Hudhra dhe qepa janë të pasura me ushqyes, të mira për zemrën dhe gjithë organizmin.
Sekreti i gjithë kësaj mirësie vjen nga sulfidet, të cilat aktivizohen kur hudhra dhe qepa priten ose shtypen.
Sulfidet duan 10-15 minuta që të aktivizohen ndaj rekomandohet që pasi të keni prerë hudhrën ose qepën të prisni pak përpara se ta gatuani.
Por ato kanë një të keqe, nëse mund ta quash të tillë.
Hudhra dhe Qepa Dhe Era e Rëndë E Tyre
Pasi e ke ngrënë hudhrën ose qepën, goja mban një erë të rëndë.
Sado të përpiqeni ta shuani erën me një çamçakëz ose të lani dhëmbët, ajo nuk ikën aq shpejt.
Megjithatë, ekspertët mendojnë se kanë identifikuar produktet ideale kundër erës së rëndë të shkaktuar nga hudhra dhe qepa.
Molla
Një nga shprehjet më popullore për mollën, thotë se ajo mund të mbajë mjekun larg.
Në fakt, studimet e reja, thonë se nëse hani hudhër duke e shoqëruar me mollë, mund të parandaloni erën e rëndë.
Kjo ndodh sepse antioksidantët te molla shpërbëjnë përbërësit e rëndë aromatizues.
Spinaqi
Ekspertët shpjegojnë se polifenolët te spinaqi ashtu si edhe te molla arrijnë të shpërbëjnë sulfidet te hudhra dhe qepa.
Për fat të mirë, spinaqi me hudhrën dhe qepën kombinohen shumë mirë.
Borziloku Dhe Majdanozi
Këto dy barishte janë të pasura me substanca që shuajnë erën e fortë të hudhrës.
Ndonëse këto dy barishte kombinohen mirë me hudhrën, rekomandohet që t’i hani veçmas saj por në një vakt të vetëm.
Pra konsumoni borzilok ose majdanoz pasi të keni ngrënë hudhër ose qepë.
Qumështi
Studime të kohëve të fundit sugjerojnë se qumështi është më efikas ndaj heqjes së erës së rëndë, sidomos nëse e pini përpara ose gjatë një vakti të pasur me hudhër e qepë.
Yndyra e qumështit është ajo që arrin të largojë aromat e këqija.
Çaji Mali Ose Mente
Ekspertët thonë se nëse pini çaj mali ose çaj menteje përpara ose gjatë një vakti mund të hiqni erën e keqe të gojës.
Kjo ndodh sepse polifenolët te këto çajra shpërbëjnë përbërësit e sulfurit tek hudhra dhe qepa.
Një tjetër metodë është të hani pak kafe të bluar pasi keni konsumuar hudhra ose qepë.
Pavarësisht erës, hudhra dhe qepa janë shumë mirëbërëse për organizmin, ndaj duhen konsumuar rregullisht.
Duart përmbajnë disa nga nervat më të ndjeshëm në trupin tuaj.
Sikur edhe njëri nga këto nerva ose një pjesë e tyre është e ndrydhur ose disi e dëmtuar, fillojnë problemet.
Truri juaj nuk mund të marrë të gjitha informacionet ndjesore që duart tuaja po e dërgojnë.
Rezultati është mpirja. Studimet thonë se një nga shkaqet më të zakonshme të mpirjes së dorës është sindroma e tunelit të kyçit të dorës.
Nervi i mesëm, që shkon poshtë parakrahut deri në pëllëmbën tuaj, qëllon të ndrydhet.
Kjo gjendje është mjaft e zakonshme për njerëzit që shpenzojnë shumë kohë duke punuar në kompjuter ose edhe në telefonat celularë.
Së bashku me mpirjen, simptomat e tunelit të kyçit të dorës përfshijnë një ndjesi që një ose më shumë gishtërinj – fryhen dhe japin pickime.
Çfarë tjetër mund të jetë shkak për mpirjen e duarve tuaja? Edhe disa faktorë të tjerë me rëndësi. Vazhdoni të lexoni.
Çrregullime të tiroides
Edhe një çrregullim i tiroideve mund të çojë në mpirjen e dorës. Një gjendër tiroide nën-aktive ose hipotirodizmi mund të rezultojë në dëmtimin e nervave që transportojnë informacion midis trurit, palcës kurrizore dhe gjymtyrëve.
Teprimet me alkoolin
Pirja e rëndë afatgjatë mund të çojë në neuropati alkoolike ose dëme nervore.
Afërsisht gjysma e të gjithë përdoruesve të alkoolit të rëndë zhvillojnë një formë të kësaj gjendje, thonë studimet.
Shenjat përfshijnë mpirje në krahë ose këmbë, ndjesi të çuditshme dhe pickime në gjymtyrët tuaja, dhe dobësi të muskujve.
Kistet dhjamore
Këto janë grumbullime dhjamore jo-kancerogjene që mund të formohen kudo në trupin tuaj, por kanë tendencë të shfaqen edhe rreth kyçeve tuaja.
Sipas studimeve mjekësore, kistet dhjamore janë shumë të zakonshme. Dhe nëse formohet në dore, mpirja është një simptomë e zakonshme. Këto kiste nganjëherë zhduken vetë.
Skleroza e shumëfishtë
Skleroza e shumëfishtë është një sëmundje në të cilën sistemi imunitar sulmon një substancë yndyrore që mbron fibrat nervore të trurit dhe palcës kurrizore. Kjo mund të rezultojë në mpirjen e dorës.
Ndërkohë që sëmundja mund të godasë në çdo moshë, ka më shumë gjasa të shfaqet gjatë moshave 20 dhe 30 vjeçare.
Femrat kanë dy herë më shumë të ngjarë se meshkujt të vuajnë nga skleroza e shumëfishtë.
Goditja në tru
Mpirja e duarve ose ndjesia e shpimeve mund të jetë një shenjë se jeni duke marrë një goditje në tru. Rreth 10% e të gjitha viktimave të goditjes janë më të rinj se 45 vjeç.
Edhe duke qenë të aftë dhe fizikisht aktivë, nuk do të thotë që nuk jeni në rrezik.
Diabeti
Deri tani ju ndoshta e dini se urinimi i shpeshtë, etja e tepruar dhe nivelet e larta të sheqerit në gjak janë të gjitha shenjat e paradiabetit.
Por shumë njerëz që zhvillojnë diabet të tipit të plotë 2 nuk e kuptojnë atë. Dhe, nëse nuk trajtohet, mpirja e duarve mund të zhvillohet si pasojë e dëmtimit nervor të lidhur me diabetin, thonë studimet.
Metabolizmi është një proçes gjatë të cilit ushqimet dhe pijet që konsumojmë kthehen në energji.
Metabolizmi i dobët shkakton shumë probleme, ndaj këshillohet konsumi i disa produkteve që ndihmojnë yndyrnat të lëvizin më shpejt në sistemin tretës dhe parandalojnë përthithjen e tyre nga organizmi.
Metabolizmi ynë është në pikën më të dobët kur ne jemi në gjumë.
Trupi është i qetësuar dhe po pushon. Por gjatë ditës, metabolizmi ka nevojë për ndihmë. Një gotë me pije bimore ndihmon të nxisë metabolizmin.
