Aktualitet

Në bashkëbisedimin me artistët, Kryetari i Bashkisë së Tiranës Erion Veliaj sqaroi edhe çështjen e financimit të ndërtimit të teatrit të ri kombëtar në kryeqytet.
Në fjalën e tij, Veliaj shprehu bindjen se është zgjedhur formula më e mirë qoftë për artistët, qoftë për qytetin e Tiranës që do të marrin një dhuratë fantastike me teatrin e ri.
Ai tha se sipas vlerësimeve, teatri i ri do të kushtojë rreth 30 milionë euro, një kosto tepër e lartë.
“Pas vlerësimeve tona kush ka qenë jashtë dhe ka pyetur sa janë kostot e teatrove të rinj dhe atyre që ndërtohen e di që pak a shumë shkon 4-5 fishi i një pallati se nuk është pllaka manjelike dhe tuba hidraulikë. Pra kostot dhe me çmimet e Shqipërisë për teatrin nëse do ti bënim një ekuivalentim për rreth 9500 m2 do të ishin 30 milionë euro duke pasur parasysh një investim prej 3000 eurosh/m2 që të ketë gjithë parametrat e një teatri modern. Pyetja është sa janë, janë shumë apo pak? Unë e di që 99 % e njerëzve pas 3 shifrave nuk i kuptojnë më sa janë vlerat.
Nga viti 2005-2013, pra në dy mandate të qeverisë së kaluar janë harxhuar 1.8 miliardë lekë për kulturën në total. Nga qeveria e re në 5 vite 1.5 miliardë lekë. Pra në total 13 vite investim për çdo gjë në kulturë kanë këto lloj kosto.
Është një mënyrë për të ilustruar se nëse ne do të pranonim që ta bënim këtë gjë vetë atëherë në 13 vite ne nuk do të kishim asnjë investim, asnjë performancë, as një financim apo sponsorizim të artit dhe të kulturës në republikën tonë nëse të gjitha do të shkonin për këtë projekt dhe do të duhej që për 13 vjet t’i fusnim në frigorifer të gjitha idetë dhe të gjitha planet që kemi për të bërë këtë
Ua jap vetëm për efekt llogaritje se për çfarë shumash po flasim edhe në fakt sa kushton arti dhe kultura ose buxhetet normale në Shqipëri”, deklaroi Veliaj.?/ATSH

Kryetari i Bashkisë, Erion Veliaj i shoqëruar edhe nga ministrja e Kulturës, Mirela Kumbaro, zhvilloi një bashkëbisedim me komunitetin e artistëve për nismën e ndërtimit të një Teatri të ri Kombëtar.

Në fjalën e tij, Veliaj shprehu bindjen se sikurse çdo projekt tjetër i Bashkisë së Tiranës, edhe ai për Teatrin e ri do të rezultojë një sukses i vërtetë. Kreu i Bashkisë deklaroi se ky debat për një teatër të ri daton që në vitin 1998, kur vetë artistët shprehnin pakënaqësi për kushtet e tyre të punës.

Veliaj deklaroi se që në 1954 ministria e Industrisë dhe Ndërtimit ka një korrespondencë me drejtorinë e Teatrit Popullor ku shpreh mendimin që teatri të transferohet tek salla e Kuvendit Popullor sepse nuk përmbush kushtet. “Pra, plot 64 vjet më parë. Që atëherë situata vetëm është përkeqësuar. Në vitin 2004, Këshilli Shkencor i Institutit të Monumenteve të Kulturës e klasifikoi ndërtesën e Teatrit Kombëtar si një ndërtesë pa vlerë”, u shpreh ai.

Më tej, Veliaj tha se “studimi shkencor i vitit 2007-2008, ‘Architettura Moderna italiana per le citta D’Albania’, publikoi raporte të italianëve ku theksohet se qëllimi i ndërtimit të kësaj godine që në vitin1938 nga një kompani italiane ka qenë shfrytëzimi i ambienteve të saj për arsye argëtimi dhe aktivitete sportive. Studimi shkencor sqaron se për shkak të nevojës për të minimizuar kostot në situatë lute, edhe për ndërtimin e kësaj godine që kishte qëllim tjetër, janë përdorur materiale me kosto të ulët, madje materiale skarco, si tallash e alga deti”.

“Relacioni i vitit 2014 të Institutit të Monumenteve të Kulturës thotë se gjendja e përgjithshme e objektit shfaqet e rënduar dhe e amortizuar në kohë. Gjatë viteve, në objekt është ndërhyrë pjesërisht në rifiniturë, dhe në mirëmbajtjen e pjesëve të dukshme të tij. Ndërhyrje rrënjësore në strukturë, nuk ka pasur asnjëherë që prej kohës së ndërtimit të tij. Akt kontrolli i bërë në vitin 2014 , pa qenë unë kryetar bashkie, pa pasur lidhje me këtë realitet, nga inspektorët e parandalimit pranë shërbimit zjarrfikës të Tiranës konstatohet sesa e rrezikshme është situata e zjarrit”, u shpreh ai.

