Kulinari

Hurmave u janë thurur lavde si një nga pemët më të shëndetshme në botë, por edhe si pemë që u ka dhënë hijeshi zonave më të bukura të Shqipërisë.

Shija e ëmbël e hurmës së pjekur sfidon aftësitë e amvisave më në zë të kuzhinës, recetat e të cilave AgroWeb.org po ndan me lexuesit.

Sallatë me panxhar, hurmë dhe agrume
Përbërësit
3 panxharë të kuq
8 agrume të ndryshme, qitro, portokalle ose mandarina.
5 hurma të pjekura por të forta, të qëruara dhe të prera në copa.
2 kokrra qepë të njoma
1 tufë burdullak me bishta të prerë
1/4 e gotës me uthull me bazë verë të kuqe
Kripë dhe piper të freskët
1/3 e filxhanit me vaj ekstra të virgjër
Udhëzimet
Ngrohni furrën. Mbështillni panxharët me një letër pjekjeje.

AgroWeb.org ju udhëzon të vendosni në tepsi dhe piqini për 45 minuta deri sa të jenë të buta.

Kur të jenë të ftohura mjaftueshëm, fërkojini panxharët me një letër kuzhine që të hiqni lëkurat. Pritini në copa.

Hiqni lëkurat dhe farat e agrumeve.

Shtrydhni lëngun në një enë, dhe pritini pjesët e mbetura në copa.

Në një pjatë sallate, shtoni panxharët, hurmat, qepët dhe burdullakun.

Në të enë tjetër përzieni tre lugë me lëngun e agrumeve me uthullën.

Shtoni kripë, piper dhe vaj. Hidheni lëngun e përftuar mbi sallatë përpara se ta shërbeni.
Çikore me hurma
Sallatat e stinues së vjeshtës dhe dimrit janë më të bollshme në sasi dhe kanë një shije pak më të hidhur.

Ato kombinohen mjaft mirë me arrat dhe frutat që janë të ëmbla dhe të tharta në të njëjtën kohë.
Përbërësit për salcën
Gjysëm filxhani me vaj ekstra të virgjër
3 lugë gjelle me uthull me bazë vere të kuqe
Kripë
Përbërësit për sallatën
900 gramë me çikore të prerë në copa të vogla.
1 filxhan me arra të pjekura dhe të prera
3 hurma të qëruara dhe të prera në gjysmë
10 lugë gjelle me fara shege
Kripë dhe piper të freskët
Udhëzimet
Përzieni vajin e ullirit me uthullën në një enë. Shtoni kripën.

Përzieni çikoret me arrat, hurmat dhe farat e shegës në një enë më të madhe.

Hidhni lëngun dhe përzijeni duke shtuar kripë dhe piper sipas dëshirës.
Kek me hurma në avull
Keku në avull kërkon dy lloj hurmash: të butat dhe të pjekurat për pjesën e brumit dhe të fortat të pjekura në furrë për pjesën e zbukurimit.

Keku zbukurohet edhe me rrush të thatë, arra etj sipas preferencës.

Përbërësit
4 lugë gjelle me gjalpë pa kripë
2 filxhanë çaji me miell
2 lugë e gjysmë çaji me kanellë pluhur
Çerek lugë çaji me kripë
4 lugë gjelle me liker (nëse preferoni)
4 lugë gjelle me rrush të thatë
3 ose 4 hurma shumë të buta
1 filxhan çaji me qumësht
1 filxhan e gjysmë çaji me sheqer
3 vezë
1 lugë e gjysmë çaji me vanilje
1 lugë gjelle me lëng të freskët limoni
1 lugë e gjysmë çaji me sodë buke të tretur në një lugë e gjysmë gjelle me ujë të ngrohtë.
1 filxhan me arra të pjekura dhe të copëtuara.
Feta hurmash të thara në furrë për zbukurim
Udhëzimet
Lyeni me gjalpë enën ku do të përgatisni kekun.

Në një enë përzieni miellin, erëzat dhe kripën dhe lëreni mënjanë.

Në një tenxhere hidhni likerin dhe rrushin e thatë dhe lërini të ziejnë.

Hiqeni tenxheren nga zjarri dhe lëreni të ftohet për 15 minuta.

