Viti i Skënderbeut i ka ridimensionuar muzetë dhe objektet e vizitueshme që lidhen me figurën e heroit kombëtar të shqiptarëve, duke bërë që jo vetëm turistët e huaj që vijnë në Shqipëri, por edhe qytetarët shqiptarë të tregojnë interes për këto atraksione historike. Kështu, muzeu më i njohur i Skënderbeut në vendin tonë, ai i Krujës, po njeh rritje të numrit të vizitorëve, ndërsa të dielat e fundit të çdo muaji dhe ditët e festave rezervojnë hyrje të lirë për vizitorët.
Ajo që e bën unik këtë muze është fakti që aty ndodhen objekte që i përkasin periudhave të ndryshme historike, por në disa pavione trajtohet historia e Mesjetës së hershme, principatat shqiptare, pushtimi osman dhe betejat e shqiptarëve për të përballuar këtë pushtim.
Muzeu Kombëtar Gjergj Kastrioti Skënderbeu, i njohur edhe si Muzeu i Skënderbeut dhe Muzeu i Krujës është një nga më të vizituarit në Shqipëri. Përurimi i muzeut është bërë më 1 nëntor 1982 në kështjellën e Krujës, por ky muze ka edhe karakterin e një memoriali që trajtohet si kullë shqiptare e Veriut. Kompleksi i muzeut është shpërndarë në disa hapësira të cilat vizitohen kronologjikisht sipas ngjarjeve.
Ky muze është ndërtuar në kalanë e famshme të Krujës, kryeqendra e shtetit të Arbrit dhe personifikim i disfatës së ushtrive osmane, për tri herë rresht, në shekullin XV. Në këtë muze janë të ekspozuara mjaft objekte, dokumente dhe bibliografi origjinale, riprodhime autentike që flasin qartë për historinë e popullit shqiptar në shek. XV e më gjerë. Në këtë muze numërohen pavione të tilla si pavioni i Antikitetit dhe Mesjetës së Hershme, pavioni i principatave shqiptare, i pushtimit osman dhe përballimit të këtij pushtimi, pavioni i kështjellave mesjetare, i qëndresës shqiptare, kancelaria e Skënderbeut, biblioteka, salla e princave, e pinokotekës dhe së fundi pavioni i trashëgimisë dhe i jehonës. Në këto pavione janë ekspozuar objekte prej qeramike, bronxi, hekuri, bakri, faksimile të ndryshme, ikona origjinale, shkrime, këmbanë e vitit 1462, shpata origjinale të shek. XV etj.
Institucionet përkatëse për monumentet e kulturës këtë vit kanë bërë të mundur që çdo të dielë të fund të muajit dhe ditët e festave hyrja në këto institucione trashëgimie të jetë falas për vizitorët. Ndikimi ka qenë i qartë, me rritjen e vazhdueshme të numrit të vizitorëve të huaj dhe atyre vendas.
Muzeu i Krujës ndodhet në një pikë piktoreske të qytetit dhe vizitorët nuk e anashkalojnë asnjëherë një vizitë në të, ndërsa ndodhen në qytetin e Krujës, për të parë Pazarin apo kalanë. /atsh
Një ditë e zakonshme vizitash në Parkun Arkeologjik të Orikut.
Pushues që kanë zgjedhur bregdetin e Vlorës për pushime, kanë zgjedhur edhe Parkun e Orikut për ta vizituar.
Vizitorë nga rrethet e ndryshme të vendit por edhe nga shtete të ndryshme të Europës.<span
Jo vetëm emigrantë e shqiptarë nga trojet tona për rreth por edhe të huaj.
Qytetërimi që vjen prej antikitetit këtu në Orik sikur “flet” me gojë.
Dorina, përgjegjësja e Parku me Sadikun e Ermalin, punonjësit e shërbimit, të pa lodhur, presin e përcjellin vizitorë…
DRTK Vlorë, përherë plot kujdes e në zhvillim të përgjegjësive institucionale.
Në këto kohë ku rrotull kulmon turizmi, ca më shumë.
