Aurora

Treguesi për vitin 2018 i Njohurisë për Median (2018 Media Literacy index) i Institutit të Shoqërisë së Hapur (Open Society Institute) në Sofie thotë se vendet e Ballkanit janë vendet që bien më lehtë pre e lajmeve të “stisura” (fake news) në Evropë, si rrjedhojë e mediave të tyre që mbahen nën kontroll (nuk janë të lira), niveleve të ulëta të arsimimit dhe niveleve të ulëta të besimit në shoqëri.

Vendet e Ballkanit janë vendet më të pambrojtura në Evropë ndaj lajmeve të stisura dhe dukurisë së “përtej së vërtetës (post-truth)”, thuhet në një raport që fajëson mediat e kontrolluara së tepërmi nga shteti apo interesat e biznesit, mangësitë arsimore dhe nivele në përgjithësi të ulëta të besimit në shoqëri.

Këto janë përfundimet kryesore të Treguesit të Njohurisë për Median të hartuar nga Instituti i Shoqërisë së Hapur në Sofie.

Marin Lessenski, i cili është drejtor i programit të Politikave Evropiane të Institutit të Shoqërisë së Hapur në Sofie, thotë se për një vit të dytë radhazi, treguesi vlerëson potencialin e qëndrueshmërisë së 35 shoqërive evropiane ndaj keqinformimit duke përdorur tregues të lirisë mediatike, arsimit dhe besimit ndërnjerëzor.

Ai thotë se liria mediatike është një faktor i rëndësishëm në trajtimin e dukurisë së lajmeve të stisura, por që shpesh tejkalohet.

Nivelet e arsimimit janë jetike kur vjen punë për nivelet e përgjithshme arsimore dhe një trajnim të veçantë për njohurinë për median. Midis të dyjave ka një lidhje që mund të vërehet.

“Nuk e dimë me siguri se cili është drejtimi i kësaj marrëdhënieje, por jemi të sigurt se ka një. Ne supozuam se kur niveli i arsimit ose liria e medias rritet edhe tjetra do të pasojë”, tha Lessenski për “BIRN”.

Autori tha treguesi mat qëndrueshmërisë ndaj dukurisë së përtej së vërtetës, lajmeve të stisura dhe pasojave sociale të tyre; jo të masë njohurinë për mediat në vetvete, faktorët që e parashikojnë atë – niveli i arsimimit, gjendja në të cilën ndodhet media, besimi në shoqëri dhe përdorimi i mjeteve elektronike e pjesëmarrjes në vendimmarrje nga publiku. Nivelet e arsimimit matet nga mesatarja e pikëve të testit të PISA-s për njohuritë bazë (shkrim, lexim, aritmetikë).

Sipas treguesit për vitin 2018, vendet nordike janë të pajisurat më mirë së çdo vend tjetër për t’u bërë ballë lajmeve të stisura, kryesisht pasi kanë vlerësime të larta për sa i përket arsimit të lartë dhe lirisë së medias.

Raporti citon Estoninë ne Evropën lindore si një vend me një vlerësim të lartë për sa i përket arsimit të lartë dhe lirisë së medias, që shquhet nga vendet e tjera në rajonin e Evropës qendrore dhe lindore.

Treguesi i vendos të gjitha vendet e Ballkanit të gjysmën e poshtme të shkallës matëse së këtij treguesi, me Greqinë dhe Rumaninë që janë performuesit “më të mirë” ne vendin e 27-të dhe të 28-të përkatësisht, të ndjekura nga Serbia, Bullgaria, Mali i Zi, Bosnja, Shqipëria, Turqia and Maqedonia.

Këto dy të fundit kanë marrë vlerësimin me të keq. Sipas raportit, kjo vjen për shkak të nivelit të ulët të lirisë se medias në Turqi dhe për vlerësimin e ulët në arsimim në rastin e Maqedonisë.

“Ka një përkim të dukshëm të faktorëve përkeqësues ndërmejt të gjitha vendeve në rajon”, shtoi Lessenski.

Treguesi vëren një përmirësim të ngadaltë në pjesën më të madhe të vendev ballkanike që nga viti 2017. Ndërkaq, Bullgaria dhe Rumania kanë mbetur në vend, ndërsa Serbia, Mali i Zi dhe Rumania po shkojnë mbrapa.

Rënia e përgjithshme e besimit në institucione dhe tek bashkëqytetarët është duke dëmtuar vlerësimet për vemdet balkanike.

“Lajmet e stisura dëmton besimin dhe lidhet me polarizimin në rritje në shoqëri”, paralajmërohej në raport, ku më tej thuhej se dukuria prish dhe dëmton cilësinë e debateve politike.

Ndërsa në raport parashtrohen një sërë propozime për rregullim dhe vetë-rregullim për të trajtuar dukurinë e lajmeve të stisura, aty thuhet gjithashtu se mënyra më e mirë për të ecur përpara është duke mbështetur median e lirë.

“Sa më i kontrolluar të jetë terreni mediatik, aq edhe më i gjerë është rrejti i shtrembërimeve dhe aq më pak janë shanset për të pasur informacion dhe këndvështrime të shumëllojshme”, përfundohet në raport.

