Aurora

8 sëmundjet që të lexohen menjëherë në fytyrë

Kur mjekët komunikojnë me pacientët sy në sy, nuk e bëjnë këtë për të krijuar një raport.

Disa tipare të fytyrës mund të zbulojnë gjurmë jetike për kushtet themelore të shëndetit. Ne pyetëm mjekë në të gjithë vendin që të ndanin atë që kërkojnë gjatë ekzaminimit të pacientëve.

Këshilla më e rëndësishme që morëm: Ju duhet të shqetësoheni më shumë për një ndryshim në pamje. Nëse simptomat janë të reja, tregojini mjekut tuaj.

Buzë ose lëkurë e thatë apo e ciflosur

Kjo është një shenjë paralajmëruese e dehidratimit.

Ajo gjithashtu mund të tregojë një problem më serioz që ndikon në funksionimin e gjëndrës së djersës, siç është hipotiroidizmi (i shënuar nga niveli i pamjaftueshëm i hormoneve tiroide) ose diabeti, thotë Roshini Raj, MD, profesor i mjekësisë në Shkollën e Mjekësisë.

Shenjat e tjera të hipotiroidizmit përfshijnë të ftohtët, shtimin e peshës dhe lodhjen. Simptomat e diabetit përfshijnë etje ekstreme, urinim të shpeshtë dhe shikim të paqartë.

Qime të tepërta në fytyrë

Push i padëshiruar, veçanërisht përreth nofullave, buzëve dhe mjekrës mund të jenë një simptomë e sindromës ovarian policistike, një çekuilibër hormonal në të cilin nivelet e hormoneve mashkullore janë të larta.

Pika të buta, të verdha në qepalla

Pacientët me këto dëmtime të ndikuara nga kolesteroli, të quajtur xanthelasmata, mund të kenë një rrezik më të lartë të sëmundjeve të zemrës.

Një studim Danez i vitit 2011 me rreth 13,000 pacientë zbuloi se rreth 4% kishin pika dhe se ata pacientë kishin pothuajse 70% më shumë gjasa të zhvillonin forcim të arterieve dhe pothuajse 50% kishin më shumë të ngjarë të kishin sulme në zemër gjatë dekadave të ardhshme sesa pacientët që nuk i kishin.

Qeska poshtë syve dhe fryrje

Sytë me pamje të lodhur mund të jenë një flamur i kuq për alergjitë kronike, të cilat zgjerojnë enët e gjakut dhe shkaktojnë rrjedhje.

Në lëkurën e ndjeshme poshtë syve tuaj, kjo krijon fryrje dhe një ngjyrë të errët vjollcë në blu, thonë ekspertët.

Asimetria e fytyrës

Kjo mund të jetë një nga shenjat e para të atakut kardiak, thotë Leana Wen, MD, një mjeke emergjente në Universitetin George Washington.

“Pacientët shpesh do ta përshkruajnë atë kështu: “Jam parë në pasqyrë, dhe fytyra ime dukej ndryshe.”

Ju gjithashtu mund të vëreni se njëra anë e fytyrës tuaj është e mpirë ose ndjeheni sikur nuk mund të buzëqeshni plotësisht. Ose mund të keni probleme për të folur.

Çehre të zbardhur

Edhe ndryshimet e vogla mund të tregojnë se diçka nuk po shkon.

Zbehja mund të jetë një shenjë e anemisë. Një ton i verdhë mund të tregojë për sëmundjen e mëlçisë.

Një ngjyrë kaltëroshe në buzë ose në shtresat e thonjve mund të tregojë për sëmundjen e zemrës ose të mushkërive, thotë Mallika Marshall, pediatër në Spitalin e Përgjithshëm Massachusetts.

Skuqje të fytyrës dhe njolla

Disa probleme digjestive mund të shfaqen në lëkurë, thotë Dr. Raj.

Ngritje në fytyrë në formë gungash të kuqe dhe të acaruara mund të tregojnë për sëmundjen celiac, një çrregullim autoimun në të cilin trupi reagon ndaj glutenit.

Një skuqje në formë fluture në mollëza dhe mbi urën e hundës mund të jetë një shenjë e lupusit, një sëmundje autoimune.

Alergjitë, ekzema dhe rosacea si dhe infeksione të caktuara mund të shkaktojnë skuqjen e fytyrës.

