Nëse ka një kërkesë drejt nënave apo gjysheve për të gatuar diçka të mirë e të shijshme, padyshim në krye të listës së gatimeve shqiptare janë petullat.
Tradita e hershme e gjysheve dhe nënave përsëritet brez pas brezi. Receta e petullave pavarësisht se pasurohet me përbërës të tjerë ajo mbetet përherë e gjithmonë më e preferuara.
Të shijshme, me sipërfaqen pakëz krokante dhe të buta nga brenda, nga fëmijëria e në çdo moshë ato tërheqin shijen e kujtdo.
Më poshtë keni përgatitjen e petullave të shtëpisë të futura në kos dhe hudhër, një recetë fantastike për ta përgatitur në familje në çdo kohë.
Receta e Shijshme e Përgatitjes së Petullave të Shtëpisë
2 gota uji me miell
1 gotë uji me kos
1 kokërr vezë
Gjysmë luge kafeje me sodë
Vaj
Pak kripë
Pak nenexhik i freskët i grirë hollë
Pak gjalpë (një lugë të vogël)
Përgatitja e petullave
Në një tas të madh hedhim vezën, kosin, kripën, nenexhikun dhe pak gjalpë.
I rrahim fortë të gjithë përbërësit dhe më pas hedhim miellin dhe sodën.
Vijojmë t’i rrahim fortë derisa masa e brumit të jetë e njëtrajtshme.
Brumi duhet të jetë gjysmë i trashë dhe elastik.
Hedhim vajin në një tigan, të cilin e vendosim në zjarr.
Kur vaji të jetë nxehur nisim të skuqim petullat.
Mund të përdorim një lugë gjelle për ndarjen e brumit për çdo petull.
Duhet të kujdesemi që largësia nga njëra tjetra duhet të jetë deri në 3 apo 4 cm sepse gjatë skuqjes brumi hapet.
Petullat skuqen nga njëra anë dhe pastaj kthehen nga ana tjetër.
Përgatitja e kosit me hudhra
Për një person merret një gotë kos, hollohet me pak ujë, i shtohet pak kripë, një thelpi hudhër e shtypur, përzihen pak dhe në të shtohet disa petulla, sipër sipas preferencës mund ta spërkasni me pak gjalpë të shkrirë ose vaj ulliri.
Nëse kërkoni të mposhtni virozat e stinës, mos gërmoni kot në kutinë e barnave që mbani në shtëpitë tuaja apo t’i drejtoheni farmacisë. Zgjidhjen e keni brenda në kuzhinën tuaj! Mjafton një supë me përbërësit e duhur dhe virozat do të qendrojnë larg organizmit tuaj.
Receta e mëposhtme është shumë interesante sepse kombinon dy nga përbërësit kryesorë të shëndetit të mirë: Qepë, hudhra dhe erëza. Bëhet fjalë për tre superfuqi në një pjatë të vetme.
Por si çdo e mirë, edhe kjo supë ka nevojë për shumë durim nga fillimi deri në fund.
Pavarësisht lodhjes, kjo është një nga supat më shpërblyese. Supa me qepë, hudhra e erëza është tërësisht vegjetariane.
Një tjetër përbërës interesant është djathi i shkrirë apo buka e thekur që plotësojnë panoramën e një mbrëmjeje të bukur vjeshte nën magjepsjen e një supe të shijshme.
Përbërësit
Supa:
Gjysëm gote me vaj ulliri
6 thelpinj hudhre të shtypur
1 kilogram kokrra domate të qëruara dhe të prera në copa të vogla.
1 ose 2 lugë çaji me kripë deti
2 lugë gjelle me vaj vegjetal
1 kilogram qepë të grira hollë
4 gota me verë të bardhë të thatë (opsionale)
Çerek gote me uthull të bardhë
Majdanoz, Piper dhe Dafinë
Buka e thekur/pjekur:
1 lugë gjelle me vaj vegjetal
Një panine mesatare e prerë në copa të vogla
1 lugë gjelle me gjalpë pa kripë
Gjysëm filxhani me djathë (për shkrirje) të grirë
Përgatitja
Në një tenxhere të madhe përzieni vajin e ullirit dhe hudhrën. Kavërdisini në zjarr mesatar dhe përziejini vazhdimisht për 2 minuta. Shtoni domatet dhe një ose dy lugët e çajit me kripë.