Burimi: BalkanInsight

Në ditët e para në krye të Prokurorisë së Përgjithshme, Arta Marku largoi nga Prokurpria e Elbasanit, Dritan Ginën për të emëruar Ardian Nezhën.

Por, kryeprokurori i Elbasanit, emëruar në këtë detyrë vetëm pak muaj më parë ka dhënë papritur dorëheqjen.

Nezha ka bërë të ditur se vendimi i tij lidhet me arsyer shëndetësore, por sipas burimeve të Report TV, lëvizja e Nezhës është taktike, pasi ai pritet të emërohet në një detyrë më të rëndësishme në Tiranë.

Kreu i ekzekutivit Edi Rama nisi një takim dy ditor në qytetin e Vlorës, në zonën ku në dy mandatet e fundit ai është shpallur deputet.

Takimin e parë e ka zhvilluar në shkollën profesionale ‘Pavarësia’ për të vijuar në mbledhjen e Asamblesë së PS-së në këtë qytet.

Në takimin me dyer të mbyllura është zhvilluar analiza e zgjedhjeve të vitit të shkuar pas përfundimit të procesit të zgjedhjes së kryetarëve të partisë, raporton “Ora”.

Në takim është diskutuar organizimi në vazhdim për të hedhur themelet e punës për fushatën e vitit 2019.

“Angazhimi i çdo anëtari të partisë në evidentimin e çdo vote të mundshme për të arritur një rezultat më të mirë. Kërkohet një rezultat akoma më i mirë se në 2017”, mësohet të ketë thënë Rama në Asamble sipas burimeve.

Ndërkohë, ditën e shtunë do të vijohet me një tjetër agjendë kryesisht për investimet ne qytetin e Vlorës./mapo

Fenomeni i rrëshqitjes së tokës është përhapur në të gjitha zonat e Shqipërisë. “Fiks Fare” udhëtoi drejt fshatit Blinisht në zonën e Repsit. Fshat që thuajse është zhdukur krejtësisht nga rrëshqitja e tokës nga data 22 mars e në vazhdim.

Si pasojë janë krejtësisht të pabanueshme 15 shtëpi, ndërsa janë dëmtuar edhe 5 të tjera. Ekipi i emergjencave civile u ka kërkuar banorëve të largohen, pasi qëndrimi në fshat rrezikon jetën e secilit banor.

Por kësaj thirrje nuk i janë përgjigjur të gjithë banorët. Njëri prej tyre shprehet se është i vetëdijshëm për rrezikun, por qëndron prej pronës që ka. Nga shteti kërkon dëmshpërblim të plotë për dëmet. “Kërkojmë dëmshpërblim të plotë 100% pasi dëmet fillestare të banesave kanë ardhur kur ka filluar Rruga e Kombit. Dikur na kanë dhënë 200 mijë lekë të vjetra sa për të na mbyllë gojën. Ashtu siç është dëmtuar një person ku ka kaluar autostrada ashtu të shpërblehem edhe unë”, tha ai.

Çarja e tokës ka shkuar në më shumë se një metër, sipas administratorit të njësisë Rosh Frrok Doda dhe banesat janë zhvendosur deri në 100 apo 150 metër si pasojë e rrëshqitjes së tokës.

“Të gjitha shtëpitë e fshatit janë të vendosura në një strukturë gjeologjike që përbëhet nga Argjila dhe shkëmbinjtë devijon. Në 22 Mars filloi të japë disa shenja dhe banorët janë larguar.

Kemi 15 familje që u janë zhdukur shtëpitë dhe 5 të tjera të rrezikuara. Shërbimi gjeologjik që ka ardhur këtu ka dalë në përfundimin se këtu nuk banohet. Familjet janë sistemuar tek të afërmit edhe pse u kemi vënë në dispozicion dhomat e konviktit të shkollës së mesme në Rrëshen”, shprehet administratori Doda. Gjithsesi ai vazhdon të këmbënguli për largimin edhe të atyre pak banorëve që kanë mbetur në fshat.

Fshati Sheshaj është një tjetër zonë e Mirditës që është prekur nga rrëshqitja e tokës. Banorët shprehen se ka të paktën 12 vite që ka filluar rrëshqitja, duke iu frikësuar gjithnjë e më tepër një katastrofe të paralajmëruar.

Sipas tyre problemi po agravon çdo ditë prej ndërtimit të rrugës së fshatit në vitin 2002, si pasojë e ndryshimit të rrjedhës natyrore të ujërave nëntokësor. Tetë janë familjet që rrezikohen më tepër, por banesa e Pal Ruçit, është krejtësisht e pabanueshme. Të çarat janë kudo në mure dhe dysheme. Por i zoti i shtëpisë tregon se nuk kanë ku të zhvendoset edhe pse është i vetëdijshëm për rrezikun që i kanoset.

Dëmet e para kësaj banese i erdhën nga tërmeti i rreth një viti më parë, por reshjet e fundit kanë stimuluar më tepër rrëshqitjen e tokës ndaj problemi ka agravuar.

Banorët e fshatit Sheshaj apelojnë për ndihmë sa nuk është shumë vonë!
Top Channel