Kjo pije bimore sipas të dhënave përmban shumë antioksidantë dhe ushqyes, që do ta ndihmojnë trupin të djegë yndyrnat me një shpejtësi më të madhe, por edhe do të pastrojë dhe përmirësojë funksionet e tij.
Ja receta e kësaj pije të shëndetshme, që përmirëson tretjen dhe rrit nivelet e metabolizmit por edhe ju vjen në ndihmë të largoni yndyrnat kryeneçe nga organizmi dhe të bini në peshë.
Gjithnjë nëse mbani një dietë të ekuilibruar dhe vini trupin në lëvizje.
Përbërësit e lëngut që ndihmon metabolizmin
Përbërësit magjikë përfshijnë kastravec, majdanoz, limon, xhenxhefil dhe Aloe Vera. Le t’i hedhim një sy vlerave të gjthësecilit.
Kastraveci: Kastravecin duhet ta përfshini në menunë tuaj ditore nëse dëshironi një stomak të sheshtë.
Kastravecat përmbajnë shumë pak kalori. Një kastravec ka vetëm 45 kalori dhe përmban shumë ujë dhe fibër. Mbi të gjitha është shumë freskues.
Majdanozi: Majdanozi përmban pak kalori, por shumë antioksidantë, vitamina dhe minerale të cilat nxjerrin jashtë lëngjet e tepërta dhe nuk shkaktojnë probleme ose fryrje në stomak.
Limoni: Lemoni është përgjegjës për largimin e të gjitha toksinave që akumulohen në trup.
Ky rol ndihmon në përshpejtimin e përpunimit dhe shkrirjes së yndyrnave dhe në rritjen e metabolizmit të organizmit.
Xhenxhefili: Xhenxhefili ka aftësinë të përshpejtojë metabolizmin, parandalojë konstipacionin dhe të shkrijë yndyrnat.
Të gjithë përbërësit e xhenxhefilit funksionojnë në unison për të parandaluar ngrënien e tepërt dhe për të shfryrë stomakun.
Lëngu i Aloe Verës: Lëngu i Aloe Verës përmban antioksidantë natyralë që vonojnë rritjen dhe zhvillimin e radikaleve të lira.
Këto antioksidantë ngadalësojnë edhe proceset inflamatore, rrisin ritmet e metabolizmit dhe përshpejtojnë konsumin e energjisë. Indeksi i masës trupore ulet dhe bëhet më i qëndrueshëm.
Pija e përgatitur nga këto produkte është e mrekullueshme dhe jep shumë energji. Ajo mund të konsumohet edhe në mbrëmje përpara se të bini në gjumë.
Receta
Përbërësit:
1 kastravec
Një tufë me majdanoz
1 limon
1 lugë gjelle me xhenxhefil të grirë
1 lugë gjelle me lëng Aloe Vera
Gjysëm gote me ujë
Hidhini të gjithë përbërësit në një mikser dhe përziejini së bashku. Prej këtij lëngu do të përfitoni stomak më të sheshtë, metabolizëm të shkëlqyer dhe një trup më të shëndetshëm.
Pas videos ku Sali Berisha shfaqej duke regjistruar me diktofon ne reanimacionin e spitalit ushtarak, ish-truprojën e Azem Hajdarit, Zenel Neza, i vetmi i mbijetuar nga atentati i 12 shtatorit 1998, emisioni Xhungel, po sjell një tjetër regjistrim, këtë radhe edhe më të rëndë. Bëhet fjalë për mitingun e fundit elektoral të presidentit ende në detyre, Sali Berisha, para banorëve të Tropojës, më 19 qershor 1997.
Meqë jemi në kohë regjistrimesh dhe kur flitet për regjistrime politikanesh apo shtetarësh të lartë të implikuar në krime shtetërore.
Sali Berisha është regjistruar nga stafi i tij duke kërkuar të rrëmbehet me patjetër, me forcën e armeve vëllai i vogël i familjes Haklaj, Shkëlqim Haklaj.
Berisha i drejtohet stafit te truprojave te veta se e do patjetër me vete, “gjallë ose vdekur” Shkëlqim Haklajn.
Ai nuk mundi ta “merrte” dot me vete atë ditë qershori Shkëlqim Haklajn, pse e akuzonte se i kishte prishur mitingun.
Por gjashte muaj më pas, më 5 janar 1998, Shkëlqim Haklaj dhe Artur Demiri (kunati i Fatmir Haklajt) u gjetën të masakruar në automjetin e tyre ndërsa ktheheshin nga qyteti i Krumës.
Vrasësit, një grup i madh personazh, qëlluan drejt tyre me breshëri të tëra armësh gjatë një prite të ngritur në Qafën e Luzhës.
Kjo ishte vrasja e parë pas 1997-ës që i vuri flakën Tropojës dhe nisi konfliktin e përgjakshëm ku mbetën të vrarë dhjetëra djem dhe burra në Malësinë e Gjakovës.
Asnjë nga këto krime të përgjakshme, me mina te telekomanduara, snajperë dhe komando nuk është zbardhur kurrë.
Nxitësi, organizatori dhe përfituesi direkt i këtij bilanci tragjik të vrarësh, kullash të djegura, madje deri dhe varresh të dhunuara në Tropojë, ishte vetëm një emër.
Nëse prokuroria shqiptare, ka ndërmend të zbardhë ndonjëherë kush fshihet pas krimeve në Tropojë, ja ku e ka një provë të re nga ku duhet të nisë zanafilla e hetimeve për serialin e përgjakshëm.
Pjesa më poshtë, ku Sali Berisha komunikon me truprojat e veta është shkëputur nga emisioni Xhungël, “Dosja Tropoja”, pjesa e katërt, transmetuar për herë të parë në 3 dhjetor 2007.
Profili turistik i Vlorës dhe gjirit të saj, shfaqet edhe nëpërmjet vlerave etnokulturore që ndodhen në këtë rajon. Studiuesi dhe historiani vlonjat, prof.dr. Bardhosh Gaçe, thotë se në kushtet e sotme të zhvillimit të turizmit, një vend të veçantë zënë edhe dukuritë e ndryshme social-shoqërore e ekonomike, por edhe lidhjet dhe ndërvarjet midis mjedisit, turizmit dhe pasurive kulturore e monumentale.
-Vlerat etnokultuore, në veprat e studiuesve të huaj-
“Kur flasim për zhvillimin e qëndrueshëm të turizmit në rajonin e Vlorës, duhet të kemi parasysh se tashmë ky zhvillim bazohet jo vetëm në marrëdhëniet e peisazhit turistik të mrekullueshëm të këtyre brigjeve, por edhe në botën njerëzore, si dhe veprimtarinë që kryhet mbi këtë mjedis”, nënvizon studiuesi vlonjat. Sipas tij, për peizazhin turistik dhe vatrat kulturore të këtij rajoni, kanë shkruar mjaft autorë antikë, ata të mesjetës, si dhe udhëpërshkrues të shek.XIX-XX. Në veprën e vet “Bella Civila”, Jul Çezari, në udhëtimin e tij në grykat e Palasës e të Dukatit për t’u ndeshur me ushtrinë e Pompeit në vitin ’48 para Krishtit, thotë se, “Këto male më shfaqen si hone poetike homerike…”. Gaçe nënvizon se, autorë të tillë si, Halil Inalçik, Pier Reiz, Ami Bue, Henri Holland, Pukëvil, Bajroni, piktori i madh anglez Eduard lir, Martin Liku, francezi Leon Rey, studiuesit italian Baldaçi, Ugolini, Pirro Mancone, apo gjermani Karl Paç, e përshkruajnë rajonin e Vlorës “si një perlë të brigjeve Mesdhetare”, me pasuri të mëdha natyrore zakonore dhe minerale.