Rriteni temperaturën deri sa lëngu të ziejë dhe më pas uleni atë. Domatet duhet të gatuhen për 45 minuta deri sa të shpërbëhen dhe shija e saj dhe hudhrës të ndërthuren plotësisht.
Merrni një tigan të thellë dhe hidhni vajin vegjetal. Shtoni qepët dhe dy lugë gjelle me kripë. Ngrijeni temperaturën dhe përziejini vazhdimisht. Pas një minuti, uleni temperaturën dhe vendoseni kapakun dhe lëreni qepën të kavërdiset ngadalë për 20 minuta.
Kur të hiqni kapaku, avulli do të dalë dhe qepët do të kenë filluar të karamelizohen. Përzijini herë pas here deri sa qepët të marrin ngjyrën kafe. Hidhini në një tas dhe vendoseni tiganin sërish në zjarr.
Shtoni verën, uthullën, barishtet dhe erëzat. Zijini deri sa lëngu të pakësohet dhe të trashet. Shtoni gjashtë gota ujë, lërini të ziejnë sërish dhe më pas hiqeni tiganin nga zjarri.
Kullojeni lëngun dhe hidheni në tenxheren e domateve. Shtoni qepët e karamelizuara dhe dy lugë çaji me kripë. Lëreni supën të ziejë sërish për 20 minuta.
Gjatë kësaj kohe, kavërdisni copat e bukës në një tigan me skarë. Në fillim hidhni vajin dhe lëreni të ngrohet, më pas shtoni copat e bukës një e nga një. Kur të kenë marrë një ngjyrë të artë në pjesën e poshtme, kthejini nga ana tjetër.
Shtoni gjalpin dhe kavërdisini copat e bukës për 3-4 minuta deri sa të marrin një nuancë kafe. Hiqini nga tigani dhe vendosini në një pjatë.
Hidhni nga 3 copa buke në 6 pjata supe rezistente ndaj zjarrit dhe shtoni nga pak djathë. Hidheni supën në pjata dhe shtoni sërish nga pak djathë. Futini në furrë për 2-3 minuta deri sa djathi të ketë shkrirë dhe të ketë formuar bulëza.
Mëlçia është një organ aq i rëndësishëm sa ndonjëherë duket sikur ajo i ka frerët e pushtetit në organizëm.
Mëlçia kryen një sërë detyrash dhe funksionesh, duke nisur që nga prodhimi i proteinave, kolesterolit, ruajtjes së vitaminave, mineraleve dhe karbohidrateve.
Ajo shpërbën toksinat që shoqërojnë alkolin, ilaçet apo nënproduktet natyrale të metabolizmit. Mbajtja në formë e mëlçisë është tejet e rëndësishme për shëndetin. Ky artikull rendit ushqimet më të mira që sigurojnë shëndetin e mëlçisë.
Çaji
Çaji konsiderohet si i dobishëm për shëndetin, por studimet kanë treguar se ai është plot vlera veçanërisht për mëlçinë. Një studim zbuloi se pirja e 5-10 filxhanëve me çaj mali në ditë përmirësonte treguesit e shëndetit të mëlçisë në gjak.
Boronicat
Boronicat përmbajnë anthocianinë, antioksidantë që u japin këtyre frutave të pyllit ngjyrat e tyre të veçanta. Këto antioksidantë ofrojnë shumë vlera shëndetsore.
Konsumi i këtyre frutave për 3-4 javë e mbron mëlçinë nga dëmtimet. Për më tepër, boronicat rrisin ndërveprimin e qelizave imunitare dhe enzimave antioksiduese.
Rrushi
Rrushi, veçanërisht ai me ngjyrë të kuqe ose vjollcë përmban një sërë substancash mirëbërëse siç është resveratroli që ka një larmi vlerash për shëndetin e njeriut. Shumë studime kanë treguar se rrushi dhe lëngu i tij ndihmojnë mëlçinë.
