Aurora

“Darka e Brukselit”, takohen Thaçi, Vuçiç e Mogherini

Që prej pasdites së kësaj të premteje, po zhvillohet takimi i presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, dhe atij serb, Aleksandar Vuçiç, nën lehtësimin e Përfaqësueses së lartë të Bashkimit Europian, Federica Mogherini.

Zëdhënësja e Mogherinit, Maja Koçijançiç publikoi disa foto nga nisja e takimit.

Fillimisht, Përfaqësuesja e Lartë e BE-së Mogherini u takua veçmas me presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiç dhe atë të Kosovës, Hashim Thaçi.

Takimi ndërmjet dy presidentëve ka si synim avancimin përpara të dialogut midis Prishtinës dhe Beogradit, për përmirësimin e raporteve reciproke.

Fokusi do të jetë në zbatimin e marrëveshjeve ekzistuese që janë arritur, dhe mënyrat sesi të arrihet një zgjidhje përfundimtare mes të dyja vendeve.

“Darka e Brukselit”, takohen Thaçi, Vuçiç e Mogherini Read More »

Reagon deputeti i PS akuzuar se ka vjedhur 11 mijë metra tokë

Alket Hyseni u akuzua sot nga demokrati Flamur Noka se ka  vjedhur 11 mijë metra katrorë tokë në Dhërmi nga familja Bua.

“Pasi ka blerë 11 mijë metra katrorë tokë me dokumenta të fallsifikuar, Alket Hyseni, ia kaloi atë mikut të Edi Ramës, Gon Papulit. Ku i gjeti milionat një nëpunës shteti, ish-doganieri Alket Hyseni, për të blerë 11 mijë metra katrorë tokë në Dhërmi apo të tjera në Tiranë?,” akuzoi më herët Noka.

Statusi i plotë i deputetit Alket Hyseni:

Hedh një i marrë një gurë në lumë dhe mblidhen një tufë të mençurish, por nuk e nxjerrin dot

Meqë me grupin e parë u shfaq edhe Shqupi, më duhet të bëj një sqarim për të gjithë miqtë e mi, votuesit dhe mbështetësit, si dhe për opinionin publik.

Çdo qindarkë e pasurisë sime dhe e familjes sime është vendosur me shumë mund dhe djersë, duke qenë totalisht korrekt me ligjin dhe moralin shoqëror.

Ata që më njohin e dinë që prej moshës 18 vjeç e deri sot nuk kam reshtur së punuari duke e mbyllur angazhimin çdo ditë afër mesnatës, madje shpesh herë përtej.

Kam ngritur bizneset e mia familjare për të cilat jam krenar sepse kanë rezultuar tepër të suksesshme dhe kanë kontribuar me qindra milionë lekë si taksapagues në buxhetin e shtetit, e patjetër duke sjellë edhe fitime të kënaqëshme.

Ska qenë pasuria qëllimi në vetvete, ndaj kam shpenzuar shumë kohë dhe mund për formimin tim intelektual dhe kam dhënë kontributin tim modest në jetën shoqërore, tashmë edhe në atë politike.

Akuzat e montuara duke instrumentalizuar një zonjë, i refuzoj me neveri.

Nuk e njoh as zonjën dhe asnjë nga familja apo fisi i saj (të paktën në dijeninë time), me të cilët mësova se është në konflikt familjar prej shumë vitesh.

Kam shkëmbyer disa apartamente, njësi dhe garazhe të fituara para vitit 2010 nga të ardhura të ligjshme dhe të deklaruara, me një sipërfaqe toke bujqësore, të cilën e kam shitur vitin e kaluar. Nuk kam qenë në detyrën e Task Forcës dhe as ka lidhje direkt apo indirekt me atë detyrë, për të cilën jam krenar, unë dhe 10 djem e vajza ekspertë të shkëlqyer, me rezultatet që arritëm duke zbuluar, bllokuar dhe nisur rikuperimin e rreth 3 miliardë USD pasuri publike të grabitura nga ata që sot akuzojnë politikisht. Shumë nivele janë implikuar dhe kanë frikë nga hetimet e nisura, e ndoshta ky është shkaku i nisjes së baltës dhe shpifjeve ndaj meje.