-Monumentet e natyrës, në guidat e Qendrës Mesdhetare të Turizmit-
Në element mjaft pozitiv e i vecantë është fakti se, disa nga peizazhet turistike të Vlorës si, Parku Kombëtar i Llogorasë, Laguna e Nartës, Laguna e Orikumit, Kompleksi Natyror Nartë-Zvërnec-Treport, Pylli i Pishë Poros, si dhe Qendrat Arkeologjike Kombëtare të Orikut e Amantias, janë përfshirë edhe në mjaft projekte e guida të Qendrës Mesdhetare të Turizmit.
Brenda këtij konteksti, roli i monumenteve të natyrës, kulturës dhe historisë është i pranishëm në zhvillimet turistike. Mjaft prej tyre me vlera arkeologjike e etnokulturore, kanë përftuar statusin e veçantë nga shteti shqiptar si Monumente Natyrore apo Monumente Kulture. Në rajonin turistik të Vlorës në këtë listë objektesh përfshihen 77 prej tyre. Në inventarizimin e tyre përmblidhen vlera të rralla shkencore, estetike, kulturore, historike, didaktike, kulti dhe turistike.
Në rajonin e Vlorës ka mjaft qendra arkeologjike, historike e monumentale. Këto monumente janë jo vetëm dokumenta të gjalla që flasin për zhvillimin ekonomik, shoqëror, kulturor e artistik të epokës që i krijoi, por edhe për periudhat e mëvonshme. Mes tyre, kisha e Marmiroit në Orikum, ajo e Armenit, qendra e peshkopatës në Himarë, Kaninë e gjetkë, kalaja e Gjon Boçarit në Tragjas, Kalaja e Himarës, ajo e Kaninës, e Porto Palermos, e Katafiqit në Kuç, Mozaiku i Mesaplikut, Mozaiku i Sherishtës dhe Gorrishtit, shkrimet e Gramatës, Shpella e Haxhi Alisë, Shpella e Velçës dhe ajo e shkruar e Lepenicës, si dhe stadiumi antik i Amantes, përbëjnë muze të hapura të kulturës së lashtë të kësaj treve.
Studiuesi Bardhosh Gaçe, thotë se, këto vlera të kulturës, historisë dhe artit, duhet të promovohen për publikun shqiptar dhe vizitorët e huaj. Kjo, sepse, përmes këtyre monumenteve si dhe historisë që ato mbartin, shihet edhe mundësia e njohjes së kulturës mes popujve të Mesdheut. Një vlerë e veçantë e kulturës popullore në rajonin e Vlorës, janë edhe monumentet e kultit dhe ato historike. Ato dëshmojnë madhështinë e arkitekturës, afreskat dhe ikonat, punimet e gurit, punimet e drurit etj.
Në secilin prej këtyre objekteve, gjatë periudhave të ndryshme kanë punuar piktorë dhe mjeshtra, që kanë përjetësuar artin e kohës kur kanë jetuar. Gaçe vecon këtu, dy nga piktorët e shquar europianë, Mikelin e Vlorës që ka lënë disa nga pikturat e rralla në kishat e Napolit dhe të Venecias, si dhe David Selecnicasin, që, siç shkruan në afreskat e malit Athos në Greqi, ishte me origjinë nga Vlora. Sipas tij, piktori i madh shqiptar Onufri, në shek. XVI ndërtoi dy kisha në Jonufër, në njërën prej të cilave ai grumbulloi 9 piktorë të vegjël, të cilët, si nxënës të tij prodhonin ikona dhe mësonin në fushën e pikturës murale. Studjuesi vlonjat, shton se, Pirro Marcone, që ka bërë gërmime në Velçë në vitin 1929, si dhe në disa qendra të tjera të Vlorës, ka shkruar mes të tjerash se, “Veprat e artit që ruhen në Shqipëri kanë një rëndësi të madhe, jo vetëm për vendin tuaj, por ato kanë një vlerë të madhe edhe për historinë botërore të arteve, ato do të plotësojnë boshllëqet në zinxhirin e zhvillimit të artit mesjetar në Shqipëri”.
-Periudha 1908-1932, e rëndësishme për pasurimin e vlerave qytetare-
Duke ju referuar periudhës së viteve 1908-1932, Gaçe thotë se, në qytetin e Vlorës u krijua një lidhje mjaft e ngushtë midis tregtarëve dhe njerëzve të kulturës dhe të artit, përmes së cilës u ndërtuan një sërë objektesh me vlera të rralla, mes të cilave, rruga Vlorë-Skelë, shtiza e Flamurit dhe varri i Ismail Qemalit, Merkatua dhe Sahati, lulishtja “Ismail Qemali”, porti i Vlorës, ura e Drashovicës, Ura e Izvorit, Kisha e Shën Todhrit etj. Për ndërtimin e Markatos dhe Sahatit të qytetit, bashkia u bëri thirrje tregtarëve dhe intelektualëve, të cilët financuan për ndërtimin e saj me një arkitekturë të kohës. Po kështu, për ndërtimin e kishës së Shën Thodhrit, financuan jo vetëm të krishterët, por edhe muhamedanët, bektashianët dhe hebrejtë.
Në vitin 1921, shoqëria “Vlora e Lirë”, krahas ndërtimit të portit të ri, financoi edhe për ndërtimin e shkollave, Muzeun Arkeologjik Ballkanik të Skelës etj. Në një arsyetim të tillë, studiuesi vlonjat sugjeron që, do të përbënte një risi fakti që, në fasadat e godinave shumëkatëshe të banimit, të gdhendeshin basorelieve të objekteve të trashëguara nga historia, mes të cilave, basorelievi dhe emblemat e kalasë së Skelës, e të anijeve lundruese të mesjetës së hershme, të cilat u zbuluan disa vite më parë, në afërsi të stacionit të trenit, në periferi të qytetit të Vlorës. Gaçe evidenton se, Muzeu Etnografik i qytetit, është me një objekt me mjaft vlera artistike, estetike e kulturore, i cili duhet dhe po pasurohet në vazhdimësi.
-Tradita, një vlerë për turizmin-
Sot në fshatra të ndryshme të Vlorës, prodhohen në mënyrë artizanale veshje tradicionale; fustanella, veshje burrah e grash, sherqe, velënxa, flokate e sixhade, të cilat shiten për turistët, por edhe tregtohen në disa vende europiane; Greqi, Turqi, Gjermani, Itali, Francë e Spanjë. Në këtë drejtim mjaft mjeshtra të Labërisë dhe të Dukatit, punojnë drurin e gurin, duke prodhuar objekte artistike e zbukurime, fyej, cula, tavane e orendi shtëpiake.
