Fshati Vajzë ndodhet në komunën e Kotës të rrethit të Vlorës. Fshati ka rreth 1200 qytetare, por një pjesë e madhe e tyre jetojnë dhe punojnë jashtë vendit.Fshati Vajze ndodhet afer Qytetit Antik Ilir te Amanties.Ky Fshat njihet qe ne kohen Neolite sic jan dhe Tumat e Vajzes. Aty u lind dhe u rrit Poeti dhe Shkrimtari Ali Asllani.
ALI ASLLANI KRYESEKRETAR I KËSHILLIT TË MINISTRAVE,TË ISMAIL QEMALI
1. Për të shkuar në katundin Vajzë të qarkut Vlorë është një rrugë e vetme,që përshkon e ndan mes përmes zemrën ose shpirtine Labërisë. Kjo rrugë ka si një zanafillë gati të hershme,kohën kur erdhi osemë qartësisht kur mriti dita për tu bërë rruga Rrugëtimi dytë merr tatëpjetënnë të majtë me një kthesë të lehtë nëpër aksin e vjetër Vlorë-Tepelenë Nëpërkëtë aks duhet të ecim. Rreth 10 km e para të udhës u bënë me zift që nëfillesën e parë të viteve ’90. Në rrugën e një fshati që ka emër femërore dhe ebukura fare më shkoqur quhet Vajzë . Këtu flitet ka lerë Ali Asllani. I bëjmënjë saktësuar fjalës është rritur poeti Asllani. Po ku ka qëndruar poeti lirik,diplomati i shquar dhekryetari i bashkisë së Vlorës Ali Asllani? Cila është banesa ? Ka një shekull si kufi mes kohërave qërendin të ikin vetiu .”. Ali Asllani lindi ne qytetin e Vlores, me 20 nëntor1882 shkruan Dr.Prof B.Gace .Babai i tij, Asllan Sulejmani, nga fshati Vajze,rreze malit te Gribes, u vendos ne Vlore pasi kreu shkollën e larte për teologjinëislame ne Stamboll. Me mbarimin e studimeve u caktua myfti i qytetit. Gjatestudimeve ne Stamboll, ai u njoh me Isuf Meminin nga fshati Trevllazer. Kjomiqësi beri qe te martohej me vajzën e tij Hyrie Meminaj. Ali Asllanit i vdiqenprinderit, kur ishte ende i vogel.Duke vijuar më këtë shënim thuhet se Sulejman Rexhepi ne kujtimet e tij shënonte:”Ne katundin Vajze, Ali Asllani e shkoi femijerine ne konaket e Seit Muharremit. Me vdekjen e Seitit u vendos nekonaket e Hoxhe Sulejmanit, i cili i jepte edhe mësime fetare ne turqisht epersisht.,.”z. Pra kush ka lindur në katundin Vajzë tëVlorës,poeti apo i ati i poetit,diplomatit,politikanit? Mark Gurakuqi ne studimin e tij monografik “AliAsllani” sjell të dhëna të panjohura ,ky punim është botuar në librine Dr.prof B.Gace “Ali Asllani u lind ne Nandor (e jo ne shkurt, si asht dhanendonjihere) te vitit 1883 (e jo 1884, si asht dhene te “shkrimtaretshqiptare”, pjesa II, faqe 325)1.Ai u lind ne Vlone thotëGurakuqi,ne nje familje te shpërngulur me kohe nga fshati Vajze, prej nga ishtebabagjyshi, qe quhej Sulejman.I ati, Asllan Sulejmani, iku nga Vajza ne Vlone,ne Medrese. A ndoq mesime fetare te nalta. Shkoi ne Stamboll ku vazhdoi dhembaroi mësimet ne theollogji.Kemi nga ky autor të dhënat që flasin se i ati ipoetit Ali Sulejmani vdiq aty nga viti 1889, kur i biri, Aliu, ishte 6vjec. Poeti i ardhshëm mbeti me te amen, Hyrine, thotë nga familjaMeminaj, ne fshatin Trevllazen, buze Vjosës. Tre vjet me vone, me 1892, Aliun evogel e gjeti fatkeqesia e dyte, vdiq e ëma. Per te u kujdesen kushërini, Seit Muharremi nga Vajza, e mbas vdekjes se Seitit, Sulejman Kapua (Hoxha), po ngaVajza. Të dhëna të tjera që ka sjell Y.Bora dhe Q.Mthonë se poeti në pushimet e verës kthehej në Vajzë