Mjekër e tërhequr

Së bashku me tipare të tilla si një qafë e trashë dhe nofulla të vogla, mund të shfaqen shenja të problemeve me gjumin si një çrregullim në të cilin fryma juaj ndalet në mënyrë të përsëritur për dhjetë sekonda ose më shumë gjatë gjumit, thotë Dr. Raj.

Nëse gërrhitni shumë, keni dhimbje koke që në mëngjes, ose ndjeni lodhje të tepruar gjatë ditës, kërkoni mjekun për t’ju ekzaminuar.

8 sëmundjet që të lexohen menjëherë në fytyrë Read More »

‘Ballkoni i bregut’ – Piluri ne histori

Nën kurorën e lisave që ngrihet në qendër të fshatit ndodhet Manastiri i Shën Nikollës. Jo larg tyre ndodhet rrapi i vjetër shekullor, për të cilin legjenda thotë se “nën rrapin e madh e të vjetër, burrat e vendit uleshin e kuvendonin”. E sot, piluriotët mblidhen ngaherë në atë vend teksa ulen e flasin e zhvillojnë aktivitete. Aty mblidhen edhe turistët e parë që vizitojnë Pilurin, apo, ashtu siç quhet ky vend, “ballkoni i bregut”.

Të shkosh në Pilur

Nga rruga kombëtare në boshtin e jugut, pas Palasë, Dhërmiut, Vunoit dhe Himarës Fshat, në Himarë marrim në të majtë të rrugës automobilistike ku ecim drejt Pilurit, i cili ngrihet në 700 metra lartësi. Nga larg, duket si një grumbull pemësh i rrethuar nga një mur guror tejet i madh.

Rruga kalon më pas në një të përpjetë, ngjitur me një faqe mali të zhveshur dhe të thepisur, por pamja që të shfaqet është një nga më marramendëset e rivierës shqiptare, diagonal me detin. Pamja e parë e fshatit shfaqet nga poshtë tij, ku rruga më në fund arrin kreshtën, pothuajse si një galeri që kalon përmes pemëve për të dalë përfundimisht aty ku ndihet se është çatia e botës.

Në kujtimet e tij, dy shekuj më parë, poeti dhe udhëtari i famshëm anglez, Edward Lear, tha: “Piluri duket si të jetë vënë mes parajsës/qiellit dhe reve”. Mbi të, Maja e Pikës së Cipthit ngrihet në një lartësi rreth 1800 metrash mbi nivelin e detit. Në pllajë, fusha e Vanovës, në lindje, dhe ajo e Vumlos në juglindje, qëndrojnë në një lidhje të ngushtë harmonike mes tyre nga mënyra se si kanë qenë projektuar, punuar e sistemuar në tarraca gjatë komunizmit nga aksionistët për mbjelljen e kulturave të ndryshme bujqësore.

Piluri në histori

I njohur si ballkoni i bregut, ky fshat ndodhet dikund tjetër prej andej nga u ngjiz. Emri “Pilur” u shfaq fillimisht më 1431-1432 si pjesë e nahijes së Sopotit (sot Borshi, rreth 20 kilometra më në jug), me gjithsej 13 shtëpi.

Kjo vendndodhje e dikurshme ishte pikërisht mes Kuçit të sotëm dhe Kudhësit, shumë më ulët në lartësi. Në vitin 1506 dhe sërish më 1520, ndaj rezistencës osmane, që u përhap në gjithë bregun, piluriotët refuzuan regjistrimin me Timarët, si shenjë qëndrese kundër pushtimit osman.

Pas 30 vitesh, më 1551, Piluri u numërua dhe regjistrua edhe një herë; veçse këtë herë si pjesë e një vendbanimi të afërt, të njohur si Sanxhaku i Delvinës. Që atëherë numri i shtëpive u rrit në 60 të tilla.

Ashtu si himariotët, edhe piluriotët ishin aktivë në rezistencën ndaj regjimit osman. Emrin e këtij fshati e gjejmë edhe në letrat e dërguara nga Papa Grigori XIII në vitin 1577, careshës ruse Elisabeta Petrovna, në vitin 1759, por edhe perandorit austriak Franc Jozefit II, në vitin 1786.

