Kërkime të reja shkencore duken premtuese për të dalluar disa lloje kanceri me analiza gjaku, në faza shumë të hershme.
Testi, i njohur si biopsi e lëngshme, kontrollon ADN-n për qeliza kancerogjene dhe shërben për të dalluar 10 lloje të ndryshme kanceri me saktësi të lartë.
Dr.Eric Klein, nga Instituti âTaussingâ pĂ«r Kancerin, nĂ« KlinikĂ«n e Klivlendit, SHBA, ka drejtuar kĂ«rkimin shkencor qĂ« u paraqit te konferenca e pĂ«rvitshme e ShoqĂ«risĂ« Amerikane tĂ« Klinikave Onkologjike nĂ« Ăikago, mbledhja mĂ« e madhe e onkologĂ«ve nga e gjithĂ« bota.
Shumica e llojeve të kancerit zbulohen në faza të përparuara, kur kurimi është më i ndërlikuar dhe përqindja e atyre që shërohen është më e vogël, thotë broshura e konferencës.
Analiza e ADN-s së gjakut nuk është ende gati të përdoret gjerësisht, por ky test do të mundësonte dallimin e shumë llojeve të kancerit që në faza të hershme, që para se të nisin simptomat, kur trajtimi ka më shumë gjasa të ketë sukses. Këto lloje testesh mund të vihen në zbatim në mënyrë universale.
âTa dallosh kancerin herĂ«t, qĂ« para se tĂ« shpĂ«rndahet, Ă«shtĂ« njĂ« nga mĂ«nyrat mĂ« tĂ« fuqishme pĂ«r tĂ« siguruar trajtimin e duhur pĂ«r mĂ« shumĂ« njerĂ«z, duke u dhĂ«nĂ« mĂ« shumĂ« gjasa qĂ« ta mundin sĂ«mundjenâ, thotĂ« Fiona Osgun e KĂ«rkimeve Britanike pĂ«r Kancerin, e cila nuk ka qenĂ« pjesĂ« e studimit.
Kërkimi u bë me 1627 pjesëmarrës, 749 prej të cilëve ishin pa kancer, 878 kishin lloje të ndryshme kanceri të sapodiktuar, të patrajtuar.
Analiza e gjakut përbëhej nga tre teste që tregonin kancerin e pankreasit, vezoreve, mushkërive, ezofagut, etj.
Kanceri i vezoreve u diagnostikua me 90% saktës, i ndjekur nga hepatobiliari, një kancer shumë vdekjeprurës që sulmon mëlçinë dhe tëmthin, si dhe kancerin e pankreasit, me 80% saktësi.
Testi është premtues sidomos për ndjeshmërinë e lartë që ka ndaj kancerit të pankreasit. Kanceri i pankreasit diagnostikohet zakonisht kur ka përparuar shumë, thotë dr.Chris Abbosh, kërkues në Instutin e Kancerit në Universitetin e Londrës.
Megjithatë, është e rëndësishme të vihet në dukje se numri i njerëzve në të cilët u diktua ky lloj kanceri, është i vogël.
Për kancerin e vezoreve dhe të pankreasit u dalluan vetëm 10 raste. Ndërsa me kancerin hepatobiliar u gjetën vetëm pesë.
Llojet e kancerit që hasen në kokë, qafë dhe mushkëri u diktuan me më pak saktësi, 56% dhe 59% respektivisht.
Por rezultatet janĂ« premtuese. AftĂ«sia pĂ«r ta diktuar kancerin nĂ« faza tĂ« hershme, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tâu ofrohet pacientĂ«ve trajtim i saktĂ« pĂ«r sĂ«mundjet, Ă«shtĂ« diçka qĂ« pritet tĂ« shpĂ«tojĂ« shumĂ« jetĂ«, sipas dr.Nickolas Papadopoulos, profesor onkologjie dhe patologjie nĂ« John Hopkins Medicine, si dhe autor i njĂ« studimi pĂ«r analizat e gjakut qĂ« bĂ«hen pĂ«r identifikim tĂ« hershĂ«m tĂ« kancerit.
Për shumë prej kacereve të zakonshme, mundësia e mbijetesës trefishohet kur diagnostikohet në fazë të hershme, sipas Institutit të Kërkimeve për Kancerin në Britani.
Mbetet ende shumĂ« punĂ« pĂ«r tâu bĂ«rĂ« para se tĂ« pĂ«rdoret gjerĂ«sisht.
âNevojiten ende shumĂ« kĂ«rkime para se tĂ« arrihet ky qĂ«llim. Ky test gjaku ishte mĂ« i mirĂ« se tĂ« tjerĂ«t pĂ«r tĂ« dalluar disa lloje kanceri, ndaj na duhen prova tĂ« mĂ«tejshme pĂ«r saktĂ«sinĂ«, si dhe pĂ«r tĂ« pĂ«rcaktuar nĂ«se do tĂ« shpĂ«tojĂ« vĂ«rtet jetĂ«â, tha Osgun.
Gerhardt Attard, nga fondacioni bamirës John Black, drejtues te Instituti i Kërkimeve për Kancer në Universitetin e Londrës, beson se shumë shpejt kjo mund të bëhet një metodë e zakonshme për të diktuar kancerin.
âKjo po ecĂ«n shumĂ« shpejt. Mendoj se nĂ« 5 deri 10 vitet e ardhshme, nĂ«se vazhdon tĂ« funksionojĂ« kĂ«shtu, mund ta shohim nĂ« pĂ«rdorim tĂ« pĂ«rditshĂ«mâ, tha Attard.
Por Abbosh ka disa paralajmërime për kërkimin.
âQĂ« tâi pĂ«rmbahet premtimit pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« analiza pĂ«r kancer, ky test duhet tĂ« ketĂ« aftĂ«sinĂ« tĂ« identifikojĂ« pacientĂ«t qĂ« do tĂ« kenĂ« simptoma ose shenja kanceri. Do tĂ« jetĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« pĂ«rcaktohet se sa i dobishĂ«m Ă«shtĂ« ky test pĂ«r tĂ« identifikuar faza tĂ« hershme tĂ« kancerit. NĂ« fazĂ«n e parĂ« tĂ« sĂ«mundjes, ndĂ«rhyrjet kirurgjike kanĂ« mĂ« shumĂ« gjasa ta heqin tĂ« gjithĂ« kancerin nga pacienti e tĂ« japin shĂ«rim tĂ« plotĂ«. Por kĂ«to tĂ« dhĂ«na nuk janĂ« ende tĂ« prekshmeâ, tha Abbosh, pĂ«rcjell TCh.
Dr. H. Gilber Welch, profesor mjekësie në Institutin Dartmouth për Politika Shëndeti dhe Praktika Klinike, tha në një lajm të mëparshëm të CNN se analiza e këtyre testeve është tepër e ndërlikuar.
âBiopsia e lĂ«ngshme ka shumĂ« faza, shumĂ« hapa, dhe shumĂ« mundĂ«si qĂ« gjĂ«rat tĂ« shkojnĂ« keqâ, tha ai.