ose në Trevëllazër tekdajot. Vajza është një fshat që aktualisht gjendet në komunën Kotë në rrethin e Vlorës Komuna ka në përbërje të sajfshatrat Kotë, Lapardha ,Kotë Vodicë Vajzë Drashovicë •Mavrovë •Gumenicë ,Hysoverdhë ,Mazhar • Shkallë-Mavrovë. Katundi të cilit ai ikushtoi edhe një vjershë është 30 km nga qyteti i flamurit,dhe nëse udha derinë qafë të Dushkut shkon përgjatë Shushicës, herë po e herë jo atje kthehet.Edhe banorët kanë dëgjuar se poeti kthehej këtu në katundin e tyre. Poetiështë rritur në këtë katund si dhe gjejmë të shtruar faktin tjetër. Kemisërish një kthim të tij në katundin Vajzë .Pakkohë më pas u largua nga jeta politike dhe vajti në fshatin Vajzë të Vlorës. Kohëqë përkon në vitet e luftës së dytë. Kemi këto të dhëna të përmbledhurapër jetën e tij në katundin Vajzë të Vlora. Në këtë katund ai krijoi edhepoezitë kushtuar Perlat Rexhepit dhe poezia tjetër më e mirënjohur“Hakërrim.1942 Që nga Jugu ne Veri mbretëron një errësirë,/nëpër fusha, nëpër kodra, vërshëllen njëegërsirë! Pra, o burra, hani, pini, hani, pini or’ e ças,/Për çakallin, nat’ e errët, është ras’ edeli ras’! Hani, pini dhe rrëmbeni, mbushni xhepe, mbushni arka,/të pabrek’ ju gjeti dreka, milionier’ jugjeti darka!Hani, pini e rrëmbeni, mbushni arka, mbushni xhepe,/gjersapopulli bujar t’ju përgjigjet: peqe, lepe!/Ai rron për zotrinë tuaj,pun’ e tija, djers’ e ballit,/ësht’ kafshit për gojën tuaj. Rroftë gojae çakallit!Shyqyr zotit, s’ka më mirë, lumturi dhe bukuri,/dhe kur vjene ju qan hallin, varni buz’ edhe turi!Hani, pini dhe rrëmbeni, është koha eçakenjvet;hani, pini e rrembeni, ësht’ bot e maskarenjve;/Hani, pini,vidhni, mblidhni gjith’ aksione, monopole,/ekselenca dhe shkelqesa, tuti quanticome vuole!Nënshkrim i zotris suaj nëpër banka vlen milion,ju shkëlqen nëkraharuar decorata “Grand Cordon”!Dhe kërkoni me ballhapur (!) komb i varfërt’ju thërres’gjith me emrin tingëllonjës: Ekselenca e Shkelqes’dhe të quhenipërhera luftëtar’ e patriot’,në ka zot dhe do duroj’, posht ky zot, ky palozot!Grand Cordon i zotris’sate, që në gji të kan’ vendosur,ësht’ pështyma egjakosur e atdheut të vremosur;dhe kolltuku ku ke hipur, duke hequr nderinzvarr’,/ësht’ trikëmbshi që përdita varet kombi në litar! Dhe zotrote kullurdise, diç, u bëre e pandeh,kundër burrit tëvërtetë zë e vjell e zë e leh!E na tunde, na lëkunde, nëpër salla shkon eshkunde,/mbasi dora e armikutty me shok’ të heq për hunde./Rroftë miku yt i huaj, që për dita los eqesh,/të gradoi katër shkallë, pse i the dy fjal’ në vesh!Koha dridhet epërdridhet, do vij’ dita që do zgjidhet/dhe nga trasta pem’ e kalburdoemos jasht’ do hidhet!Koha dridhet e përdridhet, prej gradimit katër shkallë/nukdo mbetet gjë në dorë veç se vul’ e zezë në ballë!/Mirpo ju që s’kenipatur as nevoj’ as gjë të keqe,/më përpara nga të gjithë, ju i thatëarmikut: “Peqe!”/Që të zinit një kolltuk, aq u ulët u përkulët,/sanë pragun e armikut vajtët si kopil u ngulët!As ju hahet, as ju pihet, vetemtitilli ju kihet…/Teksa fshat’ i varfer digjet… kryekurva nis e krihet!Sidomosju dredharakë, ju me zemra aq të nxira,/ju dinakë, ju shushunja, jugjahtar’ në errësira!/Ç’na pa syri, ç’na pa syri!