Çdo veprim është bërë në përputhje me proçedurën dhe ligjin dhe duke paguar detyrimet shtetërore.

Toka bujqësore është fituar nga një AMTP(tapi) në emer të kunatit të zonjës që akuzon, e marrë para dhjetëra vitesh dhe e regjistruar me vendim gjykate. Është transferuar me kontratë noteriale para disa viteve tek një person i tretë, përpara se të kalonte në pronësinë time të përkohshme.

Nuk e njoh fare përfituesin fillestar të kësaj prone (kunati i zonjës Bua).

Ndërkohë zonja nuk ka përfituar sipërfaqe toke pasi nuk ka qenë banore e fshatit Dhërmi në vitin 1991, dhe nuk i takon sipas ligjit.

Nëna e bashkëshortit të zonjës, Athina Bua, ka përfituar tokë bujqësore si banore e fshatit nëpërmjet një AMTP tjetër që ska lidhje me të kunatit. Janë regjistruar me vendim gjyqësor në kohën e qeverisjes së PD ku përcaktohet qartë se janë parcela të ndryshme.

Për këtë sipërfaqe të AMTP-së së dytë ka lindur konflikti familjar pas vdekjes së nënës së tyre, lidhur me trashëgiminë testamentare.

Zonja Irini Bua dhe bashkëshorti i saj, rezulton se i kanë humbur disa beteja gjyqësore dhe kanë bërë disa kallëzime penale në vite ndaj shumë personave dhe institucioneve, madje edhe ndaj meje, por që janë pushuar si të pabazuara.

Nuk përbën interes për mua kush fiton në konfliktin e familjes Bua, por fakti është që ska asnjë lidhje me mua.

Toka e pretenduar nga zonja akuzuese rezulton akoma e bllokuar në hipotekë si pasojë e një procesi të ri gjyqësor mes tyre dhe nuk është transferuar asnjëherë.

Ftoj zonjën të mos bëhet instrument për konsum politik dite, me synim baltosje dhe shmangie të vëmendjes nga problemet e rënda të opozitës që lidhen me financimet me para të pista dhe të dyshimta nga oligarkë rusë, konfliktet dhe shtërpësia e ideve. Ftoj opozitën gjithashtu të ngrihet në lartësinë e duhur dhe të japë llogari penale, morale dhe politike për faktet që e implikojnë.

Këto shpifje të ndyra nuk mund të baltosin figurën time apo të mazhorancës dhe nuk mund të pengojnë ecjen tonë përpara pavarësisht lehaqenëve të çdo kategorie dhe fushe.

Taktika e shpifjes me moton “të gjithë janë njësoj”, nuk zë vend tek shqiptarët që nuk janë të verbër dhe të paditur, por shohin dhe prekin rezultate çdo ditë edhe pse ka akoma shumë për tu bërë.

Mentaliteti komunist, i disa kazanëv politikë dhe mediatikë, duke shigjetuar biznesin e ndershëm e kontribues në ekonominë kombëtare dhe buxhetin e shtetit, si dhe ideja e politikanëve proletarë, janë lënë pas para 27 vitesh.

Çdo fjalë e mësiperme është e bazuar në dokumenta zyrtarë, vendime gjykatash dhe prokurorie dhe mund ti vihen në disppzicion kujtdo.

Ndërkohë do kërkoja të njëjtin standard nga PD, pra publikimin për opinionin dhe organet ligjzbatuese të dokumenteve, si dhe shpjegimet lidhur me akuzat tashmë të provuara ndërkombëtarisht për aferën 1 milionë dollarëshe të parave të pista, të padeklaruara, e për më tepër, nga burime interesash antikombëtare.