Lëngu i panxharit
Lëngu i panxharit është një burim nitrati dhe antioksidantësh që mbajnë emrin betalainë që mundet të përmirësojë shëndetin kardiovaskular dhe pakësojë dëmin oksidues dhe inflamacionin.
Është e arsyeshme të mendohet që ngrënia e panxharit në vetvete ka të njëjtat efekte shëndetsore. Lëngun e panxharit mund ta përgatisni vetë në shtëpi.
Perimet
Perime si lakra e vogël Brokoli ose barishtet janë të njohura për përmbajtjen e lartë të fibrës dhe shijen karakteristike.
Ato kanë substanca bimore mjaft të rëndësishme. Ekstraktet e lakrës së vogël dhe brokolit rrisin nivelet e enzimave detoksifikuese dhe mbrojnë mëlçinë nga dëmtimet.
Arrorët
Arrorët janë të pasur me yndyrna, substanca bimore dhe ushqyes, duke përfshirë këtu vitaminën E, një antioksidant i fuqishëm. Kjo larmi përbërësish i jep organizmit, veçanërisht zemrës dhe mëlçisë shëndet të mirë.
Peshku
Peshqit që kanë një nivel të lartë yndyre janë të mirë për mëlçinë. Studimet kanë treguar se ato ndihmojnë në parandalimin e akumulimit të yndyrnave të rrezikshme, ruajnë nivelin e enzimave, luftojnë inflamacionin dhe përmirësojnë rezistencën e insulinës.
Vaji i Ullirit
Vaji i ullirit konsiderohet i shëndetshëm, sepse ka shumë vlera dhe ndikim në shëndetin e zemrës dhe të metabolizmit. Ky vaj ka ndikim pozitiv në mëlçi.
Akumulimi i yndyrnave në mëlçi është faza e parë e sëmundjes së saj. Ndaj ndikimi i vajit të ullirit në shëndetin e mëlçisë, por edhe aspekteve të tjera të shëndetit, e bën atë të rëndësishëm për një ushqyerje të shëndetshme.
Sheqeri është i shijshëm, por nëse e konsumoni në sasi të mëdha, jeni duke dëmtuar rëndë shëndetin tuaj.
Ndoshta, pasi të lexoni këtë artikull nuk do ta shihni sheqerin me të njëjtin sy si më parë.
Trupi i njeriut nuk resht së dërguari alarme dhe thirrje për ndihmë, sidomos kur bëhet fjalë për konsumin e sheqerit.
AgroWeb.org do t’ju ndihmojë të zbërtheni kodet që trupi lëshon kur e keni tepruar me sheqerin.
Mungesë energjie dhe lodhje
Ndjesia e vazhdueshme e lodhjes ose këputjes është një nga shenjat më të lehta për t’u kuptuar, që vjen si pasojë e dozave të larta të sheqerit.
Ndonëse karbohidratet që ju konsumoni mund t’ju ofrojnë doza të forta energjie, mos harroni që bëhet fjalë për një situatë të përkohshme.
Nëse ndiheni të lodhur gjatë gjithë kohës, duhet patjetër të vëzhgoni me kujdes stilin e ushqyerjes dhe të zbuloni nëse pini ujë mjaftueshëm apo nëse i jeni dorëzuar trullosjes së rreme të sheqerit.
Fiksimi i ëmbël
Nëse jeni vazhdimisht në kërkim të gjërave të ëmbla atëherë gjasat janë që ju po krijoni një varësi të rrezikshme.
Konsumi i sheqerit mund t’ju bëjë të fiksuar pas tij. Nëse nuk duroni dot një ditë të vetme pa të ëmbla, atëherë me siguri keni rënë pre e kësaj varësie.
Në kthetrat e gripit dhe të ftohtit
Nëse vini re që sëmureni shumë shpesh, atëherë mund të fajësoni sheqerin. Nëse jeni kthyer në një “tabelë qitje” për çdo virus që qarkullon në qytet, atëherë duhet të ndryshoni dhe të hiqni dorë nga gjërat e ëmbla.
