Drejtoresha e Përgjithshme e TKOB, Znj, Zana Çela në një takim që pati sot me Kryetarin e Bashkisë së Vlorës, Z.Leli vendosën lançimin e krijimit të kalendarin për turizmin kulturor, i cili do të sjellë në Vlorë të gjitha trupat artistike të TKOB në shfaqje të hapura në vendet më atraktive të qytetit të Vlorës.
Pas takimit Znj.Çela u shpres se atraksioneve turistike që ka Bashkia e Vlorës dhe komunat përreth ne duam ti shtojmë dhe vlerën kulturore. Kemi filluar punën për të identifikuar hapsirat më të bukura, aty ku njerëzit vijnë dhe Bashkia e Vlorës ka se çfarë të tregojë, për të dhënë dhe ne koncertet tona.
Zana Çela që shpjegon se cfarë do të sjellin në Vlorë. Gjithçka ka ndodhur në super premierat e operas, baletit dhe Ansamblit Popullor do të vihen në skenat e hapura në zonat më atraktive të bregdetit të Vlorës dhe jo vetëm, për të ardhur më pranë publikut dhe pushuese të Vlorës. Aktiviteteve të TKOB në qytetin e Vlorës në vijimësi I shtohet dhe një kalendar I mirëmenduar vetëm për periudhën turistike, kjo në bashkëpunim me Bashkinë e Vlorës. Zana për bashkëpunimin me Kryetarin dhe Bashkinë Vlorë. Opera në Jeans, Balet, koncerte dhe Ansambli Popullor do të sjellin në Vlorë ritmet më të bukura, ngjyrat dhe pjesët më përfaqësuese të repertorit botëror dhe atij shqiptar, duke e kthyer bregdetin e Vlorës dhe atë shqiptar, në arenën më të madhe të turizmit dhe artit të mirë.
Vijojnë takimet sensibilizuese kundër kultivimit të bimëve narkotike.
Takimi i rradhës u zhvillua në fshatin Kotë, me pjesëmarrës nxënësit e shkollës së mesme, mësuesit, dhe prindërit.
Në zbatim të Planit të masave për parandalimin e kultivimit të bimëve narkotike, në kuadër të bashkëpunimit kundër këtij fenomeni ndërmjet DVP Vlorë dhe DAR Vlorë si dhe në vijim të takimeve sensibilizuese kundër kultivimit të bimëve narkotike, ditën e sotme në fshatin Kotë, u zhvillua takimi i rradhës sensibilizues dhe ndërgjegjësues me nxënësit e shkollës së mesme “ Ali Asllani”.
Në takim ishin të pranishëm, Drejtori Vendor i Policisë Vlorë, Prefekti i Qarkut Vlorë, Drejtore e Arsimit Vlorë, mësues nga shkolla të ndryshme të qytetit të Vlorës.
Gjatë takimit u theksua se parandalimi i kultivimit të bimëve narkotike, është një ndër prioritetet kryesore të punës së Policisë së Shtetit dhe u kërkua bashkëpunimi i ngushtë ndërmjet aktorëve dhe faktorëve për parandalimin e këtij fenomeni deri në eleminimin e tij.
Drejtori i Policisë Vlorë, Gentjan Shehaj, në fjalën e tij kërkoi nga nxënësit të qëndrojnë larg veprimtarisë së narkotikëve apo veprimtarive të tjera të paligjshme për të mos u bërë pjesë apo palë me krimin por ta luftojnë atë bashkarisht.
Gjithashtu në kuadër të kësaj fushate sensibilizuese vijuan aktivitetet sportive.
Takime të ngjashme do vijojnë edhe në ditët në vijim, nga Struktuarat e DVP Vlorë.
Seanca gjyqësore e ish-deputeti socialist i Vlorës, Shkëlqim Selami, është shtyrë pas kërkesës së avokatit të tij për tu njohur me aktet.
Selamit iu hoq mandati i deputetit nga KQZ, pasi nuk deklaroi në formular se ishte arrestuar në vitin 2006 në Itali, në kuadër të ligjit për dekriminalizimin .