Kullojini dhe rrushin e thatë lëreni veçmas. Merrni hurmat e buta, hiqni lëkurën dhe shtypini në formë pureje duke i përzier me qumësht.

Në një mikser përzieni gjalpin me sheqerin deri sa masa e përftuar të jetë kremoze.

Hidhni vezët, vaniljen dhe lëngun e limonit. Shtoni purenë e hurmës, sodën e bukës, miellin, arrat, rrushin e thatë.

Hidheni masën në enën e pjekjes, lyejeni sipërfaqen me gjapë dhe mbulojeni. Enën e pjekjes vendoseni me kujdes në një tenxhere më të madhe me ujë në zjarr.

Pjekja me avull duhet të vazhdojë për 3 deri në 3 orë e gjysmë duke kontrolluar gjithnjë nivelin e ujit në zjarr.

Hidheni në enën e kekut dhe zbukurojeni me copat e pjekura të hurmës dhe shoqërojeni me kafe apo çaji sipas preferencës.
Një tjetër mënyrë është ajo e pjekjes në furrë.
Brumin e përgatitur hidheni në një tavë lyer me gjalpë, në spërfaqe të brumit vendosni rrathë hurmash në të gjithë sipuerfaqen dhe lëreni të piqet në temperaturë 180 gradë celsius derisa hurmat të piqen dhe keku të marrë ngjyrë të kuqërremtë të artë.

Në të dyja rastet sapo ëmbëlsira të jetë pjekur mund t’i hidhni sipër sipas preferencës likerin që keni zjerë në fillim me rrushin e thatë.

Por nëse preferoni kekun mund ta konsumoni edhe pa i hedhur sipër likerin. /AgroWeb.org

Një nga ëmbëlsirat më të dashura e më të kërkuara në pastiçeritë shqiptare.

Të mbuluara me çokollatë e të mbushura me krem, të lehta e delikate në shije, pastatshu vijojnë të mbeten ndër më të preferuarat e shqiptarëve.

Një recetë e veçantë që kërkon pak dashuri dhe durim në përgatitje e si rezultat do të keni një ëmbëlsirë të mrekullueshme për të kënaqur veten, familjen apo më të dashurit tuaj.

Vërtetë sot pastiçeritë ofrojnë pa fund ëmbëlsira mes të cilave edhe pastatshu por të përgatitura në shtëpi, shija e tyre është thjeshtë mahnitëse.

AgroWeb.org u sugjeron më poshtë recetën e përgatitjes së këtyre ëmbëlsirave fantastike në shtëpi.
Përgatitja e Pastave Shu në Shtëpi
Përbërësit
Për 10 pasta duhen
¾ e gotës së ujit miell

3 kokrra vezë

2 lugë gjelle gjalpë

½ lugë gjelle sheqer

pak kripë
Për kremin e pastiçerisë
¾ e gotës së ujit qumësht

1 filxhan kafeje miell

1 kokërr vezë

1 filxhan kafeje sheqer
Për çokollatën
1 pako me çokollatë

>Përgatitja
Në një tenxhere hidhet qumësht ose ujë, kripë, gjalpë e sheqer, përzihen të gjitha dhe masa ngrohet derisa merr valë.

Në këtë masë hidhet mielli i situr, mbahet në zjarr të dobët dhe me një lugë druri përzjehet shpejt, derisa të krijohet një masë e njëllojtë pa kokrra, e cila shkëputet lehtë nga tenxherja dhe luga.

Masa hiqet nga zjarri, ftohet deri në 60-70 gradë, hidhen vezët një e nga një me ndërpreje duke i përzier, derisa të krijohet një masë e njëllojtë.

Brumi duhet të bëhet mjaft i trashë dhe pak elastik.

Brumi i përgatitur hidhet me anën e një qese pasticȩrie në një tepsi të thatë në formë gjatoshe 6-7 cm dhe piqet në furrë të nxehtë në temperaturë 230-240 gradë për 12-15 minuta.

Pasi ftohet, me thikë sharrë, priten kapakët dhe mbushen me krem pastiçerie. Sipërfaqja spërkatet me çokollatë e shkrirë./AgroWeb.org

Tregu shqiptar është i mbushur me kungulleshka, perimet e pasura me vlera ushqyese e shije të lehtë pavarësisht mënyrës se si i përgatit.

