shqiperia dhe perfundoi ne SHBA
Shkruan Dashnor Kaloçi
“Nje nate, nje grua e re nga Tropoja e cila priste te lirohej, shkoi naten per te hapur varrin e femijes se saj i cili i kishte vdekur para 8 muajve ne moshen 5 vjecare. Duke hapur varrin me lugen qe hanim supen, ajo fshinte eshtrat me fustanin e saj dhe i thoshte: “Nuk te le nena ketu ty, jo”. E shkreta grua, u detyrua t’i thyente eshtrat e te birit me qellim qe t’i fshihte ne rrobat e trupit pa u diktuar nga rojet e kampit, pasi nuk lejohej qe t’i merrte. Ate nate, bashke me te ka qene dhe nena ime duke e ndihmuar dhe me pas ajo mundi t’i merrte eshtrat e te birit dhe t’i varroste ne Theth”.
Deshmia e mesiperme e cila duket sikur eshte pjese e ndonje skenari te filmave horror, nuk eshte as me shume dhe as me pak, por nje ngjarje krejt e vertete e ndodhur gjysem shekulli me pare ne kampet e tmerrshme te regjimit komunist te Enver Hoxhes. Njeriu qe e rrefen kete histori tragjike, eshte 67 vjecari, Gjoke Pjeter Deckaj, i cili ka pasur vete fatin tragjik te provonte keto kampe qe porsa kishte ardhur ne jete. Per keto dhe te tjera ngjarje nga jeta e tij, ai rrefen ne kete interviste.
Zoti Gjok, cila eshte origjina e familjes suaj?
Origjina e familjes sone eshte nga fshati Kushe i Hotit ne Malesine e Madhe. Ne nuk kemi qene familje shume e madhe, por babai im, Mark Pjeter Deckaj, ka qene shume i njohur si burre i urte dhe me emer te madh ne te gjithe ate krahine. Si gjate kohes se Zogut dhe ne periudhen e Luftes, baba nuk eshte perziere fare me politike, por ka qene i njohur si nacionalist dhe patriot.
Po me ardhjen e komunisteve ne pushtet ne vitin 1944, cfare ndodhi me familjen tuaj?
Kur erdhen komunistet ne pushtet, ne nuk na pane me sy te mire, dhe baba, Marku, shihej si njeri i dyshimte. Kjo per faktin se ne vitin 1945, ai ishte mobilizuar forcerisht nga nje repart special i forcave partizane, dhe gjate asaj kohe, duke pare krimet e shumta qe bente ai repart, me arrestime, vrasje, tortura, djegie shtepish etj, kishte fituar nje urrejtje te madhe per ta. Pak kohe pasi u lirua nga ai repart, diku nga viti 1948, babai dhe gjyshi im, Pjeter Deckaj, u arratisen nga Shqiperia.
Si ndodhi arratisja e tyre?
Ate vit, pra ne 1948-en, u arratisen plot 30 vete nga Hoti ne nje dite te gjithe se bashku dhe dolen ne Jugosllavi. Kjo ndodhi pasi nje oficer i postes se kufirit, u shkoi dere me dere dhe i njoftoi te gjithe keta persona se ishin ne liste per t’u arrestuar. Dhe kjo kishte qene e vertete, pasi nje ore pasi ata u arratisen, forcat komuniste u shkuan shtepi me shtepi duke kerkuar per t’i pushkatuar. Nga keta 30 burra, me te njohurit ishin; Prek Gjeto Marku, Nikoll Luc Doka, Mark Doshi Frangaj, Pjeter Gjon Luka etj. Bashke me keta 30 persona, u arratis edhe komandanti i postes se kufirit.
Çfare ndodhi me familjen tuaj pas arratisjes se babes dhe gjyshit?