Si mos të mjaftonte grabitja e tokës tek Teatrit Kombëtar dhe pazari për të ndërtuar gjashtë kulla mbi të, si mos të fajtonte pazari me ligjin e arsimit të lartë, pazari i 18 majit 2017 ku ndanë pushtetin dhe tenderat për disa muaj, Edi Rama dhe Lulzim Basha po grabisin edhe buxhetin e shtetit. Këto ditë të nxehta gushti, kur njerëzit janë derdhur plazheve, Edi Rama po i jep Lulzim Bashës me një dorë mbi 20 miliardë lekë nga buxheti i shtetit shqiptar. Mbi 20 miliardë lekë po kalojnë në llogaritë e vjehrrit të Lulzim Bashës, për pallatin që i shembi Rama në Vlorë, me lejen e Bashës, për të justifikuar më pas grabitjen e parave.
Edi Rama dhe Lulzim Basha nuk e kanë organizuar vetëm këtë grabitje mafioze dhe antishqiptare. Fillimisht, ish-kryetari i Bashkisë së Vlorës, Shpëtim Gjika dhe banda e tij, dhanë lejen dhe lejuan që vjehrri i Bashës të ndërtonte pallatin në det. Që këtu, pallati duhet të ishte shembur dhe ata që dhanë lejen duhet të futeshin në burg. Edhe pse i paligjshëm, vjehrri i Bashës e bëri pallatin me letra. Prokuroria, policia dhe INUK-u, të kontrolluara nga Edi Rama dhe Lulzim Basha nuk kanë vepruar. Kështu funksion shteti mafioz nën drejtimin e kokave të krimit dhe korrupsionit të politikës.
Më pas, Edi Rama dhe Lulzim Basha panë se mund të merrnin një dorë të mirë parash në buxhet duke shembur pallatin. Edi Rama hodhi në erë pallatin, ndërsa Lulzim Basha bëri sikur u zemërua. Avokatja e sotme e Popullit, Erinda Balanca, mbrojti vjehrrin e Bashës në Gjykatën Evropiane. Edi Rama çoi Avokaten e Shtetit, Alma Hickla, e cila siç dihet ishte pjesë e lojës dhe e interesave të Edi Ramës, pra kundër shqiptarëve dhe interesit publik. Gjykata Evropiane vendosi që shteti të dëmshpërblejë vjehrrin e Bashës me rreth 17 milionë euro. Rreth 8 milionë euro do t’i marrë vetëm për stresin që i ka shkarkuar shembja e pallatit.
Dy ditë më parë, degët e qeverisë kanë botuar me shpejtësi në Fletoren Zyrtare vendimin e Gjykatës Evropiane për çështjen e pallati. Brenda disa ditëve paratë duhet të kalojnë në llogarinë e vjehrrit të Bashës, përndryshe nisin interesat dhe kostoja rritet. Të gjitha këto para do të marren nga buxheti i shtetit, pra nga taksat që paguajnë të gjithë shqiptarët. Paratë do të ndahen më pas sipas rolit të njerëzve në këtë pazar mafioz. Për të gjithë këtë operacion kriminal askush ende nuk është hetuar apo arrestuar. Askush nuk po mban përgjegjësi.
Ky është vetëm pazari i rradhës mes Edi Ramës dhe Lulzim Bashës. Kjo dyshe është në bisedime për të ngritur së bashku edhe fabrikat e vdekjes, për djegien e plehrave fillimisht në Fier dhe më pas në qytetet e tjera kryesore. Pas njërën nga kompanitë fshihet Ridvan Bode dhe figura të tjera të PD, të denoncuara nga deputeti i PD, Myslym Murrizi, në sytë të Bashës, në një nga mbledhjet e grupit të PD. Fillimisht, Basha denoncoi ndërtimin e tre inceneratorëve, përkatësisht në Elbasan, Fier e Tiranë. Por, sapo u bë pjesë e pazarit, nuk foli më për këtë çështje. Fabrikat do të ndërtohen pa bërë zhurmë, shqiptarët do të helmohen, ndërsa fitimi do të ndahet nga kokat e krimit të politikës shqiptare./Pamfleti
Shqiptarët janë në një cak historik shumë të rëndësishëm të historisë kombëtare. Në Shqipëri, në Kosovë, në Maqedoni, madje, edhe në Greqi. Caku historik është bashkimi kombëtar. Janë fuqitë e mëdha, përkatësisht politika amerikane, që duan shqiptarët dhe jo, as sllavët e as grekët, për politikën e re në Ballkanin Perëndimor. Në të gjithë këtë involvim të madh politik, gjithçka varet nga politika në Tiranë. Dhe pikërisht për këtë arsye, likuidimi i klasës së korruptuar politike, është një kusht historik i zhvillimit perëndimor të Shqipërisë.
