Andueli

Anashkalimi i mëngjesit është një zakon i keq, sepse është ngushtësisht i lidhur me rritjen e peshës dhe sigurisht që mund të kalohet edhe në obezitet. Është më se e vërtetë: studime të shumta shkencore në fakt tregojnë se, në veçanti, fëmijët që hanë mëngjes janë më të dobët se ata që e kalojnë këtë vakt dhe mbi të gjitha kanë rezultate më të mira shkollore.

Kjo është e drejtë: ushqimi i duhur i trurit lejon vëmendje më të madhe dhe një performancë më të mirë në shkollë, siç thuhet nga Dr. Valeria Del Balzo, nutricionist dhe anëtar i Shoqërisë Italiane të Shkencave të Ushqimit (SISA).

Këtu janë dhjetë këshilla të arta për një mëngjes të shëndetshëm që na bën të fillojmë me këmbën e duhur mëngjesin si dhe ta përballojmë ditën plot me energji.

1 – Mëngjesi është vakti i parë i ditës: duhet të jetë i balancuar dhe i plotë për të siguruar trupin me të gjitha elementet e nevojshme për të përballuar më mirë aktivitetet e përditshme dhe duhet të jetë një moment i këndshëm për ta filluar me një buzëqeshje. Le t’ia lejojmë vetes këtë dhuratë!

2 – Është e rëndësishme t’i kushtohet koha e duhur mëngjesit: jo më pak se 15 minuta, për të shijuar ushqimin që zgjidhni, për të pirë pijen me qetësi, si dhe për të shijuar “të gjithë të mirat” e këtij vakti! Mëngjesi është një vakt në të gjitha aspektet, në analogji me drekën dhe darkën. Përbërja nuk është kurrë një model unik, por ndryshon sipas shijeve, zakoneve dhe traditave.

3 – Mëngjesi duhet të jetë një moment për t’u “shijuar”. Më mirë të gjithë së bashku në familje, veçanërisht nëse ka fëmijë. Dhe në relaksim të plotë të paktën gjatë fundjavës apo kur jemi me pushime.

4 – Mëngjesi duhet të jetë i balancuar: jo shumë, por jo vetëm një kafe. Duhet të përmbajë rreth 20% të kalorive të përditshme. Kur keni më shumë kohë, mund të përgatisni madje edhe një tryezë të plotë me propozime të ndryshme, të shëndetshme dhe të shijshme.

5 – Mëngjesi duhet të përmbajë pije, sepse ato ndihmojnë për të rivendosur ujin e eliminuar nga trupi gjatë orëve të natës. Në këtë drejtim, qumështi është i mirë, pavarësisht se është një ushqim i vërtetë, përmban rreth 88% të ujit, çajit, kafesë, elbit, centrifugave, frutave dhe lëngjeve natyrore të frutave. Çokollata në filxhan duhet të konsumohet vetëm në raste të veçanta!
6 – Mëngjesi, përveç ujit, duhet të ketë një përzierje të të gjithë lëndëve ushqyese. Karbohidratet komplekse para së gjithash: në formën e drithërave, bukës, fasadave, biskotave. Përmbajtja e proteinave të mëngjesit rrjedh kryesisht nga qumështi dhe derivatet e saj (jogurt), të cilat përmbajnë proteina me cilësi të lartë ushqyese. Pjesa e yndyrnave vjen nga qumështi dhe derivatet dhe karbohidratet, kur ato janë kryesisht në formën e produkteve të pjekura, të tilla si tortë, snacks ose biskota. Zgjedhja e përdorimit të produkteve me yndyrë të ulët ndihmon në uljen e marrjes së yndyrës. Një shënim: djemtë dhe të rriturit të cilët hanë në mëngjes drithëra kokërr kanë një raport më të mirë të karbohidrateve me dietën, si dhe marrin më pak yndyrna (si përqindje e totalit të kalorive), dhe për të marrë nivelet e mikroelementeve (të tilla si hekuri, veçanërisht në qoftë se drithërat janë forcuar) më afër atyre që rekomandohen indirekt duke inkurajuar marrjen e qumështit dhe pastaj kalciumin, një mineral i domosdoshëm sidomos për rritjen.

7 – Është zakon i mirë që të hani fruta për mëngjes: mos i lini pas dore, sepse përmbajnë fibra, kripëra minerale, vitamina, polifenol dhe ujë.

8 – Mëngjesi i italianëve është mbi të gjitha i ëmbël. Të pëlqesh gjërat e ëmbla nuk do të thotë të keqpërdorësh sheqerin: është mirë t’i ëmbëlsosh pak pijet por duhet të kontrollosh edhe sasinë e sheqernave të thjeshta të pranishme në produkte dhe pije. Është e rëndësishme të mësoheni me etiketat e ushqyerjes dhe të edukoni fëmijët që në moshë të hershme të mos tejkalojnë sheqernat.

9 – Është një zakon i mirë që të hani ushqime të ndryshme për të ruajtur kënaqësinë e mëngjesit, sidomos tek fëmijët.

10 – Një rotacion inteligjent i ushqimeve lehtëson zakonin e të pasurit një mëngjes të plotë dhe rregullisht marrjen e të gjitha lëndëve ushqyese, me pasoja të efektshme në efikasitetin psiko-fizik, në kuptimin e ngopjes në orët e ardhshme dhe në arritjen e efekteve mbrojtëse në përgjithësi mbi shëndetin. Mëngjesi gjithashtu mund të jetë i kripur, por kini kujdes që të e ekzagjeroni me kaloritë. Në fakt, një mëngjes me ushqime të kripura mund të sjellë më shumë kalori sesa kur hamë veç ëmbëlsira dhe kërkon një përpjekje më të madhe të tretjes dhe për këtë arsye marrim më pak energji për të vënë në lëvizje trurin; e pabesueshme, por e vërtetë!