Une linda me 17 shtator ne 5 te mengjesit (dy jave pas arratisjes se babes dhe gjyshit) dhe ne ora 9, kur nena ime (File Pashk Ademi) ishte akoma me zorre neper kembe, erdhen dhe na moren forcerisht duke na cuar ne burgun e Koplikut. Gjyshja ime shkoi te Kol Maci i cili nderhyri tek komunistet dhe ne na kthyen prape ne fshat. Por nuk na lane me shume se 3 muaj dhe me 23 prill 1949, na internuan ne Tepelene. Ate dite qe ne moren per te na cuar ne Tepelene, baba kishte ardhur afer fshatit me dy shoke te tij, trima, me qellim per te na marre me vete, e me dal ne Jugosllavi. Ai eshte afruar jo me larg se 500 metra nga ne, duke me degjuar edhe mua qe qaja pa pushim, por nuk mundi te na ndihmonte dot. Ata dy shoket i thane: Medet Mark c’ka te bejme? Dhe baba iu pergjigj: Me ngushte nuk e kam pa veten kurre. Kam frike se ma vrasin djalin, prandaj nuk mundemi te nderhyjme. Pas nje udhetimi te gjate ne rruge pa rruge, ne na cuan ne kampin e Tepelenes. Djepi ku isha une ishte duke u rrezuar nga shpina e kalit dhe e ka mbajt Bora e Prek Gjeto Markut, se ndryshe do kisha rene ne gremine. Ne Tepelene gjetem edhe familje te tjera nga Hoti e Kastrati dhe midis tyre edhe 13 prifterinj katolike te internuar. Une kam qene i vogel ne ate kohe, por nena me pas me ka treguar per vuajtjet dhe tmerret e paimagjinueshme qe kemi kaluar aty. Me kan treguar kur u rrita se Kryetari i Kooperatives se fshatrave per rreth kampit dhe sekretari i partise kishin porositur fshataret e ketyre fshatrave te Tepelenes, qe femijet e tyre ti shanin dhe tu gjuanin me gure te interrnuarve. Dhe ka pas disa raste qe kur ktheheshin nga mali u dilnin perpara fshataret dhe shanin e gjuanin te interrnuarit.
Konkretisht, çfare mbani mend nga ai kamp?
Aty vdisnin njerez cdo dite nga uria dhe semundjet, ku me se shumti femije te vegjel. Puna ishte mjaft e rende dhe sfilitese. Te internuarit punonin ne transportim lendesh drusore nepermjet Lumit Vjose dhe kur lumi ishte shume i rrembyeshem, qellonte qe lenda drusore t’i godiste dhe i linte te vdekur ne vend. Nga Gjirokastra aty sillnin qen te ngordhur dhe qelbej i gjithe kampi. Vec ketyre nje tmerr i vertete i kampit te Tepelenes ishte nje kapterr me emrin Tomi, i cili i ndiqte vajzat dhe nuset e reja duke i futur forcerisht ne nje magazine per t’i perdhunuar. Mua me kujtohet se kur kam qene 5 vjec, kapterr Tomi me mbajti disa minuta ne uje te ftohte, me qellim per t’i bere presion nenes sime. Aq shume zullume beri kapter Tomi me grate e vajzat e internuara, saqe vete komanda u detyrua dhe e hoqi. Nena me lidhte me brezin e djepit tek krevati qe te mos bija, pasi ne flinim ne krevate me tre kate. Here pas here nenen e nxirrnin para te gjithe kampit dhe i shanin baben, Markun, duke thene se ai ishte kriminel e lloj-lloj sharjesh te tjera. Por nena ua kthente duke iu thene: Une e njoh per burre shume te mire. Po kete gje ia benin edhe Bores se Prek Gjeto Markut (Lulaj), por ashtu si nena edhe ajo nuk fliste asnje fjale te keqe per burrin e saj, perkundrazi e lavderonte. Po te mos kishim pasur ndihmen e dajave te mi dhe gjyshes Katrine Prela, te cilet na vinin dhe na sillnin ushqime te thata ne Tepelene, ne do te kishim vdekur urie si shume nga bashkevuajtesit tane.
Çfare kujton ndonje ngjarje tjeter nga ai kamp?
Nje nate, nje grua e re nga Tropoja, Drane Jakaj, (gjyshja nga nena e Gezim Nikes, kengetarit te njohur) e cila priste te lirohej, shkoi naten per te hapur varrin e femijes se saj i cili i kishte vdekur para 8 muajve ne moshen 5 vjecare. Duke hapur varrin me lugen qe hanim supen, ajo fshinte eshtrat me fustanin e saj dhe i thoshte: “Nuk te len nena ketu ty jo”. E shkreta grua, u detyrua t’i thyente eshtrat e te birit me qellim qe t’i fshihte ne rrobat e trupit pa u diktuar nga rojet e kampit, pasi nuk lejohej qe t’i merrte. Ate nate bashke me te ka qene dhe nena ime duke e ndihmuar dhe me pas ajo mundi t’i merrte eshtrat e te birit dhe t’i varroste ne Theth.
Kur u liruat nga ai kamp?