… Hunda juaj ku nukhyri: te i miri, te i ligu, te spiuni më i ndyri!Dallavera nëpër zyra,dallavera në pazar,/dallavera me tëhuaj, dallavera me shqiptar’/Vetëm, vetëm dallavera, dhe në dëm të këtijvëndi/që ju rriti, që ju ngriti, që ju ngopi, që ju dëndi! Nësekombi vete mbarë, nesër ju veproni ndryshe,/dylli bënet si të duash,kukuvajk’ dhe dallandyshe…kukuvajka gjith, me lajka, neser silleni bujar, nënë dorë e nënë maska, shkoni jepni një kapar! 2. Një poezi e Ali Asllanit për fshatin Vajze:”Nekrye te fshatit ka një deli krua/uj i tija akull derdhet ne përrua/dhe nekrahun tjetër varet nga nje mal/një përrua i rreptë me uturim e valë/Mu ne meste tyre bregu Allatoj/dhe shtepit e fshatit si fole fajkoj/fshati babagjyshitfshati më i mirë/nga ata që thuhen Labëri e lirë?Aty ndën shkallë blegërinshelegu/aty përmbi shkallë po gjëmon dybeku/rreth e rrotull lëmit djamtë heqinvalle/nën rap,në hije pleqtë qajnë halle/Lahure qëndisur bedene-bedene/sec ipaska hije asaj protoene/asaj protoene me një furk në sqetullë/që e ther e që egris me sy e me vetull/andej disa koce shkojnë në krua/këtej bagëtia varet nëpërrua/me krabë në dorë një djalosh/përmbi sy kësulën,vërshëllin përposh….. Aktualisht fshatin e sotëm të Vajzës unë dota quaj ,qendër të mjerë ,por me shtëpi të ra një pjesë të reja dhe më punë tëmëdha. Nikoqiret kanë zbukuruar oborret kanë fshirë baltërat anës avllivedhe duket se ndrinë fshati nga një pamje e tillë. Duke lënë pas Vajzën për tëshkuar tek shpella është shpellë me gurë të kuqe që rri varur. Poeti AliAsllanin përshkrimin e tij ndoshta e ka patur fjalën për shpellën e bletës:” Nëkatundin Vajzë të Vlorës,më tej bregut Allatoj/kur nise për në Plocë,më tëdjathtë,rrëzë përrojt,ka pas qen një shpellë e madhe/dhe mbi sup të sajBeuni,rreth me pyje plot sorkadhe/shpella quhej shpellë e bletës,me një maj sithikë e prehur,ledhe- ledhe,hoje-hoje mjalti kish në gjin e saj fshehur….. Nderimi për Ali Asllanin në këtë zonë. Njëbust dhe emri i poetit dhe pushtetarit Ali Asllani u vendos në një shkollë tëmesme në një qytezë të vogël të Labërisë buzë lumit Shushicë. Gjimazi :”Ali Asllani” gjendet mes njëgrumbullimi pallatesh të kohës së socializmit në ish-fermës bujqësore tëKotës. Ali Asllani qëndron 10 km larg vendlindjes së tij,fshatit Vajzë ku lindii ati .Nga jeta politike dhe veprimtaria e këtij personaliteti do tëpërmend tre raste,ngase e gjithë jeta e tij është zhbiruar sot me botime ngadisa autorë. 1- Pas shpalljes së Pavarësisë, Ismail Qemali, ibesoi atij detyrën e Sekretarit të Përgjithshëm të Presidencës të Këshillit tëMinistrave, ku qëndroi deri më 22 janar tëvitit 1914. 2 -Pas çlirimit është ndër të parët themeluestë Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve. Deri në vitin 1952 mbahejnga të ardhurat e pakta nga përkthimet për llogari të Institutit të Shkencave,por kjo mundësi iu pre më vonë. 3- Vdiq në Tiranë në 20 dhjetor 1966. Avdesin vërtetë poetët? 