Bashkim Nikolla, avokati i Izet Haxhisë, ka treguar për pritshmëritë e tij nga drejtësia dhe ajo se çfarë do të ndodhë me të ashtuquajturën “dosje e shekullit”. Avokati tregon se dosja “Hajdari” do jeta ajo që do ndryshojë imazhin për drejtësinë shqiptare. Sipas tij, ka ardhur koha që të gjithë të jenë të barabartë para ligjit.
Sipas avokatit, ata që sulmojnë dhe që flasin për figurën e Azem Hajdarit ka ardhur koha që të dalin para drejtësisë dhe të japin sqarime se çfarë informacionesh kanë për këtë ngjarje. Avokati u shpreh i bindur se një epokë e re do vijë.
-Zoti Nikolla, duke qenë se ju anët teknike për rastin e Izet Haxhisë i keni deklaruar. Çfarë mendoni se do sjellë kjo dosje për shqiptarët, duke qenë se të gjithë po e ndjekin me interes?
Çështja “Hajdari” nuk është problemi im personal, apo i mediave, por është i të gjithë shoqërisë shqiptare. Gjithmonë ka ndodhur që tipizohet me një person që pastaj të fillojë një epokë tjetër. Rasti i Izet Haxhisë nuk është i sotëm. Ka mbi 20 vite që pret dhe thërret për të vërtetën. Po kështu janë me mijëra shqiptarë brenda dhe jashtë që kanë pasur shpërfilljen e mbrojtjes së njeriut, të bashkëkombasit apo të shtetasit shqiptar. Mesa duket rruli politik është bërë ashtu siç shtrohen rrugët dhe ju duket grimcë jeta e njerëzve.
Për këtë arsye kemi një shoqëri që secili për veten e tij sheh në mënyrë individuale sepse dhe ata që marrin pushtete shohin vetëm veten e tyre dhe nuk sillen si kujdestarë dhe si shërbëtorë të atyre që i votojnë, por gënjejnë sërish e sërish. Mendojnë se populli gënjehet kaq lehtë. Çfarë kemi në realitet sot? Gjysma e popullit është në burg, pra pavarësisht hiperbolës që po bëj, pasi ka shifra ekzakte, dhe gjysma e popullit me lekët që u kanë mbetur shkon e çon ushqime në burg.
Gjysma tjetër e popullit që ka ikur nxjerr lekë nga puna e tyre dhe ushqen këta dy “lloje popujsh” të tjerë. Kjo është historia dhe e vërteta më katastrofike. Ne merremi me hënën e diellin, por nuk merremi me njeriun. Kjo bën që shtetasi e sheh shtetin si armik. Kjo është gjëja më e keqe, pasi shtetin duhet ta duam të gjithë sepse investohemi për të përmes detyrimeve dhe kërkojmë që të na kthehet edhe mbrojtja sociale, edhe mbrojtja juridike, edhe mbrojtja e dinjitetit edhe të gjitha vlerat që së bashku bëjnë një shoqëri të civilizuar.
Kjo nuk bëhet brenda një dite, por po them se dikur një gjeneral në krye të ushtrisë kalonte në një plantacion me mollë dhe ai zgjati dorën i pari dhe këputi një kokërr, pasi ktheu kokën mbrapa pa se të gjitha mollët ishin vjedhur nga ushtarët e tij. Ky është shembulli kryesor. Nuk mund të bëjë moral ai që është në krye të krimit, apo ai që është në krye të hajdutërisë dhe ai që gabimisht ka shkuar për drejtësi.
Kur që në inkubatorin e Plepave dhe jo të Plepave është i rritur për të të dhënë padrejtësinë. Ka vajtur në garë për të bërë pasuri miliardash që tua lërë brez pas brezi, por që gjenetikisht nuk kanë asnjë brez që t’i japin vendit. Vjedhja më e madhe është vjedhja e dinjitetit të shqiptarëve brenda dhe jashtë. Kemi një situatë multidimensionale prandaj dhënia e drejtësisë është dhënia e asaj që quhet e shenjtë, për të krijuar gjithë këtë anomali duke thënë se ligji është i barabartë për të gjithë. Nëse do të bëjmë kështu, do të kemi të ardhme, në të kundërt njëra etapë mbulon tjetrën, por e vërteta bërtet dhe kur bërtet do shpërthejë dhe askush nuk do ketë jetë të mirë. Gjithë këto i them si shtetas i këtij vendi dhe jo si avokat i Haxhisë. Siç jam unë, mund të ishte kushdo. Ne kemi asgjësimin e gjërave të mira të njëri tjetrit. Kjo hakmarrje primitive: Pse më kundërshton, nuk shkon. Ai që të kundërshton duhet dëgjuar dhe respektuar.