Konsumimi i tepruar i sheqerit e dobëson sistemin imunitar dhe shpërbën aftësinë natyrale të trupit për të luftuar të ftohtin, gripin, viruset dhe sëmundjet kronike.
Trullosje (veçanërisht pasi ke ngrënë)
Kur konsumoni shumë sheqer, nivelet e sheqerit në gjak rriten me shpejtësi dhe bien menjëherë.
Ritmi normal është që niveli i sheqerit të bjerë gradualisht. Luhatjet e vazhdueshme në nivelin e sheqerit në gjak, shkaktojnë probleme serioze në proceset mendore.
Humbja e shijes
Konsumi i tepërt i sheqerit bombardon ndjesitë e shijes dhe i çorodit ato.
Toleranca e shqisës së shijes ndaj të ëmblave rritet dhe rrjedhimisht ke nevojë për sheqer, gjithnjë e më shumë. Kur shqisa e shijes ka nevojë të ngopet me të ëmbla, atëherë do ta keni më të vështirë për ta kënaqur me pak.
Megjithatë, nëse filloni tërheqjen graduale nga sheqeri, toleranca e kësaj shqise do të rimëkëmbet, madje do të dalloni kur diçka është shumë e ëmbël dhe do të arrini të bëni dallimin mes ushqimeve të duhura.
Probleme me këmbët dhe lëkurën
Sheqeri është si inflamacioni. Ka të njëjtin ndikim në organizëm, madje mund të shkaktojë probleme serioze në lëkurë.
Nëse vuani nga lëkura e thatë, ose me yndyrë, ekzema, apo aknet, atëherë mund të fajësoni sheqerin.
Sheqeri ka të njëjtin ndikim edhe tek këmbët, tek thembra, shputat dhe gishtat, duke shkaktuar dhimbje.
Konsumi i tepërt i sheqerit mund të shkaktojë rënie të ndjeshme të hormoneve dhe neurotransmetuesve. Rrathët e zinj tek pjesa e poshtme e syve është nga shenjat e kësaj simptome.
Shtim në peshë
Teprica e sheqerit do të thotë që keni konsumuar shumë kalori.
Duke qenë se sheqeri nuk ka as fibra e as proteina, atëherë nuk do të ndiheni kurrë të ngopur dhe nuk do të ndaloni së ngrëni.
Për më tepër, sheqeri shkakton çlirimin e insulinës në gjak, që luan një rol domethënës në shtimin ne peshë.
Sa më shumë insulinë të ketë në organizëm aq më e lartë do të jetë rezistenca ndaj tij.
Organizmi do të çoroditet, sepse nuk do të dijë si t’i përgjigjet sasive të insulinës dhe të përpunojë sheqerin në mënyrën e duhur.
Për më tepër, pankreasi, organi përgjegjës për insulinën, do të lodhet dhe do të shkaktojë zhvillimin e diabetit.
Kushtet atmosferike te perkeqesuara gjate oreve te mbremjes, por edhe ne oret e para te dites se sotme kane shkaktuar deme ne rrjetin elektrike, ku shtylla e linja te tensionit jane demtuar, duke lene pa energji disa zona…Radhime, Kocul, Uji i Ftohte, Pylli i Sodes, Mifol, Aliban etj.. Punonjesit e OSHEE Vlore kane qene ne dispozicion duke riparuar cdo defekt te shkaktuar ne rrjetin elektrik.
Përkeqësimi i motit, reshjet e shumta dhe era e fortë, kanë detyruar Policinë Rrugore që të marrë një seri masash për të parandaluar aksidentet rrugore ose ngjarje të tjera.
Në këtë kuadër, Policia e Shtetit ka porositur sot shërbimet në territor:
Të bëhet një organizim dinamik i shërbimeve të policisë rrugore në përputhje me situatat e trafikut dhe të kushteve atmosfrike me qëllim parandalimin e ngjarjeve.
Punonjësit e policisë rrugore në shërbim të pajisen me mjetet e nevojshme për kryerjen e shërbimeve të policisë rrugor.