Për shkak të këtij qëndrimi dhe raprezalieve, në vitin 1750, popullsia u detyrua nga trupat osmane të lërë vendbanimin fillestar pranë Kuçit dhe të zhvendoset, në një pjerrësi poshtë fshatit të sotëm dhe më pas në majë të kodrës, aty ku gjenden edhe sot. Por ende sot, në të dyja vendbanimet, ruhen mjaft mirë rrënojat e dikurshme të shtëpive piluriote. Ato mund të vizitohen në prani të një udhërrëfyesi vendës dhe duhet të keni eksperiencë në ngjitjet malore.

Pas pushtimit të Himarës nga Ali Pashë Tepelena në vitin 1810, Piluri u bë pjesë e zotërimeve të Pashait të Janinës, ndërsa pas shpalljes së Pavarësisë më 17 mars të vitit 1913, Piluri së bashku me fshatrat e tjerë të Himarës iu përgjigj pozitivisht kërkesës së qeverisë së Vlorës për t’iu bashkuar shtetit shqiptar.

Në Pilur sot gjenden dy vendbanime që më parë kishin qenë të banuara që në periudhën e bronzit të vonë, në shekujt VII – VI Para Krishtit, si Fortifikimi i Majës së Qytezës në perëndim të fushës së Vumloit dhe një tjetër që ndodhet në kodrën e Kolëzës në jug të fushës së Vumloit.

Po atje, në këmbët e kodrës së Kolëzës, ndodhet edhe një nekropol antik i quajtur nga vendasit si Varret e Jelimëve, ku nga kjo varrezë antike ruhen ende edhe sot varre të tipit cist, të datuara në shekujt II-III Para Krishtit.

Gjetje të lashta të periudhës antike janë vërejtur edhe në lindje të fushës së Vanovës, në vendin e quajtur Rësa, si dhe në Toçile, ku janë zbuluar gjurmët e një ujësjellësi të periudhës romake.

Në vend të mbylljes

Fshati i sotëm Pilur ofron për turistët shtëpi pushimi apo shtëpi pritëse, ku vizitorët “përballen” edhe me copëza të historisë së lashtë piluriote, që nga traditat, zakonet apo aftësitë artistike të këtyre banorëve, ku dy prej shtëpive të këtij fshati shesin produktet e tyre artizanale.

Duke iu referuar regjistrit të popullsisë në vitin 2015, në Pilur jetojnë afërsisht 500 banorë. Por banorët deklarojnë me krenari se janë pasardhës të po atyre familjeve që kanë jetuar në këtë zonë që prej shekullit të XV

‘Ballkoni i bregut’ – Piluri ne histori Read More »

Rreth 2 milionë emigrantë në Britani, ja nga cili shtete vijnë

Qytetet dhe rajonet me fluksin më të madh të emigrantëve janë identifikuar në shifrat e qeverisë britanike. Të dhënat nga Zyra për Statistikat Kombëtare kanë treguar zonat në Britani të Madhe me përqindjen më të madhe të të ardhurve nga blloku Lindor.

Në total tani janë rreth 2.03 milion njerëz që jetojnë në Britani të Madhe, të cilët janë shtetas të dhjetë vendeve të Bashkimit Evropian të Evropës Lindore.

Deri tani fluksi më i madh ka ardhur nga Polonia, me statistikat e ONS që tregojnë 1 milion nga ky komb që tani jeton në mesin e popullsisë 65 milionë të të gjithë Mbretërisë së Bashkuar.

Përqendrimi më i lartë i popullsisë polake banon në Boston, Lincolnshire, ku ata përbëjnë një të dhjetën e popullsisë, ku janë vendosur 7,000 banorë.

Grupi tjetër më i madh i evropianëve lindorë janë rumunët, të cilët së bashku me bullgarët, së pari iu lejuan qasje të lirë në MB për të jetuar dhe punuar në 2014.

Përqendrimi më i madh është në veriperëndim të Londrës në Harrow, ku 8.37% e popullsisë, janë rumunë.

Shumë prej këtyre emigrantëve të Europës Lindore në Britani të Madhe janë vendosur në Norfolk dhe Lincolnshire ku ata punojnë në bujqësi dhe në përpunimin e ushqimit.

Lituanezët janë grupi tjetër më i madh që është vendosur në Britani të Madhe, me 212,000 që bëjnë udhëtimin këtu.

Përqendrimi më i lartë jeton në King Lynn dhe West Norfolk, me 11,000 që jetojnë atje, që përbëjnë 7,33% të popullsisë.