Përbën një vlerë madhore, kënga polifonike e cila disa vjet më parë, u shpall nga UNESCO, si pasuri e trashëgimisë botërore. Rajoni i Vlorës ka një trashëgimi të pasur folklorike, grupe e ansamble me emër. “Këngët “Qazimademçe”, “Smokthinjoçe”, “Dukatase”, “Matohasançe”, “Himariotçe”, vallet e Vranishtit, fyejt e instrumentat e Labërisë, tashmë janë regjistruar edhe në albumet e katalogët e Francës, Anglisë, Gjermanisë, Norvegjisë, Greqisë, Turqisë, Italisë e gjetkë. Në këtë kontekst, Vlora, ka kapacitete të mëdha artistike e kulturore për të zhvilluar e pasuruar këtë lloj arti.
Në qytetin e Vlorës gjenden edhe disa qendra muzeale si, Muzeu Etnografik, më i pasuri në të gjithë qytetet e jugut të vendit, Muzeu i Pavarësisë Kombëtare, Muzeu Historik dhe Arkeologjik, Rruga Muze “Justin Godard”. Këto përbëjnë një pasuri të madhe të kulturës sonë historike, së bashku edhe me objekte të tjera kulti e historie, si Teqeja bektashiane në Kuzumbaba, xhamia në qendër të qytetit, kisha katolike, kisha e Shën Todhrit, shkolla e parë shqipe e Muradies, etj. H.K
Është fjala për një luftë frontale të një ushtrie kundër një fshati. Lufta e Tragjasit kundër okupatorëve italianë u zhvillua më 5-7 gusht 1943. Rrëzimi i Musolinit më 25 korrik 1943 shënonte përmbysjen e sundimit fashist në Itali e në zonat e okupuara. Në qarkun e Vlorës ishte dislokuar divizioni “Parma”, me vendkomandën e forcave të tij në qytet, që kishte reparte në Selenicë, Radhimë, Llogora, Himarë etj., me afro 1.500 ushtarë të pajisur me të gjitha llojet e armëve të nevojshme për operacione të mëdha.
Në këtë situatë të pasigurtë, me qëllim që të likuidonte pengesat që i ishin vënë nga forcat partizane, për të shkatërruar vatrat që mbanin e strehonin, forcat italiane kishin filluar përgatitje për kryerjen e një operacioni në krahinën e Dukatit. Në këtë operacion mendohej të merrnin pjesë jo më shumë se një regjiment (rreth 2.500 veta) me ndonjë repart artilerie e mortaje në përforcim, dhe goditjen e tyre do ta përqëndronin në Tragjas. Por le të kthehemi pak prapa në kohë.
Fshati Tragjas konsiderohej i rrezikshëm, prandaj nga fundi i vitit 1939 u dërgua një postë karabinierie italiane me personel italian për ta pasur nën vëzhgim. Më 1943 fashistët vendosën ta mbytnin me flakë e ta digjnin me napalm fshatin Tragjas. Forcat partizane për mbrojtjen e fshatit përbëheshin nga partizanët e çetës “Hodo Zeqiri”, nga 35 pushkë të çetës territoriale të fshatit dhe nga rreth 30 pushkë, që i kishin bujqit, blegtorët dhe që ishin porositur të qëndronin në gadishmëri. Si rezervë e mundshme ishin dhe njësitet e fshatrave të tjera që mund të vinin në ndihmë.
Komiteti qarkor vendosi gjithashtu dërgimin në Tragjas të batalionit “Ismail Qemali” duke u dhënë porosi organizatave të partisë të krahinës së Mesaplikut e të fshatrave në afërsi që të jenë të gatshme për të shkuar në ndihmë me forcat e tyre territoriale.
Përgatitja e popullit për qëndresë pati kontributin e veçantë të Fejzo Gjomemos, që filloi punën për përgatitjen politike të popullit. Data 2 gusht e vitit 1943 e gjeti popullin gati për luftë. Forcat partizane, sidomos çeta “Hodo Zeqiri” dhe gjithë njësitet e tjera territoriale të fshatit, prej kohësh vëzhgonin lëvizjet e armikut dhe kontrollonin me kujdes rrugën automobilistike. Më 4 gusht 1943 ata vunë re lëvizje trupash në rrugën Vlorë – Himarë. Pa mbërritur akoma në Dukat forcat partizane të çetës “Hodo Zeqiri” e të batalionit “Ismali Qemali”, që ndodhesh në Tragjas për të pritur operacionin armik, luftëtarët e njësitit të Dukatit shkatërruan një kolonë armike, dogjën 4 automjete dhe vranë e plagosën 30 ushtarë italianë. Komanda e divizionit “Parma”, sapo e mori vesh këtë, nisi menjëherë në drejtim të Llogorasë një batalion me ushtarë për t’i ardhur në ndihmë repatit të shpartalluar dhe për të ndëshkuar me masakra shkaktarët dhe popullatën e fshatit. Por forcat partizane kishin zënë pozicione mbrojtëse dhe batalioni armik s’guxoi të hyjë në fshat. Shkoi deri afër Dukatit, u vuri zjarrin shtëpive pranë rrugës dhe u kthye prapë, sepse rruga automobilistike mund të bëhej e pakalueshme.
Rruga Vlorë – Himarë kishte rëndësi të madhe taktike e strategjike. Armiku, duke zotëruar rrugën, bënte një pastrim të zonës nga forcat partizane e territoriale që vepronin këtu, por edhe shkatërronte bazat që strehonin dhe ushqenin partizanët. Nisi për në Tragjas një regjiment këmbësorie të përforcuar me artileri e aviacion. Okupatorët fashistë e dinin prej kohësh se Tragjasi ishte baza më e rëndësishme në qarkun e Vlorës. Populli i tij ishte i lidhur i tëri me luftën dhe nga gjiri i tij kishin dalë mbi 150 partizanë e kuadro, që luftonin në terren e në reparte të ndryshme partizane.
Në mëngjesin e datës 3 gusht 1943 fashistët u nisën për në Tragjas. Në kolonë, nga Ura e Izvorit deri në ish komunën e Dukatit, kapën lartësinë e majës së Viçanit dhe vendosën një kompani me mortaja kalibër 81. Në këtë kohë nga Rrëza e Cirakut u dha alarmi me tre pushkë e një bombë. Fshatarët e kësaj zone dhe rojet e periferisë i diktuan forcat armike. Aty nga ora 10.00 e datës 5 gusht shpërthyen në fshat predhat e artilerisë e të mortajave. Bombardimet vazhduan rreth një orë. Gjatë kësaj kohe çeta territoriale e fshatit që ishte në gatishmëri, i doli armikut përpara. Bashkë me çetën territoriale u nis dhe një pjesë e çetës “Hodo Zeqiri” me dy mitralozë të lehtë. Forcat u vendosën përballë armikut. Duke luftuar me trimëri, ndaluan në vend sulmin e ushtrisë fashiste. Forcat partizane u bashkuan me forcat territoriale dhe fshatarë të tjerë të armatosur, që erdhën nga fusha e mali. Duke qenë se forcat armike u gozhduan në vendkomanda, ato dërguan në fshat tre aeroplanë gjuajtës-bombardues, të cilët mitraluan mbi popullsinë që tërhiqej nga fshati, si dhe vijën e frontit të forcave tona. Me ardhjen e avionëve, forcat armike bënë sulmin e dytë, por dhe ky sulm u thye. Mbas dy orë luftimesh të ashpra, ku armiku kishte pothuaj dhjetëfishin e vëllimit të zjarrit të forcave tona, në krah të majtë të armikut u vu re një dobësim i zjarrit. Aty nga ora 12.00 e ditës Fejzo Gjomemo me një pjesë të çetës “Hodo Zeqiri” dhe bashkëfshatarë të tjerë ikën rrëzë shkëmbit të Mavrive, pa u diktuar nga armiku dhe kapën kalanë e Gjon Boçarit, duke i dolë armikut pas shpine. Edhe forcat e batalionit “Ismail Qemali” e goditën në të djathtë armikun. Goditja e papritur që iu bë armikut në majë të Viçanit nga forcat tona, e çoroditën atë dhe pas këtyre goditjeve u hodhën në sulm.
