Aurora

Megjithëse kanë pagat më të ulëta në Europë, shqiptarët rezultojnë si populli që punon më shumë orë gjatë një viti kalendarik, duke kapërcyer me diferencë të madhe edhe vende si Gjermania apo Greqia. Gjatë katër viteve kostot e punës dhe pagat u rritën me një shifër minimale prej 3% në vit.

Gjatë vitit 2016, shqiptarët punuan mesatarisht 2109 orë dhe puna e tyre i kushtoi punëdhënësve mesatarisht 351 lekë për orë. Në krahasim me vitin 2012, pra katër vjet më parë, kostoja e punëtorit shqiptar për punëdhënësin u rrit me 11.8%, ose me një mesatare prej 3% në vit, gjë që sugjeron një rritje fare të vogël të pagave për një periudhë relativisht të gjatë kohore.

Në disa sektorë ku nevojiten punëtorë të kualifikuar si bankat, kostoja e orës së punës së punëtorit ishte 700 lekë për orë ndërkohë që shumica e shqiptarëve që punojnë në industri ku nevojiten punëtorë të pakualifikuar ose gjysmë të kualifikuar kushtojnë gati tre herë më pak pavarësisht se punojnë me orë edhe më të gjata se të kualifikuarit.

Instituti i Statistikave publikoi të mërkurën anketën e kostos së punës, një anketë e zhvilluar pranë bizneseve gjatë vitit 2016 për të matur koston e punës dhe numrin e orëve të shpenzuara nga shqiptarët në punë.

Matja e numrit të orëve dhe kostos së punës për orë është një nga treguesit e ekonomisë të matur që nga vitet 1950 në vendet e zhvilluara me synimin për të krijuar informacion statistikor në funksion të menaxhimit të tregut të punës nga qeveritë. Qeveri të ndryshme ndryshojnë kodet e punës në varësi të këtyre statistikave nëse, fjala vjen, dëshirojnë të rrisin numrin e të punësuarve duke kufizuar orët e lejuara të punës për punëtor apo anasjelltas.

Organizata për Bashkëpunim Ekonomik e Zhvillim, OECD, në të cilën bëjnë pjesë grupi i vendeve më të zhvilluara të botës, publikon rregullisht statistika mbi kohëzgjatjen e punës në vendet anëtare si dhe në vende të tjera ku ka të dhëna të disponueshme.

Në raportin e saj të fundit, Franca me politikat e saj të forta të punësimit dhe të mbrotjes së punëtorëve rezultoi një nga vendet ku njerëzit shpenzojnë më pak orë në punë.

Punëtori francez kaloi mesatarisht 1,472 orë në punë gjatë vitit 2016. Pavarësisht se ka namin për popullsi shumë punëtore, Gjermania ishte edhe më poshtë se kaq, ku punëtori kaloi mesatarisht 1,363 orë në punë.

Vende relativisht të varfra si Greqia apo Polonia mbajnë rekordin në zonën e Europës me respektivisht 2,035 dhe 1,928 orë pune për punëtor në vit.

Shqipëria duket se ia kalon të gjitha këtyre vendeve me 2,173 orë. Duke marrë parasysh se një vit pune ka formalisht rreth 210 ditë pune, shqiptarët rezultojnë se punojnë me mbi 10 orë në ditë jave.

Këto janë shifra që përfshijnë njëkohësisht sektorin publik, ku në përgjithësi ka më shumë respekt për pushimet zyrtare, fundjavat dhe pushimet vjetore, si dhe sektorin privat, ku kodi i punës dhe parimi i javës 40 orëshe të punës respektohet rrallëherë.

Kështu, në sektorin e tregtisë me shumicë e pakicë, shqiptarët punuan për 2215 orë ndërsa në industritë nxjerrëse e përpunuese koha e kaluar në punë ishte edhe më e lartë, respektivisht 2,231 dhe 2,222 orë.
Në praktikë, megjithëse ligjërisht java e punës duhet të ketë pesë ditë me deri në 8 orë pune në ditë, këto shifra tregojnë se shqiptarët më së shumti punojnë gjashtë ditë në javë me më shumë se sa tetë orë në ditë.

Puna me orë të zgjatura nuk nënkupton rendiment më të lartë për punëtorët por më së shumti reflekton mungesën respektimit të të drejtave ligjore të tyre.

Kostoja e punës në Shqipëri është rritur që nga anketa e fundit e këtij lloji të INSTAT, me 11.8%. Anketa paraardëse u bë në vitin 2012.

Ndërsa më 2016 një orë pune në vendin tonë kushtoi 351 lekë, më 2012 kushtoi 314 lekë, ose vetëm 12% më pak.