-Mendoni se në rastin e Izet Haxhisë do ketë drejtësi?
Unë mendoj që të bësh drejtësi duhet që të notosh në kulturë. Nuk mundet që një njeri që kapet me një gram apo me dy gram kanabis ta dënojë në mënyrë ekstreme, ndërsa ai që bën si Eskobari, ai të bën dhe moral, të kapardiset me pushtet dhe të shtyp e të thotë mos fol, por njëra do bëhet. Unë mendoj se e vërteta është me e fortë se të gjitha këto mjete të dhunshme dhe intrigash të labirinteve të mistereve, ndaç të Parisit, ndaç të çdo anë këndi. Ne vijojmë të bëjmë politika krahinore dhe principata imagjinare në kokën e secilit dhe nuk bëjmë ato që figura kryesore të këtij kombi kanë bërë. Ata që janë baballarët e kombit, në lëmin e kulturës, në lëmin e qëndresës dhe të të gjitha të mirave që na dallojnë, por këto vite janë bërë të gjitha shëmtime sepse boshti që quhet drejtësi nuk funksionon. Përmes kaotizmit, anarkisë dhe shpërbërjes së vëmendjes me gjëra të vogla apo skandale shumëngjyrëshe, mendojnë se do gënjejnë popullin. Ky popull është shumë i lashtë dhe me shumë kulturë se këta që janë e keqja e fundit e këtij vendi. Këtë zhbërje të vlerave që kanë bërë këta, nuk e ka bërë asnjë pushtues.
-Si i shihni akuzat ndaj Haxhisë dhe pse mendoni se ai është i pafajshëm?
Ky proces ka të bëjë me atë që quhet vrasja e shekullit dhe nëse ne këtë nuk e futim në shqyrtimin gjyqësor dhe të gjitha të vërtetat nuk dalin në shesh, merre me mend se sa dosje ka që bërtasin dhe ulërasin. Vetingu do të nisë që nga dosjet pastaj autorët kanë punë të tjera, që janë të ndara. E vërteta e madhe do dalë. Rasti një, precedenti apo shkaku hedh dritë dhe gjithë të tjerat bëhen. Këtu bëhet fjalë për jetën e një njeriu që guxoi i pari të thotë se kështu nuk mundet të vazhdohet dhe kjo është epoka e Azem Hajdarit. Për respekt të gjërave dhe për këtë figurë, kërkoj të di të vërtetën, ashtu si dhe ata që e kanë njohur.
Unë nuk e kuptoj se përse nuk thonë: Nuk di gjë. Por të vijë në gjykatë dhe të thotë që nuk di gjë. Shumë bukur në Gazetën “SOT” në artikullin hapës ju keni vënë një foto mjaft ilustruese. Çfarë po i bën Izeti, Hajdarit? I ka hedhur dorën si vëlla dhe si mbrojtës. Kështu ja ka bërë dhe atij të parit, zotit Sali. Unë nuk kuptoj, si në anën formale ashtu dhe në atë esenciale të problemit. Nuk ka motiv. Nuk ka motiv fare Izet Haxhia. Ai rrinte çdo ditë me ta. Ai nuk kishte dalë si një njeri i pamend, ai ishte si intelektual, kishte mbaruar për mjek, i arsimuar, etj. Nuk kishin zgjedhur një njeri që nuk di të respektojë rregullat. Pra që të zgjedhësh një njeri që të të mbrojë kokën duhet të tregosh shumë vëmendje. Aq më tepër që, në momentin e parë ti thua që janë këta e këta autorë dhe vetë t’i thua që emri i tij mungonte. Po tani pse ju shtua ky emër listës?
Provoje se përse ju shtua listës dhe pastaj jemi dakord. Dhe ke shans të thuash se kjo provohet me këtë, me këtë, me këtë. Në këtë kuptim, edhe të reflektimit, mirë në atë kohë që ishin gjëra e nxehta, por reflekton njeriu. Duket qartë që i kanë rënë në qafë. E vërteta është kështu: Nuk mundet që vit për vit të vësh lule mbi varrin apo memorialin e heroit dhe nuk ke kohë të vesh te organi i akuzës. Ma provo këtë që thua. Tani e thua në ambasadën amerikane, por ambasada amerikane është institucionalisht. Është nga më miqësoret në vendin tonë, por respekto vendin tënd, institucionet ku ti je.
-Si avokat dhe shumë çështje të tjera, nga ana juridike sa e lehtë është të trajtosh një çështje në vendin tonë, përfshirë dhe rastin “Haxhia”?