Të mbushura me oriz, sipas traditës së amvisave shqiptare, kjo recetë është ideale sidomos për vaktin e drekës.

Është një nga recetat më të shijshme në përgatitjen e kungulleshkave, të cilat pa dyshim janë fantastike në çdo gatim.

Një gatim special, i cili shoqërohet në mënyrë të shkëlqyer me sallata të freskëta të stinës, por edhe me zahiretë e shijshme të nënave shqiptare, speca me gjizë, turshi të ndryshme etj.

Ndiqni më poshtë, recetën e sugjeruar nga AgroWeb.org për të përgatitur këtë gatim të mrekullueshëm në shtëpinë tuaj.
Përgatitja e Kungulleshkave të Mbushura
Përbërësit
1 kg kungulleshka

2-3 kokrra qepë

1 filxhan çaji oriz

3-4 kokrra domate

1 filxhan çaji mish të grirë

Kripë

Piper

Kopër
Përgatitja
Kungulleshkat pastrohen, lahen dhe përmes një thike të mprehtë u hiqet pjesa e brendshme dhe krijohet një boshllëk për mbushjen.

Më pas, kalohen për skuqje të lehtë dhe lihen mënjanë.

Në një enë kaurdisen qepët e grira, shtohet mishi i grirë dhe kaurdiset, më pas shtohet orizi dhe kaurdisen së bashku për disa minuta.

Më pas, shtohen domtatet e qëruara dhe të grira në kubikë të vegjël, kripa dhe piperi.

Më pas hidhet ujë në masën sa dyfishi i orizit të përdorur. Pra, raporti i masës për orizin dhe ujin do jetë 1 me dy.

E lëmë masën të ziejë derisa orizi të përthithë krejt lëngun dhe të shkriftohet.

Pastaj hiqet nga zjarri, përzihet me kopër të grirë dhe ftohet pak.

Mbushen kungulleshkat me masën e përgatitur.

Sipër tyre, nëse preferoni hidhet salcë e kuqe e përgatitur me qepë të grira dhe më pas tava vendoset të piqet në furrë.

Nëse preferoni bashkë me kungulleshkat mund të mbushni edhe disa speca apo domate. Një mënyrë për ta bërë këtë pjatë edhe me më shumë larmi në shije./AgroWeb.org

Patëllxhani është perimja e duhur për të përgatitur këtë recetë të lehtë.

Mund t’i shërbeni me salcë për makaronat e shpejta, apo dhe me salcë kosi me hudhra dhe vaj ulliri.

Ky gatim është një mënyrë e mirë për të sjellë diçka të re në tryezat tuaja mjafton të ndiqni hapat nga AgroWeb.org më poshtë.
Përgatitja e Qofteve me Patuellxhanë
Përbërësit
½ lugë gjelle me vaj ulliri

500g patëllxhanë

Kripë

¼ lugë gjelle me piper të zi të bluar

2 thelpinj hudhër të shtypura

1 ½ gotë me bukë të thekur të thërrmuar

1 vezë

5 lugë gjelle djathë i bardhë i thërrmuar

1 lugë gjelle me majdanoz të grirë

4 domate për salcë (sipas preferencës mund t’i shoqëroni me salcë)
Përgatitja
Si fillim AgroWeb.org ju udhuezon që patëllxhanët t’i prisni në kubikë të vegjël afërsisht 1cm bashkë me lëkurën dhe spërkatini me pak miell.

Ndërkohë ngrohni furrën në 200 gradë.

Në një tigan që nuk ngjit hidhni ½ e lugës së gjellës me vaj ulliri dhe vendoseni në zjarr me flakë të mesme.

Kur të nxehet mjaftueshëm, hidhni kubikët e patëllxhanëve dhe ¼ gotë me ujë.

I marinojmë më kripë dhe piper për t’i dhënë shije, dhe i trazojmë ngadalë deri sa të shohim që janë zbutur.

Ky proces mund të zgjasë rreth 10 ose 12 minuta.

I kalojmë patëllxhanët në grirësen elektrike (mikser) dhe i grijmë derisa të bëhen në formën e një brumi.