Reagon deputeti i PS akuzuar se ka vjedhur 11 mijë metra tokë Read More »

Besnik Mustafaj: Nuk është zgjidhje rikthimi i Berishës në krye të PD

Ish-ministri demokrat Besnik Mustafaj ka folur sot për gjendjen aktuale të PD. Ai tha se nuk e sheh si zgjidhje rikthimin e Sali Berishës në krye të partisë.

“I vetmi personalitet që mund t’i bashkojë të gjithë brenda PD është Berisha, këtë e thonë edhe të tjerët. Nuk mendoj se kjo është zgjidhja, por besoj se Berisha e ka bërë të qartë këtë duke thënë sidomos pas zgjedhjeve të 2017-s, që pas humbjes së thellë të PD, dhe ai në disa dalje ka theksuar se ai nuk kthehet më.

Besoj se nuk është zgjidhja tek rikthimi, se ai e ka bërë rrugën e tij në politikë, dhe se ai vetë nuk e beson një gjë të tillë. Shumë e mendojnë se koha e drejtimit të PD nga Berisha është një kapitull i mbyllur. Kjo thirrje që drejtohet te Berisha është shprehje e dëshpërimit të madh që zotëron te një pjesë e madhe e demokratëve. Sfida që ka PD, është kapërcimi i këtij dëshpërimi.

Mua nuk më rrezulton se Berisha është prapa Bashës, prej disa kohësh jo vetëm tani. Basha po bën lidershipin e tij, dhe është përgjegjës 100% i gabimeve të tij. Unë besoj se kontradikta që është tani në sjelljen politike të demokratëve, qëndron në faktin se edhe kritikët e Bashës, nuk po shkojmë më tej se kaq,” tha Mustafaj.

Besnik Mustafaj: Nuk është zgjidhje rikthimi i Berishës në krye të PD Read More »

Të ëmblat e traditës – Bonbonet e dikurshme

Një recetë fantastike, tradicionale e përgatitur me dashurinë dhe ëmbëlsinë e nënave dhe gjysheve shqiptare janë padyshim bonbonet e dikurshme.
Një herë e një kohë, dëshira për ëmbëlsira shuhej kryesisht nëpërmjet bonboneve.

‘Copëza të vogla parajse’, kështu i përshkruajnë bonbonet e famshme tradicionale brezat e lindur gjatë  periudhës së diktaturës komuniste.

Mund të kenë qenë të tilla, sidomos asokohe kur buka me sheqer dhe ujë apo vaj ulliri me kripë sillte një lumturi të pashoqe.

Ndonëse nuk bëhen me çokollatë të mirëfilltë nga ato të tregut, gatimi i këtyre bonboneve është një traditë e veçantë e një shtëpie të lumtur.

Bonbonet bëhen me qumësht , ndaj mund ta imagjinoni kënaqësinë e fëmijëve të atij brezi që nuk kishin asnjëherë të ngopur me to.

Këto ëmbëlsira shqiptare janë modeste në krahasim me atë që ofron tregu. Por në aspekt shijesh, përbërësish dhe pastërtie nga kimikatet nuk kanë të krahasuar.

AgroWeb.org ju sjell një recetë tradicionale të bonboneve shqiptare që do ju kënaqin shijen, nepsin dhe do t’ju ndihmojnë të kuptoni se ndonjëherë lumturia gjendet edhe në gjërat më të vogla, edhe në një bonbone.

Bonbonet mund të shoqërohen mjaft mirë me kafe apo çaj teksa mund të serviren gjithashtu për qërasje ndaj miqve dhe të ftuarve.
Receta e Bonboneve
Përbërësit:
2 gota qumësht
2 gota sheqer
20 gr gjalpë
1 lugë çaji me kafe ose kakao (sipas preferencës mund të mos i përdorni në mënyrë që bonbonet të jenë bardha)
Përgatitja:
Hedhim qumështin një një tenxhere të vogël, sheqerin dhe më pas shtojmë gjalpin.