Ka figura të tjera për Letoninë, Hungarinë, Bullgarinë, Sllovakinë dhe Republikën Çeke gjithashtu.

Boston është gjithashtu qyteti me përqendrimin më të lartë të 112,000 letonezëve që kanë ardhur në Britani. Rreth 3.000 jetojnë atje, duke përbërë 4.48% të popullsisë.

Hertsmere në Hertfordshire është destinacioni numër një për hungarezët, ku 3.000 jetojnë nga 101.000 që kanë ardhur në Britani të Madhe. Kjo tregon 2.91% e popullsisë së zonës.

Harlow në Essex është qyteti me përqendrimin më të lartë të bullgarëve, me 2.000 banorë (2.33% të popullsisë së qytetit) dhe Dartford në Kent është vendi ku shumica e emigrantëve sllovakë vendosen, me 2.000 nga 89.000 që shkuan në Britani, jetojnë atje.

Kjo tregon 1.92% e popullsisë. Peterborough është vendi ku banojnë kolonët nga Republika Çeke, me 2.000 banorë atje, që përbëjnë 1.03% të popullsisë, që kanë lëvizur këtu që nga viti 2004.

Nuk ka të dhëna për kolonët nga Estonia, nga të cilët 11,000 kanë kaluar në Britani të Madhe, ose Sllovenia, e cila ka regjistruar  6,000 persona për të ardhur këtu.

Rreth 2 milionë emigrantë në Britani, ja nga cili shtete vijnë Read More »

Fushata e LGBT në gjimnaze, Ministria: Të ndërgjegjësojmë nxënësit të mos kenë steriotipe

Ministria e Arsimit dhe Sportit ka reaguar pas publikimit të fotove nga komuniteti i LGBT të cilët gjenden në disa gjimnaze në Tiranë duke zhvilluar orë edukative.

Ministria e Arsimit Sportit dhe Rinisë në një deklaratë për mediat shkruan se kjo është bazuar në strategjinë kombëtare për Barazi Gjinore dhe Planin e Veprimit 2016-2020, Planin Kombëtar të Veprimit të Qeverisë Shqiptare për personat LGBTI 2016-2020 si dhe nga rezoluta për LGBTI, prej dy vitesh në shkollat e vendit po trajnohen mësues, por edhe komuniteti i prindërve mbi të drejtat e njeriut, bulizmin dhe dhunën.

“Në këtë kuadër, Ministria e Arsimit, Sportit dhe Rinisë në zbatim të rekomandimeve por edhe detyrimeve që burojnë nga këto strategji dhe plane veprimi, po vijon konkretizimin e këtyre nismave në bashkëpunim me organizatat jo qeveritare për informimin dhe ndërgjegjësime të mëtejshëm të target-grupeve të ndryshme.

Këto trajnime synojnë mënjanimin e steriotipeve gjinorë dhe të diskriminimit, si pasojë e orientimit seksual.

Aktivitetet ndërgjegjësuese synojnë reduktimin e praktikave diskriminuese, praktika këto që janë zhvilluar me mbështetjen dhe mbikëqyrjen e përfaqësuesve të pushtetit vendorë dhe drejtuesve të shkollave dhe mësuesve të lëndëve”, thuhet në reagim.

Fushata e LGBT në gjimnaze, Ministria: Të ndërgjegjësojmë nxënësit të mos kenë steriotipe Read More »

Shkodra në ujë, ja gjesti që bën punonjësi i policisë për të përmbyturit …

Shkodra prej 20 ditësh ndodhet nën pushtetin e ujit, ndërsa qeveria nuk shpall gjendjen e emergjencës, për të mos dëmshpërblyer banorët e prekur nga përmbytjet.

Por, një efektiv policie është solidarizuar në lidhje me këtë situatë. Nikoll Mirashi ka publikuar një status në rrjetet sociale ku u ofron shtëpi të përmbyturve, kundrejt asnjë detyrimi.

“Nëse ka nevojë dikush për një shtëpi për të përmbyturit, e kam lirshëm. Të më kontaktojnë në numrin e telefonit 0693815374. Pa asnjë detyrim,”- shkruan Mirashi.

Image

Shkodra në ujë, ja gjesti që bën punonjësi i policisë për të përmbyturit … Read More »

Rama i jep fund heshtjes për Shkodrën…, por sulmon BashënRama i jep fund heshtjes për Shkodrën…, por sulmon Bashën

Shkodra ka më shumë se 2 javë që është nën ujë dhe kryeministri Rama nuk ka gjetur kohë të postojë asnjë fjali për situatën e rëndë të qytetarëve atje.

