Në Luginën e Drinos në Gjirokastër gjenden gjurmë të 15 qendrave urbane të lashtësisë, të cilat po tërheqin jo vetëm studiuesit dhe arkeologët por edhe turistët.
Qyteti antik i Antigonesë është njëra prej këtyre qendrave që është bërë pjesë e guidave turistike.
Drejtuesit e Parkut Arkeologjik thonë se po bëjnë përpjekje të shtojnë vizitorët dhe të nxisin bashkëpunimin me komunitetin e zonës.
Së fundmi në drejtim të këtij parku, përfunduan edhe disa rrugë që I lidhin këto qendra arkeologjike me Gjirokastrën dhe rrugën nacionale, raporton atsh.
Lugina e Drinos përbënë kuriozitet dhe për turistët e natyrës apo të aventurës aq sa ata që janë kurioz pas historisë apo arkeologjisë. Kjo luginë dhe lartësitë e saja kodrinore çdo ditë vizitohen nga turistë të huaj dhe vendas.
Gazetarja e emisionit “Stop” ka udhëtuar drejt fshatit Dukas Breg të rrethit të Patosit për një problem të pazakontë. Oborri i një godine, që më herë ka shërbyer si kishë për komunitetin ortodoks e herë si zyrë ferme, është bërë edhe streha e fundit për 30-40 persona të ndarë nga jeta. Por sot eshtrat e të vdekurve kanë dalë në sipërfaqe.
“Është shumë shqetësuese sepse këtu ndodhen edhe plehrat edhe eshtrat e të parëve. Është shumë problematike për komunitetin që banon këtu. Ka patur raste që kanë ardhur njerëz dhe kanë hapur gropat. Kanë nxjerrë eshtrat dhe i kontrollojnë për të gjetur se mos kanë futur sende të vlefshme në atë kohë”, shprehet një banor.
Ndërsa një tjetër thotë se janë të tmerruar, madje iu dalin edhe në ëndërr eshtrat e të vdekurve. “Është turpi i botës!”, thekson ai. Ata gjithashtu tregojnë të shqetësuar se fëmijët e tyre nuk e dinë se çfarë janë, ndaj dhe luajnë me to.
“Është shumë e rrezikshme sepse edhe banesa është në degradim. Mund të bien inertet dhe të vrasin fëmijët tanë. Edhe mikrobet, që janë eshtrat e të vdekurve sepse janë të vegjël, nuk dinë dhe luajnë!”, shprehet një nënë.
Nga ana tjetër, kryetarja e Bashkisë Patos, Rajmonda Balilaj thotë se nuk është në dijeni, pavarësisht faktit që banorët e kanë informuar. Ajo shprehet se as gazetaren nuk e pret dot, pasi e ka të “axhenduar” ditën.
Biseda
Kryetarja-E para një herë që ua kam nisur, nuk bëj pritje për ju se e kam axhenduar ditën e sotme dhe për gjithçka që ju e keni merak shkruajeni aty, që unë të mbledh informacionin.
Gazetarja-Aaaa, ju s’qenkeni në dijeni fare për skandalin?
Kryetarja-Jo, s’kam fare dijeni. Nuk di fare se ça skandali.
Gazetarja-Domethënë, ju paska zënë gjumi juve?
Kryetarja-Po!
Gazetarja-Atje bëhet kërdia me eshtrat e të vdekurve, ju akoma vazhdoni flini gjumë.
Në ditën botërore të Autizmit, Ora News sjell historinë e vajzës 9 vjeçare që vuan nga autizmi. Këtë çrregullim tek vajza e tyre, prindërit e kanë zbuluar në moshën 3 vjeçare. Për ta fillimi ka qenë shumë i vështirë, por jo i pakapërcyeshëm.
Kjo është Arjana Çela 9 vjeçe nga fshati Visok i Mallakastrës.
Familjarët kanë arritur ta zbulojnë që në moshën 3 vjeçare që vajza e tyre ishte ndryshe nga të tjerët e ndërsa shrehen se pavarësisht se vështirësive të mëdha , ia kanë dalë t’i kapërcejnë.