I trazojmë duke i lënë fillimisht në nxehtësi të lartë.

Më pas shtojmë edhe kafenë apo  kakon, kjo sipas preferencës nëse dëshirojmë që bonbonet të marrin pak ngjyrë.

I lëmë të ziejnë derisa përbërja të marrë trajtën e një mase të trashë.

E ulim pak nxehtësinë, por jo deri në fund në mënyrë që masa e përgatitur mos të ngrijë.

Me anë të një luge hedhim pak nga brumi tek shtrydhësja e limonit për t’u dhënë formë një e nga një.

Të ëmblat e traditës – Bonbonet e dikurshme Read More »

Një caj sherebele kundër mërzisë, ankthit dhe …

Në Shqipëri sherebela është një kulturë me shumë rëndësi.
Natyra na ka bekuar me këtë bimë medicinale endemike, duke e pasur me bollëk kryesisht në zonën e Malësisë së Madhe.

Por edhe në malësi të tjeta të vendit të Veriut dhe të Jugut, aq sa dhe e eksportojmë në shumë vende të botës.

Dhe nuk është çudi që amerikanët, gjermanët, francezët apo turqit e duan dhe kërkojnë kaq shumë sherebelën tonë, për shkak të vlerave unike.

Diçka është e sigurt, asnjë vend në botë nuk prodhon këtë cilësi bime, si kjo jona. Sipas burimeve të AgroWeb.org, sherebela shqiptare eksportohet shumë në disa kontinente.

Por kjo duke e lënë tregun vendas pothuajse bosh dhe duke i lënë të apasionuarit e çajit të varen tek bustinat me pluhur çaji të zi apo jeshil apo me gjithfarë shijesh e ngjyrash që vetëm natyrale nuk janë.

Për të mos folur për çajin pudër plot me kimikate aromatike!

Por sherebela mund të gjendet në treg, njëlloj siç gjendet çaji i malit. Me siguri pasi të mësoni mbi vlerat e saj do të nxitoni të gjeni sherebelën e jugut e të veriut.

Sidomos në stinën e verës, preferohet shumë çaji i ftohtë i i sherebelës, i cili përgatitet njëlloj si çaji i malit dhe i nënshtrohet procesit të ftohjes dhe servirjes me akull.

Sherebela ka aftësi anti-inflamatore, antioksiduese and anti-mikrobiale, por gjithashtu ndihmon në hapjen e oreksit.

Për shkak të këtyre cilësive, çaji i sherebelës ka shumë veti të mira shëndetësore, të cilat  renditen në vijim.
Efekte antioksiduese
Antioksiduesit shërbejnë si pastrues për të hequr radikalet e lira të metabolizmit dhe toksinat e tjera nga trupi.

Antioksiduesit ndalojnë radikalet e lira që të sulmojnë indet qelizore, duke ndaluar në këtë mënyrë plakjen e parakohshme dhe rrezikun ndaj sëmundjeve të zemrës.

Çaji i sherebelës është për këtë arsye një burim i fuqishëm me antioksidantë. Sipas  burimeve ndihmon për t’i mbajtur larg efektet shkatërruese të radikaleve të lira.
Parandalon zhvillimin e qelizave të dëmshme
Çaji i sherebelës mund të ndihmojë në parandalimin e disa formave tumorale të qelizave të dëmshme.

Sipas një studimi të publikuar nga “Revista e Bujqësisë dhe Kimisë Ushqimore” përbërësit fenolikë të sherebelës sigurojnë vlera antioksidante, të cilat mbrojnë ADN-në nga dëmtimet në zorrën e trashë.

Ekstraktet e sherebelës sigurojnë riaftësim të menjëhershëm të ADN-së.
Mëlçi më e shëndetshme
Efektet antioksiduese të çajit të sherebelës mund të përmirësojnë funksionet jetësore të mëlçisë.