Por sot çuditërisht gjeti kohë të merrej me Bashën.

Fill pasi Basha vizitoi qytetin nën ujë dhe postoi një video në facebook që pasqyronte realitetin atje, Rama reagoi duke e futur dhe këtë në kazanin mediatik.

Madje Rama thotë se po bëhet propagandë me foto të vitit 2010.

Sipas tij, shteti është në krye të detyrës.

“Shkodër – (Përtej propagandës së kazanit digjital me foto të përmbytjeve të vitit 2010) SHTETI NË KRYE TË DETYRËS”, shkruan Rama, teksa sjell edhe një album me foto të ministrave në terren dhe strukturave të tjera të shtetit pranë banorëve.

 

Rama i jep fund heshtjes për Shkodrën…, por sulmon BashënRama i jep fund heshtjes për Shkodrën…, por sulmon Bashën Read More »

Pronarja e akuzoi publikisht, deputeti i PS flet hapur për denoncimin bombë për falsifikim

Deputeti socialist i qarkut te Vlores ka reaguar sot per here te pare pasi nje pronare tokash ne Dhermi e ka akuzuar publikisht per vjedhjen e 11 mije meter toke.

Në emisionin “Të Paekspozuarit”, kjo pronare tokash në Dhërmi, ka denoncuar deputetin Alket Hyseni, se i ka vjedhur tokën. Zonja Irini Bua, pretendon se Alket Hyseni i ka tjetërsuar 11 mijë metra tokë.

“Prona ësht vjedhur nga Alket Hyseni, 11 mijë metra. Letrat që keni ju përpara, vërtetojnë vjedhjen ose përvetësimin e pronës nga Alket Hyseni. Leje mbi pronën tonë ka dhënë Edi Rama. Alket Hyseni ka bërë marrëveshjen me kompaninë e Mirela Papulit. Nuk mund të ketë Alket Hyseni dhe kompania Papuli pronë, dhe ne nuk kemi asnjë metër katror tokë. Tani kanë dhënë leje ndërtimi tek Papuli për ndërtimin e një fshati. I bëj thirrje kryeministrit Rama që të pezullojë këtë vendim