Pas shpartallimit të armikut, forcat partizane, vullnetare e bashkëfshatarë të lodhur e të raskapitur edhe nga vapa e gushtit, u kthyen në fshat.
Në orët e mbasdites të datës 5 gusht u rreshtuan dhe territorialet e Radhimës, të ardhur nga Dukati. Në mbasditen e 6 gushtit armiku me forca të shumta, që arrin në 5.000 ushtarë, të mbështetur nga 20 tanke, katër bateri automatike, bateri mortajash të rënda e nga dy avionëve bombardues e një gjuajtës, që qëllonte me bomba ndezëse (napalm) gjithë
Tragjasi
vendosjet e mitralozëve tanë, u derdhën përsëri drejt Tragjasit. Megjithatë çdo përpjekje e tyre u shkoi kot.
Në mbrëmjen e datës 6 gusht, me gjithë forcat e shumta dhe mbështetjen e fuqishme të artilerisë e aviacionit, forcat fashiste nuk përparuan asnjë hap. Kur u bë natë, pushoi zjarri i këmbësorisë armike. U bë një konsultë me shtabin e batalionit “Ismail Qemali”, me komandën e çetës “Hodo Zeqiri” dhe me përgjegjësin e krahinës, si dhe me shumë burra patriotë të fshatit. Lufta e zhvilluar ishte një fitore e rëndësishme e forcave partizane dhe e popullit kryengritës të Tragjasit e të qarkut të Vlorës.
Natën, duke u gdhirë 7 gusht, mbas dy ditë luftimesh të ashpra, armiku goditi me qindra predha artilerie pozicionet partizane mbi fshat dhe mbasi u bindën se ata ishin larguar, me frikë të madhe dhe masa të shumta sigurimi avancuan drejt fshatit. Me urë në dorë me një shpejtësi të madhe i vunë flakën gjithë fshatit. Banorët i shikonin nga mali duke shtrënguar dhëmbët. Flaka e tymi i shtëpive po ngrihej në qiell. Pas dy ditë luftimesh të ashpra ushtria italiane pushtoi Tragjasin, të cilin e dogji të tërë. Ky sukses asaj i kushtoi shumë shtrenjtë. Shtatë kamionë me të plagosur u dërguan në Vlorë.
Në betejën për mbrojtjen e Tragjasit ranë: Sulejman Beqiri, Bukuri Meto dhe Inxhi Mato, kurse të plagosur ishin Hito Alimerko, Jaho Shyti e Selim Laçe.
Mbas largimit të armikut, populli u kthye përsëri në fshat, pranë shtëpive të djegura. Ai filloi punët për ndërtimin e shtëpive me materiale rrethanore. Rrugët dhe sheshi i fshatit filloi të gjallërohen dhe jeta të normalizohet. Ky sulm bashkoi edhe më fort banorët rreth Lëvizjes: Mbi 200 të rinj e të reja u rreshtuan në UNÇSH.
Më 7 gusht, ndërsa pritej që ushtria italiane të shkonte në Dukat, ajo u tërhoq fare nga krahina, duke e lënë në mes operacionin e spastrimit. Ajo nuk e spastroi dot as krahinën e Tragjasit, as krahinat e tjera përqark Vlorës. Populli me rapsodët e tij për të përjetësuar luftimet e zhvilluara në Tragjas që nga viti 1942 e deri 1944, sidomos betejën e 5-7 gusht 1943, ka ngritur këtë këngë.
Shokë do këndoj një këngë,
Do këndojmë fshatin tonë,
Fashizmi seç bëri gjëmë,
E dogji me gjithë rrënjë.
Nuk la shtëpi në këmbë,
Armiku seç u bë kërmë,
Fshati i Tragjasit në brinjë,
Këndo për trimat e mirë.
Dhanë jetën për lirinë,
Luftë me okupatorin dhe mercenarët
Në krahinën e Mesaplikut në pranverën e vitit 1942 ishte krijuar një njësit i armatosur që u bë pjesë e çetës “Plakë”. Tragjasi në pranverë-verë 1942 ishte bërë tërësisht bazë e luftës, pavarësisht se në fshat ndodhej posta e karabinierisë. Ilegalët qarkullonin në fshat. Kjo i detyroi pushtuesit të tërhiqnin postën nga fshati, para se të sulmohej në nëntor 1942. Pas largimit të postkomandës nga fshati, territorialë, ilegalë dhe njerëz të armatosur lëviznin lirisht, të armatosur.
Nga fundi i dhjetorit 1942 më shumë se 1500 milicë fashistë, nën komandën e Halil Alisë dhe të Selim Kokoshit u përqëndruan në Vlorë. Masat drakoniane për Vlorën i zbatoi ministri i Brendshëm i qeverise kuislinge. Operacioni filloi nga Tragjasi, se ishte kështjellë e fortë e rezistencës antifashiste, prandaj me çdo kusht duhej shkatërruar. Në Tragjas ishte çeta “Plakë”, prandaj deshën të shpartallonin këtë formacion ushtarak, para se të bëhej rrezik i madh për armikun. Mbas katër ditë bastisjeje, djegieje e raprezaljesh në qytet, trupat fashiste nisën mësymjen në drejtim të Tragjasit. Kështu, më 27 dhjetor 1942, “2000 e ca milicë fashistë, mercenarë dhe karabinierë nën komandën e konsullit Klementi u nis nga Vlora në tri kolona për në Tragjas, me detyrë që të rrethonin fshatin dhe të asgjësonin aty çetën partizane”, thotë raportet e kohës
Në këtë kohë përballë çetës “Plakë” erdhën valë-valë rreth 500 mercenarë e milicë fashistë, të cilët, duke pasur një vëllim zjarri shumë më të madh se të çetës, e vunë atë në rrezik. Në ndihmë të çetës shkuan grupe-grupe forcat territoriale të fshatit, të cilat zunë pozicione mbrojtëse dhe përcaktuan rrugët e tërheqjes me zjarr, në mënyrë të organizuar për të mos u dëmtuar e asgjësuar nga armiku.
Këtë ditë forcat armike arrestuan dhe mbyllën në shkollë të gjithë burrat që kapën në fshat, me qëllim që po të sulmonin forcat tona, të bënin masakra mbi ta. Filluan pastaj të shpërndaheshin në shtëpit e fshatit, hëngrën e pinë, dogjën e grabitën plaçkat e fshatarëve për 3-4 ditë rresht. Të nesërmen në mal të Tragjasit u mblodhën forca të shumta për të sulmuar armikun në fshat. Milicët e mercenarët grumbulluan një plaçkë të madhe dhe shkatërruan ç’mundën. Halil Alia dhe Selim Kaloshi kërcënuan fshatin me dhunë, vrasje e djegje. Ata morë përgjigje dinjitoze të kryepleqësisë së Tragjasit nga goja e Xhafer Xhuvelit: “I pushkatoni burrat që kini burgosur në shkollë, po asnjeri nga ju nuk del i gjallë nga Tragjasi”.