Por shqiptarët drejtohen në Tiranë nga njerëz sa të paaftë, edhe të korruptuar. Vobegtësia mendore, i ka çuar këta në pasion korruptiv – edhe Berishën, edhe Ramën edhe Metën. Që të tre kanë taborret e tyre të vjedhësve dhe dëshirën për destabilizim të Shqipërisë. Koha e ka sjellë që, që të tre, duhet të likudohen nga Reforma në Drejtësi. Kjo treshe përfaqëson korrupsionin kryeministror shqiptar, por tani e ka humbur mundësinë e sundimit mbi shqiptarët. Të tre janë nën rrezikun e ndëshkimit penal dhe konfiskimit të pasurisë që kanë vënë me anë të korrupsionit. Por, si kundërveprim, këta e shohin destabilizimin e Shqipërisë si të vetmen mundësi të shpëtimit të tyre edhe nga goditja penale, por edhe të shpëtimit si të pacenuar të pasurisë së grabitur me forcën e shtetit shqiptar që kanë drejtuar. Destabilizimi i Shqipërisë sot është vërtetësisht një pamundësi absolute.
Por pyetja që ngrihet këtu është kjo: si ka mundësi që duke pasur edhe kryeministrin aktual me vete, hordhitë Berisha-Meta nuk mund ta bëjnë dot destabilizimin shoqëror në Shqipëri? Sepse, në sferën e maxhorancës dhe të qeverisjes, politika amerikane e ka në krah substancën politike të fortë të maxhorancës socialiste. Por, është ndërkaq edhe kontrolli i plotë i gjendjes shqiptare nga ndërkombëtarët. Shqipëria është anëtare e NATO-s, dhe ndërkohë është e synuar nga Rusia dhe Turqia, nëpërmes korrupsionit kryeministror shqiptar. Si pasojë, kontrolli dhe vëmendja amerikane është e plotë në Shqipëri. Në këtë ndërkohë ajo i ka kapur edhe lidhjet e Berishës dhe Bashës në Moskën, por edhe lidhjet infantile të Ramës më presidentin turk që po pritet të rrëzohet.
Të gjitha këto, në politikën që po luhet brenda Shqipërisë, vinë dhe përqëndrohen vetëm në një pikë – te Reforma në Drejtësi. E gjithë vëmendja ndërkombëtare, me anë të politikës amerikane, është e përqëndruar te ecuria e Reformës në Drejtësi, sepse kjo i zgjidh të gjitha. Kryesorja është likuidimi i të gjithë klasës së korruptuar në Tiranë. Kjo klasë politike tani është kundër shqiptarëve dhe luan për mbytjen e çështjes shqiptare në Ballkanin Perëndimor. Saliu në jerm po bërtet për revolucion, kurse amerikanët që ia dinë hallin, po qeshin me të. Kjo sepse politika shqiptare për Shqipërinë tani ka hyrë në një spirale globale, dhe ky globalizëm është kundër korrupsionit shqiptar. Por kaq naivë dhe të paaftë janë këta hajdutët tanë që nuk po duan ta kuptojnë që kundër tyre nuk janë vetëm shqiptarët, por është e gjithë politika globaliste perëndimore!