Ai akuzohet për falsifikim dokumentesh për efekt të ligjit dhe formularit të dekriminalizimit. Sipas prokurorisë, nga verifikimi i formularit te vetëdeklarimit të të pandehurit, ish-deputeti iu është përgjigjur me “JO” pyetjes nësë eshte caktuar ndaj tij ndonjehere ndonje mase shtrenguese e sigurise personale në fuqi, ose jo.
Shisha është kthyer në shoqëruesin e preferuar të njerëzve jo vetëm nëpër clube, por edhe në ambiente më të vogla apo edhe thjeshtë në shtëpi.
Por edhe pse ju duket një mënyrë mjaft argëtuese për të kaluar kohën e lirë dhe krejt e padëmshme për shëndetin, me siguri shumë prej jush nuk i dinë efektet negative të saj.
Tymosja e Shisha-s mund të jetë po aq e dëmshme dhe e rrezikshme sa konsumimi i duhanit. Kjo sepse tymosja në argjile nuk mund të jetë më pak toksike në një tub uji.
Madje një konsumues i rregullt i Shisha-s mund të thithë më shumë helme tymërash gjatë konsumimit të Shisha-s sesa një duhanpirës brenda pak ditësh.
Kjo shkakton rreziqe afatgjata për shëndetin duke përfshirë edhe kancerin e zemrës, lëkurës si dhe sëmundje të gojës.
Shumë persona që e parapëlqejnë Shisha-n mund të thonë se mund ta lënë kur të duan dhe vazhdojnë sërish ta konsumojnë për kënaqësi.
Nikotina në Shisha i bën njerëzit po aq të varur sa nikotina në cigare ndaj lënia e saj mund të marrë pak kohë.
Pak ditë pasi ta keni lënë do të vini re ndryshimet dhe përmirësimet në shëndetin dhe cilësinë e jetës suaj.
Arsyet pse duhet ta lini Shisha-n:
Zvogëloni shanset për infektimin e gojës nga bakteret
Zvogëloni shanset për t’u prekur nga kanceri dhe turbekulozi
Parandaloni sëmundjet e zemrës
Bëni një jetë më të shëndetshme
Më parë turbekulozi në vendet e Lindjes së Mesme lidhej me Shishën
Monoksidi i karbonit (nga qymyri) është 30 herë më i vështirë për tu tretur në ujë,sesa oksigjeni.
Në një thithje të vetme ata që konsumojnë shisha thithin deri në 200 herë më shumë tym se nga një cigare.
Pirja e duhanit vret rreth 114,000 njerëz në Britani të Madhe çdo vit.
Sa më e gjatë seanca me nargjile, aq më shumë nikotinë dhe toksina merrni.
Tregtia e jashtme ishte e para që vuajti pasojat e krizës ekonomike. Gjatë kësaj periudhe importi dhe eksporti i mallrave do të arrinin nivelet e viteve të para të pasluftës së parë Botërore.
Shkruan Kreshnik Kuçaj
Kriza ekonomike botërore e njohur si “Depresioni i Madh” filloi në tetor të vitit 1929 me kolapsin e Wall Street në Shtete e dhe shumë shpejt u përhap në mbarë botën. Efektet që solli kjo krizë ishin papunësia e lartë, varfëri, përfitime të ulëta, deflacion, ulje të të ardhurave në bujqësi e rënie të theksuar ekonomike. Por mbi të gjitha, kjo krizë solli një humbje të besimit për një rritje ekonomike në të ardhmen. Kriza e nisur në vitin 1928 do të zgjaste deri në vitin 1933.
Por si u ndje në Shqipëri “Depresioni i Madh”?