3. Veprimtaria e Ali Asllanit në vendintonë,ishte shumë e gjerë,dhe në shumë fusha të jetës politike eshoqërore. Ai dha një kontribut të shquar dhe të pazvëndesueshëm,si intelektualdhe patriot,si pushtetar dhe diplomat,e në të gjitha këto fusha ku punoi,lagjurmët dhe shkëlqimin e tij, si drejtues me nivel të lartë e me ndërgjegje tëpastër. Duke ndjekur rrefimin e njeriut të poetit Q.Meminaj.Në çdo venddemokratik të botës,thoshte Ali Asllani,institucionet forcohen nga ana eshtetit,kurse qytetarëve iu bëhet e qartë ,se ato duhet të respektohen nga tëgjithë.Përveç kësaj, porosiste Kryetari i Bashkisë, nënpunësit duhet ti njohinmirë problemet e tyre,që mbulojnë, dhe që i ndjekin për çdo ditë në mënyrë,qëdhe rregullat e ligjet e shtetit,të bëhen shumë të kuptueshme dhe tëthjeshta,për tu zbatuar nga qytetarët.Dhe këtë,ai e bënte vet i pari dhe nëmënyrë të përsosur.Ja si e tregonte babai im Shuhaip Meminaj,djali i dajos së tijnga fshati Trevëllazër,i cili për disa vjet ,ka punuar dhe është kujdesur përlulishten kryesore të Vlorës. Edhe ne, që e kishim nip biles edhe kushërinjtëtanë dhe bashkëfshatarë të tjerë nga fshati ynë,që Ali Efendiu i njihte dhe iuthërriste dajo,kur venin në Vlorë,nuk shkonim për ta takuar në Bashki,sa herëqë të donin. Sepse ,ai sa i dashur që ishte me ne,kur vinte në shtëpit tona,apoedhe kur shkonim ne në shtëpinë e tij,aq serioz ishte në zyrë.Prandaj shumëherë,ose e prisnim sa dilte nga zyra,ose shkonim në shtëpi për tatakuar.Gjithmonë përpara Bashkisë, ai kishte urdhëruar që të punonte njëllustraxhi,kurse brenda në korridor,të vendosej një garderobë me disa xhaketa ebluza.Dhe kushdo që do të shkonte për ta takuar Kryetarin e Bashkisë,duhet tifshinte këpucët dhe ti lyente me bojë,aq sa ato mbanin.Nqs qytetari nuk kishmundësi të paguante llustraxhinë,atë e paguante Bashkia nga fondi i saj,dhepastaj sipas kohës dhe nevojës vishte dhe një xhaketë,e shkonte për të takuarKryetarin,Ali Efendinë.Dalë nga dalë, qytetarët filluan ta kuptojnë dhe nëtakim me të shkonin më të pastër dhe të veshur më mirë,sipas edhe mundësive qëkishin.Ali Asllani i vendosi këto kushte,jo vetëm se ato ndikonin në rritjen ekulturës qytetare,që atëhere ishte shumë e nevojshme,por edhe për tëndërgjegjësuar qytetarët,se në ato zyra të shtetit,që iu zgjidheshin problemetdhe hallet,që iu mbrohej prona dhe iu garantohej dhe jeta,të shkoje irregulltë,ti doje e respektoje ata nënpunës e pushtetar,sepse doje dherespektoje shtetin tënd që athere ndihej shumë nevoja e tij.Ishte ky qëndrimdhe ky preokupim i Ali Asllanit që institucionet në qytetin e Vlorës,tëfunksionin normalisht, e të ecnin në rrugë të mbarë,duke i zgjidhur më sëmiri,hallet e problemet që kishin në atë kohë,Vlora dhe qytetarët e saj.Prandajishin të shumtë e përditë jo vetëm banorët e qytetit të Vlorës por edhe banorëttë fshatarëve të rrethit,që përherë shkonin të takonin Ali Asllanin,Kryetarin etyre.Edhe ai i priste me kënaqësi e në bazë të kompetencave dhe mundësiveqë kishte,iu zgjidhte ankesat që kishin dhe nuk e mbyllte zyrën ,pa ikur ikënaqur edhe qytetari i fundit.Ai i realizonte këto detyra të rëndësishme,jovetëm me punën e tij e tij të ndershme,por edhe me punën që bënin vartësit etij,që punonin në zyrat e Bashkisë e kudo në qytet,sepse në to ai kishtezgjedhur dhe vendosur intelektualët më të mirë,ekonomistë,inxhinjerë dhe teknikqë kishin mbaruar shkollat jashtë vendit.Pavarësishtë nga stafi që Ali Asllanikishte