Si mund të punojë politika globaliste perëndimore, me këtë orientim mesjetar që ka sot në Tiranë elita e korruptuar politikë! Sigurisht që kjo elitë duhet likuiduar. Shqiptarët e kishin të pamundur që t’i likuidonin vetë. Atëherë doli në pahun politik të kohës Reforma në Drejtësi dhe forca e politikës amerikane që po e drejton atë. Tani gjithçka që duhej është marrë. Ka mbetur vetëm likuidimi i korrupsionit kryeministror shqiptar: Berisha, Rama, Meta, i cili sigurisht që do të vijë pas likuidimit të të gjithë pushtetit gjyqësor të kurruptuar, i cili ka filluar të shkatërrohet me ritëm të shpejtë nga Organi Ndërkombëtar i Monitorimit.
Në të vërtetë, në funksion të faktit historik që përmbledh shtetin shqiptar në njëqind vjet, konstatohet se gjithçka bllokuese, tiranike dhe abuzuese që ka ardhur nga drejtimi i shtetit shqiptar, është rrjedhojë direkte e padrejtësisë. Shteti shqiptar, që kur u formua e deri më sot, nuk ka pasur mundësi që të vendosë drejtësinë shoqërorë, sepse ka qenë nën sundimin e individëve abuzues, tiranë, hajdutë dhe injorantë. Varfëria shqiptare dhe mungesa e qytetërimit në shoqërinë shqiptare, është rrjedhojë e drejtpërdrejtë e abuzimit dhe sundimit tiranik shtetëror njëqindvjeçar. Shqiptarët nuk e ndërtuan dot shtetin e drejtë, prandaj, pas përmbysjes së komunizmit, si pasojë e korrupsionit kryeministror të ushqyer politikisht nga Beogradi dhe nga Athina, po shkonin drejt shpërbërjes së tyre si komb.
Ishte forca amerikane që i shpëtoi shqiptarët dy herë në njëzet vjetët e fundit, edhe në vitin 1997, edhe në vitin 1999. Madje, kur të dalin në pah faktet kundër Berishës, do të shihet nga të gjithë që, në vitin 1997, po të mos kishte shpërthyer “ashpërsia patriotike vlonjate”, gjendja e Shqipërisë do të kishte shkuar drejt mjerimit antikombëtar, dhe po kështu, në të gjithë botën shqiptare në Ballkanin Perëndimor. Sot është e njëjta gjendje për kërkesën e korrupsionit kryeministror shqiptat: Berisha- Rama-Meta, po tani forca amerikane është prezente, dhe të tre këta janë jashtë mundësisë të destabilizimit që po kërkojnë.
Politika amerikanë e ka vënë korrupsionin kryeministror shqiptar nën një morsë shtrënguese nga e cila nuk del dot: nëpërmjet Reformës në Drejtësi, dhe nëpërmjet ekspozimit paraqitës të fakteve realë diskredituesë kundër liderëve të korrupruar në Tiranë. Të dy këta ingredientë të kohës së sotme politike në Shqipëri, përfaqësojnë risinë historike për bashkimin kombëtar të të gjithë etnisë shqiptare në Ballkanin Perëndimor.
Pak dite pasi zv/ministri i Trasporteve Artan Shkreli, pas tragjedisë nga shembja e urës në Genova beri thirrje për reflektim, ekspertet japin alarmin.
Godinat e ndërtuara përpara viteve ’90 nuk janë të sigurta ndaj lëvizjeve sizmiologjike. Tragjedia e Xhenovës ka alarmuar ekspertët vendas se edhe ndërtimet e kësaj periudhe në Shqipëri shfaqin rrezikun e degradimit.
“Po të gjitha shfaqin probleme, betoni nuk është i përjetshëm. Duhet kontroll pasi nuk janë projektuar për lëvizjet sizmike, plus kanë ndryshuar dhe normat”.
Më të amortizuara janë godinat e viteve ’30 , ’40 e konkretisht Ministritë dhe institucionet e tjera të vendosura në bulevardin “Dëshmorët e Kombit” të ndërtuara nga arkitektët italianë përfshirë dhe korpusin universitar të cilat nuk kanë njohur asnjë ndërhyrje serioze përveç lyerjes së fasadave.
Arben Dervishi, një prej pedagogëve që ka qenë pjesë e një grupi që ka bërë prova për qëndrueshmërinë e këtyre ndërtesave flet për rëndësinë që kanë studimet për të parë deri ku shkon amortizimi.