Ne vitin 1954, ai kamp u mbyll dhe ne na derguan ne kampin e Savres ne Lushnje. Bashke me te tjeret dhe nena ime, punonte deri ne brez ne uje ne tharjen e Kenetes se Terbufit. Ne nje rast nenen e sulmuan shume ushunjezat dhe asaj i ra te fiket sapo shoqet e saj e nxoren ne breg duke e ditur te vdekur. Tone Nuthi me kunatat e saj nga Pjetroshani i Bajzes se Kastratit, u perleshen me policet, te cilet donin ta fusnin nenen ashtu gjysem te vdekur me punu ne uje duke i thene: “Coju dhe puno moj kriminele”. Ne ate pune nena punoi plot 3 vjet. Aty nga viti 1956, nje dite kur erdhi aty nje oficer madhor per inspektim, Rrok Kont Marashi, me mesoi mua t’i dilja perpara dhe t’i thoja se isha i pafajshem. Konti m’i kishte shkruar ne nje leter se cfare do t’i thoja oficerit dhe une ashtu bera. I thashe se baba me kishte lene ne bark te nenes kur ishte arratisur dhe c’faj kisha une. Ai u prek nga fjalet e mia dhe tha se do e studionin punen time. Mbas disa kohesh erdhi letra dhe une u lirova kur isha 8 vjec, ndersa nena mbeti aty. Erdhen kusherinjte dhe me moren aty ne kamp e me cuan ne fshat. Por edhe aty nuk me lane te jetoja, pasi fshati ishte zone kufitare dhe me cuan ne Kastrat, ku beja cdo dite nga 2 ore rruge per te shkuar ne shkolle dhe 2 ore per t’u kthyer ne shtepi. Shkollen 8-vjecare e mbarova shkelqyeshem duke qene nxenesi me i mire dhe bera nje kerkese qe te shkoja ne Konviktin “Tom Kola” ne Shkoder, por me thane: “Rri urte e mbyll gojen se ti je djali i kriminelit Mark Deckaj. Shtrengo fort kazmen dhe mos u ndiej”. Keshtu, deri ne moshen 16 vjecare mua me rriten dajat. Ne ate kohe une isha i rritur dhe duke e kuptuar se nuk kisha asnje shprese per jeten, fillova te mendoj qe te arratisesha nga Shqiperia dhe te shkoja tek baba.
Ku ndodhej babai juaj ne ate kohe?
Deri ne ate kohe, baba ishte ne Itali, ndersa gjyshi ne Tuz te Malit te Zi dhe ne komunikonim me letra me ta.
A kishit provokime dhe a u ndiqnin njerezit e Sigurimit?
Nje person i quajtur Ndue Nikoll Markhelli, i cili ishte i dekoruar nga Kadri Hazbiu, me provokonte vazhdimisht duke vene radion te Zeri i Amerikes gjoja se do fliste baba im. Po keshtu here pas here ai me thoshte te arratiseshim se bashku. Une e kuptoja ate gje dhe nuk i lashe kurre te kuptonte se doja te arratisesha. Nje dite i thashe nenes (ne 1959 ajo u lirua nga internimi) qe te arratiseshim se bashku, por kur ajo pyeti nenen e saj, gjyshja tha: “Mos e len se do na vrasin djalin dhe do na marri ne qafe te gjitheve”. Keshtu nena me tha se ajo nuk vinte dhe une nuk duhet te ikja. Por une e kisha vendosur se bashku me dy shoket e mi, Kol dhe Gjelosh Narkaj dhe keshtu u arratisem.
Si mundet te arratiseshit nga Shqiperia?
Me 13 qershor 1966, diten e festes se Shen Ndout, i thashe nenes se do shkoja ne kishe. Ne fakt, se bashku me shokun tim, Kol Narkaj, (Gjeloshi nuk erdhi se martonte vellane) qe ishte nje vit me i madh se une, morem rrugen dhe ne fshehtesi dolem tek Leqet e Hotit, poshte ne Grabam dhe kaluam kufirin duke dale ne Jugosllavi. Aty u dorezuam te nje shtepi ku i treguam te verteten dhe ata na priten shume mire. Ajo shtepi kishte lidhje miqesie me familjen tone dhe gjeten mundesine te lajmeronin se ne ishim dorezuar tek ata. Me pas, sipas rregullave ata na dorezuan tek ushtaret, te cilet na moren dhe na derguan ne burgun e Leshkopoljes, ku na mbajten 2 muaj ne hetuesi duke na pyetur. Gjate asaj kohe, me nderhyrjen e Rroko Keqit (nga Tuzi), tek autoritetet jugosllave, ne nuk na kthyen ne Shqiperi, por na liruan dhe une shkova tek gjyshi im, Pjeter Deckaj i cili ishte ne Tuz. Me gjyshin qendrova 9 muaj ne Tuz dhe ne ate kohe, baba qe ndodhej ne SHBA, kishte bere letrat dhe me 27 shkurt 1967, me doli azili politik per ne Amerike. Keshtu nga Beogradi u nisa per ne Neë Jork, ku me priste baba me nje foto timen ne dore, te cilen ia kisha derguar me poste. Ka qene nje takim prekes ai me baben ne aeroportin Xhon Kenedi te Neë Jorkut. Baba me shikonte dhe une e shikoja. Kur m’u afrua une i thashe: “A ti je baba im?” Po tha, vetem njehere ta kam degjuar zerin. Te kam lene ne bark te nenes dhe thosha se do jete djale. Lotet na kishin mbuluar te dyve. Une i thosha: “O Mark Deckaj. Behu i forte pse qan”? Baba me pyeste se pse kisha ardhur dhe une i thosha se kisha pritur 17 vjet dhe doja t’i shikoja syte e ballit babes tim. Ndersa ai me puthte, une i thoja: Tash nuk jam ma i varfen, nuk jam i pababe.