Në fakt, Shqipëria do të përjetonte një krizë të thellë e më të zgjatur në kohë, deri në atë pikë sa mund të konsiderohet katastrofë si për ekonominë shtetërore, ashtu edhe për familjare. E kësaj krize, që ndikoi negativisht te dërgesat e emigrantëve e te tregtia e jashtme, me pasoja zinxhir në ekonomi më pas, do t’i shtohej edhe një periudhë e keqe stinore e prodhimit të drithit për bukë e një periudhë e tensionuar e marrëdhënieve politike të Shqipërisë me Italinë. Marrëdhëniet e tensionuara do të sillnin më pas edhe ndërprerjen e një burimi të rëndësishëm që kishte shërbyer si “oksigjen” për balancën që vinte nga këstet e kredisë të cilat përdoreshin edhe për financimin e deficitit buxhetor.
Rënie e dërgesave të emigrantëve
Dërgesat e emigrantëve, sidomos e atyre nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, përbënin një zë të konsiderueshëm në ekonominë shqiptare. Para krizës ekonomike, emigrantët dërgonin mesatarisht 10 milionë franga ari në vit. Gjatë krizës, ata dërgonin më pak se 4 milionë franga, çka dobësoi më shumë fuqinë blerëse e paguese të detyrimeve fiskale nga ana e familjeve shqiptare. Në këtë mënyrë, kriza u ndje në buxhetet familjare, me ndikim direkt edhe në arkën e shtetit.
Po ashtu, gjatë kësaj periudhe Shqipëria njohu edhe një kthim të emigrantëve në vendlindje ndërsa emigracioni në vetvete nuk konsiderohej më një alternativë. Pasojat që do ta shoqëronin këtë periudhë do të ishin lëvizjet nga qyteti në fshat për të siguruar nevojat bazë të jetesës por edhe thellimi i papunësisë në vend.
“Zhdukja” e parasë dhe fajdet
Pasojat e krizës ekonomike do të ndjeheshin edhe në zhvlerësimin e frangut shqiptar. Zhvlerësimi i tij në këtë periudhë arriti në 5-6 % çka shkaktoi panik te tregtarët e biznesmenët e tjerë të cilën shkëmbyen kartëmonedhat me monedha ari duke ndikuar negativisht te politika e bankës për kontrollin e parasë në qarkullim. Mbushja e sporteleve të bankës qendrore për shkëmbimin e parave solli një pakësim të parasë në qarkullim me 4 milionë franga; nga 14 milion ra në rreth 10 milionë franga.
Nga ana tjetër, u rrit ndjeshëm edhe fenomeni i fajdeve ku kamata arriti deri në 100 %.
Pasojat në tregtinë e jashtme
Tregtia e jashtme ishte e para që vuajti pasojat e krizës ekonomike. Gjatë kësaj periudhe importi dhe eksporti i mallrave do të arrinin nivelet e viteve të para të pasluftës së parë Botërore.
Në vitin 1929 kur filloi kriza, eksportet ishin në nivelin e 14.6 milionë franga ari ndërsa një vit më pas ato do të nisnin serinë e përvitshme të rënieve përkatësisht 12.3 milion franga ari në 1930, 7.5 milionë franga ari në 1931, 4.5 milion franga ari në 1932, 5.7 milion franga ari në në 1933 për të rënë në 4.3 milionë franga në vitin 1934. Brenda një periudhë të shkurtër, eksportet e mallrave shqiptare drejt vendeve të tjera shënojnë rënie të konsiderueshme me 10 milion franga më pak.
Situata ishte e ngjashme edhe me importet. Në vitin 1929 importet ishin në nivelin e 38.6 milionë franga ari për të zbritur në vitin 1930 në 33.2 milionë franga ari, e për të vijuar rënien e përvitshme përkatësisht 29.5 milionë franga në 1931, 22.8 milionë franga në 1932, 15.9 milionë franga në 1933 dhe 12.3 milionë franga në 1934. Rënia e importeve në këtë periudhë është me tre herë krahasuar me vitin e parë të krizës. Shkëmbimet tregtare do të vijonin me këtë tendencë deri në mesin e vitit 1935.