“S’ka asnjë kontroll, plus kërkohet mirëmbajtje”.
Edhe për veprat inxhinierike të infrastrukturës mungon siguria.
“Nuk dua të vë alarmin, por janë të degraduara”.
Zgjidhja?
“Fonde për parandalimin. Shqipëria s’ka të tilla, ka vetëm fonde kur ndodh dëmi”.
Nuk deshriron qe ta quajne dhe nuk e ndien veten hero. Edhe pse prej pak ditesh kane nisur ta quajnë të tillë. Një i ri i papunë shpëtoi dy vajzat binjake të 42-vjeçares Rudina Kishta nga Fieri e cila në një gjendje të rënduar psikike tentoi të mbyste në lumë dy 6-vjeçaret e saj dhe më pas dogji shtëpinë e bashkëjtuesit. Admir Murataj tregon me detaje atë që ndodhi pak metra larg vendit ku ai po peshkonte.
“Isha këtu dhe matanë ishte një burrë. Vjen një grua me dy kalamaj. Duke kaluar u hodh direkt në lumë. Një gocë e kishte në krah dhe një tjetër e kapi për flokësh”.
Murataj thotë se edhe priti derisa mbërriti policia e cila mori vajzat dhe shoqëroi 42-vjeçaren.
“Policia ka ardhur pas 5 minutash dhe mori gruan na e largoi nga fëmijët prapë. Gruaja tentoi t’i merrte fëmijët t’i mbyste në sy të policisë”.
Fshati Kaninë që qendron mbi Vlorë, me një pamje të mrekullueshme, mbi gjirin e Vlorës, në festen e saj tradicionale, për të pestin vit rradhazi. Organizuar në kalanë e Kaninës, për të përcjellë, vlerat histotike, kulturën, por edhe traditën, pjesë e aktivitetit edhe qindra qytetare, banore të zonës, por edhe pushues vendas dhe të huaj, të cilet kanë zgjedhur Vloren, për të pushuar dhe nuk mund të mungonin në një festë të tillë. Shoqeruar me muzikë, valle të zonës, por edhe të ftuar si parodistet e Vlorës, aktiviteti vje si një festë e të gjithë zonës, jo vetem Kaninës, por edhe të gjithë Vlorës. Mirenjohje dhe vleresim, për aktivitetin dhe mirenjohje e qakut të Vlorës, për grupin polifonik “Ismail Qemali” të Kaninës, dhe nga kryetari I bashkisë së Vlorës Dritan Leli.
Fshati I historisë dhe bukurisë Vlonjate, fshati I Ismail Qemalit dhe Donikës së Skenderbeut, me një pamje mbi Vlorë, që rrallë ke mundesi ta shohesh dhe shijosh, ka ringjallur prej vitesh festen tradicionale të fshatit, por që tashme nuk I perket vetem zonës, por të gjithë Vlorës. Një mundesi për të kaluar një mbremje ndryshe, por edhe të kesh mundësinë të viztosh kalanë e Kaninës dhe mbi të gjitha të shijosh pamjen e mrekullueshme të gjirit të Vlorës, me muziken e mrekullueshme të kengetarit Ervis Behari, lojen e parodisteve të Vlorës dhe kenget polifonike të zonës.
Vlora në festë dhe fshati Kaninë, në aktivitetin tradicional duke sjellë në kujtesë historinë dhe kulturen dhe bukurinë e një pamje që është me të vertetë e mrekullueshme.
24 KARATËSHI I HARRUAR
I rrethuar ndërmjet kontrastit të pemëve, rrjedhshmërisë së ujit të burimeve, rrugëve të dredhuara që sikur duan të mashtrojnë me thjeshtësinë e së bukurës natyrë përngjitur, gurëve të zinj e rrëpirave ku ngjit balta, ndodhet një fshat i quajtur Vithkuq. Me këtë pamje si të stisur ai të fton ta vizitosh. Rrethimi i dytë vjen nga shumëllojshmëria e pejizazheve historike kulturore që i japin identitet Vithkuqit. Pozicionohet 26 km në jugperëndim të Korçës. Dikur ka pasur 24 mijë banorë dhe 7 lagje, sot 1200 banorë.