Çela: E kemi zbuluar në moshën 3 vjeçe, pasi u bë diagnostikimi i vajzës që ishte autike filloi një punë intensive që nga familja, nga specialistët në qendra të ndryshme pastaj me kopshtin dhe hap pas hapi, duket e vështirë por dhe e bukur si rrugë.
Artan Çela ka edhe një mesazh për të gjithë prindërit me fëmijë autikë.
Çela: Duhet të luftojmë më shumë ne prindërit për këta fëmijë, me veten tonë. Duhet ta kuptojmë ne të parët, pastaj fëmijët.
Në Fier rreth 72 persona janë të prekur nga autizmi.
Për specialistët që merren me fëmijët me aftësi ndryshe tregojnë që me përkujdes të veçantë mund të kapërcehen vështirësitë.
Psikologia:Janë 48 fëmijë që janë në sistem dhe 32 fëmijë që vijnë nga shkollat gjithëpërfshirëse në qendrën tonë. Nuk janë thjesht fëmijë me çrregullim. Përpos këtyre, këta fëmijë kanë talente të ndryshme.
Ndërkohë edhe në Elbasan është mbajtur një marshim sensibilizues për fëmijët autikë, ku janë të regjistruar rreth 100 raste të prekur nga ky çregullim.
Lulzim Basha është shpërfytyruar, ditën që demokratët e Kukësit nuk i’u bindën atij dhe Flamur Nokës, i cili deklaroi me urdhër të liderit të opozitës, përpara gjithë shqiptarëve në foltoren e Parlamentit, se protesta e ditës së shtunë ishte një tubim që do të organizohej nga socialistët, të cilët kishin përgatitur dhe terrenin me mjete për të shkatërruar gjithçka me qëllim për t’ia faturuar “koston” e dëmeve të djathtës së bashkuar dhe të majtës së çorientuar të Kryemadhit.
Ndaj Muli paralajmëroi se demokratët do të distancoheshin nga dhuna e qëllimshme, por kjo nuk ndodhi, duke mos u realizuar kërkesa që i kishte bërë Basha: Dështimin e protestës. Arsyet se përse Basha ishte anti protestë ua kemi shpjegur shqiptarëve në një shkrim të djeshëm (SKANDAL/ Lulzim Basha e vjedh dy herë Rrugën e Kombit! I merr 250 mijë euro “Kastratit” për të mos dal në protestë). Por kush e ka parë Bashën këto ditë, duhet ta ketë vënë re një kuqje të madhe në të dy sytë.
Kjo, jo për merakun që ka për qytetarët kuksian, por për problemin e madh që i hapën me mikun e tij Çet Kastrati. Përpos dëmit që i shkaktoi duke e mashtruar, specialitet që e ka në shkallën më të lartë e me titull “Mjeshtër i Madh”, Basha nuk mund të mbylli sytë sepse nuk di si të veproj: T’i kthej Çetit 250 mijë eurot si kapar që mori për të mos marrë pjesë në protestë, apo t’i pagoi dëmet që i bëri duke shtuar dhe 250 mijë të tjera?!
Luli në fakt nuk është mësuar të paguaj për dëmet, e as të rri pa gjumë, por kësaj radhe, kur pazarin e tij të pistë e dinë dhe disa të tjerë nga brenda PD-së, vlera e marrë “dorën e parë” tani ka dhe një këst si interes i shtuar. Nëse merret vesh, Lulzimi nuk dihet se sa do të paguaj nga frika e atyre që i mashtroi dhe i la në mes të rrugës për 250 mijë euro “të qelbta”. Ndaj skuqja e syve dhe pagjumësia do vazhdoi gjatë, deri kur të qetësohen gjakrat!