Pesha juridike lidhet me gjithë sistemin. Që sistemi të funksionojë duhet të bëhet ashtu siç faktorët e rekomandojnë. Por ka edhe një gjë. Të gjithë trupat gjyqësore apo avokatia, apo të gjitha palët që japin kontribute në doktrinën juridike, për pasurimin e saj, duhet të themi se përveç përvojave, të kemi dhe veçoritë e vendi tonë. Ne mund t’i marrim dispozitat me radhë. Marrim një dispozitë për shembull për kultivimin dhe trafikimin e lëndëve narkotike. Këtu është përcaktuar nga 5-15 vite. E njëjta dispozitë është edhe në Itali, në Gjermani, apo Greqi.
T’i marrim dhe t’i lexojmë ato. Ata përdorin edhe kushtin apo dënimet alternative, sepse në radhë të parë thonë është njeriu. I japin shansin që të dali dhe një herë dhe të mos ta bëjë më atë që ka pasur ndër mend të bëjë. Te ne nuk ka shans. Marrim armëmbajtjen pa leje. Një rast tjetër që kam unë, rasti i Ruhan Hiraj për çështjen “Lazarati”. Tre herë dispozita jepet 12 vjet, sepse këtu ndodhin shumë gjëra me procedurën. Kjo sepse me të marrë vesh ministri i Drejtësisë, propozon radikalizmin e një dispozite, të cilat bëjnë fjalë për një çakordim të problemit. Çdo dispozitë duhet të jetë në harmoni me urdhërimet e Kushtetutës dhe në harmoni me përparësitë perëndimore. Nëse bëhet një vrasje me armë zjarri, ai thotë të shtohen dhe disa vite. Kjo i bie që kur bëhen vrasje me pirun të heqim pirunin nga qarkullimi. Tani ka ardhur një klimë e re. Ka ardhur një kohë e re, që duhet lënë të rrjedhë drejtësia në binarët që nuk i kemi shpikur ne.
-A keni besim se me rastin e Izet Haxhisë do ndryshojë imazhi i drejtësisë shqiptare?
Unë di që në Amerika ka një rregull që prindi e mëson fëmijën se ka dy Zot: Në tokë Zot është gjykatësi dhe një është Zoti lart. Pra këtu të mos kemi hallakatje, atij do i falemi të gjithë, ndërsa gjykatësit nuk mund të jenë horra dhe të bëjnë horror. Nuk ka vrasje më të madhe se kur jep padrejtësi. Këto mendoj dhe besoj dhe duhet të bëhen me iniciativa. Duhet të kesh dëshirë të kontribuosh për vendin tënd. Nuk mundet të vijojmë në këtë mënyrë. Ne nuk jemi qenie që vetëm konsumojmë apo jemi pa ndërgjegje. Për mëkatet që ke bërë, rrëfehu të paktën. Trego. A
jo e keqe që i shkon tjetrit, nesër mund të të vijë mbi kokë ty. Kjo është ajo kurajoja civile që neve nuk e marrim sepse dikush thotë se jo do më ndikojë keq, jo për fëmijën tim, jo kështu, po ashtu. Pra domethënë se ne jemi të lirë të flasim. Ne duam rregull dhe që zbatimi i ligjit të jetë për të gjithë. Të heqim dorë nga pjesët klanore, sepse nuk mund të përdorësh pushtetin vetëm për farë e fis. Nëse shohim Ismail Qemalin, i zgjodhi nga gjithë Shqipëria përfaqësuesit e vet. Edhe kjo është në vëmendje të njerëzve.
Ne jemi popull i vogël dhe e dimë se kush është njëri dhe kush është tjetri. Nuk kemi ndonjë gjë që të mos duket. E dimë se kush ka dhënë drejtësi me kushte me favore dhe me korrupsion, para se të hynte termi veting. Ka ardhur një kohë që të gjithë të jenë të vëmendshëm për atë që bëjnë sepse s’ka më pa mbajtur përgjegjësi dhe kjo do ndikojë shumë mirë. Edhe çështja “Izet Haxhia” nuk është më çështja “Izet Haxhia”, është çështja “drejtësia”. Është çështja e besimit te një drejtësi ndryshe, për të ardhmen. Askujt nuk i vjen dëm nga kjo dosje, por është një vështrim i gjithkujt me një start të ri, pa hakmarrje bizantine dhe jo erdhi ai qëllimisht, po jo ju shtua në krah një kriminel, etj. Hajde e vërtetoje se ky është krimineli.
Nëse ke gjë me çështjen që është aty, secili kthehet dhe thotë po kishte të drejtë. Kjo dosje dhe hapja e saj është shpresë për një drejtësi ndryshe në Republikën e Shqipërisë. Për rivendosjen e gjërave kah një rruge më shumë premtuese për ne. Është një e mirë për të gjithë. Ne nuk kërkojmë asgjë tjetër përveç asaj që kemi deklaruar: Rigjykim. Mendoj se i shërben gjithë gjërave të mira për drejtësinë.