Një studim i publikuar nga revista “Ethnopharmacology” tregon se çaji i sherebelës u përdor në vend të ujit për 14 ditë. Rezultatet treguan një rritje prej 24% të nivelit të antioksidantëve në mëlçi.

AgroWeb.org ju tregon se çaji i sherebelës gjithashtu tregoi efekt pozitiv në mbrojtjen e lipideve të mëlçisë nga dëmtimet e shkaktuara nga toksinat e mëlçisë.
Ndihmon kundër ankthit
Çaji i sherebelës mund të ndihmojë në reduktimin e ankthit dhe në përmirësimin e humorit.

Në një studim të kryer, një grup të rinjsh të shëndetshëm morën 300-600 miligramë suplemente të gjetheve të sherebelës përpara dhe pasi u bënë pjesë e një testimi për vlerësimin e nivelit të stresit.

Të dyja sasitë përmirësuan humorin. Sasia më e ulët e përmirësoi ankthin përpara testit por jo gjatë tij. Ndërsa sasia më e madhe përmirësoi vigjilencën dhe qetësinë dhe performoi rezultate më të larta të testeve.
Për të mos u neglizhuar
Çaji i sherebelës shkakton kontraktim të traktit urinar dhe këshillohet të mos përdoret tek gratë shtatëzëna.

Sasi të mëdha të sherebelës mund të shkaktojnë kriza, marrje mendsh dhe rrahje të shpeshta të zemrës.

Nëse vuani nga diabeti, përdoreni vetëm me këshillimin e mjekut.
Të mira plus
Çaji i sherebelës është shumë i mirë për uljen e temperaturës dhe të ftohtët. Po ashtu për zbutjen e acarimit të fytit, dhimbjen e kokës si dhe për problemet e tretjes

Një caj sherebele kundër mërzisë, ankthit dhe … Read More »

Amerikani i parë që propozoi të çoheshim më herët

Mes të shtunës dhe të dielës të gjithë do t’i kthejmë sërish akrepat e orës një orë përpara dhe për fat të keq do flemë një orë më pak. Por a e dini se cili ka qenë i pari që mendoi për të propozuar këtë ndryshim?

Idea për herë të parë u shpalos në Paris nga Benjamin Franklin, një ndër “baballarët” themelues amerikanë. Politikani Franklin ishte i apasionuar pas shkencës përgjatë gjithë jetës së tij. Në esenë e tij “Një projekt ekonomik për të reduktuar kostot e ndriçimit” të publikuar në Journal de Paris në vitin 1784 bëri publik një propozim shumë origjinal për kohën.

Në atë kohë orët nuk ishin shumë të përhapura sikurse në ditët e sotme. Madje nuk kishte as transport hekurudhor ndaj dhe nevoja për të sinkronizuar minutat nuk ndihej si domosdoshmëri sikurse do të ndodhte në vitet ‘800, edhe pse sa kishte filluar të ndihej.

Pikërisht në fabrikat që po përhapeshi gjithnjë e më shumë, pasi përkonte me revolucionin e parë industrial në Angli rreth vitit 1770, impononte ritme të tjera krahasimisht me ato të një shoqërie bujqësore. Ndërkohë që në mëngjes, kur mund të shfrytëzohej drita e diellit, njerëzit flinin. Sakaq kur errej atyre u duhej të përdornin llampat me vaj apo qirinjtë për t’u ndriçuar. Ndaj dhe Benjamin propozoi të detyrohej popullsia të ngrihej më shpejt në mëngjes për të shfrytëzuar dritën e diellit. Si e kishte parashikuar Franklin ta bënte këtë?