Më 31 dhjetor 1942, në mëngjes herët, grumbulluan plaçkën e grabitur dhe me shumë kuaj të fshatit e nisën për në Vlorë. Lufta që filloi në Tragjas më 27 dhjetor 1942 kundër forcave të milicisë, karabinierisë e mercenarëve të Halil Alisë e Selim Kaloshit, mori fund më 2 janar 1943 në një përpjekje vendimtare, në të cilën qëndresa heroike e partizanëve dhe e masave kryengritëse të Vlorës u bë shembull për të gjithë Shqipërinë. Kjo epope, ku morën pjesë pothuajse gjithë burrat e fshatit, ishte shprehje e vërtetë e luftës popullore, që po shndërrohej me hapa të shpejtë në një kryengritje të përgjithshme.
Pas fashistëve italianë, Tragjasi u dogj përfundimisht nga nazistët gjermanë në 6 prill 1944
Masakra e Tragjasit prej nazistëve u dokumentua edhe nga agjentët amerikanë të OSS-it (pararendëse e CIA-s), të hedhur në Shqipëri pranë Shpellës së Piratëve në bregun perëndimor të Karaburunit. Të kërcënuar seriozisht nga gjermanët, oficerët e huaj iu larguan Bregut dhe u hodhën këtej Llogarasë në fillim të prillit 1944 të ndarë në dy grupe. Grupi i përbërë nga Tom Stefani, Anxhelo Mitro dhe Albert Toli u strehuan në Tragjas. Tjetri, i përbërë nga oficerët Hudson dhe Kukiç, si dhe disa oficerë britanikë, u strehua në Dukat. Mirëpo, me të mësuar se krahina do të sulmohej, oficerët aleatë u larguan me shpejtësi drejt Malit të Tragjasit. Rasti e solli që të dy grupet, pavarësisht dhe pa dijeninë e njeri tjetrit, të ishin dëshmitarë nga lart të masakrës së Tragjasit.
“Djegia e Tragjasit ndodhi të Dielën e Pashkëve të vitit 1944”, dëshmon ish oficeri Hudson “gjermanët vranë shumë nga pleqtë dhe të rinjtë e fshatit…”, shkruan më tej ai. “Ishte një pamje e tmerrshme. Ne shikonim me dylbi djegien, shkatërrimin, ikjen me lemeri të njerëzve. Përveç ndonjë të shtënë pushke, largësia nuk na lejonte të dëgjonim thirrjet e banorëve për ndihmë apo dhimbjen e tyre të jashtëzakonshme. Nuk mund të benim dot asgjë për t’i shpëtuar ata”. [James Hudson, Pas OSS, 2004].
Tragjasi e pagoi shumë shtrenjtë pjesëmarrjen masive në Luftën e Dytë Botërore, duke i dhënë asaj gjakun e 43 jetëve, dëshmorë të atdheut dhe 4 heronj populli, nga të cilat 10 femra, besoj nje rast unikal. Megjithëse po kremtohen festimet 70 vjetorit të luftës, askush nuk bëri të mundur, vendosjen e busteve të heronjve në qendër të fshatit, e cila do të ishte një vlerë e shtuar edhe për turizmin. Një tjetër meritë e këtij fshati, është se këtej kanë dalë edhe një pjesë e madhe e nacionalistëve morën pjesë në luftën kundër okupatorit, si Skënder Muço, Yzeir Alimerko, Sefer Imeri, të vrarë nga pushtuesit, të shpallur Dëshmorë të Atdheut, të cilët ne i kemi nderuar duke i vendosur në një pllakë me dëshmorët e kampit tjetër ideologjik.
Çdo komb ka një Hero Kombëtar. Por rrallë i ndodh një vendi kaq të vogël si Shqipëria të ketë për të tillë, një figurë si Gjergj Kastriot Skënderbeun. Jo thjesht se për 25 vjet ai e ktheu Shqipërinë në një barrierë të sigurt ndaj ushtrive turke, por njëkohësisht ai u bë barrierë që osmanët mos të përparonin më tej në Evropë. Për këtë qëllim Evropa e njeh Skënderbeun si një “Atlet të Krishtit”, një mbret dhe një luftëtar, që, nëse nuk do të ekzistonte, kishte gjasa që kontinenti të ndërronte fenë. Me rastin që dje Heroi ynë Kombëtar kishte ditën e vdekjes “Tirana Observer” sot boton 50 ngjarje dhe fakte nga jeta e heroit, ngjarje në formë të përmbledhur.
Gjergj Kastriot Skënderbeu lindi në Dibër, më 6 maj të vitit 1405. Vdiq në qytetin e Lezhës, më 17 janar të vitit 1468. Ai jetoi 62 vjet, 9 muaj e 12 ditë. Skënderbeu është figura më e shquar në historinë e Shqipërisë.
Gjergj Kastriot Skënderbeu mban titullin Hero Kombëtar që nga viti 1965, titulli më i lartë dhe i vetëm që mban një shqiptar për vlerat e larta të figurës së tij.
Gjergj Kastriot Skënderbeu ishte djali më i vogël i Gjon Kastriotit, princit të Shqipërisë së Veriut dhe i princeshës malazeze, Vojsava. Gjergji ishte fëmija i fundit midis 4 djemve dhe 5 vajzave.
Gjergj Kastriot Skënderbeu u martua me Donika Aranitin nga Kanina e Vlorës dhe me të pati një djalë, Gjonin, emrin e të cilit ia vuri për nder të të atit. Për nder të të atit, i biri i Gjonit mori emrin e Gjergj Kastriotit Skënderbeut.
Vlera më e lartë kombëtare e figurës së tij është se për 25 vjet ai mbajti larg Shqipërisë ushtrinë turke, duke e thyer pothuajse në çdo betejë. Janë të shumta betejat e fituara nga Skënderbeu së bashku me ushtrinë e tij.
Vlerat e figurës së Skënderbeut janë ndërkombëtare, duke qenë se ai u bë prijësi i barrierës ndaj ushtrive turke për pushtimin e Evropës dhe mosshtrirjes së fesë islame në kontinentin evropian.
Gjergj Kastrioti Skënderbeu i përkiste fesë së krishterë. U shndërrua në mysliman, pasi shkoi në ushtrinë turke dhe më pas u kthye përsëri i krishterë. Kjo ishte feja më e përhapur në Evropë në atë kohë.
Nga personalitete të huaj, nga historinë të huaj, ai ka marrë epitete të tilla si “Atlet i Krishtit” dhe “Ideatori i Aleancës së Parë Euroatlantike”. Epitete këto që e ngrenë shumë lart figurën e Heroit tonë Kombëtar.
Mendohet se Gjergj Kastriot Skënderbeu ishte shtatshkurtër, truplidhur dhe shumë i fuqishëm. Shpata të cilën përdori ai ishte e vështirë për ta përdorur një njeri i zakonshëm për nga pesha e saj.
Sot në botë emrin e Gjergj Kastriot Skënderbeut e mbajnë sheshe të shumta në kryeqytetet më të rëndësishëm të botës, duke filluar që nga Tirana, Prishtina, Zyrihu, Parisi, Roma, Çikago, Shkupi, etj.
