Studiuesit kanë zbuluar se ka prova që ky vend, në ditët moderne i njohur si Denizli, ishte mbushur dikur me gaz të përqendruar vdekjeprurës dhe mund të jetë akoma fatal, edhe sot, duke e bere te njihet me emrin “Porta e Ferrit”.
Tregimet mitologjike pohojnë se njerëzit do të binin poshtë të vdekur kur ata do të futeshin në një gropë misterioze, e gjendur poshtë tempullit në Hierapolis.
Kjo pasi siç mendohej, ajo ishte e mbushur me frymën vdekjeprurëse të zotit grek të vdekjes që sundoi nëntokën, Hades.
Por tani shkencëtarët kanë gjetur se tregimet e njerëzve që ranë të vdekur në këtë vend mund të kishin qenë më shumë sesa thjesht rrëfime.
Ky vend antik i quajtur “Porta e Ferrit” lëshon një gaz vdekjeprurës i cili deri më tani thuhet të ketë vrarë të gjithë ata që i ishin afruar afër.
Një përballje sa emocionuese aq edhe me mesazh të fortë sot te E diela shqiptare, mes djalit dhe babait të tij.
“Dua të falenderoj babin që më çoi në burg sepse po të mos kisha shkuar atje, nuk do isha këtu ku jam sot”. Mund të ngjajë deklaratë e çuditshme por kjo ka qenë arsyeja përse ai e kishte sjellë të atin tek “E diela shqiptare”. Rigelsi 33 vjeçar nga Peqini, prind i dy fëmijëve ka rrëfyer tek “Ka një mesazh për ty” pasojat e alkoolit në jetën e tij, ku më të mëdhatë kanë qenë në marrëdhënien me babain e tij Ibrahimin. Ai e kishte ftuar babain për t’i kërkuar ndjesë për dhunën e ushtruar ndaj tij e për t’i bërë të ditur se kishte 30 ditë që e kishte braktisur alkoolin përgjithmonë.
Duke patur një lokal të vogël në fshatin ku jetonte, Rigelsi e nisi alkoolin që 14 vjeç. Dilte me shokët dhe përfundonte në lokal. Nga një gotë ai thotë se arriti deri në konsumimin e një shisheje të plotë. Pavarësisht se u rrit, u martua dhe u bë baba, ai nuk hoqi dorë nga vesi i tij. Përkundrazi sasia e alkoolit shtohej përditë dhe kjo i sillte humbjen e kontrollit aq sa një ditë ushtroi dhunë ndaj babait të tij Ibrahimit.
Pas një denoncimi që i bëri vëllai, Rigelsin e arrestojnë dhe e dënojnë me 9 muaj heqje lirie në burgun e Rrogozhinës.
Izolimi në burg e bëri Rigelsin të reflektonte thellë për atë që kishte bërë për gjithë këto vite. E ndihmoi të largohej nga vesi, të kuptonte cila është shoqëria që i duhej e të forconte lidhjet shpirtërore me familjen e tij.
“Dy javët e para e kam patur shumë të vështirë sepse mendoja se më braktisën por fatmirësisht jo. Gjatë kohës që isha në burg babi nuk erdhi të më takonte asnjëherë. Pasi dola dhe shkova në shtëpi më hodhi duart në qafë dhe më tha “hajt se i’a dole”.
Rigelsi shprehet se nuk i kërkoi falje babait sepse e kishte vendosur që këtë t’ia kërkonte publikisht tek “Ka një mesazh për ty”.
Sa për shoqërinë e dikurshme atij i janë hapur sytë për të kuptuar se sa pak rëndësi kanë patur përballë familjes. “Dikur rrija me shoqërinë deri në dy të natës. Gjatë kohës që isha në burg nuk erdhi asnjë të më takonte, e as kur dola”.
Por kjo veçse e ka forcuar Rigelsin sepse gjatë kohës kur ishte në izolim nuk ka konsumuar për asnjë ditë alkool. Pas lirimit thotë se ka pirë një ose dy birra dhe prej 30 ditësh ka hequr dorë përfundimisht nga çdo lloj alkooli.
Pas vuajtjes së dënimit kjo temë është rralluar në familjen e Rigelsit por shqetësimi qëndron, sidomos tek babai i tij.
Ibrahimi është emocionuar së tepërmi kur Rigelsi i ka kërkuar ndjesë që ka vënë dorë mbi të dhe e ka falenderuar që e ka çuar në burg. Ka qenë e vështirë për babain të kujtojë episode të dhimbshme në familjen e tyre por nuk e ka fshehur gëzimin nga fakti që ai tashmë po rehabilitohet nga ai ves i keq. Nga ana e tij Rigelsi ka zbuluar atë që gjithë këto vite e kishte injoruar, familjen, të cilën e ka krahasuar me “mjaltin më të ëmbël”.