Krahina e Kurveleshit është zonë malore, e ndërtuar kryesisht nga shkëmbinj gëlqerorë të kretakut e pjesërisht nga flishi, me reliev të lartë e të ashpër në pjesën më të madhe të tij, që në Kurveleshin e Sipërm merr karakterin e një rrafshnalte shumë të copëtuar nga përrenjtë me shtretër të thellë e gryka të ngushta në trajtë kanionesh deri 150 m të thella, rrëpirash e humnerash si në Nivicë, Lekdush etj.
Janë të përhapura shumë dukuritë dhe format karstike si : gropa, puse, galeri, shpella si dhe mjaft fusha karstike si ajo e Progonatit, e Golemit etj., ku janë përqendruar edhe qendrat kryesore të banimit dhe tokat bujqësore.
Ujërat e shirave e të borës së shumtë, nëpërmjet hinkave, puseve e të çarave të tjera karstike, depërtojnë shpejt në thellësi të tokës. Kjo bën që, sidomos Kurveleshi i Sipërm, të ketë burime të kufizuara uji.
Më e pasur është zona barishtore me kullota të shumta, ku gjenden shumë bimë mjekësore, mjaltesa e aromatike çaji, salepi, trëndelina etj., duke e bërë Kurveleshin një vend të përshtatshëm për zhvillimin e blegtorisë, sidomos asaj të imët deles e dhisë.
Kurveleshi i Sipërm, në pikëpamje natyrore, është një kështjellë nga ku, për të dalë në qendër të tij, në Gusmar, mund të futesh vetëm nëpër disa drejtime e kryesisht grykash malore si Gryka e Bënçës, Gryka e Vërmikut, Gryka e Borshit për në Kuç e Grykë të Shurit deri në Gusmar dhe Gryka e Kaparielit, që të nxjerr në Golem-Gusmar apo edhe Qafa e Kreshtës.
Ky pozicion gjeostrategjik e shkëput disi Kurveleshin, sidomos atë të Sipërm, nga krahinat e tjera dhe ka favorizuar qëndresën e armatosur të kurveleshasve, por edhe ruajtien e vlerave etnokulturore autoktone.
Sot, kjo zonë është future në projekte të shumta turistike që nisin nga bregdeti I Jonit dhe ngjiten drejt zonës malore.
Turistët e parë eksploratorë të natyrës, historisë dhe aventurës, kanë filluar të udhëtojnë drejt këtyre zonave me bukuri të rrallë mjedisore.
Monumentet e natyrës si maja malesh, shkëmbinj,drurë apo ujvara,janë kthyer në destinacione të mirfillta turistike që shfrytëzohen nga agjenci të shumta të turizmit lëvizës.
Bukuritë e papërsëritshme të këtij fshati malor në zemër të Alpeve Shqiptare e bëjnë Thethin që të zërë një vend të rëndësishëm në natyrën dhe turizmin shqiptar.
Në bukuritë e rralla të vendit tonë, futet dhe Thethi. Ai gjendet në mes të Alpeve me një bukuri mahnitëse, në Veri të Shqipërisë, shtatëdhjetë kilometra nga qyteti i Shkodrës, i mbrojtur nga tre malet Radohima, Sheniku, Papluku, me lartësi mbi 2500m mbi nivelin e detit. Lugina e lartë e Thethit, një nga zonat më të veçanta të këtyre alpeve, ndodhet 750 deri 950 m mbi nivelin e detit, me një sipërfaqe prej 2630 hektarësh.
Historia e Thethit dhe e Shalës është e lidhur me atë të fisit ilir të Labeatëve. Thethi është vendbanim shumë i hershëm duke u bazuar në të dhënat historike dhe zbulimet arkeologjike. Këtu kanë banuar Oksetët, Bythdosët, Berbati, Vladët, Kelmendas e ndoshta edhe grupe te tjera popullsie të pa njohura. Thethi për herë të parë shfaqet i dokumentuar në Defterin e regjistrimit të sanxhakut të Shkodrës, në vitin 1485, me emrin Fusha dhe në atë kohë kishte vetëm 7 shtëpi të mëdha. Në shekullin e XVI–të, turqit e izoluan këtë zonë nga Shkodra dhe Malësia e Madhe, duke e bashkuar administrativisht me Sanxhakun e Dukagjinit me qendër në Pejë. Që nga ajo kohë Thethi konsiderohet pjesë e Dukagjinit. Edhe sot, Shala, Shoshi dhe Pulti konsiderohen pjesë e Dukagjinit.