Buste dhe shtatore të Skënderbeut ndodhen në Londër, Spanjë, Buones Aires, Neë York, Kanada, Kosovë, Tiranë. Në të gjitha punimet artistike, Heroi Kombëtar qëndron hipur mbi kalë duke simbolizuar luftëtarin.
Përkrenarja me kokën e dhisë që mbante Skënderbeu ishte një simbol i huazuar nga legjendat e Pirros së Epirit dhe Aleksandërit të Madh. Ajo është me metal të bardhë dhe me një rrip (ruban) të larë me ar.
Janë dy shpata të Skënderbeut. E para i është dhuruar nga Papa në Krishtlindjet e vitit 1466 dhe është me trup të drejtë, e gjatë 85.5 centimetra dhe e gjerë 5.7, peshon 1.3 kg. E dyta është model turk, është 121 cm dhe peshon 3.2 kg.
Kali i Skënderbeut është një tjetër simbol që ka shoqëruar heroin. Sipas Barletit, ai ishte i bardhë, i një race të zgjedhur. Pas vdekjes së Skënderbeut, ai nuk pranoi t’i hipte njeri tjetër dhe ngordhi.
Në moshë të vogël së bashku me tre vëllezërit e tij, Skënderbeu u mor peng nga Sulltan Murati II, si ndëshkim për luftën që i shpalli Gjon Kastrioti, i ati i Skënderbeut, si dhe u vendos në Edrene të Turqisë.
Për trimërinë dhe zotësinë në artin ushtarak që tregoi gjatë betejave me ushtrinë osmane, gjatë betejave në Azinë e Vogël, Skënderbeu mori nga Sulltani titullin e gjeneralit. Skënderbeu studioi në Stamboll artin ushtarak, njihte gjuhën osmane, latine dhe shqip, si dhe shkruante dhe kishte oratori të lindur. Ballkani dhe Azia e Vogël ishin disa nga detyrat e tij ushtarake pas mbarimit të shkollës, duke u dalluar për trimëri.
Familja e Kastriotëve kishte një principatë të vogël në malet midis Matit dhe Dibrës, në kufirin verior, në zotërimet e Topiajve. Kostandin Kastrioti e filloi sundimin e tij mbi këtë principatë në vitin 1383.
Gjatë gjithë jetës së tij, Gjergj Kastriot Skënderbeu zhvilloi 30 beteja, nga të cilat 29 prej tyre i fitoi dhe vetëm një humbi. Betejat e udhëhequra nga Skënderbeu kanë qenë nga më të fortat dhe më të përgjakshmet.
Dy janë uniformat që ka përdorur Gjergj Kastrioti Skënderbeu. E para ishte uniforma e luftës, me përkrenare dhe parzmore. Ndërsa veshja tjetër që përmend Barleti është ajo popullore me qeleshe dhe xhubletë.
Eshtrat e Skënderbeut u zhvarrosën nga turqit pas rënies së Krujës, më 1480, 12 vjet pas vdekjes. Varri i tij, që ndodhej në Kishën e Shën Nikut në Lezhë, u dhunua dhe eshtrat u morën si hajmali nga ushtarët turq.
Skënderbeu ka deklaruar se, “unë jam pasardhës i Pirros së Epirit”. Marin Barleti në veprën e tij thotë se Skënderbeu i referohej shpesh origjinës së Pirros.
Dy herë Papa Piu II kërkoi të vinte në Shqipëri me qëllim kurorëzimin mbret të Skënderbeut. Në arkivat e Vatikanit ndodhet dokumenti që do të kurorëzonte Skënderbeun, Mbret të Epirit.
Emrin e Skënderbeut e mbajnë të paktën 10 objekte dhe institucione. Tri rrugë në Tiranë, Durrës e Krujë; një muze në Krujë, një fshat në Librazhd, një pije alkoolike konjak, një skuadër futbolli e Korçës, universiteti ushtarak, një titull i lartë, “Urdhri Gjergj Kastriot Skënderbeu” dhe një shesh në kryeqytet.
Emri i Skënderbeut u propozua nga Sami Frashëri t’i vendosej kryeqytetit të vendit. Në 1889 në veprën e tij “Shqipëria ç’ka qenë, ç’është e ç’do të bëhet”, Frashëri mendon që qyteti të ngrihej në fushën e Tiranës.
Biografi i parë i Skënderbeut ka qenë Marin Barleti, në vitet 1504, me veprën “Historia e jetës dhe e bëmave të Skënderbeut”, botuar në gjuhën latine. Ndërsa në gjuhën shqipe Fan Noli, Sabri Godo dhe historiani Kristo Frashëri.
Familja e Kastriotëve kishte një principatë të vogël në malet midis Matit dhe Dibrës, në kufirin verior, në zotërimet e Topiajve. Kostandin Kastrioti e filloi sundimin e tij mbi këtë principatë në vitin 1383.
Rreth 60 kilometra katror dhe një kështjellë iu dhuruan Skënderbeut nga Mbreti i Napolit, Alfonso, në shenjë mirënjohjeje për ndihmën që i dha. Ky vend edhe sot është pronë e pasardhësve të Skënderbeut.
Lekë Zaharia, Moisi Golemi, Hamza Kastrioti, Gjon Muzaka, Pal Engjëlli, Gjergj Araniti, Andrea Topia, Vrana Konti, ishin bashkëpunëtorët më të afërt të Skënderbeut. Megjithëse dy prej tyre e tradhtuan.
Fjalimi më i rëndësishme dhe më i mbajtur mend, është ai i mbërritjes në qytetin e Krujës. Fjalët “lirinë nuk ua solla unë, por e gjeta në mesin tuaj”, kanë vlerë letrare dhe mendimi edhe sot e kësaj dite.
Për Gjergj Kastriot Skënderbeun shkrimtari Longfelloë ka shkruar poemë, opera nga François Francoeur dhe François Rebel dhe një tjetër e shkruar nga Antanio Vivaldi, piktori i madh Rembrand ka bërë pikturë portretin e tij.
Për figurën e Skënderbeut dhe për personazhin të tij janë shkruar në të gjithë botën 600 libra, mes tyre romane, libra historikë dhe tregime, madje edhe legjenda, duke e ngritur në piedestal figurën e Skënderbeut.
Tri mbahen mend si tradhtitë më të mëdha ndaj Skënderbeut. Nipi i tij, Hamza Kastrioti, princi Moisi Golemi dhe tradhtia në betejën e Beratit, betejë kjo që është konsideruar e vetmja e humbur nga ushtria e Skënderbeut. Ballaban Pasha ishte gjenerali turk që u ndesh më tepër me Skënderbeun. Ballabani ishte shqiptar dhe për portën e lartë ishte i vetmi që e njihte artin e luftës së Skënderbeut. Në një betejë i vrau 8 komandantë të lartë Skënderbeut.
Tri herë qyteti i Krujës, që ishte dhe qendra e Skënderbeut, u rrethua nga ushtritë osmane. Dy herë nga sulltanët dhe një herë nga gjenerali më i lartë turk, Evrenoz Pasha. Por nën mbrojtjen e Skënderbeut qyteti asnjëherë nuk ra.
Dy sulltanë erdhën vetë në Shqipëri për të ndëshkuar Skënderbeun. Murati II, i cili thuhet se pas humbjes vdiq nga hidhërimi gjatë rrugës së kthimit, si dhe djali i tij, Mehmeti, i cili e la në mes rrethimin e Krujës.