Duke reduktuar numrin e qirinjve në qarkullim, duke ndaluar lëvizjen në orët e vona të natës si dhe duke instaluar nëpër rrugët e qytet zile të zhurmshme që gjuanin me top për çdo minutë. Sigurisht që ky sugjerim për kohën që u bë nuk u mor si i mirëqenë dhe i realizueshëm. Por në vitin 1907 ishte anglezi Ëilliam Ëillet që e rimori në konsideratë duke e propozuar në Dhomën Britanike të Komunëve hyrjen e tij në fuqi. Duke qenë se ndjeshmëria për kursim energjie ishte më e lartë në kohë luftë, propozimi u miratuaa në vitin 1916 jo vetëm në Mbretërinë e Bashkuar por edhe në të gjithë vendet e tjera të Europës.

Amerikani i parë që propozoi të çoheshim më herët Read More »

8 sëmundjet që të lexohen menjëherë në fytyrë

Kur mjekët komunikojnë me pacientët sy në sy, nuk e bëjnë këtë për të krijuar një raport.

Disa tipare të fytyrës mund të zbulojnë gjurmë jetike për kushtet themelore të shëndetit. Ne pyetëm mjekë në të gjithë vendin që të ndanin atë që kërkojnë gjatë ekzaminimit të pacientëve.

Këshilla më e rëndësishme që morëm: Ju duhet të shqetësoheni më shumë për një ndryshim në pamje. Nëse simptomat janë të reja, tregojini mjekut tuaj.

Buzë ose lëkurë e thatë apo e ciflosur

Kjo është një shenjë paralajmëruese e dehidratimit.

Ajo gjithashtu mund të tregojë një problem më serioz që ndikon në funksionimin e gjëndrës së djersës, siç është hipotiroidizmi (i shënuar nga niveli i pamjaftueshëm i hormoneve tiroide) ose diabeti, thotë Roshini Raj, MD, profesor i mjekësisë në Shkollën e Mjekësisë.

Shenjat e tjera të hipotiroidizmit përfshijnë të ftohtët, shtimin e peshës dhe lodhjen. Simptomat e diabetit përfshijnë etje ekstreme, urinim të shpeshtë dhe shikim të paqartë.

Qime të tepërta në fytyrë

Push i padëshiruar, veçanërisht përreth nofullave, buzëve dhe mjekrës mund të jenë një simptomë e sindromës ovarian policistike, një çekuilibër hormonal në të cilin nivelet e hormoneve mashkullore janë të larta.

Pika të buta, të verdha në qepalla

Pacientët me këto dëmtime të ndikuara nga kolesteroli, të quajtur xanthelasmata, mund të kenë një rrezik më të lartë të sëmundjeve të zemrës.

Një studim Danez i vitit 2011 me rreth 13,000 pacientë zbuloi se rreth 4% kishin pika dhe se ata pacientë kishin pothuajse 70% më shumë gjasa të zhvillonin forcim të arterieve dhe pothuajse 50% kishin më shumë të ngjarë të kishin sulme në zemër gjatë dekadave të ardhshme sesa pacientët që nuk i kishin.

Qeska poshtë syve dhe fryrje

Sytë me pamje të lodhur mund të jenë një flamur i kuq për alergjitë kronike, të cilat zgjerojnë enët e gjakut dhe shkaktojnë rrjedhje.

Në lëkurën e ndjeshme poshtë syve tuaj, kjo krijon fryrje dhe një ngjyrë të errët vjollcë në blu, thonë ekspertët.

Asimetria e fytyrës

Kjo mund të jetë një nga shenjat e para të atakut kardiak, thotë Leana Wen, MD, një mjeke emergjente në Universitetin George Washington.

“Pacientët shpesh do ta përshkruajnë atë kështu: “Jam parë në pasqyrë, dhe fytyra ime dukej ndryshe.”

Ju gjithashtu mund të vëreni se njëra anë e fytyrës tuaj është e mpirë ose ndjeheni sikur nuk mund të buzëqeshni plotësisht. Ose mund të keni probleme për të folur.

Çehre të zbardhur

Edhe ndryshimet e vogla mund të tregojnë se diçka nuk po shkon.