Skënder Muço lindi në Tragjasi të Vlorës në vitin 1904. I ati, Dauti, luftëtar i pavarësisë dhe daja, Alem Tragjasi, pjesëmarrës në ngritjen e flamurit më 1912 dhe në “Luften e Vlorës”
Lufta e Vlorës më 1920, lanë gjurme tek Skënderi i vogël. Shkollën e ulët e kreu në Shënmitër në Korone të Kalabrisë, ndërsa fakultetin e Drejtësisë në Universitetin e Bolonjës. Skënder Muço shkruan “Halim Xhelo Tërbaçi”, punon shumë në Itali për çeshtjen shqiptare.
U kthye në Atdhe dhe punoi si avokat. U arrestua në vitin 1932 si pjesëtar i organizatës politike “Lëvizja e Vlorës” bashkë me Hasan Dostin, H.Lepenicen dhe miq të tjerë, u dënua me vdekje. Falet prej një amnistie të nënshkruar nga Mbreti Zog.
Më 7 prill 1939 mori pjesë në demostratat antifashiste organizuar në Vlorë kundër pushtimit italian. Më pas mori pjesë në rezistencën shqiptare në anën e Ballit Kombëtar.
Në fund të nëntorit 1942 Hysni Lepenica dhe Skënder Muço formuan çetën e parë nacionaliste të Vlorës me emrin “Shqiponja”. Në krye të saj ai mori pjesë në shumë luftëra kundër pushtuesve fashistë e nazistë, siç është beteja e Gjormit, ku u vra dhe koloneli italian Klementi, lufta në Dukat, në Qafën e Dushkut, në Vajzë, në Selenicë, në Gorisht, në Drashovicë, etj.
Skënder Muço ishte misionar i bashkimit. Ai ka marrë pjesë në disa takime në rrethin e Vlorës me përfaqësuesit e Nacionalçlirimtares.
Ishte kreu i Ballit Kombëtar për Vlorën dhe pjesëtar i këshillit organizativ. Në Konferencen e Mukjes dha një ndihmesë të çmuar për arritjen e marrëveshjes dhe të krijimit të Komitetit për Shpëtimin Kombëtar.
Furnizoi e drejtoi disa beteja të përbashkëta të forcave nacionaliste dhe nacionalçlirmtare kundër pushtueve italianë e gjermanë. Më datën 9 shtator 1943 çeta “Shqiponja” hyri në Gjirokastrën e liruar.
Kapet më 7 gusht 1944 nga gjermanët, kur po shkonte në Vlorë. U ekzekutua tri ditë më vonë në fshatin Bubullime të Lushnjes.
Në Luginën e Dukatit, 20 km në jug të Vlorës ndodhet Tragjasi.
I shtrirë rrëzë malit të Lungarës i cili e mbron në dimër dhe e hijeshon gjatë verës është një nga perlat e turizmit shqiptarë.
Është një fshat piktoresk me monumente të Natyrës dhe të historisë.
Në Tragjas burojnë ujërat e njohura të Tragjasit ( Izvori ) me rrepet shekullore.
Këto burime pasi mblidhen në një rrjedhë, krijojnë lumin e Izvorit i cili pas një rruge rreth 3 km, derdhet në detin Adriatik.
Janë tre fshatra të radhitur bukur, Dukat-Tragjas-Radhimë që bëjnë pjesë në bashkinë e Orikumit.
Ekonomia e Tragjasit dikur bazohej te blegtoria dhe bujqësia, por së fundmi, një drejtim i ri i ekonomisë duket se është turizmi edhe për shkak të bukurive natyrore, historisë së tij, por dhe të distancës së vogël nga plazhet e Orikumit dhe Radhimës.
Fare pranë fshatit ndodhet kalaja e Gjon Boçarit që është një atraksion për turizmin historik dhe atë kulturorë.
Fshati ka një histori të lashtë sepse lidhet me qytetërimin e hershëm të Orikut.
Gjurmët e vendbanimit të lashtë janë shfaqur në qytezën e Sofës, ku janë shfaqur dhe tuma(varre) Ilire.
Akoma dhe sot pranë Tragjasit të vjetër, gjendet një vend i quajtur “maja e qytetës”. Arkeologët kanë datuar rrënojat e disa ndërtimeve qysh nga shekulli i IV-VII para Krishtit.
Ky fshat ka qenë i njohur me disa emra si: Tregas, Dragjat, Tregasaj, Dragjiates.
Në antikitet ky vendbanim bënte pjesë në qendrat e fortifikuara të gjirit të Vlorës dhe lidhej me Orikumin.
U shkatërrua disa herë nga pushtuesit Osmanë e u rindërtua në shekullin XVI, ku ngre krye dhe kalaja e Gjon Boçarit.
Ndërtimi i saj është i lidhur me fisin e Boçarëve bashkëkohës të Skënderbeut. Banorët e këtij fshati kanë marrë pjesë aktive në jetën politike dhe ushtarake të periudhës së mesjetës, në kryengritjet antiosmane dhe më pas gjatë rilindjes kombëtare.