Një mrekulli që të fton në 4 stinët e vitit ta shikosh, sot një nga vendet e rrezikuara sipas organizmave ndërkombëtarë pas Gjirokastrës e Voskopojës. Në të ka jo pak por 24 kisha, megjithatë problem është harresa.
Për nga rëndësia ai reshtohet në fshatrat më të bukura të Korçës, krijon trinomin e turizmit kulturor malor me Dardhën dhe Voskopojën.
Plot tri herë e kanë djegur po Vithkuqi qëndron në këmbë si mace me 7 shpirtra. Në luftën e I Botërore u dogj nga grekët që kryen masakra të papara aty. Në luftën E II-të botërore u dogj nga italianët. Nuk kishin të mbarruar djegiet, radha më pas ishte e gjermanëve. Aty ku shkel gjermani nuk mbin as bari thoshin të vjetrit dikur, por Vithkuqi rezistoi, më jeshillëk u bë.
Fshati ka nxjerre Naum Veqilharxhë po kohët e sotme nuk kanë Veqilharxhë, duhet t’i riformojnë ata.
Për çudi të madhe është një stoli 24 karatëshe që nuk ka kush ta mbajë në dorë e të gëzohet me të, një fshat pa turistë masivë. Resurset e shumta turistike nuk depërtojnë në mendjen e turistëve për arsye të ndryshme.
Dikur plakat e fshatit thoshin se më e vështirë se grindja mes njerëzve ishte harresa. Më mirë thoshin të më trokisë te pragu i portës e të më shajë, sesa të më harrojë e mos të më vijë fare. Kishin të drejtë, legjenda thotë se shtriga largohet vetëm duke qenë indiferentë me të. Po jo vetëm shtriga, edhe të bukurën plot sharm ne e largojmë me indiferencën e ‘egos’ sonë, në mos me ‘ego’ me harresë.
Ka disa arsye që Vithkuqi sot vuan për një turizëm të pasur kulturor. Një arsye e hapur është çështja e pronave. Akoma nuk është stabilizuar ky problem themelor ku fillon a-ja e turizmit. Nuk ka kapitalizëm pa prona, prona është a-ja dhe zh-ja e, jo vetëm kapitalizmit dhe demokracisë, por edhe dinjitetit dhe zhvillimit të njeriut.
Ndryshe Vithkuqi quhet fshati i 100 krojeve, që dhe po t’i numërosh humbet në shifra dhe në mendje, por ato duhen eksploruar më shumë se reklamuar.
Azis Panariti, kryetar i komunës, thotë për portalin korçajonë.com se ‘’Vithkuqi vuan që pas viteve 1990-të mungesën e një masterplani. Ai shton se nuk janë azhornuar tokat e fshatit, si toka bujqësore edhe toka truall, dhe kjo ka ndalur në vend çdo inisiativë në dobi të mirqënies e zhvillimit’’
‘’Vasil Shoren, është një inisiator që pret krahapur në lokal po ku ai në të shumtën e kohës rri i zbrazur.’’
Mungesa e infrastrukturës dhe e problemeve të pronave nuk duhet t’i stepë vithkuqarët që të mendojnë ta rikonstruktojnë fshatin e tyre për turizëm. Ka shumë mundësi që format organizative komunitare të jenë dobiprurëse për Vithkuqin.
Fare mirë shtëpitë të fshatit mund të rikonstruktohen si hotele. Të ardhurat prej tyre mund të shërbejnë edhe për rregullimin e rrugëve, shtëpive të tjera dhe të ngritjes së traditave të kaluara si përpunimi i leshit me grep ku vithkuqarët kanë qënë të mirë. Qilimat, velenxat, kuvertat, perdet e punuara nga duart e këtyre grave janë nga më të bukurat.