Zbehja mund të jetë një shenjë e anemisë. Një ton i verdhë mund të tregojë për sëmundjen e mëlçisë.

Një ngjyrë kaltëroshe në buzë ose në shtresat e thonjve mund të tregojë për sëmundjen e zemrës ose të mushkërive, thotë Mallika Marshall, pediatër në Spitalin e Përgjithshëm Massachusetts.

Skuqje të fytyrës dhe njolla

Disa probleme digjestive mund të shfaqen në lëkurë, thotë Dr. Raj.

Ngritje në fytyrë në formë gungash të kuqe dhe të acaruara mund të tregojnë për sëmundjen celiac, një çrregullim autoimun në të cilin trupi reagon ndaj glutenit.

Një skuqje në formë fluture në mollëza dhe mbi urën e hundës mund të jetë një shenjë e lupusit, një sëmundje autoimune.

Alergjitë, ekzema dhe rosacea si dhe infeksione të caktuara mund të shkaktojnë skuqjen e fytyrës.

Mjekër e tërhequr

Së bashku me tipare të tilla si një qafë e trashë dhe nofulla të vogla, mund të shfaqen shenja të problemeve me gjumin si një çrregullim në të cilin fryma juaj ndalet në mënyrë të përsëritur për dhjetë sekonda ose më shumë gjatë gjumit, thotë Dr. Raj.

Nëse gërrhitni shumë, keni dhimbje koke që në mëngjes, ose ndjeni lodhje të tepruar gjatë ditës, kërkoni mjekun për t’ju ekzaminuar.

8 sëmundjet që të lexohen menjëherë në fytyrë Read More »

‘Ballkoni i bregut’ – Piluri ne histori

Nën kurorën e lisave që ngrihet në qendër të fshatit ndodhet Manastiri i Shën Nikollës. Jo larg tyre ndodhet rrapi i vjetër shekullor, për të cilin legjenda thotë se “nën rrapin e madh e të vjetër, burrat e vendit uleshin e kuvendonin”. E sot, piluriotët mblidhen ngaherë në atë vend teksa ulen e flasin e zhvillojnë aktivitete. Aty mblidhen edhe turistët e parë që vizitojnë Pilurin, apo, ashtu siç quhet ky vend, “ballkoni i bregut”.

Të shkosh në Pilur

Nga rruga kombëtare në boshtin e jugut, pas Palasë, Dhërmiut, Vunoit dhe Himarës Fshat, në Himarë marrim në të majtë të rrugës automobilistike ku ecim drejt Pilurit, i cili ngrihet në 700 metra lartësi. Nga larg, duket si një grumbull pemësh i rrethuar nga një mur guror tejet i madh.

Rruga kalon më pas në një të përpjetë, ngjitur me një faqe mali të zhveshur dhe të thepisur, por pamja që të shfaqet është një nga më marramendëset e rivierës shqiptare, diagonal me detin. Pamja e parë e fshatit shfaqet nga poshtë tij, ku rruga më në fund arrin kreshtën, pothuajse si një galeri që kalon përmes pemëve për të dalë përfundimisht aty ku ndihet se është çatia e botës.

Në kujtimet e tij, dy shekuj më parë, poeti dhe udhëtari i famshëm anglez, Edward Lear, tha: “Piluri duket si të jetë vënë mes parajsës/qiellit dhe reve”. Mbi të, Maja e Pikës së Cipthit ngrihet në një lartësi rreth 1800 metrash mbi nivelin e detit. Në pllajë, fusha e Vanovës, në lindje, dhe ajo e Vumlos në juglindje, qëndrojnë në një lidhje të ngushtë harmonike mes tyre nga mënyra se si kanë qenë projektuar, punuar e sistemuar në tarraca gjatë komunizmit nga aksionistët për mbjelljen e kulturave të ndryshme bujqësore.