Më pas, në fillim të shekullit të XIX-të, fisi i Ahcajve nga Thethi arriti ta bashkojë këtë zonë me bushatëllinjtë e Shkodrës. I pari që përmend Thethin në hartën e vitit 1668, është Cornelli, ndërsa në vitin 1916-1917 shkon në fshatin Theth at Shtjefën Gjeçovi, i cili shkruan për të dhe e bën të njohur. Viti 1921 e gjen Thethin me shkollë të ndërtuar nga Kryqi i Kuq Amerikan dhe më pas në 1936 hapet rruga automobilistike që shoqërohet një vit më vonë me hapjen e një agjencie turistike.
Me kalimin e viteve që nga viti 1968 e në vazhdim do të hapen disa qendra të tjera turistike dhe do të ndërtohen godina, hotele e shumë objekte të tjera, që do të prisnin vizitorë të shumtë nga e gjithë Shqipëria dhe Evropa Lindore për 35 vjet rresht. Kapaciteti i sezonit veror ishte mesatarisht deri në 600 vetë dhe në dimër mbi 400 vetë, mesatarisht 1 pushues për 1 banor. Në vitin 1976, Thethi shpallet “Park Kombëtar”
Pas ‘90–tës, pati shumë ndryshime dhe sot është një nga pikat turistike më të frekuentuara nga vendasit dhe turistët e huaj. Aty ndodhen hotele dhe bujtina që presin dhe strehojnë vizitorët dhe pushuesit. Bukuritë e papërsëritshme të këtij fshati malor në zemër të Alpeve Shqiptare e bëjnë Thethin që të zërë një vend të rëndësishëm në natyrën dhe turizmin shqiptar. Duke u nisur nga veçoritë e tij dhe nga vendndodhja pranë kufirit, Parku quhet Parku i Paqes, ku të përfshihen territore edhe nga Kosova dhe Mali i Zi.
Emri, midis historisë dhe gojëdhënës
Origjinën e këtij emri mund ta kërkojmë: nga emri “thep”, Thethi ndodhet midis malesh të larta dhe të thepisura. Njerëzit duke punuar, kullotur bagëtinë, gjuajtur e te tjera, shpreheshin: “Në ata thepa kullota bagëtinë”, “Po shkoj në ata thepa për të gjuajtur”.
Thethi rrethohet nga male të larta dhe qafa mahnitëse.
Fshatrat e kësaj zone shtrihen në të dy anët e lumit nga Okoli deri në Grunas, ku spikasin shtëpitë karakteristike që të gërshetuara me sfondin alpin, të shfaqen si peizazhe të papërsëritshme dhe të papara ndonjëherë. Thethi si park zoologjik natyror quhet i tillë nga banorët dhe nga vizitorët, pasi ka një hapësirë të admirueshme, e cila i ofron kushte të mira jetese disa llojeve të ndryshme të kafshëve të egra, shkruan atsh.
Pasuritë natyrore të kësaj zone janë të lidhura së bashku edhe me trashëgiminë kulturore dhe historike të banorëve vendas, duke formuar kështu, bazat më të rëndësishme për zhvillimin e turizmit.
Një bukuri natyrore, të veçantë, të bjeshkëve të veriut, shpalos në këtë zone, Ujëvara e Thethit me lartësi 25 m, ku së bashku me cirqet përreth dhe Mulliri i Blojes, formojnë një nga vendet më interesante për t’u vizituar.
Por jo më pak tërheqës është edhe vendburimi i lumit të Shalës në Okol, burimet e të cilit nxjerrin 2.5 deri në 3 m kub ujë në sekondë, që vë në punë një hidrocentral të vogël dhe 12 mullinj, që shërbejnë për ujë të pijshëm, cilësia dhe pastërtia e të cilit është për t’u admiruar. Thethi, turizëm në çdo stinë.