Nisma industriale si punishte të vogla mund të ngrihen për të tërhequr edhe me turizëm. E çfarë kërkon më shumë nga jeta një turist i huaj nga bukuritë e Shqipërisë. Një Vithkuq, po nuk e di ku bie ose di shumë pak për të. Të huajt janë shumë të interesuar për fshatra që ruajnë origjinalitetin e tyre.
E veçantë dhe mjaft e pasur është kulinaria e këtij fshati me pastërmatë, trahanatë, mishin e pjekur, turshi, lakrorë me miell gruri e misri, tava me qumështorë. Ushqimi në këto zona është një traditë e vjetër e gjithë krahinës, një ndërthurje midis tradicionales, autentikes dhe shkëmbimeve kulturore të ndryshme.
Mund të provosh dhe rakinë e dashur të kumbullës, karakteristikë e kësaj zone. Kjo mund të ndërthuret me prodhimet artizanale dhe shtëpitë karakteristike, aq të lakmuara për turistët.
Sot Vithkuqi përmblidhet në tre lagje, Grekasi, Saraqi, Dukasi. Botanika dhe zoologjia është mjaft e pasur. Kjo është diçka pozitive për ndërthurjen e turizmit, e zhvillon atë.
Pjesë e rëndësishme e zhvillimit të turizmit në Vithkuq duhet të jetë gjithashtu thesari historik që është jo i pakët. Ai fillon që nga antikiteti e deri në mesjetën e vonë për të ardhur në ditët tona si kulturë e trashëguar ku duhet të ndihemi krenar por edhe përgjegjës. Aty ka shumë monumente kulture, ngjarje dhe figura historike që i kalojnë përmasat e një fshati apo qyteti.
Vithkuqit të fton në monumente kulturore, do vetëm takat dhe nge. Shumë vizitorë i janë rikthyer fshatit si miq. Ndër vizitat që ngelen në mendje është Manastiri i Shën Pjetrit, Manastiri i Shën Kollit, i Shën Minait dhe Mitropolia e Shën Millit. 8 kisha të rikonstruktuara si Shën Pjetri, Kozma Damianov ose Qimitiri, Shën Kostandini, Vangjelizmoi, Shën Milli, Shën Gjergji, Shën Dëllia, Shën Mëria, Shën Nikodhimi.
Një rëndësi të veçantë si vepër historike dhe fetare, paraqet kisha e Shën Pjetrit, e cila u ndërtua në shek XVIII, rreth 1764-1773, e cila përbëhet nga afreske të mrekullueshme me rreth 2000 piktura, e punuar e gjitha me kontributin e vetë vithkuqarëve dhe e ndërtuar nga mjeshtërit vithkuqarë që kishin punuar në Venecia si Dhima Dukasi, Hari Venetiku, Dine Krekasi, Vaso Sumbulla, Kule Deti.
Në mesjetë zhvillimin kulturor, ku futej dhe arsimimi, e kishte në dorë kisha, duhet të nderohemi që kemi kaq shumë kisha dhe monumente kulturore fetare që i japin fizionomi kulturës tonë.
Në krah të Shën Pjetrit është ajo e Kozma Damianoit, në të cilën ruheshin eshtrat e të vdekurve. Kisha e Shën Millit të Vithkuqit, ka një bukurie të rrallë, ruan në brendësi thesare të afreskut pikturuar nga Zografët dhe Shpatarakët, të cilët kanë pikturuar dhe shumicën e kishave.
Sot Vithkuqi vuan nga indiferenca e bashkisë dhe e vetvetes. Lufta më e vështirë nuk është lufta me të tjerët, është lufta me vetveten, ne duhet ta ringrejmë vetveten tonë. Gjithashtu duhen menduar edhe bashkëveprime ndërkomunitare nga bashkia dhe komunat, komunitarizmi është pjesë e rëndësishme e ringritjes së turizmit kulturor.
Te njohesh Vithkuqin në miniaturë është si të njohësh një Korçë e gjysmë e nuk mjafton. Një kopësht Edeni që nuk duhet të presë përgjigjen e Zotit nga qielli. Ai e ka dërguar shenjën e tij plot me 24 kisha ku tashmë kanë ngelur 14. Vithkuqarët duhet të organizohen vetë të ringrejnë vithkuqarët.