Piluri në histori

I njohur si ballkoni i bregut, ky fshat ndodhet dikund tjetër prej andej nga u ngjiz. Emri “Pilur” u shfaq fillimisht më 1431-1432 si pjesë e nahijes së Sopotit (sot Borshi, rreth 20 kilometra më në jug), me gjithsej 13 shtëpi.

Kjo vendndodhje e dikurshme ishte pikërisht mes Kuçit të sotëm dhe Kudhësit, shumë më ulët në lartësi. Në vitin 1506 dhe sërish më 1520, ndaj rezistencës osmane, që u përhap në gjithë bregun, piluriotët refuzuan regjistrimin me Timarët, si shenjë qëndrese kundër pushtimit osman.

Pas 30 vitesh, më 1551, Piluri u numërua dhe regjistrua edhe një herë; veçse këtë herë si pjesë e një vendbanimi të afërt, të njohur si Sanxhaku i Delvinës. Që atëherë numri i shtëpive u rrit në 60 të tilla.

Ashtu si himariotët, edhe piluriotët ishin aktivë në rezistencën ndaj regjimit osman. Emrin e këtij fshati e gjejmë edhe në letrat e dërguara nga Papa Grigori XIII në vitin 1577, careshës ruse Elisabeta Petrovna, në vitin 1759, por edhe perandorit austriak Franc Jozefit II, në vitin 1786.

Për shkak të këtij qëndrimi dhe raprezalieve, në vitin 1750, popullsia u detyrua nga trupat osmane të lërë vendbanimin fillestar pranë Kuçit dhe të zhvendoset, në një pjerrësi poshtë fshatit të sotëm dhe më pas në majë të kodrës, aty ku gjenden edhe sot. Por ende sot, në të dyja vendbanimet, ruhen mjaft mirë rrënojat e dikurshme të shtëpive piluriote. Ato mund të vizitohen në prani të një udhërrëfyesi vendës dhe duhet të keni eksperiencë në ngjitjet malore.

Pas pushtimit të Himarës nga Ali Pashë Tepelena në vitin 1810, Piluri u bë pjesë e zotërimeve të Pashait të Janinës, ndërsa pas shpalljes së Pavarësisë më 17 mars të vitit 1913, Piluri së bashku me fshatrat e tjerë të Himarës iu përgjigj pozitivisht kërkesës së qeverisë së Vlorës për t’iu bashkuar shtetit shqiptar.

Në Pilur sot gjenden dy vendbanime që më parë kishin qenë të banuara që në periudhën e bronzit të vonë, në shekujt VII – VI Para Krishtit, si Fortifikimi i Majës së Qytezës në perëndim të fushës së Vumloit dhe një tjetër që ndodhet në kodrën e Kolëzës në jug të fushës së Vumloit.

Po atje, në këmbët e kodrës së Kolëzës, ndodhet edhe një nekropol antik i quajtur nga vendasit si Varret e Jelimëve, ku nga kjo varrezë antike ruhen ende edhe sot varre të tipit cist, të datuara në shekujt II-III Para Krishtit.

Gjetje të lashta të periudhës antike janë vërejtur edhe në lindje të fushës së Vanovës, në vendin e quajtur Rësa, si dhe në Toçile, ku janë zbuluar gjurmët e një ujësjellësi të periudhës romake.

Në vend të mbylljes

Fshati i sotëm Pilur ofron për turistët shtëpi pushimi apo shtëpi pritëse, ku vizitorët “përballen” edhe me copëza të historisë së lashtë piluriote, që nga traditat, zakonet apo aftësitë artistike të këtyre banorëve, ku dy prej shtëpive të këtij fshati shesin produktet e tyre artizanale.

Duke iu referuar regjistrit të popullsisë në vitin 2015, në Pilur jetojnë afërsisht 500 banorë. Por banorët deklarojnë me krenari se janë pasardhës të po atyre familjeve që kanë jetuar në këtë zonë që prej shekullit të XV

‘Ballkoni i bregut’ – Piluri ne histori Read More »