Në një tas shtojmë brumin e patëllxhanëve të sapo përgatitur, shtojmë aty dhe bukën e thekur, vezën e rrahur, djathin, majdanozin, hudhrën. I hedhim kripë dhe piper sipas shijes.

Me ndihmën e një luge druri e përziejmë derisa të formohet një masë homogjene.

Me një lugë gjelle marrim pak masa e përgatitur dhe me duart e spërkatura me pak miell, formojmë topëza të vegjël.

Në një tavë hedhim pak vaj ulliri dhe e lyejmë më dorë, më pas vendosim me radhë të gjitha qoftet e përgatitura.

I vendosim në furrë për 20 deri në 25 minuta, derisa të kenë marrë një ngjyrë të artë.

Domatet pasi i kemi larë, i presim në disa pjesë dhe i vendosim tek grirësja elektrike për të përgatitur salcën.

Vendosim në zjarr një tigan pak të thellë dhe hedhim pak vaj ulliri, një thelbi hudhër dhe kur të jetë ngrohur shtojmë domaten. E lëmë kështu të ziejë për 5 minuta.

Pasi qoftet të jenë bërë, i kalojmë pa u prishur formën në tiganin me salcën e domates dhe i lëmë aty derisa të kenë përthithur lagështirën e domates. Mund t’i shtoni dhe disa gjete të freskëta borziloku për t’i dhënë akoma dhe më shumë shije.

Nëse preferoni qoftet mund t’i konsumoni edhe pa salcë domateje por me gatime të tjera siç janë supat, sallatat e freskëta të stinës etj./AgroWeb.org

Një recetë fantastike, tradicionale e përgatitur me dashurinë dhe ëmbëlsinë e nënave dhe gjysheve shqiptare janë padyshim bonbonet e dikurshme.
Një herë e një kohë, dëshira për ëmbëlsira shuhej kryesisht nëpërmjet bonboneve.

‘Copëza të vogla parajse’, kështu i përshkruajnë bonbonet e famshme tradicionale brezat e lindur gjatë  periudhës së diktaturës komuniste.

Mund të kenë qenë të tilla, sidomos asokohe kur buka me sheqer dhe ujë apo vaj ulliri me kripë sillte një lumturi të pashoqe.

Ndonëse nuk bëhen me çokollatë të mirëfilltë nga ato të tregut, gatimi i këtyre bonboneve është një traditë e veçantë e një shtëpie të lumtur.

Bonbonet bëhen me qumësht , ndaj mund ta imagjinoni kënaqësinë e fëmijëve të atij brezi që nuk kishin asnjëherë të ngopur me to.

Këto ëmbëlsira shqiptare janë modeste në krahasim me atë që ofron tregu. Por në aspekt shijesh, përbërësish dhe pastërtie nga kimikatet nuk kanë të krahasuar.

AgroWeb.org ju sjell një recetë tradicionale të bonboneve shqiptare që do ju kënaqin shijen, nepsin dhe do t’ju ndihmojnë të kuptoni se ndonjëherë lumturia gjendet edhe në gjërat më të vogla, edhe në një bonbone.

Bonbonet mund të shoqërohen mjaft mirë me kafe apo çaj teksa mund të serviren gjithashtu për qërasje ndaj miqve dhe të ftuarve.
Receta e Bonboneve
Përbërësit:
2 gota qumësht
2 gota sheqer
20 gr gjalpë
1 lugë çaji me kafe ose kakao (sipas preferencës mund të mos i përdorni në mënyrë që bonbonet të jenë bardha)Përgatitja:
Hedhim qumështin një një tenxhere të vogël, sheqerin dhe më pas shtojmë gjalpin.

I trazojmë duke i lënë fillimisht në nxehtësi të lartë.

Më pas shtojmë edhe kafenë apo  kakon, kjo sipas preferencës nëse dëshirojmë që bonbonet të marrin pak ngjyrë.

I lëmë të ziejnë derisa përbërja të marrë trajtën e një mase të trashë.

E ulim pak nxehtësinë, por jo deri në fund në mënyrë që masa e përgatitur mos të ngrijë.

Me anë të një luge hedhim pak nga brumi tek shtrydhësja e limonit për t’u dhënë formë një e nga një./AgroWeb.org