Goditja e bujqësisë, zija e bukës e vetëvrasjet
Goditjen më madhe nga kriza do të merrnin fermerët e fshatarët të cilët në pamundësi për të shitur produktet e tyre jashtë vendit, ku kishte rënë kërkesa, u detyruan të ulnin çmimet me ritme të shpejta. Por paratë në qarkullim ishin pak. E kësaj krize do t’i shtohej edhe një krizë tjetër, ajo e të korrave të pakta të misrit që do të reflektohej në zi buke në mbarë vendin, sidomos në zonat e thella malore.
Banorët e këtyre zonave u detyruan të shisnin gjithçka kishin për t’i shpëtuar urisë. Misri përbënte ushqimin kryesor për një pjesë të madhe të popullsisë dhe vonesat që pati në fillim qeveria për importin e misrit do të sillnin një shtrenjtim të çmimit të tij në treg e abuzime gjithashtu. Në vitin 1931, qeveria u detyrua të marrë masa duke importuar misër por sërish nuk do të kishte një zgjidhje të problemit për faktin se familjeve shqiptare u mungonin paratë për blerjen e tij. Në këtë periudhë nuk mungojnë as rastet e vetëvrasjes si pasojë e dëshpëruimit për pamundësinë e sigurimit të jetesës.
Në këtë periudhë, nuk mungojnë as fushatat për të ndihmuar të uriturit. Sa i përket blegtorisë, ajo do të përballej me një pakësim për faktin se kafshët do të pakësoheshin nga nevoja për t’u ushqyer familjet.
Falimentimet në industri dhe lindja e karteleve
Në vitin 1930-1931 kriza goditi rëndë industrinë e ndërtimit. Fabrika e çimentos e Shkodrës, për arsye teknike por edhe financiare ndali prodhimin dhe falimentoi. Po ashtu, nga 10 fabrika cigaresh, 5 prej tyre mbyllën aktivitetin në vend.
Një goditje të rëndë mori edhe artizanati dhe degët e tjera të industrisë gjithashtu, produktet e të cilëve konkurroheshin fort nga mallrat e eksportit. Gjatë kësaj periudhë nuk u hapën fabrika të reja, ndërsa ato ekzistuese e ngadalësuan veprimtarinë e tyre ekonomike apo e ndërprenë përkohësisht atë. Me mijëra zejtarë nuk arrinin të paguanin taksat e të shisnin produktet e tyre, çka solli një varfërim të thellë të kësaj kategorie, duke i detyruar ata që të mbyllnin dyqanet e punishtet.
Për t’i bërë ballë situatës së vështirë ekonomike, ku eksportet kishin mungesë të theksuar e tregu i brendshëm ishte i vogël për të përballuar vijimin e aktivitetit ekonomike, disa sektorë të industrisë ushqimore si industria e miellit apo ajo e alkoolit do të bashkoheshin në formën e karteleve duke ndarë mes tyre tregun.
Pamundësia e mbledhjes së taksave dhe e dhënies së pagave
Arkat e shtetit do të përballej në këtë periudhe me problematika serioze, aq sa nuk do të arrinte dot as të paguante pagat e nëpunësve. Në rrethe, vonesat shkonin deri në 6 muaj. Nga ana tjetër, kishte shumë vështirësi për mbledhjen e taksave, pavarësisht masave shtrënguese që u ndërmorën.
Politikat fiskale të kësaj periudhe rezultuan të pasuksesshme. Mallrat e sekuestruara si rrjedhojë e detyrimeve të prapambetura nuk kishin ku shiteshin si rrjedhojë e pamundësisë që kishte në vend për blerjen e tyre. Po ashtu, edhe alternativa e burgosjes nuk funksionoi e madje u konsiderua si një zgjidhje edhe më e kushtueshme pasi të burgosurit duheshin ushqyer e si rrjedhojë kostot rriteshin edhe më tej për arkën e boshatisur të shtetit.
Mospagimi i taksave në këtë periudhë vetëm në fshat vlerësohej se ishte kishte krijuar një borxh në nivelet 20 milionë franga ari.