Në ditët e shpalljes së pavarësisë në 1912, Tragjasi ka qenë një bazë dhe një mbështetje e rëndësishme për Ismail Qemalin në betejat e brëndshme politike që zhvilloheshin në Vlorë.
Ky fshat ka nxjerre burra të shquar me bëma patriotike dhe epike që kanë lënë histori edhe sot.
Vizitori apo turisti që ngjitet në Tragjas apo në krejt luginën e Dukatit, do të soditë jo vetëm natyrën e bukur me det e qiell, me burime ujore Monumente të Natyrës, por do të njihet dhe me historinë e lashtë të tij, me Boçarët dhe kështjellën e tyre, me rrënoja e murrana që tregojnë historinë e kësaj lugine që së shpejti do të futet në investimet me prioritet të 100 fshatrave turistik shqiptarë. /a.g/
Mjekja e njohur obstetër gjinekologe Anika Dokle sjell shpesh momente nga puna e saj, që përveç lodhjes e vështirësive sjell shumë kenaqësi, pasi lidhet me jetën dhe vazhdimësinë e saj.
Kësaj radhe vajza e politikanit të njohur Namik Dokle ka publikuar foton e një bebe të porsalindur…me këmishë.
“I lindur me këmishë. ”, shkruan mjekja, e kur një fëmijë lind kështu, sipas gojëdhënave do të thotë se ka lindur me shumë fat, ashtu e urojmë dhe ne.
Rezultatet e një studimi afatgjatë mbi shëndetin riprodhues, botuar në Revistën Mjekësore Britanike ka zbuluar se 1 në 200 gra në SHBA pretendojnë se kanë bërë lindje pa pasur marrëdhënie seksuale.
Raportet janë bazuar në një studim të 7870 grave dhe vajzave nga mosha 15 deri 28 vjeç, si pjesë e Studimit Kombëtar Gjatësor të Shëndetit të Adoleshentëve që është kryer nga viti 1995 deri më 2009 0-ën.
Numri i botuar për Krishtlindje i BMJ-së raporton se nga gratë që kanë marrë pjesë në studim, 45 (0.5%) kanë raportuar të paktën një shtatzëni të virgjër “të palidhur me përdorimin e teknologjive të asistuara riprodhuese”. Me pak fjalë, ato pretendojnë se kanë ngjizur – dhe nuk kanë pasur penetrim vaginal apo fertilizim in-vitro (IVF).
Artikulli i MBJ-së vëren se lindjet e virgjëra apo partenogjenezat ( nga greqishtja parthenos për e virgjër dhe genesis për lindje), mund të ndodhë tek jonjerëzorët si pasojë e “riprodhimit aseksual, ku rritja dhe zhvillimi i embrionit ndodh pa fertilizim.”
Artikulli vëren se gjithashtu historia e lindjes së Jezuit nga Virgjëresha Mari, partenogjeneza shpesh shfaqet në kulturën popullore, “përfshirë filmin e suksesshëm të Spielberg Jurassic Park3 dhe episodin e 2008-ës të Dr Who, “Partnerë në Krim”.
Për studimin e shtatzënive të supozuara të virgjra, kërkuesit në Universitetin e Karolinës së Veriut në Chapel Hill kanë analizuar të dhëna nga mijëra vajza adoleshente dhe gra të reja që kanë marrë pjesë në studimin e gjatë. Ata kanë zbuluar se vajzat e mbetura shtatzëna, pavarësisht pretendimit se nuk kanë bërë seks në kohën e ngjizjes, kanë ndarë karakteristika të përbashkëta.
Tridhjetenjë përqind e vajzave kanë firmosur të ashtuquajturin “betim i dëlirësisë”, ku ato zotohen zakonisht për arsye fetare – të mos kryejnë seks. Pesëmbëdhjetë përqind e jo të virgjrave që kanë mbetur shtatzëna gjithashtu kanë thënë se kanë firmosur betime të tilla.
Dyzetepesë virgjëreshat e vetëpërshkruara që kanë raportuar se kanë mbetur shtatzëna dhe tridhjetegjashtë që kanë lindur kishin gjithashtu më shumë gjasa se jo të virgjrat të thoshin se prindërit e tyre kurrë ose rrallë kishin folur me to rreth seksit dhe kontrollit të lindjeve.
Afro 28 përqind e prindërve të “nënave të virgjëra” ( që u intervistuan gjithashtu) treguan se nuk kishin mjaftueshëm njohuri për të diskutuar rreth seksit dhe kontraceptimit me vajzat tyre, krahasuar me 5 përqind të prindërve të vajzave që mbetën shtatzëna dhe thanë se kishin kryer marrëdhënie.
Autorët e studimit, e titulluar “Si një (nënë) virgjëreshë”- thonë se pretendime kaq shkencërisht të pamundura u tregojnë kërkuesve se duhet të kujdesen në interpretimin e sjelljeve të vetë raportuara. Kujtesa e dobët, bindjet dhe dëshirat mund t’u shkaktojnë njerëzve të gabojnë në atë çka u thonë shkencëtarëve.