POSTIMI I PLOTE

Hedh një i marrë një gurë në lumë dhe mblidhen një tufë të mençurish, por nuk e nxjerrin dot
Meqë me grupin e parë u shfaq edhe Shqupi, më duhet të bëj një sqarim për të gjithë miqtë e mi, votuesit dhe mbështetësit, si dhe për opinionin publik.
Çdo qindarkë e pasurisë sime dhe e familjes sime është vendosur me shumë mund dhe djersë, duke qenë totalisht korrekt me ligjin dhe moralin shoqëror.
Ata që më njohin e dinë që prej moshës 18 vjeç e deri sot nuk kam rreshtur së punuari duke e mbyllur angazhimin çdo ditë afër mesnatës, madje shpesh herë përtej.
Kam ngritur bizneset e mia familjare për të cilat jam krenar sepse kanë rezultuar tepër të suksesshme dhe kanë kontribuar me qindra milionë lekë si taksapagues në buxhetin e shtetit, e patjetër duke sjellë edhe fitime të kënaqëshme.
Ska qenë pasuria qëllimi në vetvete, ndaj kam shpenzuar shumë kohë dhe mund për formimin tim intelektual dhe kam dhënë kontributin tim modest në jetën shoqërore, tashmë edhe në atë politike.
Akuzat e montuara duke instrumentalizuar një zonjë, i refuzoj me neveri.
Nuk e njoh as zonjën dhe asnjë nga familja apo fisi i saj (të paktën në dijeninë time), me të cilët mësova se është në konflikt familjar prej shumë vitesh.
Kam shkëmbyer disa apartamente, njësi dhe garazhe të fituara para vitit 2010 nga të ardhura të ligjshme dhe të deklaruara, me një sipërfaqe toke bujqësore, të cilën e kam shitur vitin e kaluar. Nuk kam qenë në detyrën e Task Forcës dhe as ka lidhje direkt apo indirekt me atë detyrë, për të cilën jam krenar, unë dhe 10 djem e vajza ekspertë të shkëlqyer, me rezultatet që arritëm duke zbuluar, bllokuar dhe nisur rikuperimin e rreth 3 miliardë USD pasuri publike të grabitura nga ata që sot akuzojnë politikisht. Shumë nivele janë implikuar dhe kanë frikë nga hetimet e nisura, e ndoshta ky është shkaku i nisjes së baltës dhe shpifjeve ndaj meje.
Çdo veprim është bërë në përputhje me proçedurën dhe ligjin dhe duke paguar detyrimet shtetërore.
Toka bujqësore është fituar nga një AMTP(tapi) në emer të kunatit të zonjës që akuzon, e marrë para dhjetëra vitesh dhe e regjistruar me vendim gjykate. Është transferuar me kontratë noteriale para disa viteve tek një person i tretë, përpara se të kalonte në pronësinë time të përkohshme.
Nuk e njoh fare përfituesin fillestar të kësaj prone (kunati i zonjës Bua).
Ndërkohë zonja nuk ka përfituar sipërfaqe toke pasi nuk ka qenë banore e fshatit Dhërmi në vitin 1991, dhe nuk i takon sipas ligjit.
Nëna e bashkëshortit të zonjës, Athina Bua, ka përfituar tokë bujqësore si banore e fshatit nëpërmjet një AMTP tjetër që ska lidhje me të kunatit. Janë regjistruar me vendim gjyqësor në kohën e qeverisjes së PD ku përcaktohet qartë se janë parcela të ndryshme.
Për këtë sipërfaqe të AMTP-së së dytë ka lindur konflikti familjar pas vdekjes së nënës së tyre, lidhur me trashëgiminë testamentare.
Zonja Irini Bua dhe bashkëshorti i saj, rezulton se i kanë humbur disa beteja gjyqësore dhe kanë bërë disa kallëzime penale në vite ndaj shumë personave dhe institucioneve, madje edhe ndaj meje, por që janë pushuar si të pabazuara.
Nuk përbën interes për mua kush fiton në konfliktin e familjes Bua, por fakti është që ska asnjë lidhje me mua.
Toka e pretenduar nga zonja akuzuese rezulton akoma e bllokuar në hipotekë si pasojë e një procesi të ri gjyqësor mes tyre dhe nuk është transferuar asnjëherë.
Ftoj zonjën të mos bëhet instrument për konsum politik dite, me synim baltosje dhe shmangie të vëmendjes nga problemet e rënda të opozitës që lidhen me financimet me para të pista dhe të dyshimta nga oligarkë rusë, konfliktet dhe shterpësia e ideve. Ftoj opozitën gjithashtu të ngrihet në lartësinë e duhur dhe të japë llogari penale, morale dhe politike për faktet që e implikojnë.
Këto shpifje të ndyra nuk mund të baltosin figurën time apo të mazhorancës dhe nuk mund të pengojnë ecjen tonë përpara pavarësisht lehaqenëve të çdo kategorie dhe fushe.
Taktika e shpifjes me moton “të gjithë janë njësoj”, nuk zë vend tek shqiptarët që nuk janë të verbër dhe të paditur, por shohin dhe prekin rezultate çdo ditë edhe pse ka akoma shumë për tu bërë.
Mentaliteti komunist, i disa kazanëve politikë dhe mediatikë, duke shigjetuar biznesin e ndershëm e kontribues në ekonominë kombëtare dhe buxhetin e shtetit, si dhe ideja e politikanëve proletarë, janë lënë pas para 27 vitesh.
Çdo fjalë e mësiperme është e bazuar në dokumenta zyrtarë, vendime gjykatash dhe prokurorie e mund ti vihen në dispozicion kujtdo.
Ndërkohë do kërkoja të njëjtin standard nga PD, pra publikimin për opinionin dhe organet ligjzbatuese të dokumenteve, si dhe shpjegimet lidhur me akuzat tashmë të provuara ndërkombëtarisht për aferën 1 milionë dollarëshe të parave të pista, të padeklaruara, e për më tepër, nga burime interesash antikombëtare.

Pronarja e akuzoi publikisht, deputeti i PS flet hapur për denoncimin bombë për falsifikim Read More »

“Plakat” tërbojnë motin, miti shqiptar që shpjegon përse ndodh

Sipas rrëfimeve nga brezi në brez, ndryshimet e motit në fillim apo në fund të muajit mars lidhen me “mitin e plakave”.