në Bashki,të cilët ishin me nivel të lartë dhe me arsimin përkatës,sipasfunksionit dhe detyrave që kryenin,ai nuk mjaftohej me aq.Gjithmonë kurmbaronte orari zyrtar,Kryetari i Bashkisë nuk shkonte menjëherë në shtëpi,porkalonte andej nga ishin dhënë detyrat në mëngjes,dhe kontrollonte,se sa ishinzbatuar ato, dhe në mënyrë të vecantë shërbimet urbane.Siç ishin kanalet eujrave të bardha e të zeza,që ndërtoheshin për herë të parë aporikostruktoheshin,deri ku kishin arritur ndërtimet,në ndonjë rrugë,objekt nëujë të pijshëm,trotuar,lulishte etj.Në mëngjes kur mblidhte nënpunësit,ai nukpriste që ata të raportonin,se si ishin kryer detyrat që kishin patur ditën eparë,por jepte direkt detyrat e reja,mbasi ai i njihte vet,volumin dhe cilësinëe punimeve,duke iu bërë edhe vrejtjet për punën që nuk ishte bërë mirë.Kjo ivinte në pozita punonjësit që punonin me të në Bashki e gjetkë,prandaj edhe atafilluan të punonin dhe të vepronin ashtu si Kryetari i Bashkisë. Kështuqë punët në qytetin e Vlorës,përmirësoheshin dhe nga dita në ditë,bëheshinmë mirë. Me Ali Asllanin,nuk kishim lidhje gjaku,porbabai im e donte aq shumë,sa që e konsideronte njësoj si vëlla.Kur u nda ngajeta baba im,xha Aliu,ndenji në shtëpinë tonë,plot 40 ditë dhe pritingushëllimet,si vëllai i tij.Por një ditë,më tha jemi ndodhur shumëngushtë,sepse na lajmëruan nga lartë,që të dilnim jashtë nga shtëpia dhe dhomaku priteshin ngushëllimet,mbasi në familjen tonë,do të vinte .KryeministriMehmet Shehu, për të ngushëlluar. Isha N/kryetar i K.Ekzekutiv të Tiranës katreguar vëllai i heroit. Dolëm të gjithë nga dhoma dhe po bisedonim,se kushishte ai burrë që ti thoshte edhe Ali Asllanit,të dilte nga shtëpia. Ngaautoriteti që ai kish,nuk e merrte njeri guximin por më në fund disa miq mëdetyruan mua që t’ia thosha. Asnjë fjalë nuk kisha mundësi t’i thosha xhaAliut,dola dhe unë jashtë por gjithmonë me merak,sepse nuk u zbatua,një urdhëri rëndësishëm. Megjithatë kur erdhi Kryeministri,kalo tek ne që ishinradhitur,na përshëndeti me kokë dhe pa bërë zë,u fut në dhomë duke i dhënëdorën ftohtë Xha Aliut.Sa ndenji aty Kryeminstri,bisedoi vetëm me Xha Alinë,dhe me asnjë nga ne nuk këmbeu fjalë,e me që i pëlqeu biseda ndenji rreth1.30. E thash,që kur erdhi i dha dorën ftohtë Xha Aliut,por ama,kur iku,ai erroku në qafë dhe e shtrëngoi fortë. Të them të drejtën,më tregonte ai,nashkriu gjaku,megjithse dita-ditës prisja të më fliste dhe të më jepte ndonjëmasë të rëndë.Mbas disa ditësh Kryeministri foli në raport,kryetarët eK.Ekzekutiv,meqë Kryetari i Tiranës,nuk ndodhej aty, në mbledhje shkovaunë..”Juve,na tha,nuk kini arritur akoma ti bëni mirë detyrat tuaja ashtu siç ibënte në atë kohë,Ali Asllani,kur ishte Kryetar i Bashkisë në qytetin eVlorës.Kur do të arrini edhe ju që t’i kryeni detyrat ashtu siç i kryenteai.Vetëm ahere më doli frika,dhe kur mbaruam mbledhjen shkova menjëherë nështëpi dh iu thashë pjestarëve të tjerë të familjes,që të mos kenë merak,sepseajo punë u mbyll mbasi Kryeministri e kish vlersuar,aq shumë ,atë bisedë me AliAsllanin,sa që na tha edhe neve të punojmë ashtu si punonte ai”.Pra arti i tëdrejtuarit,që kish Ali Asllani,u pëlqente të gjithëve.Pavarësishtë