Afro 85% e kostos së punës përbëhet nga paga për punëtorin ndërsa pjesa tjetër është pjesa e kontributeve të sigurimeve shoqërore e shëndetësore të punëdhënësit.

Kjo nuk do të thotë se shqiptari u pagua sa 85% e 351 lekëshit. Nga kjo shumë, punëmarrësit u mbahen sigurimet shoqërore e shëndetësore të vetat, të cilat i heqin edhe 15% të tjera si dhe tatimi mbi të ardhurat personale, e cila mbahet sipas nivelit të të ardhurave.

Në total, kostoja mesatare për punëtor me kohë të plotë ishte afro 62 mijë lekë në muaj, ku sektori financiar pati koston më të lartë prej 125 mijë lekë në muaj mesatarisht ndërsa sektori Akomodimi dhe Shërbimet e Ushqimit pati koston më të ulët në vetëm 41 mijë lekë në muaj./BIRN

Historia e 8-vjeçarit Olsi, i cili po lufton me vdekjen, ka prekur të madh dhe të vogël.

Është gazetari Osman Stafa që rrëfen historinë e trishtë të fëmijës, të cilin e ka surprizuar për ditëlindje në spital, në përpjekje për ta gëzuar të voglin fatkeq, shkruan ShkodraNews.

Kjo histori rrënqethëse po bën xhiron e rrjetit dhe ne lutemi për jetën e Olsit të vogël. Do t’ja dalësh kampion! Mos u dorëzo!

Ja postimi i plotë i gazetarit në rrjete sociale:

Olsi gezuar ditelindjen Kampion, ke perpara luften me te madhe qe mund te kete njeriu, ate me jeten. Lufto shok i vogel… Olsi eshte 8-vjec, prej kohesh vuan nga i keqi kancer. Ai eshte nga Tepelena. Sipas gjysherve, nena e ka braktisur e nuk e ka pare djalin prej kohesh edhe pse ai po lufton me jeten. Babai nuk e perballoi ndarjen me nenen e tij dhe sot trajtohet me ilace sepse humbi mendjen. Per Olsin kujdesen gjysherit e tij.

Para disa ditesh kur isha tek Pediatria ne Qsut, u njoha me Olsin. Ate dite me tregoi qe ne daten 25 kishte ditelindjen. Mbushte 8-te. Kur e pyeta qe cfare deshiron per dhurate, mu pergjigj: “Dua qe tek une te vij Batman-i, dmth dua te vij edhe Spiderman-i. E pafajshme deshira e tij, por ai se di cfare eshte semundja qe ai ka. Ai nuk di edhe qe semundja i eshte kthyer perseri dhe me agresive. Olsi eshte rende, dhe kjo deshire e tij me ka mbajtur prej ditesh me mendjen tek ai. I vogli ka humbur edhe njerin sy prej tumorit. Kur e pyeta se cfare do te behet ai thote: “Polic, se do luftoj te keqinjte”. Sot pasi i bem surprizen u kenaq, ishte nder ato te pakta dite qe ai qesh. Kur e pyeta, cfare deshire ke tani, u pergjigj: “Dua vetem te sherohem, e dua te shkoj ne shtepi”.

Dhe ty qe te ngrin buzeqeshja ne fytyre e s’di me cfare te flasesh. Do ta ndihmosh, por kupton qe eshte e pamundur. Ti e di qe atij, sipas mjekeve, i kane mbetur edhe 2 muaj jete, e kur shikon deshiren e tij per te jetuar, kur shikon ate buzeqeshjen e pafuqishme, t’i mbetesh pa fuqi e pa fjale. Ajo qe mund te bejme ne eshte qe koha qe i ka mbetur ketij djali, ta kaloje duke qeshur. Nje djali qe nena e ka braktisur, babain nuk e ka afer dhe qe lufton vetem nje lufte qe po e mposht dita dites. Dhe kupton qe e vetmja gje qe mund te besh eshte nje lutje. “Zot i madh, qendroji prane…” p.s Faleminderit cunave te #boomboomballoon per gadishmerine e treguar per t’i bere surprizen Olsit dhe #lebontirana per torten. ShkodraNews

Pas ndarjes nga jeta vetëm pak kohë më parë të të atit, juristja Enida Bozheku i dedikon një status me fjalë të ndjera për të gjithë kontriburin e mjekut Nasi Bozheku.

Postimi i plotë:

Sepse ti o ba, je krenaria, shpirti dhe misherimi i miresise, sakrifices dhe ideali i babait qe cdo bije do te deshironte te kishte. Ti ishe unik, humanist dhe Mjek i Popullit per Popullin. Shperfillje halabaket e kamur dhe arrogante e perkushtoheshe me mish e shpirt per njerezit ne nevoje. Ti je sot Ylli im Polar, misherimi jot, trashegim tek une.