Në disa krahina të vendit ky mit kujtohet në fillim të muajit kur marsi i mori ditë borxh shkurtit ç’ka shpjegon edhe arsyen se përse shkurti është muaji më i shkurtër.

Ndërsa për krahina të tjera, ajo kujtohet në dy ditët e fundit të marsit.

“Plakat” përdoren edhe në ditët e sotme, pasi shpesh dëgjojmë të thuhet se “bën ftohtë ngaqë janë plakat”.

Sipas gojëdhënave shqiptare, plaka kishte shkuar në mal për të kullotur bagëtitë dhe duke parë motin e ngrohtë e me diell tha:

Tani unë do t’i kullos për qejf bagëtitë, të dh’…fsha dimrin”.

Në këtë moment, marsi tha: “Shkurt o im vëlla, me jep tri ditë hua ta ngrij plakën me gjithçka.

Menjëherë pas kësaj, u bë aq ftohtë saqë plaka ngriu me gjithë bagëtitë në mal, duke u kthyer në shkëmb.

Mali Tomorr është vendi ku plaka u ngri me bagëtinë e saj, nga ditët qe mori hua muaji mars.

Madje gojëdhëna thotë se në atë vend sot gjendet një gur si në formën e një Plake, ku edhe sot e kësaj dite, aty buron ujë, që thuhet se janë lotët e Plakës.

Kështu lindi legjenda e të ashtuquajturave ”Plakat e Marsit”, e cila sot përdoret si një metafor për të ndarë stinën e dimrit me atë të pranverës, përkatesisht mes 14 marsit dhe 14 prillit, ku 14 prilli sipas legjendës shënon 1 marsin, ardhjen e stines së luleve.

Kjo gojëdhënë është e njohur thuajse ne gjithë Ballkanin apo dhe vende te tjera te botes.

Pavarësisht se sa e vërtetë është, “miti i Plakave” përdoret edhe sot dhe metereolgoët pranojnë se tre ditët përmbyllëse të marsit sipas kalendarit “alla turka” kanë sjellë mot të ftohtë dhe me reshje.

Ndërsa prilli si gjithmonë vjen me mot të mirë.

4 VERSIONE TË LEGJENDËS

Gjithsesi, gojëdhëna e ditëve të ftohta të marsit ka disa versione dhe më poshtë janë disa më kryesoret, në version të shkurtuar…

  1. Vjen marsi. Ngrohet koha. Një plakë merr bagëtinë për ta kullotur në mal. E kënaqur nga koha e ngrohtë, plaka thotë:

“Dimër, ma more të keqen, ta hodha dhe këtë vit.” Dimri e dëgjoi dhe dërgon borë dhe tufan, dhe e ngrin plakën në majë të malit.

  1. Plakat e marsit janë shtatë. Shtatë plaka morën leshin e bagëtisë dhe dolën në një lëndinë për ta tjerrë (ftilluar).

Duke bërë muhabet me njëra-tjetrën, njëra nga plakat i ngriti këngë muajit Mars duke i thënë se tani dimrit ia hodhi dhe ai (Marsi) i merrte të keqen.

Këngën e kënduan të gjitha plakat me rradhë. Marsi i dëgjoi dhe i ngriu të shtata.

Thonë se plakat janë ngurtësuar, dhe cdo vit në muajin mars bie shumë shi shtatë ditë me rradhë, dhe në male bie borë.

  1. Nga veriu thonë se mullizeza (lloj shpendi) celi zogjtë që në mars. E lumtur nga koha e ngrohtë, edhe ajo filloi ta shante marsin:

Mullizeza zogjt i çeli, na marsh të keqen Mars kaçeli… Edhe këtë muaji Mars e ngriu me gjithë zogj në fole. Numri i mullizezës më zogjtë e saj është shtatë, që korrespondon me numrin e plakave.

Kjo tregon për një binjakëzim të gojëdhanes. Po ashtu edhe plakat edhe mullizeza ishin në të zeza. Plakat me roba të zeza ndërsa mullizeza me pupla të zeza.

  1. Kur plakat i thanë marsit, “na marrsh të keqen”, marsi u zemerua aq shumë sa tha “shkurt (apo prill?) o im vëlla, më jep dy dite hua, t’i thaj plakat me gjith ç’kanë… ”

“Plakat” tërbojnë motin, miti shqiptar që shpjegon përse ndodh Read More »