seM.Shehu,kryeministri i asaj kohe,me shokët e tij,e konsideronin Ali Asllaninintelektual borgjez dhe pa vizion të qartë dhe të mirë,për rendin e ri shoqërorqë ata e donin aq shumë,artin e tij të të drejtuarit,e pelqenin dhe ja kishinnevojën.Ato vite kur Ali Asllani ishte Kryetar Bashkie,populli i Vlorëssi dhe i gjithë populli shqiptar,kishte shumë nevojë për të siguruar drithërate bukës dhe sidomos,në vitet që kishte thatësirë të madhe.Por Kryetari iBashkisë i merrte masat me kohë dhe ndonjëherë e sillte drithin nga jashtë dhee mbyllte nëpër magazina.Pastaj në bazë të kërkesave që kishte qyteti por edhenga fshatrat, mbështetur në sasinë që grumbullonte,bënte planin eshpërndarjes me grafik të rregulltë për çdo periudhë kohore,duke u bërëfurnizimi i tyre në mënyrë normale.Ja si e ka treguar Izet Dauti nga fshatiKërkovë:”Sipas datës që na ishte caktuar nga Bashkia,shkuam nëmagazinat e Portit,që të merrnin drithin që na ishte planifikuarpër fshatin tonë.Por atje rojet italiane të portit,na nxorrën shumëpengesa,mbasi ata ngrinin cmimin e kontrabandës,për të përfituar për veten etyre,në rrugë të padrejtë dhe në kurrizin tonë.Katër –pesë burra nga fshati ynëshkuam në bashki,ku na priti menjeherë Ali Efendiu,të cilin e informuan përcfarë na kishte ndodhur.Ai u nervozua shumë sepse i erdhi keq për neve.Me tëshpejt shkruajti një letër dhe u foli aty tre xhandarëve të Bashkisë,ku njëriprej tyre ishte italian.Do të shkoni tek depot në port dhe do të fillonimenjëherë nga ndarja e drithit,se nuk ka xhandar nga Vlora apo të huaj,që tëbëjnë dallavera dhe të pengojnë zbatimin e këtij urdhëri.Kush të dojë le taprovojë,sepse i shkurtojmë nga këmbët.Bashkë me ta do të shkoni edhe ju-itha italianit dhe mbas një ore jam edhe unë atje.Me tu dorëzuar letra,u hapënmenjëherë depot për ne dhe për disa fshatra të tjerë që kishin rradhën përfunizim.Ndarja e drithit u bë ashtu siç porositi Ali Efendiu,sepse në atëmënyrë nuk kishte asnjë kundërshtim nga ana jonë.Ai vetë kishte ardhur mëpërpara seç na tha neve,por në atë kohë që ne e pamë.Ka një të fshehtëndoshta të panjohur,kohën e punës së Ali Aslanit dhe përqëndrimin e tij kundërkëtij “kanceri”.Q. Meminaj ka zhbiruar duke u përqëndruar më tepër tek luftimiqë kërkon ndërgjegje të pastër si qelibari sic ishte shpirti i poetitpushtetar.Kemi shqyrtuar më lartë,luftën që bënte ai në portin e Vlorës përkontrabandën që bëhej nga italianët me cmimin e drithrave që importoheshin.PorAli Asllani ishte i papajtueshëm me këto fenomene dhe në të gjitha dretjtimet,ubënte luftë të pamëshirshme.Në mardhëniet që ndërtonte ai me nënpunësit eBashkisë,të institucioneve të tjera të qytetit,të dikastereve qeveritare,mepopullin e Vlorës dhe të krahinave,ai ishte tepër korrekt dhe i ndershëm dhekëtë transparencë e kërkonte vazhdimisht edhe nga vartësit e tij.Projektin përmerkaton dhe sahatin e qytetit,tregon Dr .Prof B.Gaçe,Ali Asllani e bërivet,por fonde për të mbuluar shpenzimet për ndërtimin e tyre,Bashkia nukkish.Ali Asllani, organizoi një mbledhje në Bashki dhe në të ftoi dheintelektual dhe qytetar të familjeve të pasura të qytetit,të disa fshatravepërreth.. Projekti për kullën e Sahatit dhe