Mjetet e shërbimit të policisë rrugore të jenë në lëvizje të vazhdueshme, në raste të vecanta të ndezin dhe mjetet e sinjalizimit shtesë e të patrullojnë të gjitha akset rrugore, duke ju tërhequr vemendjen përdoruesve të rrugës, për zbatimin e normave të sjelljes në rrugë.
Të bashkëpunohet me Entet Pronar të Rrugës dhe Nënkontraktorët për vënien në gadishmëri të mjeteve për mirëmbajtjen e rrugëve dhe të ndihmës në rrugë.
Në zonat ku mund të bien rreshje bore, mjetet rrugore të jenë të pajisura me zinxhirë dhe të kërkohet vendosja e tyre në rastet kur rruga është e mbuluar me borë dhe ka prani të akullit në sipërfaqen e rrugës.
Të raportohet herë pas here për gjendjen e rrjetit rrugor dhe masat e marra për mirëmbajtjen e rrugëve, duke mbajtur kontakte me grupet që veprojnë në terren, duke marrë në kohë informacionet dhe masat parandaluese.
Për gjendjen e rrugëve dhe trafikut rrugor në tërësi, të njoftohet salla e drejtimit në DPPSH dhe sipas drejtimeve me specialistët e Sektorit të Sigurisë Rrugore në Drejtorinë e Policisë Rrugore.
Shërbimet e policisë rrugore të rrisin prezencën në rrugë për të orientuar rrymat e trafikut rrugor, për të shmangur bllokimet e rrugëve dhe parandalimin e ngjarjeve rrugore.
Nuk janë të pakta rastet ku në Google Maps mund të shohësh pamje të pazakonta, skena krimi, skena komike dhe jo vetëm.
Por, nëse do të kërkoni “Kisha e Laçit” në këtë aplikacion, do të haseni me një çudi të madhe.
Siç duket ekspertët nuk janë treguar të kujdesshëm në bashkimin e pamjeve dhe në një stol, ku shihet e ulur një vajzë është fotografuar një pamje e çuditshme.
Pranë vajzës, shihet se është ulur një person, po për çudi i janë kapur vetëm këmbët.
Kjo pamje në fakt ka habitur pjesën më të madhe, pasi në shumicën e rasteve kemi parë skena të pazakonta, por të kapura komplet dhe jo një rast i tillë.
Një histori e dhimbshme deri në palcë, dy motra që kërkojnë të vërtetën për vëllain e vrarë në shkurt të 1990, dhe fotografi makabre të vrasjes së tyre në kufi që botohen për herë të parë.
Eshtë historia e Ilirian Zarit, zemra e të cilit ka pushuar si sot 28 vite më parë, “I vrarë barbarisht nga ushtarët vigjilentë të sistemit komunist”, kujton motra e tij, Jeni Zari.
Jeni Zari pas 28 vjetësh ka zbuluar fotot në mal, me vëllain e shtrirë së bashku me dy persona të tjerë, ndërkohë që nga kqyrja e vendit të ngjarjes, janë hetuesit e komunizmit të asaj kohe, “me duar në xhepa” thotë Jeni, “gjatë përpilimit të dokumentacionit” që duhej dërguar Ministrisë së Mbrojtjes në Tiranë.
“Trupi i vëllait tim është lënë gjithë natën deri të nesërmen në vendin e ngjarjes derisa të vinin eksperët të shtjellonin këtë ndodhi në majë të malit. Pra vrasja është bërë në 12.00 të natës të datës 2 duke hyrë 3 shkurti I vitit 1990”, thotë Jeni Zari.
Motra, e cila sot pas 28 vitesh kërkon drejtësi, thotë se historia e Ilirian Zarit nuk është gjykuar dhe familjes nuk iu dha trupi I tij, “por u hodh në një gropë provizore mali”. “Pra, familjes nuk iu tha që e kemi vrarë” kujton e motra.