Opercioneve për kërkimin e 36-vjeçarit nga Vlora, Ksandro Imeraj iu është bashkuar edhe kompania Viva Helicopters. Imeraj humbi kontaktet me familjen 7 ditë më parë teksa doli në det me një jetsky.
Fati i Ksandro Imeraj, i zhdukur në mënyrë misterioze që prej 28 marsit nuk dihet ende. 36-vjeçari rezulton se ka dalë në det me nje jetsky, ndërsa më herët ka tentuar ti bashkohet familjes në Itali në rrugë ilegale.
Kanë qënë familjarët që kanë denoncuar rastin në polici, ndërsa dyshimet e para është se ai mund të jetë mbytur. Kërkime po bëhen edhe në det nga policia kufitare e Delta Forcë, ndërsa operacioneve për gjetjen e 36 vjecarit i janë bashkuar edhe familjarët e tij.
Një prioritet i turizmit shqiptar është dhe thithja e vizitorëve nga Vendet e Lindjes dhe kryesisht nga Kina.
Në një dalje për mediat, Ambasadorja e Republikës Popullore të Kinës, Jiang Yu, e vlerësoi Shqipërinë si një atraksion për turistët kinezë. Ambasadorja tha se, Shqipëria po shihet si një perspektivë turistike e kinezëve në Europë.
Krahasuar me vendet pranë si Italia, që u vizitua nga 3 milionë kinezë vitin që shkoi dhe Greqia nga 1 milion, Shqipërinë e vizituan 10 mijë turistë kinezë.
“Ne po punojmë që kjo shifër të rritet këtë vit, duke hapur kështu një perspektivë të mirë për turizmin tonë në Shqipëri.
Po punojmë me operatorë turistikë kinezë për njohjen e Shqipërisë dhe të njëjtën gjë po kërkojmë dhe nga operatorët tuaj turistik”, tha ajo.
E pyetur se çfarë turizmi pëlqejnë kinezët në Shqipëri, Ambasadorja tha se prioritet zë ai kulturor me Krujën dhe Gjirokastrën, por edhe natyra e bukur shqiptare.
Kruja pëlqehet për historinë heroike të saj, ndërsa Gjirokastra edhe sepse aty është luajtur filmi “Ngadhnjim mbi Vdekjen”, që kinezët e pëlqejnë dhe gjejnë pika të përbashkëta mes dy popujve.
“Ne jemi për një politikë rajonale përsa i përket turizmit, ku do të përfshihen vendet ballkanike. Turizmi rajonal është më i suksesshëm dhe këtu do të përfitoj përparësi dhe Shqipëria”, tha Ambasadorja.
Është bërë shumë progres në zhvillimin e marrëdhënieve midis dy shteteve tona në fushën e turizmit, vijoi ajo, duke përmendur takimin e dy ministrave të Jashtëm para dy viteve, ku u nënshkrua memorandumi për lehtësimin e procedurave në marrjen e vizave midis dy vendeve. Kjo, sipas Ambasadores, ka rritur më tej shkëmbimet njerëzore midis vendeve tona.
Më tej, Ambasadorja foli për punën e nisur mes operatorëve turistik dhe konsultimet me palën shqiptare që shtetasit kinezë mund të qëndrojnë pa viza deri 90 ditë (1 prill deri në 31 tetor).
Ambasadorja tha se, duhen njoftuar zyrat e kompanive të fluturimit që janë në Kinë për politikat e heqjes së vizave për turistët kinezë që hyjnë në Shqipëri.
Po kështu, pala shqiptare të marrë masa për kalimet në pikat kufitare dhe atë të Rinasit.
“Këto janë disa nga çështjet që po negociohen me palën shqiptare dhe shpresojmë që së shpejti të konsiderohen të zgjidhura në marrëveshjen tonë”, tha Ambasadorja Jiang Yu.(atsh)