merkaton nuk do të zbatohet ,u thaai,mbasi nuk kemi të ardhura për të përballuar shpenzimet e ndërtimit.Por tëgjithë pjestarët që ishin në atë mbledhje,iu përgjigjën pozitivisht,duke dhënënga buxheti i tyre familjar,shuma të konsiderueshme. Disa familje të fshatraveqë nuk iu ndodheshin të ardhura financiare,dhanë bagëti të ndryshme të cilat ukonvertuan në bazë të vlerës,që kishin. Banka e Vlorës, me prorosi të AliAsllanit,kishte përgatitur një dokument të posaçëm,vetëm për atë rast dhe qëmbahej në tre kopje,për secilin dhurues,një Banka,një Bashkia dhe një dhuruesi.Emrat e dhuruesve u hodhën menjëherë në Librin e Nderit të Bashkisë,dhe listame emrat e tyre e gjestin patriotik,u afishuan në shumë vende të dukshme tëqytetit,bashkë me falënderimet që u bënte Bashkia.. Në inaugurimin e tyrepërpara popullit të Vlorës,Ali Asllani,jo vetëm i falenderoi ato familjepërsëri,që i dhanë qytetit të tyre këto vepra të bukura por edhe në mënyrëanalitike,raportoi dhe shpenzimet që ishin bërë zë për zë,dhe në tërësi përobjektin.Këto veprime i bënte Kryetari i Bashkisë,jo vetëm të tregontetransparencë për veten e tij,por tu mësonte edhe vartësve se si të punonin,tutregonte dhuruesve dhe tërë popullit të Vlorës,se si adminsitroheshin dhe kushpenzoheshin ato vlera monetare të tyre.Kështu e luftonte korrupsionin dhekontrabandën në administratë,Ali Asllani që si fenomene të rrezikshme ishinnjohur në vende të ndryshme të botës.Këtë rrezik që i kanosej vendit nga këtofenomene negative,dhe që ishin reale gjatë lutës së II botërore,i ka patur mirëparasysh Ali Asllani,kur shkruajti poemën “Hakërrim”.Në atë poemë,ai u bënteluftë shumë të ashpër atyre elemenetëve të pandershëm e të molepësur,që përhirë të pasurimit të tyre,brenda një kohe të shkurtër ishin të gatshëm dhe bënëcdo gjë,në dëm të atdheut,kombit shqiptarë.Prandaj ai do të shkruante: “Hani –pini e rrëmbeni,mbushni xhepe-mbushniarka…Ështëe qartë për të gjithë,se karrigia ku ishte ulur Ali Asllani dhe zyra ku ai kapunuar dikur,qoftë si Kryetar Bashkie,Nënprefekt,Prefekt,Kryeskretar nëQeverinë e I.Qemalit,e S.Delvinës e ka treguar më së miri se po të punosh mendërgjegje të lartë,këto fenomene negative,nuk ngrejnë kokë.Ali Asllani e dintedhe e shihte vet vendin e tij që ishte më pak i zhvilluar se shumë vende tëtjera të Europës,por ai nuk hoqi asnjëherë shpresat,se Shqipëria,një ditë do tëbëhej,ashtu siç i përkiste të kaluarës së saj të ndritur.Dhe për këtë punoi dheluftoi deri në vdekje.Ai nuk u largua nga Vlora dhe Shqipëria,përveç kohës nëshkollë dhe punës si diplomat.U përball me të gjitha vështirësit që i dolënpërpara,me persekucionin dhe varfërinë në familje,me dhimbjen e madhe përfëmijtë e tij,dhe që të gjitha i përballoi,vetëm e vetëm,se donte shumëVlorën dhe Shqipërinë.Shprehje më të bukur se në poemën e tij për Vlorënnuk besoj se gjëndet:-Gjesdisa Europën,gjesdisa Azinë-Gjer tek molla ekuqe,vajta gjer në Kinë/-Eme re te bardha,dhash edhe mora,/-Hazineragjeja,kur më hante dora,-E me re të bardha,mora dhe dhashë -Porsi Vlorën time,një qytet nuk pash’… Poeti dhe Patrioti i shquar,pushtetari ediplomati,Kryebashkiaku i Vlorës dhe shqiptari i madh-Ali Asllani.
Syrja Rukaj