Po pas arratisjes suaj, çfare ndodhi me nenen?
Pasi ika une, diku nje vit me vone, ndersa nena ishte ne bjeshke, spiuni Ndue Nikoll Markhelli, lajmeroi policine se nena donte me u arratis, dhe ata erdhen e moren dhe e internuan ne Hajmel, ku qendroi per 19 vjet me radhe.
Gjate kohes qe babai juaj Marku jetonte ne Amerike, a eshte marre me politike?
Me politike babai eshte marre qe kur ishte ne Itali, ku u zgjodh kryetar i Bllokut Indipendent Kombetar duke bashkepunuar ngushte me Ernest Koliqin, Gjon Markagjonin, Ismail Verlacin, Kol Bibe Mirakajn etj. Gjate asaj kohe, njerezit e Sigurimit te Shtetit Shqiptar i bene babes nje atentat me pistolete, por ai mundi te shpetonte i plagosur ne krah. Por edhe ne spital ate deshen ta helmonin me disa biskota te cilat i solli aty nje grua e veshur si murgeshe e cila pas hetimeve te Ernest Koliqit, rezultoi se kishte dale nga Ambasada Shqiptare ne Rome. Pas kesaj, baba u detyrua dhe shkoje ne Amerike.
Po me nenen tuaj kur u bashkuat?
Me 16 gusht 1990, kur isha 42 vjec, une erdha ne Shqiperi dhe takova nenen e cila ne ate kohe banonte e vetme ne Shtoj. Baba dhe gruaja ime me thoshin te mos vija se akoma nuk kishte rene komunizmi, por une e kisha vendosur dhe me mua erdhi dhe gruaja. Ne Rinas me nxoren shume probleme dhe nuk donin te me vulosnin pasaporten dhe pas nje debati prej 15 minutash, ma vulosen. Nenes i kerkova falje dhe ajo me tha se ma kishte bere hallall. Pas 5-javesh munda t’i bej letrat nenes dhe e mora me vete ne Itali, ku me pas erdhi dhe baba. Keshtu pas 42 vjet e 3 muajsh, ata u takuan ne Rome. Ka qene nje takim prekes ku vetem lot kishte. Baba dhe nena jetuan 3 muaj ne Itali dhe me pas erdhen ne SHBA ku u beme te gjithe bashke. Une i shihja kur ata qanin per njeri-tjetrin. Kur nena e pa se sa mire jetonim, tha: Tani jam gati me vdek. Dhe ashtu ndodhi vertete: Me 2 korrik 1991, dite e marte, ata te dy humben jeten ne nje aksident automobilistik.
Po ju kur e krijuat familjen?
Une jam martuar me 22 tetor 1971 me Lajde Mark Gjonajn, babai i se ciles, Pashuk Markgjonaj rrjedh nga nje familje nacionaliste mjaft e persekutuar nga regjimi komunist, njesoj si ne. Une kam 3 djem: Robertin, Palin dhe Tomin, i cili eshte asistent-regjisor dhe producent filmash ne Hollivud ku ka bashkepunuar ne 34 filma.
Nuk duhet ta humbisni këtë video që tregon momentet e tensionit mes kryeministrit Edi Rama dhe gazetarit Blendi Fevziu ne Opinion.
Biseda fillimisht ka nisur me tone të qeta, por shpejt është tensionuar.
Kryeministri ka pranuar përgjegjësinë lidhur me tarifën e vendosur në Rrugën e Kombit, por është shprehur ndër të tjera se kjo ka ndodhur edhe për mospasje të dijenisë lidhur me problematikën, duke qenë se kjo është një përvojë e re për Shqipërinë.
Gazetari Fevziu e ka kundërshtuar këtë përgjigje, duke u shprehur se Rama ka marr shumë letra nga përfaqësuesit e biznesit, të cilët prej vitit 2016 në fakt i kanë shkruar për të kërkuar bisedime lidhur me këtë çështje.
