Art-Kulture

Qyteza e Selenicës është e kufizuar me brigjet e lumit Vjosë në veri-lindje, vargu i Shashice-Çikës në perëndim dhe malësitë e Kurveleshit dhe Bashkia Himare në jug.

Qyteti Selenicë ndodhet në bregun e majtë të lumit Vjosë, rreth 34 km nga qyteti i Vlorës dhe ngrihet në zonën kodrinore, duke përfshirë minierën e bitumit, burimi i vetëm i këtij minerali në Shqipëri.

Qyteti Selenicë përmendet që nga antikiteti si një vend me emrin “Nympheum”, me zjarret e përjetshme, për shkak të burimit të mineraleve. Territori i bashkisë Selenicë përfshin qytetet e lashta të Olimpias dhe Amantias që datojnë në shekullin V p.K.

Gjithashtu si objekte kulturore përmenden kisha e Shën Thanasit, afresket e të cilit janë realizuar nga piktori i madh David Selenicasi, kisha e Armenit, etj.

Prania e qendrave të trashëgimisë arkeologjike dhe kulturore në territorin e bashkisë ka krijuar mundësi për zhvillimin e turizmit rural dhe kulturor. Menaxhimi ekonomik i bashkisë është fokusuar në bujqësinë dhe blegtorinë.

Ura e Frëngut ndodhet disa qindra metra përpara se të mbërrish në fshatin Gjorm.

Ajo përbëhej vetëm prej një qemeri karakteristik e me formë unikale që përfaqësojnë dy linja të drejta e të pjerrëta të cilat bashkohen tek kyçi i urës.

Ura ka patur një gjatësi prej 14m. dhe gjerësi prej 3.3m. Studjuesit shprehen se ura është ndërtuar gjatë shek.XVIII.

Vizitohet lehtësisht pëtgjatë rrugës në fshatin Gjorm.

Ndodhet në pjesën e sipërme të shpatit të malit të Bratajt, pranë fshatit homonim të rrethit të Vlorës, rreth 800 m mbi nivelin e detit.

Përbën një gur gëlqeror me formë të çuditshme, në trajtën e një vule gjigande apo të rrathëve të plakës (tre rrathë gjigandë që duken nga larg), të formuara nga proçesi i karstit.

Pikërisht për këtë monumenti mer vlera të veçanta shkencore sidomos gjeologjike, por edhe didaktike e turistike.

Vizitohet sipas rrugës Vlorë – Brataj dhe pastaj vazhdohet më këmbë deri tek monumenti.

Kisha  e Shën Kollit paraqet një shembull të kishave me kupolë dhe në muret e saj dallohen të murosura deri edhe fragmente kapitelesh antikë.

Tipologjikisht ajo hyn në tipin e kishave me një trajtim arkitekturor pak primitiv. Në Shqipëri  ajo paraqet rastin unikal në këtë drejtim dhe përbën një dëshmi me vlerë.

Studjuesit mendojnë se bazuar edhe në format primitive dhe ndërtimin me gurë,kisha është ndërtuar rreth shek.XI. Vizitohet lehtësisht pranë Armenit.

Kuzbaba quhet një taracë detare e lartë rreth 70m , që ngrihet në qendër të qytetit të Vlorës,në anën lindore mbi xhaminë  Muradije.

Në qendër të saj ndodhet edhe tyrbja bektashiane e Kuzbabasë.

Për t’u ngjitur në Kuzbaba duhet të përshkosh rreth 240 shkallë të gurta gjarpëruese.Taraca ka një gjatësi prej rreth 200-300m.

Kalaja-Fortesa e Harilaqit gjendet mbi një kodër të njohur si Gradina e Harilaqit, e ngritur në një pozitë mjaft dominante, në perëndim të fshatit Harilaq, në lartësinë mbidetare prej 766 metra mbi nivelin e detit.

Ndodhet rreth 9 km në juglindje të Fushë Kosovës si dhe vetëm dy kilometra në perëndim të Aeroportit Ndërkombëtarë të Prishtinës “Adem Jashari”.

Kalaja kap një sipërfaqe prej rreth 1.3 hektarësh dhe nga gërmimet arkeologjike të zhvilluara në vitet e fundit kanë dalë në pah gjurmë të shumta të rrënojave të objekteve sakrale, profane dhe utilitare, si: tërë faqja e jashtme e murit rrethues të kalasë me kullat në akse, pastaj kisha me tri nefe dhe sakristi, si dhe dy struktura pothuajse identike në formë unazore të një kompleksi sakral.

Gjithashtu material i bollshëm i lëvizshëm arkeologjik si vegla pune, stoli, monedha, tulla, fragmente qelqi dhe struktura arkitektonike që posaçërisht theksojnë periudhën e antikitetit të vonë, e në veçanti atë të kohës së Justinianit.

Gjithashtu në këtë kala ka indikacione edhe të periudhave parahistorike, e në veçanti të kohës së metaleve, antikës e mesjetës, si dëshmi e vazhdimësisë së jetës në kala, për të qenë kështu një nga pikat më të veçanta turistike jo vetëm në komunën e Fushë Kosovës por përgjithësisht edhe në gjithë Kosovën.