Jeni Zari kujton se në fillim të viteve ’90 familja e saj provoi shkopin e gomës. “Deri më sot, askush nuk e dinte këtë histori. Por u mbyll me dosjen e famshme TOP SEKRET ngaqë e kishin zhdukur tim vëlla pa lënë gjurmë. Im vëlla, ishte ndër të parët që mori guximin të çante kufirin, pra shkëndija e parë e demokracisë, që mësa duket e paska ndjerë që këtij sistemi duhet ti vinte fundi. Por fatkeqësisht, askund në media nuk njihet emri i tij si djalë guximtar e fisnik, një nga Martirët e parë të kryeqytetit”, thotë Jeni Zari.
Ajo tregon se vetë së bashku me motrën u larguan nga vendi. Por prindërit e tyre, nëna dhe babai, kanë “gjetur ngushëllim në ditaret e tyre, duke shkruar cdo ditë si e kanë përjetuar dhe sesi kanë rrjedhur ngjarjet”.
“Derisa kanë gjetur të birin dhe e ka zhvarrosur me duart e saja duke mos lënë pas edhe ndihmën dhe mbështetjen e ngushtë të familjes së saj dhe të babait”, kujton Jeni Zari.
“Nëna jonë me lot e me oiii, të qarat e saj nëpër mallet me dëborë ditë e netë, duke kërkuar të birin dhe rënkimet me ditë, muaj, e vite, e bënë gjys njeriu. Sigurimin e kemi pasur gjithë kohën në shtëpi, duke plackitur e kontrolluar garderobën e tim vëllai e tonën si vajza, deri tek djegia e të gjithë pikturave të tij, penelave e bojrave e korinizat, e deri tek librat që përfunduan para pallatit në zjarr të madh. Komshijtë pas perdeve shihnin me lot në sy, pa e ditur ende se cpo ndodhte me komshinjtë për të cilët kishin një respect të vecantë”, kujton e motra.
“Im atë, burrë zotëri që kish respekt një Tiranë e tërë, u thinj Brenda natës e nuk e njihnim të nesërmen nëse ishte ai apo dikush tjetër. Nuk e ngriti më kokën e të buzëqeshte derisa u nda nga kjo jetë. Nuk i hynte asgjë në sy, vec kujtonte djalin e mirë që kishte vetëm një ëndërr: të shikonte muzeumet e botës, e të takonte Da Vincin, Rembrantin, Gojen, Cezanne, Vermmer, Monet, Renoir…e lista vazhdon pa fund” thotë e motra, duke treguar se Ilirian Zari, ka qenë një nxënës i shkëlqyer.
“Ëndrra e një artisti, e një poligloti, e një nxënësi I cili që në shkollën fillore e deri më tej nuk njihte nota të tjera vetëm 10-ta me yll e fletë lavdërimi, djali që vetëm buzëqeshte e ndihmonte cdo të moshuar që shihte rrugës, cdo fëmijë të vogël të rreckosur që shikonte nëpër rrugët e Tiranës atje ku punonte në Kinostudion “Shqipëria e re”, që priste radhën ti hapej vendi I punës si piktor…kjo ëndërr nuk u realizua…Një ditë papritur e pa kujtuar, I riu inteligjent humbi durimin dhe mori mallet, atje ku ëndrra e tij u bashkua me qiellin e parajsën e përjetshme” shkruan Jera Zari.
Në dokumentet që ka gjetur e zbuluar, ka publikuar dhe një listë me shumë djem të tjerë të vrarë në kufi në vitin 1990.
“I bëj thirrje të gjithë familjeve e nënave të shumtë të viktimave, (lista e të vrarëve me dokument), ti kërkojmë qeverisë në fuqi, për të cilën kanë votuar, tu kthehet nderi dhe respekti që meritojnë Martirët e vrarë në kufi, si dhe të mbështetin këto familje që e vuajtën në kurriz këtë akt cjerrëzor që ju la ish-sistemi komunist. Ata nuk vranë vetëm një individ, por thyen zemra NENE e mijëra zemra të shoqërisë. Shpresoj të na dëgjohet thirrja, për të pasur muzeumin për këto viktima, shprehet motra e Ilirian Zarit, të vrarë në tentativën për të kaluar kufirin në vitin 1990.
Jera Zari thotë se ditarët e të ëmës do t’I botojë shumë shpejt, në mënyrë që këto ngjarje tragjike, të mos fshihen nga memorja e këtij kombi.