Në të tri rrethimet e Krujës Skënderbeut iu desh të përballej me një ushtri shumë herë më të madhe në numër. 100 mijë me Sulltan Muratin dhe po kaq me Sulltan Mehmetin dhe gjeneralët.
Titulli Skënderbej “Iskander Bej” ose “Aleksandër i Madh”, iu dha nga Sulltan Murati II, pas fitoreve të betejave në Azi. Gjithashtu iu dha dhe titulli “Sanxhakbej” për zonën e Shqipërisë në vitet 1437-1438.
Rreth pesë mijë të vrarë mendohet se është numri më i madh i ushtarëve që ka humbur Skënderbeu në një betejë. Historianët turq thonë se beteja e Beratit ishte dështimi më i madh i Skënderbeut.
Një herë Skënderbeu vendosi paqe të përkohshme me Sulltan Mehmetin pas disfatave të ushtrisë turke. Historianët kanë mendime të ndryshme, por Barleti thotë se osmanëve u duhej të linin pak kohë Skënderbeun dhe të merreshin me luftërat në Bosnjë dhe Azi.
Më 1443 Skënderbeu braktisi ushtrinë turke. I dërguar nga Sulltani për t’u ndeshur me hungarezët e drejtuar nga Janosh Huniadit, Skënderbeu me ushtarët e tij besnikë largohet nga beteja dhe drejtohet për në Shqipëri.
Më 28 Nëntor të vitit 1443 u shpall rimëkëmbja e principatës së Kastriotëve. Kjo ndodhi pasi Gjergj Kastrioti me një sërë masash ushtarake shtiu në dorë qytetin e Krujës dhe atje ngriti flamurin kuq e zi.
Lufta e kalorësisë ishte një nga mjeshtëritë e Skënderbeut. Kalorësia e pajisur me armë të lehta ishte një nga më të përdorshmet, duke bërë që të sulmonte radhët e armikut dhe të tërhiqej shpejt.
Pas 25 vitesh luftë, në janar të vitit 1468 Skënderbeu thirri një tjetër kuvend me princat shqiptarë. Barleti thotë se ato ditë Skënderbeu u sëmurë rëndë nga ethet dhe shëndeti i tij nuk u përmirësua më.
Për vdekjen Skënderbeut ka pasur disa hipoteza. Në veprën e Barletit thuhet se ai vdiq në moshën 62-vjeçare pa asnjë shkak natyror. Vitet e fundit studiuesi Aurel Plasari hedh tezën se Skënderbeu mund të jetë helmuar.
Lidhja e Lezhës është i pari bashkim i princërve shqiptarë për të kundërshtuar pushtimin osman. Gjergj Kastriot Skënderbeu ishte organizator i kësaj lidhjeje historike nga ku nisi dhe qëndresa e arbrit.
Gjoni, djali i vetëm i Skënderbeut, u largua në Napoli pas vdekjes së të atit, ku mori titullin “Dukë” dhe “Kont”. U martua me Irena Brankoviç Paleologu, pasardhësja e fundit e familjes perandorake të Bizantit dhe patën shumë fëmijë. Pasardhësit u shpërngulën në Leçe, në vitin 1700.
Gjyshi i Gjergj Kastriot Skënderbeut, Gjoni, vendosi sundimin e tij në Krujë në vitin 1439, por mësohet se Venediku e shpalli armik dhe i preu kokën në Durrës, në vitin 1402. Pas atij erdhi i biri, Gjoni, babai i Skënderbeut, i cili e mori Krujën përsëri dhe gradualisht e shtriu sundimin e tij mbi Tiranën, Matin, Dibrën dhe Mirditën, nga Prizreni në lindje, deri në detin Adriatik në perëndim.
Nga viti 1407 deri më 1430, Gjoni luftoi periodikisht me turqit, u mund 3 herë dhe u detyrua të pranonte kushte të rënda paqeje. Pas humbjes në vitin 1421, ai mbante një kontroll të kufizuar në principatën e tij.
Pas Kuvendit të vitit 1443, Skënderbeu më 2 mars të vitit 1444, mbajti Kuvendin pasues në Katedralen e Shën Kollit të qytetit të Lezhës. Ky ishte i pari Kuvend Kombëtar i princërve dhe i fisnikëve shqiptarë të shek. XV.
Portreti më i hershëm i Gjergj Kastriot Skënderbeut daton në vitin 1466. Gentile Bellini, në vitin 1466 kur Heroi vizitoi qytetin e Lagunovës në Itali, e pikturoi atë me urdhër të autoriteteve venedikase, sipas autorit Friedrich Kenner, mendohet se portreti ka qenë me profil majtas.
Një fakt tjetër në jetën e Skënderbeut është edhe iniciativa papnore enciklike për nderimin botëror të Gjergj Kastriotit. Me iniciativën e tij papa i romes mendoi t’i jepte këtë titull të lartë Heroit tonë Kombëtar, i cili është një nga vlerësimet më të mëdha në atë kohë.
Ka vijuar edhe ditën e sotme përplasja e ashpër mes ish-kryeministrit Sali Berisha dhe gazetarit investigativ, Artan Hoxha. Ky i fundit ka zbuluar të tjera të dhëna tronditëse mbi ish-kryeministrin Berisha.
Pas sherri mbrëmjen e kaluar në një studio televizive, ku gazetari i përmendi me emra vrasjet që ka kryer ish-kryeministri, sot Hoxha ndalet te vrasja e Azem Hajdarit.
Gazetari publikon fotot e Berishës të realizuara bë vitin 1998, në spitalin Ushtarak, ku shfaqet duke regjistruar me diktofon dëshminë e Zenel Nezës, troprojës së ish-deputetit Hajdari. Sipas Hoxhës, Neza, si i vetmi i mbijetuar nga atentati i 12 shtatori ’98, nuk pranoi të dëshmojë dhe u largua jashtë shtetit menjëherë pasi u intervistua nga Berisha, duke lënë të nënkuptuar se ky i fundit i ka mbyllur gojën dëshmitarit.
“Kush eshte hjeksi i Azem Hajdarit?!!!! 13 shtator 1998, ne spitalin ushtarak, Sali Berisha duke rregjistruar me diktofon deshmine e Zenel Nezes, truprojes se ish-deputetit demokrat Azem Hajdari, i vetmi i mbijetuar i atentatit te 12 shtatorit 1998, ku mbeten te vrare Azem Hajdari dhe truproja tjeter i tij, Besim Cera. Zenel Neza, menjehere pasi eshte intervistuar nga Berisha, nuk pranoj te deshmoje per prokurorine dhe u largua jashte shtetit duke mos u paraqitur kurre per procesin Hajdari. Ai perfitoi statusin e azilantit politik ne Belgjik…
Kjo kasete e rregjistruar nje dite pas vrasjes se Azem Hajdari nuk u vu asnjehere ne dispozicion te drejtesise dhe Berisha nuk deshmoi asnjehere ne proces edhe pse gjykata i dergoi 56 fletthirrje per tu paraqitur ne seance. Qe ceshtja Hajdari te gjykohet dhe njehere dhe te dale e verteta, mbi motivin, ekzekutoret dhe hjeksin kjo eshte prova e re qe rihap procesin e cilesuar si “Vrasja e Shekullit”…. Fotot jane marre nga emisioni Xhungel…”, shkruan Hoxha.