Kreu i Bashkisë nënvizoi se edhe raporti i 2018 i Institutit të Ndërtimit të Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë për godinën e Teatrit Kombëtar në 23 mars 2018 thotë se nga inspektimi i situatës së godinës, situata paraqitet shumë problematike me përkulje dhe dëmtime në disa zona të soletës dhe me ambiente që nuk ofrojnë kushtet jo vetëm për stafin por edhe për qytetarët që e frekuentojnë.

Më tej Veliaj renditi listën shumë të gjatë të kritereve që duhet të ketë një teatër modern, por që i mungojnë teatrit ekzistues dhe nuk mund të instalohen atje./ATSH

Kryetari i Bashkisë së Tiranës e konsideroi takimin e parë me artistët lidhur me debatin që po zhvillohet mbi projektin e Teatrit të Ri Kombëtar dhe propozoi një rrugë bashkëpunimi mes tyre, për të zgjidhur çështjen bashkarisht.

“Projektligji nuk prish teatrin. Ky ligj që thotë zyrtarisht po e hapim këtë diskutim dhe po ulemi në tavolinë për të diskutuar. Dua t’iu bëj një propozim, që të përcaktoni një përfaqësi që bashkë me mua të jetë pjesë e këtij procesi. Bëmë një negociatë, nëse nuk na pëlqen e leme farë. Kjo është ftesa ime sot. Nuk është një ligj për të prishur teatrin, por që çel negociatat për diskutime”, tha Veliaj.

Ndërsa takimi po vijon aktualisht, me artistë,  përfaqësues të shoqërisë civile dhe dashamirës të artit. Aktori i mirënjohur i skenës shqiptare, Robert Ndrenika tha gjatë fjalës së tij se është kundër partneriteti publik-privat, ndërsa tha se Tiranës i duhet një teatër modern por që të ruajë elementet e së kaluarës.

“Kam vuajtur shumë gjatë kësaj kohe dhe kam qenë tek zyra e kryetarit më ka prezantuar projektin. Kam vuajtur shumë nga çështja e partneritetit privat-publik. Nuk ma heq njeri nga brenda që ka një hile brenda. Unë jam kundra këtij partneri publik-privat, ndoshta ky projekt është mirë. Skenën nuk e kam parë. Po skenën nuk e kemi parë dhe për këtë duhet të flasin regjisoret, arkitektet edhe ne artistët”, tha Ndrenika.

Më tej, ai shtoi se “tani edhe ky kompleksi ynë, me të dyja godinën, mund të riparohet dhe të dali një gjë e shkëlqyer dhe jo me 30 milion euro.

Për Luftar Pajën, Shqipëria ka nevojë për një teatër kombëtar, ndaj për këtë arsye u shpreh pro ndërtimit të tij.

“Po që te kemi këtë teatër, ne si artiste harrojmë gjërat kryesor dhe merremi me llaçin dhe tulla. Ne si artistë duhet të shtojmë forcat për llacin dhe betoni artistik. Teatri Kombëtar e ka emrin Teatri Kombëtar dhe aty nuk duhet të vijnë vetëm ata që banojnë në tiranë por ata që e meritojnë të vijnë në teatër. Teatri është i gjithë Shqipërisë. Mendimi im është që duke mos ofenduar njeri-tjetrin, por duke e respektuar njeri-tjetrin, duhet që gjithsecili të shikojë punën e tij por të mos merremi ime centimetra kaq dhe aq. Qëllimi im kryesor është që të ketë një teatër siç i takon Shqipërisë dhe të ketë cilësi që të demonstrojë teatri”, u shpreh aktori i mirënjohur Paja.

Nga ana tjetër, aktori Arben Derhemi tha se nuk nuk negociohet  vetë në momentin që preket territori i teatrit.  “Çdo centimetër i Teatrit Kombëtar ai është vend i shenjte siç ka thënë dhe Robert Ndrenika është Jeruzalem,  nuk do të cenohet. Aty fillon dhe mbaron konsensusi  me ne. Nëse ai territor nuk cënohet, ka konsensus”, tha Derhemi.

Laert Vasili u shpreh pro ndërtimit të Teatrit të Ri.

“Çdo dimër aty ndërpriten shfaqjet se aktorët janë me 39 temperaturë nga të ftohtët. Teatri Kombëtar nuk është teatri i tironsve por i të gjithë Shqipërisë. Shqiptarët kanë nevojë për rilindje shpirtërore dhe kjo nuk mund të arrihet me tallashet e Musolinit. Teatri i Ri që u ndërtua në Athinë kushtoi 600 milion euro”./ATSH