Prof. Dr. Nasi Bozheku ka lindur në Tërbaç, Vlorë më 14.02.1942:

– ndoqi studimet pranë Fakultetit të Mjekësisë të Universitetit të Tiranës në vitet 1962 – 1967 me rezultate të shkëlqyera;

– menjëherë emërohet Pedagog në Katedrën e Sëmundjeve Infektive të Fakultetit të Mjekësisë pranë U.T.

– në vitet 1967 – 1969 zhvilloi specializimin post-universitar në fushën e Neurologjisë në Bukuresht të Rumanis, duke qënë atje për kurim pas një frakture të rëndë të kolonës vertebrale;

– në vitet 1972 – 1973 fitoi titullin specialist ne fushën e neurologjisë pranë Katedrës së Neurologjisë të Fakultetit të Mjeksisë Tiranë;

– në vitin 1973 – 1974 kreu specializimin pranë Universitetit Paris VI – Faculté de Médicine Pitié-Salpétriére, klinika Neurologjike e drejtuar nga Prof. Georges Boudin (Antar i Akademisë së Shkencave të Francës);

– pasi spikat për aftësitë e tij në fushën e neurologjisë dhe neuroinfeksioneve, më datë 5 mars 1974 emërohet si asistent Profesor pranë së njëjtës katedër neurologjike e drejtuar nga Prof. George Boudin, Paris – Francë;

– vazhdon bashkëpunimin në mënyrë intensive me këtë të fundit deri sa rikthehet pranë Katedrës së sëmundjeve infektive të Fakultetit të Mjeksisë U.T., Shqipëri, ku dhe formon Katedrën e Neuroinfeksioneve;

– në vitin 1978 viton gradën shkencore Kandidat i Shkencave në fushën e mjeksisë me profil neorologji, neuroinfenksione (Monografia “Encefalitet”);

– në vitin 1991 finton gradën shkencore Doktor i Shkencave mjeksore (profili neurologji);

– në vint 1999 fiton titullin Profesor në Shkencat Mjeksore pranë Fakuletit të Mjeksisë UT (profil neurologji, me Monografi “Hernia diskale lumbosacrale – Trajtimi dhe mjekimi i saj”);

Aktivitetet

– nga viti 1969 deri në vitin 1981 zhvillon aktivitetin si Pedagog (dega neurologji/neuroinfeksione) pranë Fakultetit të Mjeksisë të Universitetit të Tiranës.

– në vitin 1974 themelon Katedrën e Neuroinfeksioneve pranë Spitalit Infektiv në Tiranë;

– në vitin 1974 merr pjesë në grupin e profesorëve të Republikës së Shqipërisë, të cilët japin kontributin e tyre në themelimin e Universitetit të Ptrishtines, Fakulteti i Mjeksisë, dhe me 11 shtator 2010, Rektori i Universitetit të Prshtinës, Prof. Mujë Rugova, në një ceremoni solemne, përshëndet dhe falenderon publikisht Prof. Dr. Nasi Bozhekun për kontributin e dhënë në themelimin dhe përparimin e shkencave mejksore në Republikën e Kosovës;

– nga viti 1974 deri ne vitin 1981 drejton, katedrën e Neuroinfeksioneve, në cilësinë e shefit të klinikës pranë Fakultetit të Mjeksisë të U.T.-ës;

– nga viti 1981, për motive politike të lidhura me regjimin e atëhershëm në Republikën e Shqipërisë dhe më specifikisht për shkak të ideve të tij përparimtare dhe liberale përjashtohet nga Universiteti i Tiranes dhe Qëndra Spitalore (i nënshtrohet gjyqeve politike të kurdisura të asaj kohe) dhe transferohet pranë Poliklinikës nr. 9 Tiranë, ku do të ushtrojë funksionin si mjek neurolog, pranë kësaj poliklinike, deri në vitin 2008, vit në të cilin del në pension;

– në vitin 1999 kryen me sukses, në rolin e konsulentit, disa bashkëpunime shkencoro – mjekësore me universitete dhe qendra spitalore te ndryshme ne Itali, ekzkatesisht me Spitalin e Macerates;

– në aktivitetin e tij si mjek prej mëse 50 vitesh ka ndjekur më shumë se 100.000 pacientë, shumica e të cilëve kanë arritur të kurohen me rezultata të larta;

– aktiviteti i tij si mjek ka qënë tepër i njohjur dhe i respektuar nga shoqeria shqipëtare: ka qënë i ftuar në dhjetra transmisione radio-televizive, ku ka trajtuar problematika specifike mjeksore të lidhura me profesionin e tij. Me karaktetin e tij te drejtpërdrejt, të qeshur, të hapur, të lirë por edhe teper kërkues ka arritur të mbetet në zëmrat dhe kujtimet e mijëra pacientëve.