“Oksigjeni” i munguar nga jashtë
Në dy vitet e para të krizës, qeveria bëri përpjekje për të luftuar pasojat e krizës përmës politikës së rritjes së shpenzimeve. Kjo i mundësohej edhe nga fakti se ishte nënshkruar marrëveshja për një kredi nga Italia, që parashikonte ndër të tjera edhe krijimin e një mekanizmi ekonomik për zhvillimin e vendit të emërtuar SVEA. Marrëveshja ishte nënshkruar në vitin 1925 dhe parashikonte një hua 50 milionë franga ari për të financur veprat publike të cilat i nevojiteshin Shqipërisë.
Për formimin e kapitalit të këtij mekanizmi do të kontribuonin bankat e nivelit të dytë të Italisë dhe Instituti Italian për Kolonizimin dhe Ndërmarrjet e Punëve Italiane jashtë Vendit e si rrjedhojë marrëveshja parashikonte edhe koncesione në territorin shqiptar për kompanitë italiane.
Por krahas investimeve, këstet e kredisë që merreshin nga ky mekanizëm do t’i shërbenin qeverisë për të kuruar “sëmundjen kronike” të deficitit buxhetor.
Gjithsesi marrëdhëniet e disbursimit të kredisë dhe pagesa e kësteve u përballen me tensione të shumta e bllokime për shkak të pamundësisë së Shqipërisë për t’i paguar e për shkak të politikës së zgjerimit të prezencës së kapitalit të saj që ndiqte Italia në ato vite në Shqipëri.
Ndërsa vendi ndodhej në krizë, në vitin 1931, Italia kërcënoi me mosrinovimin e marrëveshjes financiare me Shqipërisë, çka nënkupton ndërprerjen e financimeve nga jashtë. Kjo e detyroi qeverinë shqiptare që jo vetëm të shkurtonte shpenzimet por edhe të shihte mënyra të tjera financimi; mes të cilave edhe opsioni i një kredia nga Lidhja e Kombeve, emetimi i kartëmonedhave apo edhe një hua e brendshme.
Asnjëra nga këto tre të fundit nuk u realizua dot duke vështirësuar në këtë mënyrë edhe më shumë pasojat e krizës ekonomike me të cilën po përballej vendi. Tensionet diplomatike mes dy vendeve, bllokimi i i financimeve nga jashtë e kërkesat e shumta që vinin nga Italia do të zgjidheshin në vitin 1936 por ndërkohë kishin përkeqësuar edhe më shumë pasojat ekonomike në vend e kishin krijuar dëshpërim jo vetëm në popullatë por tashmë edhe te shtetarët-negociatorë.
E kjo zgjidhje do të funksiononte deri në vitin 1939 kur vendi u pushtua nga Italia./SCAN/
Kulinaria shqiptare spikat në shijen e saj në çdo gatim.
Receta të kripura e të ëmbla tradicionale mahnisin me shijet dhe aromat e tyre duke tërhequr këdo drejt tryezës.
Më poshtë keni një recetë fantastike të përgatitjes së pulës me lakër arme, një traditë fantastike e nënave dhe gjysheve shqiptare, e cila të përfshin tërësisht me shijen e saj.
Receta e saj është shumë e thjeshtë në përgatitje si dhe është ideale për një drekë të plotë dhe të shijshme.
Përgatitja e Pulës së Pjekur me Lakër Arme
Përbërësit
(Përbërësit më poshtë janë për 4-5 persona)
1 pulë 1 kg
1 kokërr qepë mesatare
2-3 lugë gjelle me vaj ulliri
1 lugë gjelle me salcë domate
1-2 gjethe dafine
Një tas i madh me lakër arme
Kripë
Piper
Spec djegës (sipas dëshirës)
Përgatitja
Pula e prerë në thela ose nëse preferoni mund ta lini edhe të paprerë, vendoset në një tenxhere në zjarr dhe kaurdiset me vaj ulliri dhe me pak gjalpë.
Në vijim shtohet qepa e grirë hollë, salca e domates, kripa, piperi dhe dafina.
Për më shumë shije nëse preferoni mund të shtoni edhe pak spec djegës.
Në vijim,duhet që t’i kaurdisni të gjitha bashkë dhe më pas t’i hidhni ujë derisa thelat e mishit të mbulohen.
Lihet të ziejë derisa mishi i pulës të zbutet dhe të mbetet me pak lëng.
Më pas, thelat e mishit të pulës me lëngun e mbetur kalojini në një tavë ose tepsi.
Ndërkohe duhet të prisni lakrën arme të rripa apo copa të vogla dhe ta shtoni në tavën me mishin e pulës.
Futeni tavën në furrën e parangrohur dhe lëreni të piqet derisa lakra arme të zbutet dhe të mbetet me shumë pak lëng.
Ky gatim special shoqërohet në mënyrë fantastike me sallata të freskëta të stinës, me sallata jeshile, rukola apo edhe bukë të thekur, salcë kosi, djathë si dhe perime të ndryshme të marinuara me limon e vaj ulliri.
Si shija e prodhimeve shqiptare nuk ka. Ndaj dhe, që bujqësia është kthyer në trend dhe në një minierë ari kjo është e dukshme. Kjo, faktuar edhe nga shifrat në rritje.
Interesi i tregut evropian për fruta perimet shqiptare po vjen gjithnjë e në rritje, kjo falë shijes së mirë, cilësisë dhe standardeve që produktet shqiptare plotësojnë.
Perimet janë ato që i kanë dhënë shtysë shifrave të eksportit, duke shënuar rritje dyshifrore, ku janë edhe kryesuese në vlerë ndaj produkteve të tjera.
Në grupin e perimeve kryeson eksporti i domateve, kastravecave, specave, sallatës jeshile por edhe lakrës së bardhë etj.
Përsa i përket frutave, kryesojnë portokallet, luleshtrydhet, mollët etj.
Sipas të dhënave , krahas prodhimeve tradicionale, shumë fermerë shqiptarë janë duke kultivuar varitete të reja perimesh dhe frutash me qëllim furnizimin tregun vendas e të huaj.
Vitet e fundit, shumë fermerë kanë pasuruar sipërfaqet e tyre me produktet që më parë vinin nga importi siç janë avokadot dhe kivit por edhe kultura të tjera.
Shifrat optimiste
Vitin që kaloi, eksportet e fruta perimeve arritën një shifër rekord me 14 për qind më shumë se importet e këtij grupi.
Sipas INSTAT, rritja me ritme dyshifrore vitet e fundit ka bërë që tregtia me jashtë në këto produkte të jetë më e lartë në 2017.
Po sipas INSTAT, eksportet e frutave dhe zarzavateve arritën në 9.6 miliardë lekë me një rritje 21 për qind krahasuar me vitin 2017.
Në pesë vitet e fundit eksportet e frutave dhe zarzavateve janë pesëfishuar, nga 1.8 miliardë lekë më 2012 në 9.6 mld lekë në 2017.
Interesi në rritje
Bujqësia dhe agro përpunimi janë sektorët që pritet të kenë një kontribut domethënës në Prodhimin e Brendshëm Bruto të Shqipërisë (PBB). Këto dy sektorë konsiderohen të rëndësishëm edhe përsa i përket potencialit të madh të punësimit.
Partnerët kryesorë të Shqipërisë në eksportimin e produkteve agro-ushqimore janë vendet e Bashkimit Evropian, dhe veçanërisht Italia, Greqia dhe Gjermania.
Por aktualisht, sipas të dhënave të AgroWeb.org shumë vende të tjera Evropiane kanë kthyer sytë nga produktet shqiptare, duke kërkuar që ato të kenë standardet dhe çertifikimin e duhur.
Gjermania, Italia, Hollanda, Franca janë tepër të interesuar për të blerë prodhimet tona të freskëta, kryesisht domaten, specin, kastravecin, duke i ofruar sektorit të bujqësisë një domethënie më të madhe për rolin që ka si shtylla kryesore e ekonomisë sonë.