Botimet

Prof. Dr. Nasi Bozheku ka qënë autor i një numëri të lartë botimesh shkencore si në formë monografish, ashtu edhe artikujsh shkencor dhe shoqëror të publikuar në shtypin periodik mjekësor dhe gazetaresk.

Konkretisht:

Monografitë shkencore

– ka qënë autor i 5 botimeve në formë monografike, ku sipkasin idetë e tij inovative në trajtimin e sëmundjeve “encefalitet” dhe “hernien disakale”;

Lidhur me ketë të fundit ndërmerr një studim kërkimor në rrethin e Tiranës, duke analizuar 2324 raste të diagnostikuar dhe mjekuar prej tij (me sindromën radikulare lumbosakrale – hernia diskale). Risia e këtij studimi qëndron në faktin se nga këto pacient vetëm 17 raste j’u nenshtruan nderhyrjes kirurgjikale ndersa të gjithë të tjerët u reabilituan plotësisht fal kujdesit dhe mjektimit mjeksor egzigjent. Kjo ishte dhe puna e tij më e vlerësuar në ambientet akademike, mjeksore dhe sociale, për të cilën ju akordua titulli “Profesor”.

Artikujt shkencor

– ka qënë autor i më shumë se 150 (njëqind e pesëdhjeët) artikujve shkencor të botuar në shtypin periodik mjeksor kombëtar dhe ndërkombëtar në fushën e neurologjisë, psikoneurologjisë, semundjeve infektive dhe neuroinfektive, psikatrike, semundjeve të brëndshme (interniste), neurozave, depresioneve, ku veçanërisht ju përkushtua depressoneve post-partum.

Ndër artikujt më në zë dhe me me vlera shkencore për risitë dhe idetë inovative shquhen ato mbi depresionet post partum(punime këto të cituar edhe sot në monografi të huaja të fushave mjeksore, kriminoligjike dhe sociologjike), si dhe artikulli “Një rast encefaliti në një të sëmurë me tetrada fallot”.Ky artikull ka patur vlersimin maksimal nga qarqet akademike të kohës për metodikën e analizës mjeksore dhe inovativitetin e mjekimit të kësaj patologjie të rallë. Ndër vlersimiet më të spikatura që mund të citohen lidhur me artikullin në fjalë, janë ato të Prof. Ylli Popës, i cili në rolin e reçensuesit oponent të tij e ka vlresuar si një ndër punimet më të rralla e të vyer në fushën e mjeksisë shqipëtare në kuadrin e patologjive neuroinfektive.

Aktiviteti socio-shoqërorë

– përpos aktivitetit si mjek dhe shkencëtar në fushën e mjeksisë, Prof. Dr. Nasi Bozheku ka lenë gjurmë të thella edhe në kuadrin e zhvillimit të shoqërisë shqipëtare, ku ka shpalosur me guxim, jo vetëm aftësitë e tij të njohura si intelekutal i mpehtë por edhe si njeri koherent, liberal dhe i afte për të lexuar problematikat e shoqërisë nën regjimin totalitar ashtu dhe në kalimin në sistemin tranzitor të demokracisë hibride (siç shpesh e quante ai).

Si zë i vyer dhe i guximshëm, i intelektualëve shqiptar, ka shkruar mbi 60 artikuj me karakter social-psikologjik-politik të cilët mbeten ende aktual veçanërisht në ditët tona.

Në këto artikuj, ku mund të citohet ai më i bujshmi “Koha dhe intelektuali në zhvillimet e demokracisë”, theksonte me force se ndërrimi i sistemeve kerkon një punë jo vetem formale në ngritjen e institucioneve demokratike por dhe mbi të gjitha realizimin e harmonizimit të principeve juridike të aplikueshme në mënyrë të barabartë, si dhe zgjimin e ndërgjegjies qytetare në rendin e ri. Mendimi i tij politik ishte ai i njeriut të ri të brumosur me principe demokratike, që njeh vlerat thelbësore të shoqërisë, si respekti për tjetrin, respekti per institucionet, aplikimin e drejt të ligjit.

Për më shumë se 25 vjet ka qënë Kryetar i Partisë Ambientaliste Shqiptare, ku ka mbajtur qendrim të rreptë dhe koherent lidhur me politiken e çdolloj kahu, duke nënvizuar gjithmonë rrezikun e degjenerimit të politikës dhe klasës drejtuese ndaj interesave personale në vënd të atyre të kombit.

Prof. Dr. Nasi Bozheku shuhet në Tiranë më datë 07 prill 2018, por lë pas një trashëgimi të madhe kulturore si ne fushën e mjeksisë ashtu edhe në atë të etikës socio-politike.